Adı:
Makber
Baskı tarihi:
2018
Sayfa sayısı:
128
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789752448599
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Kapı Yayınları
Baskılar:
Makber
Makber
Makber
evrinde şair-i azam olarak tanımlanan Abdülhak Hâmid pek çok bakımdan yenilikleri aça aça gelir. İlk yenilik, Makber Mukaddimesi’dir. Bu girişle hem şiirin hem de ölümün bir nevi poetikası yapılır. “Birkaç perişan söz” olarak vasıflandırdığı giriş yazısında şair “bu kitap kabristanda yazıldı” demeyi unutmaz. Bir kadın, eşi Fatma hanım vefat etmiştir. O da “fena bulmuş bir vücudun” ebediyen kaybolmasına razı olmadığı için bu çağdaş mersiyeyi yazmıştır.

Bu da az şey değildir şiirimizde.

Eyvâh ne yer kaldı ne yâr kaldı
Gönlüm dolu âh u zâr kaldı
Şimdi buradaydı gitti elden
Gitti ebede gelip ezelden
312 syf.
·10/10
Eyvah! Ne yer, ne yâr kaldı,
Gönlüm dolu ah-u zâr kaldı.
.....

Tarhan Mukaddimeyi okumakla şiiri okumanın, içindekileri okumakla şiirin adının aynı olduğunu söylüyor. Bu kitabı okuyan elinde bulunduranın kabristanı dolaşmış olduğunu fakat hiçbir şey anlamadan kabristandan çıkıp gideceğini dile getiriyor. Bunu da şu sözlerle açıklıyor. “Gönlümdeki feryattan yapılmış bir mezardır ki, muhtevasını taşlara yazılmış sözler gibi isterim.” İnsanlar kabrin hep dışını görürler. Ne kadar ölen için üzülseler de gördükleri taştan, yazılmış sözden isimden ibarettir. Fakat, içinde yaşanılan, hissedilen hakkında kimse hiçbir şey bilmez. Tarhan da o toprağın altındaki hayatı taşlarda görmek istiyor. Tarhan, derin düşünen, hisseden bir şair olarak çıkıyor karşımıza nitekim bu yüzden kendisini kimsenin anlamadığını, anlamayacağını da bilir.

“Ben bu kitabı kendim okuyayım diye yazmadım.Zira bu iştirak edecekler nadir, belkide birkaç tane anlayan olacaktır.” Bir kişi düşüncelerini bir eserde ortaya koyarsa ikinci defa dünyaya gelmiş olduğunu görüyoruz bu sözde. Bir de kendim için yazıyorum demesi sanat sanat içindir ilkesini akıllara getirir. Nitekim Servet-i Fünun dönemine kadar şiirin konusu toplumsaldı, bireysellik yoktu fakat; işte bu eserle bireyselliğin temelleri atıldı ki Tarhan döneminden sonraki şairleri de bu bağlamda etkilemiş oldu.

“Kederimin artması için buna sevinmek isterim bunu kimselere anlatamam.” Bu sözüyle şiirde işlediği muhteva akıllara gelir. Bu sözde bir insan bir sevinirse bu sevinci kursağanda kalır. Bu yüzden tekrar sevinmek ister. Yani sevinmek istedikçe keder artar ve Makber gibi eserler ortaya çıkar. Tarhan Makber şiirini yazmıştır fakat kendi dahi anlamamıştır. “ Hele yazdığım şeylerin bazısı o kadar benim değildir ki manalarını kendim dahi anlayamam.” Tarhan açıkça burda Makber’i ben yazdım fakat ölümün ne olduğunu anlayamadım. Anlaşılan şu ki ne kadar ölüm üzerine Tarhan kadar derin düşünülsün; yaşamadan, görmeden taşlara yazılmış sözlerden başkası anlaşılmaz.

“Makber, makber değil bir türbe, türbe değil bir mabed, mabed değil bir küre, küre değil, ucu bucağı bulunmayan bir bir boşluk olmalıydı.” Şair burada da Makber’in ne olduğu hakkına bir arayışa çıkıyor. Türbe olmaz sadece dua eder gidersin, mabed olmaz orada da ibadet edersin. Küre olmaz sadece bu dünyayı görürsün. Yani hiçbir yerde o nuru göremezsin. Bu yüzden Makber, ilahiyle karşılaşacağın bir boşluk olmalıydı diyor. Nitekim devamında “ Nûr-ı ilahinin indiği, fikri insanın çıkamadığı bir yer olmalıydı” diyor. Yani Makber, kabirde o nurun indiği ve o anda insanın fikri olsada söyleyemeyecek kadar şaşırdığı bir yer olmalı ki Tarhan Tanrı’nın varlığını inanma konusunda akılla kalbi arasındaki ikilemden kurtulsun, aklı alt edip bütün varlığıyla Tanrı’ya inansın. Bu da Şinasi’nin Vahdet-i zatına aklımca şahadet lazım, sözünü hatırlatıyor. Diğer yandan Tarhan; “ Makber’den evvel yazdığım şeylerin pek çoğunu beğenmem, bazısını pek az beğenirim.Makber’i ise hiç beğenmiyorum çok seviyorum.” diyerek karşımıza çıkar. Yani Tarhan Makber’e şiir açısından değerli bir eser olarak bakmıyor. O Makber de işlediği, üzerine düştüğü ölüm düşüncesini seviyor. Tıpkı mezarın dış görüntüsünü sevmeyip, oranın içini özünü sevdiği gibi.



“Alem-i edebiyatta bir ahiret lâzımdır. Makber, o ahiretten nişandır.” Tarhan burada da edebiyat aleminin yeniden doğuşu lazımdı. Çünkü; edebiyat divan edebiyatı geleceğiyle ya da Tanzimat’la toplumsallık geleneğiyle sürüp gidiyordu fakat, Makber bütün eski kalıpları kırıp, edebiyata yeniden bir sayfa açmış oldu.

Bu eser şiir diye okunursa Tarhan’nın şairliğine dair hiçbir şey bulunamaz. Düşünülürse eserin derinliği belki yine şiir zannedilir. Çünkü bu eser” insanlığın ölüm karşısında çaresizliğidir.”
312 syf.
·Puan vermedi
Şair, bu şiirinde bir taraftan çok sevdiği karısını kaybetmenin derin üzüntüsünü dile getirirken, diğer taraftan ölümün “inceliklerin sonu”, “Hakkın garip bir sırrı”, “zirvelerin en yükseği”, “hakikatlerin en müthişi” olduğunu söylüyor, insanoğlunun ölüm karşısındaki acizliğini haykırıyor.
Kısaca Duyguların birazda fevri olarak aktarıldığı güzel bir eser.
Eyvâh! .. Ne yer, ne yâr kaldı,
Gönlüm dolu âh ü zâr kaldı.
Şimdi buradaydı gitti elden,
Gitti ebede gelip ezelden.

Ben gittim o hâksâr kaldı,
Bir kûşede târumâr kaldı.
Bâkî o, enîs–i dilden eyvâh!
Beyrût’ta bir mezâr kaldı.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Makber
Baskı tarihi:
2018
Sayfa sayısı:
128
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789752448599
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Kapı Yayınları
Baskılar:
Makber
Makber
Makber
evrinde şair-i azam olarak tanımlanan Abdülhak Hâmid pek çok bakımdan yenilikleri aça aça gelir. İlk yenilik, Makber Mukaddimesi’dir. Bu girişle hem şiirin hem de ölümün bir nevi poetikası yapılır. “Birkaç perişan söz” olarak vasıflandırdığı giriş yazısında şair “bu kitap kabristanda yazıldı” demeyi unutmaz. Bir kadın, eşi Fatma hanım vefat etmiştir. O da “fena bulmuş bir vücudun” ebediyen kaybolmasına razı olmadığı için bu çağdaş mersiyeyi yazmıştır.

Bu da az şey değildir şiirimizde.

Eyvâh ne yer kaldı ne yâr kaldı
Gönlüm dolu âh u zâr kaldı
Şimdi buradaydı gitti elden
Gitti ebede gelip ezelden

Kitabı okuyanlar 33 okur

  • Rocker

Kitap istatistikleri (Bütün baskılar)

Bu baskının istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%9.1 (1)
9
%0
8
%0
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0