Onlar da İnsandı
Cengiz DağcıYazar:
Cengiz Dağcı
Tahmini Okuma Süresi:
13 sa. 60 dk.
Sayfa Sayısı:
494
Basım Tarihi:
Eylül 2020
İlk Yayın Tarihi:
1958
Yayınevi:
Ötüken Neşriyat
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9789754370041
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
Onlar da İnsandı
2.997 okunmaÖtüken Neşriyat · Eylül 2020 · 494 s.
Onlar da İnsandı
240 okunmaVarlık Yayınları · 1974 · 478 s.
Onlar da İnsandı
189 okunmaÖtüken Neşriyat · Kasım 2022 · 494 s.
Onlar da İnsandı
50 okunmaÖtüken Neşriyat · 2020 · 494 s.
Onlar da İnsandı
1 okunmaVarlık Yayınları · Mayıs 1969 · 488 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
ONLAR DA İNSANDI.. YA DA BİZ ÖYLE SANDIK..Alıntı
"Merhametten ve iyilikten maraz doğar" atasözünün şekle bürünmüş haliydi bu kitap.
"Kalplerinizi Türk kardeşlerinize açın, söyleyin onlara:
Biz hayatta hiyanetlik nedir, küfür nedir bilmedik, deyin. Hak ve adalete inandık, deyin. Çalmadık, yakmadık, öldürmedik, düşmanlarımızın her zulmüne katlandık, deyin. Düşmanlarımızı da insan sandık ama başımıza neler getirdiler, deyin. Ne felâketlere uğradık. deyin. Anlatın, anlamalı onlar, bizim akıbetimize uğramak istemezlerse anlamalı onlar. Anlarlar."
İvan'ı ilk gördüğü zaman Bekir ondan kaçmamış, onu yanından, toprağından kovmamıştı:
Kim olursa, kılığı ne olursa olsun o da insandır, demişti. Bekir'in bu sözleri üstünde saatlerce durdum düşündüm. Birçok defa kendi kendime: "Kimbilir, belki de Bekir haklı!" dedim. Ama onların insanlara yaşattıkları acıları, yaptıkları hileleri, bir türlü doymak bilmeyen paylaşmak nedir bilmeyen hallerini, ayrımcılıklarını, nefretlerini gördükçe benim onlara "insan" demeye ağzım dilim varmadı Bekir amca..
Toprağa bağlılık, milli kimlik, direniş ve inanç temaları bu kitapta güçlü bir şekilde işlenmektedir. Bekir’in, Enver'in, Esma'nın vehahut başkasının ağzından dökülen sözler sadece bir köylünün serzenişi değil; yıkıma uğramış bir milletin, değerlerini kaybetmemek için verdiği varoluş mücadelesidir. “Canavar” simgesiyle betimlenen düşman, sadece fiziki bir yok edici değil, aynı zamanda kültürel ve manevi bir yıkımın temsilcisidir.
Toprak, burada bir mülk değil; kutsal, yaşayan bir varlıktır. “Ben Bekir’in toprağıyım” cümlesiyle toprağın kişileştirilmesi, insanla bütünleşen bir vatan anlayışını gözler önüne serer. Bu bağlamda toprak, hem ana, hem yâr, hem de sonsuzlukla buluşulan yerdir. Toprak, geçmişin mirası, bugünün direnişi ve geleceğin umududur.
Kitapta geçen “Sadece bir
Kırım, memleket
Puan vermedi·494 syf.·
2025 45. kitabı
İyi ki bu kitaplar var.
Kırım Türk toprağı, Türk memleketidir. Kendi de Kırım'lı olan Cengiz DAĞCI Kırım'dan Türklerin nasıl Ruslar tarafından yok edildiğini çarpıcı bir gerçeklikle anlatmış. Anadolu'da bir köy gibidir Kızılltaş Köyü. Köylülerden Bekir, eşi Esma, kızı Ayşe ve komşuları ve bir de inekleri Macik. Kendi gündemlerinde yaşar dururken Ruslar köye gelmeye başlar ve dram üstüne dram yaşanacaktır. Kırım da memleket....
Roman; yazarın da çocukluğunu geçirdiği Kırım'ın Yalta şehrinin Kızıltaş köyünde geçmektedir. Eserde sade, hüzünlü, sürükleyici ve içten bir anlatımı yakalayan yazar; bunun yanında köy insanının yaşam tarzını, düşünce yapısını, Kırım Türklerinin var olma mücadelesini ustalıkla okuyucuya aktarıyor.
Onlar da İnsandı romanı ülkemizde ilk defa 1956 yılında Varlık Yayınları tarafından yayımlandı. Dağcı, Türkiye'ye hiç gelmese de eserlerinin tamamını Türkiye Türkçesiyle kaleme aldı. Kitapta da Türkiye ile ilgili atıflara rastlıyoruz. Türkiye'den gelen şalların daha kıymetli olması, ''Damadı Samsun'dan mı getireceksin?'' gibi halk arasında yaygın olarak kullanılan söyleyişler buna örnek verilebilir.
Kitabın sonunu nasıl bitireceği konusunda kararsız kalan yazar, tesadüfen bir dergide kendi halkı sürgün edildikten sonra yerlerine gelen yabancıların mutluluğunu anlatan bir yazıya denk gelmiş. O metni de Son Birkaç Söz başlığıyla kitabın sonuna ekleyerek kitabı şu dizelerle sonlandırmış:
'' Evet, onlar da insandır. Pavlevko'lar, İvan'lar, Kostyük'ler, Vasil Dimitroviç'ler, Stepan'lar ... Belki bunu gülünç görecekler ama nasıl görürlerse görsünler. Ben eserimi tekrar sakin bir dua ile bitirmek istiyorum. Romanımı kapatırken: Tanrım! diyorum. Onlar da insan. Acı onlara. Kendileri gibi başkalarının da insan olduklarına inandır onları! ''
'' Ötekiler, o hayvan gibi sürülüp götürülenler... Onlar da insandı! ''
69 Yıllık Memleket Hasreti
Kitabın içeriği kadar yazarın kısa bir özgeçmişinden bahsetmenin doğru olacağını düşünüyorum.
Cengiz Dağcı
Kırım Tatarı roman yazarı. (Gurzuf 1919-2011 Londra)
Çocukluğu Kızıltaş (Kırım) köyünde geçti. Kırım Pedagoji Enstitüsü ikinci sınıfında iken II. Dünya Savaşı çıktı. 1941`de Ukrayna cephesinde Almanlara esir düştü. Almanların yenilmesi üzerine esir kampından kurtularak müttefik devletler safına sığındı.
1946 Ekiminde eşi ve kızıyla birlikte önce Edinburgh'a geldi. 1947 yılı başında Londra'ya geçti. 1974 yılında Londra'da Wimbledon yakınlarındaki Southfields'e yerleşti ve vatanından ayrıldığından bu yana hiç Kırım'a gitmedi.
Cengiz Dağcı, Türkiye'ye hiç gelmediği halde kitaplarını Türkiye Türkçesi ile yazmış, kitaplarının ilk redaksiyonunu da şair Ziya Osman Saba yapmıştır. Türkiye'de yayınlanan eserleri sayesinde Türkiye'de birçok insan Kırım’ı ve Kırım Tatarları'nın yaşantılarını öğrenmiş oldu. Eserlerinde Kırım Türklerinin Rusların zulmü altındaki hayatını anlatır. (Stalin dönemi) Hüzünlü bir üslûbu vardır. Öğrencilerin okullarda sadece ders almak dışında, oyun oynamasından yanadır.
Cengiz Dağcı, 22 Eylül 2011 Perşembe günü saat 12.30 sularında Sauthfields'teki evinde vefat etti. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun girişimleri ile Türkiye'den katılan kalabalık bir topluluk tarafından, 2 Ekim 2011 Pazar günü 69 yıldır görmediği Yalta'ya bağlı Kızıltaş köyünde toprağa verildi. Yazar böylece ebedi uykusunu doğduğu topraklarda uyumak imkânına kavuştu
Aşağı yukarı Türkiye' den sürgün yemiş nice düşünce suçluları gibi hayatı. Maalesef insanlarımız devlet ile mevcut hükmet arasındaki farkı anlamış değiller tam olarak. Her siyasi ideloji kendi düşmanını yaratır ve eğer bu düşmanlar (düşmanlıkları tartışılır) yüksek perdeden konuşuyorsa ya cezaevini boylar ya
Kendisi de Kırım Türkü olan yazarın kaleminden çıkan Onlar da İnsandı'da Stalin döneminde zulme, sürgüne, işkencelere maruz kalan Kırım Türklerinin hayatı anlatılıyor. İçten, yalın bir dili var kitabın. Sanki Karadeniz'in diğer tarafında değil de, bu tarafında yaşanmış bir olaymış gibi. Cengiz Dağcı da kitabı Türkçe kaleme almış.
Dikkatimi çeken bir şey oldu. Benzer acıları yaşamış, hayatı boyunca memleketinden uzakta yaşamak zorunda kalan yazarın, halkının hikayesini, acılarını anlattığı kitapta, "onlar da insandı" derken sadece kendilerini kastetmiyor. Kitabın ana karakterlerinden biri olan Bekir'e empati yaptırarak kendileri gibi olmayanlar için de söylüyor bunu.
Cengiz Aytmatov'a benzettim kalemini.
Güzel kitaptı. Tanıştığıma memnun oldum Cengiz Dağcı.
Onlar da insan mıydı ??Edebiyat & Roman
“Tanrım!” diyorum. “Onlar da insan! Acı onlara! Kendileri gibi, başkalarının da insan olduklarına inandır onları!”
“Onlar da insan! “ diyerek yuvanı, ocağını açtığın; güvendiğin, düşmanını insan sandığın ama acı bir şekilde öyle olmadığını gördüğün , toprağını, yurdunu yitirdiğin bir hikayenin ortasındasın tam burada. Kırım halkının yaşadığı zulme ortak olmak için.. Nasıl yurtsuz, bağsız, topraksız kaldıklarını görmek için.. Katıksız insanlığın güzelliğine şahit olmak için.. Bekir’i, Ayşe’yi, Çilingir’i,Enver’i, Zemine’yi, Seydi Ali’yi ve nice güzel toprak insanını okumak için burdasın. Kırım Türklerine bu zulmü yapanlar da insandı ya .. Onları okumak için burdasın.
Ya ötekiler .. “ Ötekiler, o hayvan gibi sürülüp götürülenler… Onlar da insandı! “
“Allahım, insanlara yurt yoksulluğu gösterme!” diye dua etti. … diye dua ettim.
Bir etkinlik dolayısıyla tanıştım yazarla. İyi ki de tanışmışım. Çok keyif aldım okurken. Bizim toplumcu gerçekçi yazarlarımızın (Yaşar Kemal, Fakir Baykurt, Kemal Tahir...) tadı vardı romanda. İnsanı durup düşündürecek karakterler var (İvan, genç dr., Ayşe gibi). Olayların nedeni ile ilgili biraz daha ayrıntı olsaydı yani Rus devrimi sonrası ile ilgili kitap daha da şahane olurdu. Okurken keyif alınan sonrasında da insanda iz bırakan bir kitap. Etkinliği düzenleyen https://1000kitap.com/pikacu_ e beni yazarla tanıtırdığı için teşekkür ederim. Tabi ki 
Ebru Ince de unutmamak lazım, beni bayağı heveslendirdi okumam içim :)
Ebru Ince de unutmamak lazım, beni bayağı heveslendirdi okumam içim :)
Bir insanın kitap okurken bağrı yanar mı ? Ben bu sorunun cevabını bu kitabı okumaktayken öğrendim. Rusya'da komünizmin yükselmeye başladığı dönemde Kırım Tatarlarının yaşadıklarını anlatıyor. Anadolu'daki bir köyden hiç bir farkı olmayan bir köyde, Kızıltaş'ta yaşananları anlatıyor. Kızıltaş köylüsünün, Kırım insanının toprağına bağlılığını, merhametini, umudunu, geleceğe yönelik planlarını, birbirleriyle küsüp çekişip tekrar barışmalarını, samimiyetini ve iyi niyetlerinin suistimal edilişini, çektikleri zulmü, yaşadıkları ihaneti anlatıyor. İnsanların bu kadar kötü olmaması gerektiğini anlatıyor. Ayrıca eğitim sahibi olmanın, bilinçli bir insan olmanın neden önemli olduğunu da anlatıyor. Okurken Bekir, Enver, Sabri, Remzi, Seyd-Ali gibi hissetmemek elde değil, duygular ve düşünceler öylesine anlatılmış ki. Göç üzerine, sürgün üzerine, çile üzerine bir çok başarılı eser yazılmıştır, doğrudur. Ancak Cengiz Dağcı gibi yazan olduğunu pek sanmıyorum. Bitirmek çok zordu, çünkü bir yerden sonra nasıl bir ihanetin, nasıl bir zulmün karşıma çıkacağını düşünmek istemiyordum. Keşke Cengiz Dağcı ile daha önceden tanışmış olsaydık.
Allahım, insanlara yurt yoksulluğu gösterme
Sen bu iki Rusa anlat, Bebek! 'de ki, ne isterlerse veririz. At veririz, üzüm veririz; tütün, para, koyun veririz. Ama toprak vermeyiz. Anlat onlara iyice anlat! 'de ki, bizim topraklar yurt parçasıdır; toprak bizim değil ulusundur.
10/10
2015 132. kitabı
Onlar Da İnsandı, Cengiz Dağcı'nın edebi açıdan en önemli eseridir diyebilirim. Zaten MEB'in 100 Temel Eseri arasında da yer alıyor. Dağcı, burada Kırım Türk'ü karakterler ile Kırım'a sonradan gelen Rus karakterleri çok başarılı bir şekilde işlemiş ve Kırım'ın Ruslar tarafından nasıl işgal edildiğini sembolleri kullanarak anlatmıştır.
Kırım Türklerini toprağa olan bağlılığı, temiz yürekleri ve iyilikleri...
Bekir Ağa, Esma, Remzi, Enver,,İvan ve Kalamala...
Gayet başarılı bir eser.
Yazar Hakkında
Cengiz DağcıYazar · 40 kitap
9 Mart 1919 tarihinde Kırım'ın Yalta şehrinin Gurzuf köyünde doğar. Çocukluğu kıtlık, yoksulluk, Rus emperyalizminin zulmü ve büyük baskılar altında geçer. İlkokulu köyünde, ortaokulu Akmescit'te bitirir. Kırım Pedagoji Enstitüsü ikinci sınıfında iken İkinci Dünya Savaşı çıkar. 1941'de Ukrayna cephesinde Almanlara esir düşer. Almanların yenilmesi üzerine esir kampından kurtularak müttefik devletler safına sığınır. 1946'da Londra'ya yerleşir. İngiltere'deki hayatı da hiç kolay olmaz; bir taraftan yazarken en vasıfsız ve ağır işlerde çalışmak zorunda kalır.
"Türkçe bana anamın konuştuğu dil" diyerek yazı dili olarak Türkçeyi kabul eder. Türkiye Türkçesindeki ilk kitabı 1956 yılında Varlık Yayınları tarafından yayınlanan Korkunç Yıllar'dır. Yaşar Nabi ile mektuplaşarak tanışan Dağcı, eserlerini de posta yolu ile gönderir. Soğuk savaş şartlarının siyasi etkilerinin hissedilmesi, Sovyetler Birliği'nin sol entelijansiya ile kurduğu ilişkiler ve fikir hayatımızdaki çatlamalar yazarı yalnızlaştırmak üzereyken, Ötüken Yayınevi ile tanışır. Ötüken Yayınevi vasıtasıyla yirmiden fazla kitabı Türk okuyucusuyla buluşturur.
Dağcı Türk edebiyatının büyük yazarları arasındadır. Romanlarında Kırım Türklerinin yaşadığı acıları hüzünlü ama berrak bir üslupla aksettirir. Kitapları yıllarca elden ele dolaşır. Kırımla olan ilgisini hiçbir zaman koparmaz ve Kırım Türklerinin vatanlarına dönüşlerini anlatmayı ihmal etmez. Hatıralarında "Ben yalnızca Kırım'ın yazarı değilim ama Kırım'ın faciasını bütün gerçeği ve içtenliğiyle yalnız ben yazabilirdim" der. Hayatının son yıllarında içerisinde bulunduğu muhitteki karakterleri ele alan hikayeler de yazar.
En büyük destekçisi savaş sırasında Polonya'da tanıştığı ve 1998 yılında kaybettiği kıymetli eşi Regina Hanım olur. Aralarında Yazarlar Birliği'nin ve İlesam'ın yılın yazarı, Türk Ocakları'nın üstün hizmet ödülü de olmak üzere sayısız ödül alır. En son 21.03.2011 tarihinde Marmara Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü tarafından düzenlenen "Türk Dünyasında Zirve Şahsiyetler: Cengiz Dağcı" sempozyumuyla yazarlık macerası ele alındı.
Cengiz Dağcı, 22 Eylül 2011 Perşembe günü saat 12.30 sularında Sauthfields'teki evinde vefat etti. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun girişimleri ile Türkiye'den katılan kalabalık bir topluluk tarafından, 2 Ekim 2011 Pazar günü 69 yıldır görmediği Yalta'ya bağlı Kızıltaş köyünde toprağa verildi. Yazar böylece ebedi uykusunu doğduğu topraklarda uyumak imkânına kavuştu.
