Zola’nın yaşadığı yıllarda bir edebi tür belirdi: “Borsa Romanı”. Bürokratlar, iş insanları, siyasetçiler ve kurumlar borsanın denetimi ve özgürce çalışması gerektiği konusunda çeşitli fikirler ortaya attılar. “Para” kitabı öncelikle bu eleştiri ve düşüncelerle ortaya çıkmış bir kitap olarak görülebilir.
Kitabın tarihi arka planında önemli gelişmeleri saymadan başlamak istemiyorum. Özellikle “Das Kapital” eserinin yazılması, Marksizm akımının Avrupa’da hızla yaygınlaşması, Fransa’nın Meksika’yı işgali, Süveyş kanalının inşası, çeşitli siyasi savaşlar aslında bu kitaba zemin hazırlayan diğer faktörler olarak ele alınabilir. Bunların dışında Zola burada anlattıklarını gerçek bir olay üzerine inşa ettiğini ifade etmiştir. Sadece banka ve skandala adı karışanların isimlerini değiştirmiştir.
Kitabın ne üzerine olduğunu tahmin etmek zor değil: 1860’larda borsadaki spekülasyonlar hakkında bir kitap bu. Burada aslında finansal bir kriz ve skandal anlatılıyor. Ana karakter para, onun gücü ve temsil ettiği her şeyi kitapta fazla fazla göreceğiz. Zola borsayı bir kumar yuvasına, spekülatörleri otoban hırsızlarına, küçük yatırımcıları da büyük yatırımcıların kurbanlarına benzetiyor.
“Para” aslında esasen insan davranışları ve doğası üzerine kurgulanmış bir eser. Hikâyenin derinliklerine indikçe paranın aslında hayatımızın her alanında ne kadar geniş bir etkiye sahip olduğunu ve onu elde etmek için insanların ne kadar ileri gidebileceğini görüyoruz. Para tehlikeli bir ilaç gibidir. İnsanların hayatlarına mal olan bir bağımlılıktır. İnsanların muhakeme yeteneğini bozar, kurbanlarının yanlış kararlar almasına sebep olur. Ancak daha da üzücü olan bir şey varsa o da aradan geçen yüz yılı aşkın bir süreye inat paranın gücünü zerre kadar yitirmemiş olmaması, insanların davranışlarda
Emile Zola'nın yazdığı yirmi kitaplık Rougon-Macquart serisinin 18 no'lu kitabı. Orjinal ismi ''L'argant'' dır. Türkçeye ''Para'' ve Borsa'' isimleriyle çevrilip baskısı yapılmıştır.
Kitapta Zola, serinin 2 no'lu kitabında geniş bir şekilde bahsettiği Aristide Rougon'un hayatının sonraki dönemine odaklanarak, artık ismi Saccard olan Aristide'ye uygun bir konuyu, para konusunu ele alıyor. Bunu da Paris Borsası ve çevresinde dönen dolaplarla bize aktarıyor.
2 no'lu kitapta ( ''Aşk Bitmesin'' , ''Tazı Payı'') bir çok yolsuzluk, sahtekarlık ve ahlaksızlıklar içinde bıraktığımız yeni ismiyle Saccard, bu kitapta beş parasız olarak karşımıza çıkıyor. Ama kısa sürede borsa çevrelerinden tanıdıklarıyla yeni girişimlerde bulunarak bir şirket kuruyor ve kurduğu şirket borsada işlem görmeye başlıyor. Saccard önceki yaptığı yanlışlardan akıllanmış mıdır yoksa burada da aynı sahtekarlıklara devam mı edecektir. İşte kitap bundan sonrasını bize anlatıyor.
Kitabın anlatıldığı dönem 1860'lı yıllar. Borsayla ilgilenen biri olarak o yılların borsası ile günümüz borsasını kıyaslama yaptığımda şunu gördüm ki; yaklaşık 150 yılda borsada işlemlerin digitalleşmesinden başka hiçbir şey değişmemiş. Yolsuzluklar, spekülasyonlar, manipülasyonlar, açığa satıp almalar kısaca her türlü alavere dalavere o zamanda varmış günümüzde de son hızla devam ediyor. Anlaşılıyor ki Zola, borsadaki bir oyuncu gibi olayları çok iyi bir şekilde gözlemledikten sonra bu romanı yazmış. Aksi takdirde işlemler bu derece derinlemesine anlatılamazdı ve bu derece kusursuz olamazdı diye düşünüyorum.
Serinin diğer kitapları gibi bu kitabı da beğenerek okudum, okunmasını da tavsiye ederim.
Yazar 1800 yılların ekonomi psikolojisini anlatıyor. Diğer bir ekonominin haçlı seferlerinin niyetini ve hayalini betimliyor.
Günümüzün borsa spekülasyonlarını aydınlatacak bir eser.
Ama Emile Zola nın bu kitabı hariç tüm kitapların yayımlanmış olması ve niçin hiç bir yayınevi bu kitabı yayımlanmamış olması açıkçası merak ediyorum. Yeniden çevrilmesi gerekiyor. O.Kadirhan /bay maviPara
Kitap Dönemin Paris Sokaklarını İnsanları Ve Gerçek olayı Anlatır Saccard Hayal satan Bir Ponzi Bankası Busch İse Şimdiki Varlık Şirketlerini Anlatıyor.
Mustafa Özel'in kitabında kısa bir incelemesini gördüğüm ve okumak istediğim bir kitaptı. Ne yazık ki Türkiye'de satılmıyor ve pdf'i de yok. Makalelerden ve bazı kitap alıntıları ile kitabı okumuş kadar oldum ve çok beğendim. Geleceği tahmin etmenin en iyi yolunun bugünü ve geçmişi anlamak olduğunu öğrendim. Natüralizmin kurucusu olan Zola romanlarında pozitif bilimleri edebi bir şekilde anlatarak toplumlarda belli bir bilinç oluşturma çabasında .Zola, insanların incelemenin önemini vurgulamıştır. Bunu ise kendisi bir bilim adamı gibi çalışarak başarmıştır. Bu amacından dolayı romanı yazmadan önce ciddi bir gözlem yapmış ve veri toplamıştır. Yani toplumu incelenmesi gerek bir konu kedisini ise bir bilim adamı olarak görmüştür. Nehir romanlarından birisi olan 'Para' romanın ise yeni ekonomide spekülasyonu ele alıyor. Zola bu gerçeği bir asır öncesinden haber veriyor ve insanları bu konuda uyarıyor.
Fransıcada L'Argent ,İngilizcede Money, Türkçede ise Para olarak çevrilen bu kitap Émile Zola'nın Rougon-Macquart serisinin on sekizinci romanıdır.
Geçtiği zaman:1864-1869
Geçtiği yer:Paris
Birincil karakterler
Saccard'ın oğulları
Maxime (d . 1840-Aristide Saccard(Raugon) evladıdır)
Victor(d.1853-Aristide Saccard(Raugon) Evladıdır)
Aristide Saccard(Raugon)-Tazı payı kitabında görmüştük bu kitapta yer almaktadır
Clotilde(Saccardın kızıdır, Doctor pascal serisinde gözükecektir)
Roman 1864'ten 1869'a kadar sürüyor. Aristide Saccard'ın ikinci karısı Rene'nin ölümünden beş ay geçer.Aristide iflas etmiş ve borsadan zarar etmiştir. Konumunu eski haline getirmek için bir plan düşünür. Üst komşusu mühendis Georges Hamelin, Orta Doğu'da Hıristiyanlığın restorasyonunun hayalini kuruyor. Bunun için yeni demiryolları bölümleri açmak istiyor, sokaklar döşemeyi, limanları restore etmeye ve gemiler inşa etmek düşüncesi vardır.
Bu girişimin gelişmesi için Aristide bir finans firması kurar ve borsaya geri dönmeyi umar, fakat parası yoktur kardeşi Eugene Rougona güvenmez çünkü o parisi geliştirmeyi daha çok umursuyor. Artiside ise büyük yahudi bankacılaradan destek alarak kardeşine saldırmayı amaçlıyor.İlk başta, Aristide tarafından oluşturulan Universal Bank' kurulur . Başlangıç sermayesi manipüle edilir, ticari faaliyeti taklit etmek için bir kukla kullanılır. hamelin, kız kardeşi Caroline ile birlikte yaşar. Aktif olarak bankalara yatırım yapıyorlar ve kısa süre sonra Aristide ile bir oluyorlar.Caroline, Aristide'nin yoksulluktan kurtardığı ve kanatlarının altına aldığı oğlu Victor'un varlığını öğrenir. Ama Victor cimri, tembel ve hırsızlığa meyilli biridir. belirli olaylar ardından ortadan kaybolur ve o zamandan beri onu kimse görmez.Hamelin, girişimlerinin temelini atmak
Émile François Zola (2 Nisan 1840 – 29 Eylül 1902), Fransada natüralizm akımının öncüsü olan ünlü bir yazardır. Zolanın edebiyat dışındaki şöhreti ise, Dreyfus Davasında takındığı aydın tavrından kaynaklanmaktadır. 1897 yılında Fransız ordusunda Yahudi olması nedeniyle askeri yargının duyarsızlığına kurban giden yüzbaşı Dreyfus’u hükümetin bütün baskılarına rağmen savunan ve Fransa devlet başkanına hitaben “İtham Ediyorum” makalesini yayınlayan Zola, baskılardan dolayı Fransayı terkedip bir süre Londrada yaşamak zorunda kaldı. Çabaları sonucunda Dreyfus Davasının yeniden görülüp adaletin yerini bulması sonucu yurduna döndü. Émile Zola, 1902 sonbaharında,kaldığı otelin yatak odasında duman zehirlenmesinden öldü. “Nana”, “Germinal” ve “Meyhane” en tanınmış romanlarıdır.Tüm romanlarında,doğal ve gerçekçi bir tarzla,hayatın zorluklarından bahsedilir.Örneğin Nana adlı romanda yokluktan dolayı batağa sürüklenen bir genç kızın dramı,büyük bir gerçekçilik ve dramla anlatılır.