Kürt Çoban
Ereb ŞemoYazar:
Ereb Şemo
Çevirmen:
Edîb Polat
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 32 dk.
Sayfa Sayısı:
160
Basım Tarihi:
Mart 2023
İlk Yayın Tarihi:
1935
Yayınevi:
Dara Yayınları
Orijinal Adı:
Şivanê Kurmanca
Orijinal Dil:
Kürtçe
Orijinal Ülke:
Ermenistan
ISBN:
9786257304665
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Barut rayihasını bilenle, bilmeyen asla bir değildir..
“..Kürt edebiyatının en önemli köşe taşlarından biridir Şivane Kurd yani Kürt Çoban… ilk Kürtçe roman olması nedeniyle de tarihsel bir “ilk” olma özelliğiyle de karşımıza çıkmaktadır.. 1935’te yayımlanan kitabımız, Kürt edebiyatında sözlü gelenekten yazılı geleneğe geçişinde en somut örneğidir aslında … yazarımız Ereb Şemo, Kürtçenin, bir roman dili olarak ne kadar zengin ve derin bir dil olduğunu da otobiyografik eseriyle kanıtlamış olmaktadır ..
Kitap, yazarımızın kendi yaşam öyküsünden de derin izler taşır .. bir çoban olarak çocukluktan ta ki toplumsal dönüşümlere dek uzanan bu kitap; Şemo’nun elbette ki Sovyet döneminde yaşamış bir yazar olmasından ötürü de okuyucuya sınıfsal bir perspektiften bakış açısı sunar .. ez cümle sevgili yazarımız, yoksul bir çobanın feodaliteye ve ağalık sistemine karşı uyanışı ve dönemin sosyolojisini bize yalın ve içten bir kalemle işleyerek aktarmıştır ..
Okuyucu kitaba başlamadan evla şunu bilmelidir ki; Kürt çoban bir halkın kendi sesini yazılı şekilde kağıda döktüğü bir semboldür .. elinizde tutacağınız bu roman size yalnızca bir hikaye anlatmıyor.. aynı zamanda kadim ve zengin tarihi ile Kürtlerin geleneklerini, folklorunu, yaşamlarını, günlük rutinlerini ve hatta cenazelerini, düğün alaylarını da kayıt altına alıyor…
kitap, kızıl orduda komutanlık yapan bir çobanın dünyanın en büyük devrimi olan ekim devrimine katılması ve orda verdiği mücadeleyi değil o dönemin sosyolojik olaylarına da (göçler,kıyımlar,kıtlık,savaş ve isyanlar) hiç kimselerin değinmediği unsurlara değinip ayyuka çıkarıyor..
Ereb Şemo’yu tanımanın başlangıcı bu kitap olabilirdi tabi ben acele edip dımdım kalesi’nden başlamasaydım…”
Kürt Çoban
Bitirdiğimde içim burkuldu… Ereb Şemo’nun Kürt Çoban’ı, kendi çocukluğundan yola çıkarak yazdığı ilk modern Kürtçe roman.
Küçük bir Ezidi çobanın gözünden Kafkasya’daki Kürt köyleri: Ağalar ve beyler ağır angaryayla, molla ve şeyhler ise dini baskıyla fakir halkı eziyor. Açlık, sefalet, sürekli göç ve parçalanan aileler… Karın tokluğuna çalışmak, kışın donmak, umutsuzluk içinde büyümek… Okurken gözlerin doluyor, boğazın düğümleniyor.
Şemo bunları sade, akıcı ve yürekten bir dille anlatıyor. Tam da o karanlığın ortasında 1917 Devrimi’yle bir umut doğuyor; eşitlik, eğitim ve kurtuluş kapısı aralanıyor.
Kürtçenin Kurmanci lehçesiyle yazılan Kürtçenin ilk modern romanıdır. Türkçe'ye tercümeleri 70li yıllarda yapılmış bu kitap en son ve en geniş halini Dara yayınlarından çıkmış. Hayal kırıklığına uğradığımı itiraf etmeyelim. Kars'ın Susiz köyünde dünyaya gelen Eren Şemo başta yurtsuz bir ailenin çocuğudur. Tek bildikleri çobanlık mesleğidir. Kars'ta Rum,Ermeni,Rus ve Son olarak kendi aşiretlerine çobanlık yapmışlardır. Her halkla bazı sorunlar yaşamışlardır hâliyle. Kars'ın 1900lerin başında bu kadar mozaik bir yer olması şaşırtıcıdır. Daha sonra Rusların 1. Dünya Savaşı sırasında Karsı işgal etmesiyle işbirliği yapan Ereb Şemo Ruslara tercümanlık yapar çünkü tüm dilleri bilen tek Ereb Şemodur. Bazı köylerin yerini gösterir ve karşılığında para alır bu işgalcilerin ilk yaptığı iştir. Para karşılığı tercüme ve rehberlik ettirmek. 1915 Ermeni Soykırımının en çok hissedildiği Kars'ta yaşayan Ereb Semo bu romanında hiç bahsi bile geçmemiştir. Bu anlaşılacak bir şey değildir. Daha sonra Kızıl Orduda komutanlık yapan Ereb Şemo dünyanın en büyük Devrimi olan Ekim devrimine katılır ve savunmasında rol oynar. Daha sonraları Bolşeviklerin Kürt temsilcisi olan Ereb Şemo Gürcistan ve Ermenistan'daki Kürtlerle iletişim sağlar ve sürgüne uğramalarının nedenlerini Ermeni ve İşbirlikçi Aşiret önderlerine bağlar. Ve kitap bu şekilde son bulur. Ulusal bilincinden uzak yazılan bu roman gerçekten beni hayal kırıklığına uğrattı. Xoybun,Jiwaneleti,Hevi kurumlarından ilişkisiz olan bu rorman sadece dili ve ilk olması yönüyle olumludur. İlgililer yorumlarını ulaştırırsa mutlu olurum:)
Ereb şemo( Kürt çoban ) Kitaptan yorumum
• Kürt Çoban - Ereb Şemo
1935 yılında yayınlanan Kürt Çoban, ilk Kürtçe roman olma özelliğini taşımaktadır.
• Eski "Sovyetler Birliği" sınırları içindeki Kürtler'in devrim öncesi ve sonrası yaşamını ele alan roman, bir bakıma yazarının hayatını ayrıntılarıyla okuyucusuna sunmakta ve dönemin Kürtlerinin sosyo-politik durumuna da tanıklık etmektedir.
• Her daim kendimize yakın olanı sevin ve birbirinize yardım edin..!
Şivane Kurmanca (Kürt Çoban) - Ereb Şemo 1935 yılında yayınlanan Kürt Çoban, ilk Kürtçe roman olma özelliğini taşımaktadır. Eski "Sovyetler Birliği" sınırları içindeki Kürtler'in devrim öncesi ve sonrası yaşamını ele alan roman, bir bakıma yazarının hayatını ayrıntılarıyla okuyucusuna sunmakta ve dönemin Kürtlerinin sosyo-politik durumuna da tanıklık etmektedir. Ereb Şemo
Ereb Şemo
Okudukça daha bir eksiliyoruz . Yeni yollar bulup o yolları var eden her bir taşın altında gizli bir olay, bir yorum olduğunu fark ettikçe ne kadar yürürsek yürüyelim yolu hep eksik tamamladığımızın bilincine eriyoruz.
Bir sosyolojik olayı (savaş , göç ,isyan vs.) asla devletlerin milli müfredatlarında yer alan tek cümlelik bir olay olarak öğrenemeyiz. Her isyanın ve savaşın sosyo-politik bir derinliği olduğunu asla unutmamalıyız. Isyanlarin ve savaşların görünmeyen yüzünde ırkı fark etmeksizin ezilen bir proleterya görürüz. Ağalar ,mollalar , şeyhler politik yetkiye sahip olmadan halk sınıfında yer alsalar dahi tarihte her zaman otorite olmuşlardır ve otoriteler her zaman halkın etinden,kemiğinden,kanından beslenmişlerdir. Bu ağalara destek çıkan da bu kanın içimiyle şişen büyük biraderlerdir. Bunların sonucunda da kafayı ezen postallara karşı isyancı kafalar doğmuştur. Burda durup şunu sorabiliriz ;" Postallar mı suçlu, postallara karşı isyan edenler mı ?"
Kürt Çoban "Dımdım Kalesi"nin yazarı Ereb Şemo tarafından yazılan ,otobiyografik oluşumlu
İLK KÜRTÇE ROMANDIR .
Bu romanda da isyanların ve başkaldırıların sosyolojik alt yapısını görebilmekteyiz.
Kürt Çoban
1935 yılında yayımlanan roman ilk Kürtçe roman özelliğini taşıdığı için önem arz etmektedir. Eser yarı otobiyografik yarı tarihi özelliği taşımaktadır. Çevirmen Edip Polatın çabalarıyla Türkçeye tam metin olarak çevrilmiş.
Eserin belli başlı konusu Ereb Şemonun kendi hayatından yola çıkarak Bolşevik devrimine kadar olan süreci anlatması diyebiliriz. Konular basit görünse de aslında tarihin çok önemli kesitlerine ışık tutmaktadır eser. Eserin hem ilk olması hem de yakın dönem tarihindeki acılara ve toplumsal kargaşaya ışık tutması açısından sosyo-politik bir eser özelliği de göstermektedir. Aslında kitap Kürtlerin tarihin her safhasında ağaların şeylerin ve beylerin nasıl güdümünde kaldığı ve zaman farklı güçlerin bunları nasıl kullandıklarını da zaman çizelgesindeki küçük bir profili gibi.
Bolşevik devrimi, Taşnakların, bey ve ağaları nasıl kullandığı, insanların o dönemdeki yoksulluğu ve çaresizliği bu güzel otobiyografik romanda gözler önüne serilmiş.
Bir çok araştırmacı tarafından ilk Kürt romanı olarak kabul edilmesi sebebiyle dikkatimi çekmişti. Kürt kültüründen kısa kesitler yer alır. Rençberlik, çobanlık gibi meslekleri süreçleri ve kültürü içinde anlatır. Sık sık Kürtlerin yiğit olduklarına dikkat çeker kitapta. Kürt bir çoban olan Ereb Şemo'nun acılarla dolu Kürtlerin devrim öncesi ve sonrası hikayesidir.
Ereb Şemo' yu zaten çok beğenerek ve severek okurum. Eğer ilk defa Ereb Şemo ile tanışacak olanlar varsa hiç kuşkusuz, düşünmeden alın ve okuyun derim. Çünkü kitapları; akıcılığı ve kullandığı samimi dille sizi mükemmel bir şekilde içine çekiyor.
Okurken sizden biri, hatta kendiniz konuşuyormuş gibi hissedeceksiniz.
Ereb Şemo' nun Kürt Çoban' ı onun kendi hayatını anlatmaktadır.
Karstan başlayıp, Ermenistanda son bulan hikayesini, çocukluğunu, çobanlığını, Bolşeviklerle tanışmasını, Parti, Kızıl Ordu yıllarını ve devrimci mücadelesiyle zülme karşı duruşunu anlatmaktadır.
Kitap, Kars'ın Rus Çarlığında olduğu zamanları ve süreçte beraber yaşayan halkların yaşantısına da ışık tutuyor.
Çobanlıktan Tercümanlığa...1000Kitap
“Oğlum kim ağalara, şeyh ve hocalara karşı konuşup, onları şikâyet edebilir ki? Devlet onların devleti, yer onların yeri, yurt onların atalarının babalarının yurdu. Biz kimi kime şikâyet edebiliriz ki” İşte bu, çaresizliğin sesidir...
Yazar Hakkında
Ereb ŞemoYazar · 10 kitap
Erebê Şemo (Rusça: Arab Şamoeviç Şamilov (Араб Шамоевич Шамилов; 23 Ekim 1897 – 21 Mayıs 1978), Sovyet/Kürt yazar. İlkKürtçe roman olan Şivanê Kurmanca’yı (Kürt Çoban) kaleme almıştır. Kürt romanının babası Şemo, latin harflerinden oluşan (SSCB'de) Kürtçe alfabenin de mimarlarından biri olmuştur. Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Emektar Kültür İşçisi (1967) veKızıl Bayrak Nişanı gibi ödüllerin sahibidir
