Yazar:
Audrey Magee
Çevirmen:
Niran Elçi
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 31 dk.
Sayfa Sayısı:
336
Basım Tarihi:
19 Haziran 2023
Yayınevi:
Delidolu Yayınları
ISBN:
9786257314879
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Koloni, 1979’da, İrlanda ile İngiltere arasındaki gerginliğin doruk noktasında olduğu döneme İrlanda’nın bir adasından bakarken, dil, kültür, inanç ve tarih gibi pek çok yönden kimlik, aidiyet, asimilasyon ve sömürgecilik meselelerini irdeleyen çok güzel bir roman.
Kitap, İngiliz bir ressamın uçurum resimleri yapmak amacıyla İrlanda’nın çok küçük bir adasına gelmesiyle başlıyor. Sonrasında adayı yine birkaç aylığına Fransız bir dilbilimci de ziyaret ediyor; bu iki ziyaretçi ve onların kiracısı oldukları İrlandalı ailenin arasında geçenler üzerine çok güzel bir kurgu inşa etmiş Audrey Magee.
Hikâye ilerlerken, birkaç farklı karakterin zihninde geziniyoruz. Ben bunun ustalıklı bir şekilde yapıldığı metinleri çok seviyorum ve Koloni de kesinlikle bunlardan biri. Her bir karakterin kafasının içine girip, onun gözünden dünyaya bakıyorsunuz çünkü Magee, her bir karakterin geçmişine, duruşuna uygun bir üslup ve dil kullanıyor. Ressamın bilincinde gezerken gerçekten her şeye bir fotoğraf makinesinin odağından bakıyormuş gibi, her sahne bir resim karesiymiş gibi algılıyorsunuz mesela. Ya da dilbilimcinin zihnindeyken, dilin inceliklerine hakim, bu konuda hassas birinin daha edebi ve derin cümleleri sizi alıp onun dünyasına çekiyor. Bu, her ne kadar kolay gibi görünse de aslında güçlü bir kalem gerektiren ve başarıldığında da hikayeye muazzam derinlik katan bir yöntem bence.
Yazarın birkaç aylık bir süreçte, küçük bir adadan İrlanda meselesini yansıtabilmesini de çok başarılı buldum. Ülkenin tarihi, kültürü, dili ve İngiltere ile olan ilişkileri metne çok güzel yedirilmiş. Kitap boyunca hikaye arada kısa kısa, IRA ve Birleşik Krallık arasındaki çatışmalar ve bu nedenle hayatını kaybedenler hakkındaki haberlerle bölünüyor. İlerledikçe bunun, adadaki yaşlı bir İrlandalının
İngiliz bir ressam, Fransız bir dil bilimci, 92 kişinin yaşadığı bir ada ve her gün bir başka bedende patlayan silahlar.
1979 yılının İrlanda’sından bildiriliyor...
.
Koloni çok katmanlı bir kitap. Ve çok güçlü. İngilizceyi her geçen gün içine aldığı için ölmekte olan bir dili inceleyen Fransız dil bilimci ile eşi tarafından yarım kalmış hisseden ve uçurumları çizmek için kendini yalıtılmış hissedeceği bir adaya sığınan İngiliz ressamın yan yana gelişi tesadüf değil. Üç kuşak bir arada yaşayan ada halkının çektiği sefalet ve kendilerini kendi dillerinde anlatamamaları da tesadüf değil.
Babasını, eşini ve erkek kardeşini aynı gün kaybeden kadının yalnızlığı da durakta otobüs beklemekten başka bir şey yapmayan kadının öldürülmesi de adil değil.
Audrey Magee çok da uzun sayılmayan bir kitapta öyle çok sesi, sessizliği, çaresizliği, yarını ve dünü barındırıyor ki şaşırmamak elde değil. Dışarda olan seslerin nasıl her bir haneye girebileceğini, bir hanedeki sessizliğin de dil özelinden nasıl büyüyeceğini ve o toprağın susacağını gösteriyor.
Kuzey İrlanda-Birleşik Krallık arasındaki ilişkinin tarihi sürecine de bakıyoruz, bir gencin bir karıncanın gözünden odaya bakışını resmetmesindeki cazibeyi de.
Audrey Magee’nin zihnine yolculuk yapabileceğim nice kitabıyla tanışma hayaliyle okuyup bitirdim Koloni’yi.
.
Niran Elçi’in çok beğendiğim çevirisi, Kaan Kayhan Atik kapak tasarımıyla ~
KoloniEdebiyat
İrlanda'nın kuzeyinde bir ada...
Üç haneli sayılara ulaşmayan nüfus...
1979 yazı...
İngiliz asıllı bir ressam Lloyd uçurum resimleri yapmak üzere bu adaya gitmeye karar verir. Deniz yoluyla denizi hissederek adaya ulaşır.
Ve dört yıldır bu adaya muntazaman gelen, Fransız dilbilimci Jean Pierre Masson... Amacı bu herkesten ve anakaradan uzak bu adada hala konuşulan İrlanda'nın asıl dili olan ''Gale dili'' üzerinde kuşaklar arası değişim ve kullanım üzerine yazdığı akademik tezi...
İstemli olarak yazar İngiliz ressamı yolculuğun başından beri ''Ağzının ortasına kürekle vurma'' hissi veren bir antipatik karakter olarak, Fransız dilbilimciyi ise herkese yardımcı olan sevecen bir karakter olarak resmetmiş. Fransız doğal olarak dil bozulacağı endişesi ile İngiliz'in adaya gelmesinden hoşlanmıyor; dünyaya zor sığan iki vatandaşı bir adaya koyunca olanları izliyoruz. (Kendileri Cezayir ve Kamerun'da farklı şeyler yapıyor gibi)
Diller ne kadar eskidir? insanlığın tarihi kadar... Yuhanna İncili tam olarak şöyle başlar; ''Kelimeden önce söz vardı...''. Diller konuşanlar o dilden vazgeçtiği için ölür. Ama maalesef günümüzde sömürgeciliğin, ticaretin ve ortak dil arayışlarının neticesinde çoğu dil tarihten silinmiş veya silinmek üzeredir. Ortak dilin, ortak fayda olduğu yanılgısı neticesinde şu an çoğu dil tehlike altındadır.
Kitapla eş zamanlı ilerleyen sürekli ölüm haberleri bölümleri mevcut. IRA ve Birleşik krallık arasında süregelen karşılıklı ölüm haberlerinin yaşlı ninenin radyosundan geldiğini öğreniyoruz.
Kitap sonunda iki karakterde adayı terkederken öğrendiğimiz en önemli husus aslında bizi şaşırtmıyor. Adadaki insanların yaşantısı, dili, hayat kaygısı, ümitleri, hayalleri kimsenin umurunda değil... Herkes menfaatinin peşinde...
Kitabı dalgalı deniz
Harika bir kitaptı. Sömürüye, teröre, emperyalizme dair, ırkçılık, ölüm,yok ediş, bekleyiş ile bezeli; dil,kültür ve onların asimilasyonuna dair, İrlanda ve Cezayir'in kanla yazılmış tarihi ile harmanlanmış, şiirsel bir dille yazılmış, son sayfayı çevirdikten sonra bile insanın beyninde uçuşmaya devam eden eserin her satırı benim için keyifti.
1979 yazında 12 ailenin yaşadığı İrlanda'nın batı kıyısındaki bir adaya resim yapmak içn bir İngiliz ressamın gelmesi ile başlayan kitap yitip gitmekte olan İrlanda dilinin peşine düşen Fransız dil bilimcinin gelmesi ile devam eder. İki yabancının anlaşamamasına James ve Mairéad'ın yaşamları, duygu ve düşünceleri, geçmişleri eklenir. Özellikle James'in yaşına göre düşünceleri, ana-oğulun birbirini olduğu gibi kabul eden hali çok iyiydi.
Kitabı okurken adanın eski, metruk ve gri havasını soludum.
İrlanda'nın dört bir tarafındaki patlama ve ölümlerin aralara radyo haberi olarak serpiştirilmesi çok başarılı idi.
Çok iyi,cümleler okudum ayrıca kişilerin zihinlerine aniden yapılan yolculuklar da oldukça çarpıcıydı.Eser üslup olarak çok incelikli, derin, edebî ve farklıydı. Eserin sonunda emperyalistlerin riyakar, kan emici, sömürücü yüzlerine bir kez daha şahit olduk. Kişilerin alegorik de yönlerinin olduğunu düşünüyorum. Eser yılın enlerinden. Çok çok sevdim. Keşke herkes okusa.
10/10
2024 4. kitabı
Miğdeme oturan canımı acıtan bir kitap oldu.
Bu kitap benim hatırımda bir İngiliz’in İrlanda’nın denizci ve kuytuda kalmış bir kasabasına gidip verdiği umut ve bozduğu düzenle kalacak.
Dili, anlatımı, konusu her yönüyle şahane.
Audrey Magee
Audrey Magee
Konusu ilgi çekici olsa da başta farklı biçimsel teknikleri bir arada kullandığı için okumaya biraz çekinmiştim. Ama okumaya başladığımda ne kadar yanıldığımı anladım. İlk elime aldığımda bırakamadan yarısını bitirmiştim bile. O kadar duru akıyor ki keyifle okunuyor.
Bay Lloyd, İrlanda'nın bir avuç insan yaşayan ufacık adasına resim yapmak için gelen İngiliz bir ressam. Jean-Pierre Masson ise Gaelce'nin kaybolmaması için uğraşan ve çalışmalar yapan bir Fransız. İkisi aynı adada buluşunca tabii ki bazı sorunlar çıkıyor.
İngiliz'in ve Fransız'ın aralarındaki benzerlikleri görmeden birbirleri ile sürtüşmeleri bana gülünç geldi. Sömürgeciliklerini yarıştırıyorlar sanki...
Kitap İrlanda'nın heryerinde büyük patlamaların olduğu ve hergün insanların öldürüldüğü bir dönemde geçiyor. İngilizlerin İrlanda'yı kuşatması gibi İngilizce de yavaş yavaş Gaelce'yi esir alıyor. Adada yaşayan ve 3 kuşağını bir arada gördüğümüz ailede bunların etkisini çok net görebiliyoruz.
Bir dilin, dil ile beraber halkın yavaş yavaş nasıl asimile olduğunu, fark etmeden nasıl İngilizleştiğini anlatıyor. İngilizlerin, İrlandalılara maddi ve manevi nasıl baskı yaptıklarını da görüyoruz.
Ayrıca Bean Ui Fhloim'in Masson ile röportaj yaptığı bir sahne vardı ki galiba en sevdiğim bölümlerden biriydi. Toplumun ne kadar yüzeyselleştiği çok güzel anlatılmış.
2022 Booker Ödül adayı olan, Audrey Magee kaleminden şahane bir metin Koloni. Kitap 1979 yılında geçmekte, bu tarihin önemi ise İrlanda ve İngiltere arasındaki gerilimlerin doruk noktası olduğu zamanlar olması.
Hikaye, toplam doksan iki kişinin yaşadığı küçük bir adaya bir gün bir İngiliz ressamın gelmesiyle başlamakta. Uçurumların resmini yapmak isteyen ressam Llyod edebi bir metinde geçen tasvirlerin peşine düşüp İrlanda’nın kıyısında unutulmuş bu küçük adaya gelir. Fakat adadaki tek yabancı kendisi değildir. Fransız dilbilimci Masson da son beş yıldır her yaz adaya gelmekte, unutulmak üzere olan bu dili incelemekte ve elde ettiği verilerle de önemli bir çalışma yapmaktadır.
Metinde ana hikaye bu iki karakterin çatışması gibi gözükürken aslında pek çok önemli olayın ve karakterin çatışmalarını da okuyoruz. Eski, yeni, tarih, kimlik, dil, kültür, sanat ve inanç gibi her biri kendi başına önemli başlıkların iyi yazılmış karakterler üzerindeki çatışmalarına tanıklık ediyoruz.
Yazarın diline ve yazım şekline hayran kaldım. Daha ilk sayfalardan okuyucuyu içine alan bir kurguyla kaleme alınmış değerli bir metin Koloni. Yalnızca yaz döneminde geçen, süreli bir zamanı anlatan kurgu metinde bunca önemli konuya değinmek de yazarın ustalığının kanıtı niteliğinde. Radarınıza girdiyse mutlaka metne şans vermelisiniz.
Büyükanneanne, anneanne, anne ve çocuk olmak üzere İrlandalı dört kuşağın bir arada yaşadığı küçücük bir adada geçiyor hikaye. Adaya önce İngiliz bir ressam ve Fransız bir dilbilimci geliyor ve tahmin edileceği üzere asla anlaşamıyorlar. Ara ara İrlanda'nın bağımsızlık sürecine yönelik gerçek olaylarla bezenmiş kitapta Fransız kibri ve İngiliz ikiyüzlülüğü net bir şekilde ortaya konmuş. Farklı bir tarzı olsa da okumaya değer.
Bir çok duygu içeren bir kitap. Hem kitapla alakalı hem de kendi hayatımla ilgili. Vurucu olan his sanırım James'in hissettiği gibi 'hayalkırıklığıydı'. Olsun be James biz de böyle güçleniriz..
Kitap bir ressam ve bir dilbilimcinin aynı adaya çalışmak için gitmesiyle başlıyor tam anlamıyla aslında. Ikisinin çatışmalarının yanısıra adalıların hayatlarına da giriş yapıyoruz. Sömürgecilik üzerine vurucu bir eser olmuş. Adalıların bakış açıları, aidiyet duyguları ise bize faklı perspektifler sunuyor. Yayınevi benim en sevdiğim yayınevlerinden , ne çevirseler okurum herhalde. Koloni de sevdiğim kitaplar arasında yerini aldı. Sonunun vuruculuğu beni yaraladı ama kitabı unutulmaz kılan da bu ikiyüzlülük oldu.. Saksağan zihniyetlilerden uzak olmanız dileklerimle..
Beğenmedim.
İrlanda’nın bağımsızlık ve ayrışma dönemleri üzerinden ilerleyen bir kurgusu var. İngiliz bir ressamın, yaşadığı monoton hayatı değiştirip inzivaya çekilmek istemesi üzerine İrlanda’nın batı kıyı taraflarına gitmesi ile başlıyor Koloni.
Uçurumlara hayran, Monet’in izinden giden ünlü olmayı bekleyen bir karakter. Onun ada yaşantısı, adanın yerlileri ile başta atışmaları çok güzeldi. İlk yüz sayfa gerçekten beni etkilemişti. Kurgunun devamında adaya katılan Fransız bir dilbilimci karakter ise kitaptan aldığım keyfi neredeyse sıfıra indirdi.
Fransız bir dilbilimci, İrlanda’ya gelip “İrlandaca” diline sahip çıkmaya çalışıyor. Fransa ve İngiltere çatışması da görünüyor. Sömürgelerin sebep olduğu dil değişimini eleştiren, İrlandaca’ya saygı duyan sahiplenen biri neden Fransa’nın Cezayir’e yaptığı sömürgeleri eleştirmiyor diye düşündüm.
Sonradan yazar, annesi Cezayirli bir karaktere dönüştürdü. Geçmişe gidilip gelindi. Karmaşık bir anlatım ama etkisi çok düşük.
Yavaş bir temposu var. Ada hayatını anlatırken bölüm sonunda IRA ve Ulster çatışmalarının kanıtı niteliğinde ölü ve yaralı anlatılıyor. Çok alakasız. Bir anda paragrafı bölmek gibi bir şey. İlerleyen bölümlerde katliamları ada halkı haberler ile duyuyor ama geri kalan bölümlerde bu vahşet havada kalıyor. Beni etkilemedi.
Sömürge üzerine oldukça iyi kitaplar varken bu kitabın vermek istediği sömürge eleştirisi mi yoksa adadaki bir kadını nü çizmek mi? Arka kapakta yazan “dil ve sanat üzerine yoğun tartışmalar” cümlesi üzerine heyecanlanmıştım. Birkaç iyi dil eleştirisi var ama sanat tartışması asla yok. Sömürgeden daha çok Lord Llyod’un boyalarını, yaptığı resimleri konuşuyoruz.
Ben mi çok umutlandım yoksa normal bir kitap mı anlayamadım.
Şiirsel bir üslup olduğunu da düşünmüyorum. Bazı cümlelerden
Yazar Hakkında
Audrey MageeYazar · 0 kitap
İrlanda'da doğan Magee, University College Dublin'de Almanca ve Fransızca ve Dublin City University'de gazetecilik okudu. 12 yıl boyunca The Times, The Irish Times, The Observer ve The Guardian gibi yayınlar için yazan bir gazeteci olarak çalıştı.
2014'te Magee ilk romanı The Undertaking'i yayımladı. Atlantic Books tarafından yayınlandı. Roman, II. birkaç günlüğüne."
"İkinci Dünya Savaşı sırasında sıradan bir Alman olmanın nasıl bir şey olduğunu" anlamaya çalışmak amacıyla The Undertaking'i yazdı. romanın gaddarlığı ve kayıtsızlığı." Başa çıkabilmek için yürüyüşler yaptı ve çay içti. The New York Times'ta romanla ilgili bir inceleme şöyle diyordu: "Fazla sempatiye izin vermeyen, okuyucuları ana karakterlerden uzaklaştıran bir hikaye yazmak, bir yazarın üstlenebileceği en büyük zorluklardan biridir. Magee onun kadar başarılı olması da etkileyici."
Magee, Wicklow'da kocası ve üç kızıyla birlikte yaşıyor.
"Yanıtları aramak için İrlanda'nın batı kıyısındaki küçük bir adaya seyahat eden iki yabancıyı anlatan" adlı romanı The Colony, 2022 Booker Ödülü için uzun listeye alındı.
