Yazar:
Platon (Eflatun)
Çevirmen:
Nurettin Şazi Kösemihal
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 11 dk.
Sayfa Sayısı:
42
Basım Tarihi:
1997
Yayınevi:
Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Oğullarının eğitimi üzerine soru soran dostlara, Sokrates'ın beyin yakan soru-cevapları.
Erdemin parçası olan cesaret üzerine kısa bi söyleşi..
Keyifli okumalar..
Platon Okuma Grubu - Platon Lakhes DiyaloğuFelsefe
Lakhes diyalogu, Platon’un erken dönem socratik eserlerinden biridir. Bu eserin kapsamı diğer diyaloglar ile ilintili ise bile bir konuda kendine özgü bir tarafı barındırmaktadır. Eserde Socrates ellili yaşlarındadır ve Lysimakhos, Melesias, Nikias ve Lahkes ile Lysimakhos ve Melesias’ın oğulları yer almaktadır. Konu gençlere verilecek eğitimin ne türden içerikler, yetkinlikler barındırması etrafında dönmektedir. Lysimakhos’un oğlu Aristides ve Melesias’ın oğlu Thukydides canlı örnekler olarak yaşlıların önlerinde durmaktadırlar. İşin can alıcı noktalarından biri, Lysimakhos’un oğlu Aristides’in büyükbabasının adını ve Thukdides’in de dedesinin ismini almasıdır. Gelenekselliğin isimlerde bile taşınır bir örnek olarak okuyucunun karşısında olması, tartışılacak konunun kuyruğunun gösterilmesidir. Gençlerin eğitimini üstlenecek olan yetkin bir öğretmenin babadan oğula geçecek olan geleneği de – tutuculuğu – taşıması gerektiği açıkça görülür. Lakhes ve Nikias’ın babalarını kınamalarının nedeni de babalarının onları dilediği gibi serbest bıraktıklarından dolayıdır. Nikias ve Lakhes, bir otoritenin gerekliliğini böylece kendi şahıslarında göstermeye çalışmaktadırlar. Bunun göstergesel anlamı da Aristides ile Thukdides’in taşıdıkları adlara layık olmaları gerektiğinin belirtilmesidir.
Socrates’in gençlerin eğitimine dair konuya dair olması Lakhes’in Lysimakhos’a göre, Socrates’in bu konularda yetkin birer örnek olduğudur. Lysimakhos ise Socrates’i doğru bir örnek olarak bulması ise, Socrates’in babasının – Sophroniskos- arasında hiçbir olumsuz münasebetin olmadığına dayandırır. Burada da ilginç bir ayrıntı gözümüze çarpar. Neden Lysimakhos, olumsuz bir münasebetin olmamasını herhangi bir tartışmanın olmamasını olumlu bulmaktadır? Çünkü yaşlılar için tartışmak bir tür
Lakhes Antik Yunan döneminde askeri alanda ve kamuda önemli görevler yapmış bir kişiliktir Diyalogta cesaret üzerine konuşmalar vardır Sokrates Lakhes’in cesareti bildiğini söylediğini duyunca ona cesaretin ne olduğunu sorar. Lakhes: Cesaret, savaşta görev yerini bırakıp kaçmayarak düşmanla savaşmak olduğunu söyler Sokrates Lakhes’in bu tanımının cesaretin tanımı olmadığını kendisinin bir savaşçı olarak savaş alanında yaptığı şeyleri söylediğini cesaretinse daha kapsamli ve evrensel bir tanıma ihtiyacı olduğunu söyler bunun üzerine Lakhes Cesaret: metanet gösterip sebat etmedir der Sokrates bunun bilgisizlikten olursa budalalık bilgiden olursa da bir şeyin riske atılmadığı veya riski ortadan kaldıracağı gerçeğinden dolayı cesaret olarak düşünmez diyaloğun sonlarına doğru Nikias devreye girerek cesareti doğru ama eksik bir şekilde tanımlar bunun üzerine Sokrates bu eksik tanımı tamamlayarak neden korkulup neden korkulmayacağının bilgisini cesaret olduğunu söyler. Kitabin sonunda kesin bir sonuç çıkmayıp okuyucuyu da düşünmeye sevk eden bir eser
Lakhes diyaloğu, görünüşte gençlere savaş eğitimi verilip verilmemesi üzerine başlayan bir tartışma gibi dursa da, kısa sürede gerçek cesaretin ne olduğu sorusuna dönüşüyor. Diyalogda, Sokrates yine klasik yöntemini kullanarak katılımcıların düşüncelerini sorguya açıyor. Sorular sade görünse de, her cevabın ardından ortaya çıkan yeni sorular, cesaretin tanımını sürekli karmaşıklaştırıyor.
Lakhes ve Nikias, Atina’nın 2 tanınmış komutanı olarak cesaret hakkında farklı görüşler öne sürüyor. Lakhes’e göre cesaret, savaşta geri çekilmemek, geri adım atmamak, gibi davranışlardır; Nikias ise cesareti, “korkulacak ya da korkulmayacak şeyleri bilmek” şeklinde tanımlıyor, yani bilgiyle ilişkilendiriyor. Sokrates her iki yaklaşımı her zamanki gibi didikliyor. Nihayetinde hiçbir tanım tam anlamıyla yeterli bulunamıyor. Zaten Platon’un çoğu eserinde amaç bir tanıma ulaşmak değil, düşünme sürecini canlı tutmak.
Kitap, “Cesaret nedir?” sorusu üzerinden insanın etik değerlerini, bilgeliği ve eğitimi düşünmeye davet ediyor. Kitap aynı zamanda eğitim, erdemli insan yetiştirme ve bilginin rolü üzerine düşünceler de içeriyor. Özellikle Sokrates’in gençlerin eğitimiyle ilgili duyarlılığı, bu diyaloğun sadece bireysel değil, toplumsal bir boyutu da olduğunu gösteriyor. Çünkü Sokrates (Yani Platon) için cesaret, sadece savaş meydanında değil, yaşamın her anında ihtiyaç duyulan bir niteliktir — özellikle de insanın kendi cehaletiyle yüzleşme cesareti.
Platon felsefesine giriş yapmak isteyenler için ideal kitaplardan birisi olduğu kanısındayım.
Lakhes cesaretin tanımının yapılmasının ne kadar zor olduğunu gösteren bir diyalog. Sokrates bile cesaretin kesin tanımını yapamasa da cesaretin başıboş bir kahramanlık ,anlamsız bir atılganlık ve cüretkârlık olmadığını söyler. Gerçek cesaretin uzun vadede neden daha çok neden daha az korkmak gerektiğine , neyin daha az neyin daha fazla tehlikeli olduğuna ilişkin bir hesaplama ,tartma ve ölçüp biçmedir. Sokrates açısından cesur asker , tehlikeyi hayatı pahasına korkusuzca karşıladığı için cesur değildir fakat ölüm ya da sakat kalma gibi başına gelmesinden korktuğu bir şeyi, savaşın kaybedilmesi , gözetimi altında bulunan askerlerin ölmeleri , ülkesinin esaret altına girmesi gibi daha çok korktuğu bir şey uğruna göğüslediği için cesurdur.
8/10
2017 88. kitabı
Cesaret üzerine bir sorgulamayı içeriyor bu diyalog. Diyalogda Lysimakhos ve Nikias adında iki karakter ve tabii ki Sokrates yer alıyor. Diyalog boyunca Lakhes’in yaptığı tüm cesaret tanımlamaları Sokrates tarafından tek tek çürütülüyor. :)
Sokrates (M.Ö. 469 - 399) Atina’da yaşamış ve hiçbir eser bırakmamış, yine de felsefe tarihi içinde önemi, özellikle ahlak ve insan sorunları ile ilgilenmiş sofistlere karşı bir sofist olmasıyla kabul edilmiştir.
Sokrates’e göre, cesaret olması için değer bilgisine ihtiyaç vardır. Yani, bir şeyler feda etme riskini ondan daha değerli şeyler için yaparsan bu cesaret olur.
Sokrates'e göre, evrensel bir tanıma ihtiyaç vardır ki zaten tanım her yerde ve her zaman geçerli olabilecek bir yapıda olmalıdır.
Kendisini hiç neden yokken tehlikeye atan kişi, Sokrates'in gözünde, cesur olmaktan ziyade çılgın, bilge ve iyi olmaktan çok, aptal ve güvenilmez biridir. Gerçek cesaret, dolayısıyla korkusuzluğun değil, bilgece bir korkunun, gerçekten korkulması gereken bir şey karşısında duyulan korkunun sonucu olmak durumundadır. Bu yüzden cesaret bilgelikten, iyi ve kötüye ilişkin bilgiden başka bir şey değildir. Bilge insan zorunlu olarak cesurdur. Yalnızca ahmaklar korkaktır.
Bu kitapta da Platon, sonuca varmıyor, Sokratik yöntem ve sorgulamalarla ilerleyen ve karşı görüşleri teker teker çürütmeler ve sonunda aklımızda sorularla bizi düşünmeye sevk ediyor.
Nikias fena laf sokuyorFelsefe
Merhaba öncelikle. Bu kitabı incelemeye kitabı okurken değil kitap bittikten sonra başladım.
Sokrates, Lakhes, Nikias,Lysimakhos, Melesias.
Bu kişiler kitabın içinde konuşması geçen kişiler.
Tabiki Sokrates'in yine bir doğurtma yöntemi ile olayları nasıl açıkladığına ve çözmeye çalıştığına şahit olmak güzel.
Kitap kendi oğulları için en iyi eğitimin hangisi olduğuna karar veremeyen Lysimakhosve Melesias'ın akıl danışmak için Nikias ve Lakhese başvurmaları ile başlıyor. Daha sonra bu tartışmaya tabiki olmazsa olmaz Sokrates de katılıyor. Kitap Cesaretin doğası hakkında, cesaret nedir ya da ne değildir konusu üzerinden geçiyor.
Sokrates yine hiçbir şey bilmediğini iddaa ediyor ama her zamanki gibi öyle değil.
Kitabı tavsiye ederim. Hemen okudum oldukça akıcıydı.
Cesaret üzerine bir diyalog olan Lakhes'te öncelikle korku, yiğitlik gibi kavramlar üzerinde duruluyor, daha sonra korkusuzluk ile cesaretin farklı olduğuna varılıyor. Cesaretin hangi bilimin ürünü olduğu bulunamasada müthiş bir akıl yürütme içeriyor.
CESARET üzerine bir eserdir. Cesaret ne demektir, neyi çağrıştırır, bu konuda nasıl tartışılır bunları göreceğiz bu diyalogda. Ben ‘Korkak Bin Kere, Cesur Bir Kere’ diyen gruptan gelerek okudum.
Platon’un döneminde yaşamadığım için şükretmeye başladım artık. Düşünsenize bir kelime kullanıyorsunuz ve DEMEK ÖYLESİN diye sorgulamalar geliyor. İyiyim, Güzelim, Cesurum vb. ifadelerinize karşı hep bir muhalefet var ve bir şekilde ikna oluyorsunuz da memnun olmasanız bile. Oldukça farklı bir durum. İyi ki o dönem yaşamamışım. Platon’un kendi inancındaki ‘Tanrı’ olgusuyla karşılaştığınızı düşünsenize. Acayip bir mücadele olurdu.
Aşkta, savaşta, sabırda yani akla gelecek çoğu konuda Lakhes tanımlar yapıyor ve Platon ki orijinalde aslında Sokrates bunların hepsini çürütüyor. Bir ‘Değer’ tanımı yapıyor. Bir şeyleri feda etmeyi bekliyor cesurluk için. Mesela nasıl örnek verelim. Üzerinde yaşadığın toprak, kendi canından daha değerli olacak. Canını hiçe sayacaksın. Sadece lafta değil, bu uğurda feda da edeceksin diyor. Böyle demiyor ama bu benzetme çıkıyor ortada. Günümüz koşullarında bu adamın Tweet attığını falan düşünüyorum da, isterdim böyle şeyler.
İyi ve düşündürücü bir kitaptı. Keyifli okumalar dilerim..
Lakhes, Platon,
Eğitim nasıl olmalı? Bu sorunun cevabı üzerinden devam eden diyalog sokrates'in bu tartışma ile beraber bir çok kavramı incelemesini görüyoruz. Sokrates'in en sevdiğim diyaloglarından biridir. Gerçekten Platon serisinin en değerli ve okunması gereken kitaplardan biridir. Günümüzde çokça sorulan oğlumu nasıl yetiştirmeliyim sorusunun 2000 yıl önceki cevaplarını görüyoruz.
İyi okumalar...
-Furkan DOLGUN
Yazar Hakkında
Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu
Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.
Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.
Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu:
- Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor.
- Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor.
- Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.
