Peter Schlemihl
Adelbert Von ChamissoYazar:
Adelbert Von Chamisso
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
112
Basım Tarihi:
2014
Yayınevi:
Adonis Yayınları
Orijinal Adı:
Peter Schlemihls wundersame Geschichte
ISBN:
9780201379075
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Diğer Baskılar
12 diğer baskı · Tümünü Göster
Peter Schlemihl'in Olağanüstü Öyküsü
637 okunmaKolektif Kitap · Şubat 2016 · 120 s.
Peter Schlemihl'in Tuhaf Hikayesi
362 okunmaYordam Edebiyat · Kasım 2020 · 80 s.
Peter Schlemihl'in Garip Hikâyesi
257 okunmaAylak Adam Yayınları · 2014 · 90 s.
Peter Schlemihl'in Acayip Sergüzeşti
229 okunmaCan Yayınları · 2022 · 96 s.
Peter Schlemihl'in Tuhaf Öyküsü
108 okunmaZeplin Kitap · 2014 · 88 s.
Peter Schlemihl
102 okunmaCumhuriyet Kitapları · Ekim 1999 · 96 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Ters Köşe!Edebiyat
Muh-te-şem!
Bir masal havasında başlayan öykü, birbirinden güzel metaforlarla an be an daha da ilgi çekici hale gelerek ters köşe bir sonla bitiyor.
Öyküye baktığımızda daha önceleri felsefeyle ilgilenmiş ancak vicdanını servete satmış bir adam olan Peter Schlemıh, günün birinde fakir bir halde yeni geldiği şehirde kardeşinden mektup getirdiği ünlü zengin gri ceketli adamla bir anlaşma yapar. Bu anlaşmaya göre, içinden istediği kadar altın çıkacak olan bir keseye karşılık gölgesini adama satar. Gölge çok basit görünse de insanlar gölgesiz ama zengin adamı dışlarlar. Kitabın heyecanını kaçırmamak için burada kesiyorum devamını anlatmayı.
Kitaptaki yardımcı fikirler ve metaforlar:
* Gölge: Kitap boyunca sanki şerefi simgeler gibi anlatılsa da en son cümlede tam tersine şeref olmayıp “şan, şöhret” olduğunu farkeder insan. İnsan şöhretini ne kadar büyütürse çevresi tarafından o kadar fazla kabul görür. Para şöhretin eksikliğini kapatmakta faydalı da olsa yeterli değildir. Şöhreti olmayan, çevre tarafından kabul görmeyen kişi ne kadar iyi veya zengin olsa da yok hükmündedir. Ne acı!
* Para: Öyle bir göz bürüyen yapısı vardır ki gri ceketli adam gibi görünen şeytanın en iyi silahıdır. İnsanlar para söz konusu olunca, kişinin yüzüne bakmaya veya onu tanımaya bile gerek duymazlar. Gri ceketli adamı hatırlayan kimse olmamasına rağmen altınlarla yapılan veya alınan şeylerin hatırlanması buna çok iyi bir örnektir. Öte yandan altınlara köle olacak kişileri seçer gri ceketli adam kılığındaki şeytan. Halbuki altınlardansa iyiliği düşünen yardımcı Bay Hendel’e sokulmaz şeytan. Neden? Çünkü Kont Peter daha önce de servet karşılığında vicdanını satabilmiştir. Oysa ki Bay Bendel, efendisi uğruna şeytanı öldüresiye dövmekten çekinmeyen iyi yürekli, sadık bir adamdır. Şeytan ona
Peter Schlemihl'in Olağanüstü Hikayesi
Yazarın kendi hayatı da kitabı kadar ilginç. Herhangi bir yere bağı yok gibi. Kendini hiçbir zaman bir yere ait hissedememiş. Bir evim diyebileceği bir yeri olmamış. Yaşamış olduğu bu hayatı eserine yansıtmadığını düşünmekte anlamsız olurdu. Çünkü yazar kendi yaşamından parça olduğunu inkar etse de hikayenin ortaya çıkış noktası bile kendisiydi aslında..
Kitap bir yoksulun umuduyla, yeni bir hayat bulma düşüncesindeki adamın ilk adımlarını atmasıyla başlıyor. Zengin bir adamın evine misafir olan Peter kendisinden üstün tuttuğu insanların yaşamıyla serseme dönüyor. Oraya ait olmadığı belli ama onu umursayan olmadığı için meraklı gözlerle etrafa bakınmaktan ve orayı, onları tanımaya çalışmaktan kendini alamıyor. Özellikle de kim ne isterse istesin ona istediğini bir şekilde verebilen adamdan. Birisine sormaya çekiniyor ancak bu olağan gibi algılanan durumu anlamlandıramıyordu..
Yaşananlardan ve özellikle o adamın kendisinden dehşete düşen Peter evden ayrılmaya karar veriyor. Diğerlerinin umrunda olmadan çıkmayı başarabilirdi çünkü önemsiz biriydi. Ama ne yazık ki hiç istemediği bir kişinin dikkatini çekmişti. Gri ceketli adam mütevazi ve neredeyse onun karşısında utanır gibi konuşuyordu. Ağzından çıkan birkaç cümle ise Peter'ın kafasını iyice karıştırmaktan başka bir işe yaramamıştı. Adam ondan gölgesini istiyordu. Evet, karşısındaki bu adam ondan kendisi için o an pek de önem ifade etmeyen gölgesini istiyordu.
Gölgesinin paha biçilemez olduğunu iddia eden bir adam ve gölgesinin karşılığında da ona her şeyi vaat eden bir adam..
Artık gri ceketli adam mı deli ya da bunun gerçek olabileceğine dair umutları yeşeren Peter mı deliydi belirsizdi. Ama anlaşma göz açıp kapayana kadar gerçekleşmişti bile. Gölgeye karşılık bir talih
Peter Schlemihl’in Olağanüstü Öyküsü – Adelbert von Chamisso
Peter Schlemihl’in Olağanüstü Öyküsü, kısa olmasına rağmen düşündürdüğü şeyler açısından oldukça yoğun bir kitaptı. Hikâye ilk bakışta fantastik bir masal gibi başlıyor: Peter Schlemihl, sonsuz zenginlik karşılığında gölgesini şeytana satıyor. Ancak çok geçmeden gölgesiz yaşamanın, parasız yaşamaktan çok daha zor olduğunu fark ediyor.
Kitabı okurken en çok hoşuma giden şey, gölgenin aslında sadece bir gölge olmamasıydı. Bana göre burada gölge, insanın kimliğini, toplum içindeki yerini ve hatta vicdanını temsil ediyor. Peter ne kadar zenginleşirse zenginleşsin, insanlar onun farklı olduğunu fark ediyor ve onu dışlamaya başlıyor. Bu yüzden kitap, para ile mutluluk arasındaki ilişkiyi oldukça etkileyici bir şekilde sorguluyor.
Hikâye çok eski bir dönemde yazılmış olmasına rağmen şaşırtıcı derecede güncel hissettirdi. Çünkü bugün de insanlar bazen başarı, para ya da statü uğruna kendilerinden önemli parçalar vermeyi göze alabiliyor. Peter’in yaşadığı şey bana biraz bunun sembolik bir anlatımı gibi geldi.
Kitabın dili masalsı ama altında ciddi bir yalnızlık hissi var. Peter’in toplum tarafından dışlanması, sevdiği insanlara yaklaşamaması ve giderek yalnızlaşması beni en çok etkileyen bölümler oldu. Özellikle zengin olmasına rağmen mutlu olamaması, hikâyenin en güçlü yönlerinden biri.
Bir diğer sevdiğim tarafı ise kitabın sadece fantastik bir hikâye anlatmakla yetinmemesi. Aynı zamanda insanın değerleri, seçimleri ve bedelleri üzerine de düşündürüyor. Peter’in önüne çıkan ikinci teklif, yani gölgesini geri almak için ruhunu vermesi gerektiği an, hikâyenin asıl kırılma noktasıydı.
Peter Schlemihl’in Olağanüstü Öyküsü, bana bazı kayıpların parayla telafi edilemeyeceğini düşündürdü. Kısa ama anlamı oldukça büyük
Zavallı Schlemihl’in Kederli DestanıEdebiyat
Çoğunluk içindeki azınlığa mensup bir yazarın kaleminden çıkmış, yer yer şiirsel ve baştan tırnağa masalsı ögelerle dolu anlamlı bir novella.
Bu kitap, normal şartlarda varlığı yokluğu bir olan gölgesini dipsiz ve bereketli bir altın kesesi karşılığında şeytan ile takas eden bir adamı konu ediniyor. Akabinde gölgesiz kalan bu adamın toplumdan dışlanmasına ve hatta son raddede mülkünün yakılmasına sebep olan bu pazarlığın acıklı netîcesini okuyoruz. Yidişlerin aptal ve beceriksiz kişileri nitelemek için kullandıkları sıfatın Schlemihl’e soyadı olması tesâdüf olmasa gerek ki biraz düşününce zavallı Schlemihl’in muhâsebesini yapmadan gölgesini satması aptallık değil de nedir? Belki de tartışmasız kabul görecek bir hatâdan bahsedebilsek de bu adamcağıza aptal demek için fazla acele ediyoruz.
Elbette bu kurgunun gerek arka kapak gerekse önsözün vâdettiği bir de alt metni var ki yazarın kendi yaşamıyla sıkı sıkıya bağlı. Milliyetçiliğin filizlendiği çağda Fransız köklere sâhip biri olarak Alman toplumunda dâimâ eğreti durması ve ona öyle hissettirilmesi, Fransa’ya gidip rahata kavuşmak istese de içinde büyüdüğü kültüre ve topraklara duyduğu âidiyetin onu geri döndürmesi derken bu rakip milletlerin savaşmaya başlaması… Bir atasözüyle özetlemek gerekirse bu novella için yazarımızın ne İsa’ya ne Musa’ya yaranamamasının kederli destanı demek de mümkün.
Sabahattin Ali’nin enfes Türkçesiyle dilimize kazandırdığı bu eserin önsözü de onun kaleminden çıkmış ve burada öz ama gâyet temiz bir biçimde kurgu ile yazar arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmış. Evet bir solukta okunacak denli akıcı ve alâkayı cezbedecek güçlü yönleri olan masalsı, zaman zaman çocuklara hitap eden bir içeriğe sahip. Ancak kurguyu şâyet Ali’nin mâlûmatları olmaksızın okusaydım bu kadar etkilenir miydim
Toplumun Dışında Bir Varlıkİnsan
Adalbert von Chamisso'nun kaleme aldığı "Peter Schlemihl'in Acayip Sergüzeşti," romantik edebiyatın öne çıkan eserlerinden biridir. 19. yüzyıl Alman edebiyatının önemli bir temsilcisi olan Chamisso, bu eseriyle insanın toplum içindeki yerini, dışlanmışlığı ve öteki olmayı ele alır.
Roman, ana karakter Peter Schlemihl'in acayip bir şekilde gölgesini kaybetmesiyle başlar. Gölgesizlik, toplum içindeki yerini kaybetmiş, dışlanmış bir varlık olmanın sembolüdür. Schlemihl'in yaşadığı bu acayip durum, onun toplumda yabancılaşmasını ve izole olmasına sebep olur. Gölgesizlik, yalnızlığın ve ötekiliğin bir metaforu olarak işlev görür. Schlemihl, toplum tarafından dışlanmış olmasına rağmen içsel bir erdem ve onur taşır. Kendi değerlerinden ödün vermeden yaşamaya çalışır, ancak toplumun normlarına uymadığı için sürekli bir dışlanma ve yabancılaşma hali içindedir. Sadık dostu Bendel ona karşılaştığı her sorunlara rağmen yoldaşlık eder. Yaptığı bir anlaşma sonucunda sadece gölgesini değil, aşkını ve hayattaki amacını kaybeden Schlemihl kendi için ve içindeki iyi taraf için farklı bir yolculuğa çıkar.
Eser, aynı zamanda romantizmin temel unsurlarını içerir. Doğa, insan duyguları ve metafizik kavramlar eserin atmosferini şekillendirir.
Peter Schlemihl'in Acayip Sergüzeşti, insanın kendi özünden uzaklaşması ve toplumun normlarına karşı durması durumunda yaşanan çatışmayı sorgular. Chamisso'nun eseri, bireyin kendi özgünlüğünü koruma mücadelesini ve bu uğurda yaşadığı sıkıntıları çarpıcı bir şekilde sunar ve toplumun dışındaki varlıkların yaşadığı trajediyi düşündürür.
Gölge uzviyetimizin derkenarı olarak bizi takip eder, biz çoğu zaman onun farkına varmasak da. Çünkü hayatın akışında gölgelerin satır arasından başka sinebileceği bir yer yok gibidir. Satır manayı taşıyan sütun gibidir ama satır arası yazıyı ayakta tutan mimarinin kirişleridir, yükü dengeli dağıtırlar. Görünmez gibidir ama bir o kadar da göz önündedir.
Bazen devrik bir cümlenin, şiirin göğsüne başını yasladığı uyuşuk bir anı hatırlatır bana gölgenin zemine sarılışı. Kedilerin gölgeleri takip edişi bu şiir yumağını çözmek içindir sanırım. Gölge deyince mesela aklıma Necip Fâzıl gelir. Ayağının yerdeki gölgelere takıldığından şikayet eder önce.. sonra yol ile gölge arasındaki bağlantıyı tespit eder:
“Ne çıkar; bir yola düşmemiş gölgem;
Yollar ki, Allaha çıkar, bendedir.”
Son olarak gölgesinin peşinden yürür gider:
Bir rüya uğrunda ben diyâr diyâr,
Gölgemin peşinden yürür giderim...
Ya kişinin kendisine eşlik edecek bir gölgesi yoksa? Peter Schlemihl gri ceketli tuhaf birine içinden sürekli altın çıkan bir kese karşılığında gölgesini satar. Çok zengin olmuştur ama gölgesi olmayınca insanlar kendisine itibar etmezler. Sattığı bedel karşısında gölgesini geri almak ister ama gri ceketli adam gölgesinin karşılığında kendisinden bu defa ruhunu ister. Schlemihl ruhunu satmaya yanaşmaz.
Yazarın insanı üçe ayırdığını gördüm kitapta. Gölge, beden ve ruh. Gölge, insanlar arasına saldığımız varlığımızın iz düşümü..Gölgemize bakarak kıymet veriyor insanlar bize. Gölge tarafımızla takılıyoruz yerdeki gölgelere. Gölge ile beden bitişik ama gölge bedenden alt basamakta yer alıyor. Ruh ise beden ile bitişik ama beden ruhun alt basamağında kalıyor.
Schlemihl, ruhunu satmayı reddedip, gölgesi mukabilinde aldığı altın kesesini atıp kurtulunca, mucizevî bir şekilde "Hızır
Puan vermedi·80 syf.··
Beğendi
·2026 41. kitabı
·5 saatte okudu
·Okunma: 03 Nisan 2026 19:08
Kitabı elime aldığımda, bu kadar seveceğimi ve hikâyenin alt metninin bu kadar anlamlı olacağını tahmin etmemiştim. Kısacık, bir oturuşta bitiririm diye sayfaları çevirirken, anlam hacminin derinliğini fazlasıyla hissettim. Bundan ötürü kendimi kalın bir klâsik okumuş kadar donanımlı hissediyorum.
Yazarımız Fransız asıllı fakat Almanya'da Alman kültürüyle büyümüş. " Her iki ülkeye de kendimi ait hissetmedim .yabancı muamelesi gördüm " diyerek bu hikâyenin derinliğini fark ettiriyor. Okuyucunun kalbinde de hüzünlü bir tonlama bırakıyor.
Ve en acı tarafı şu:
İnsan bazen her şeye sahip olsa bile, eğer kabul görmüyorsa, anlaşılmıyorsa ya da eksik görülüyorsa o bolluğun hiçbir anlamı kalmıyor.
Kısaca Peter Schlemihl’in Tuhaf Hikâyesi ile bize şunu açıkça söylüyor: İnsan, sadece sahip olduklarıyla değil, görünmeyen ama onu “o” yapan şeylerle var olur.
Gönülden tavsiye ederim.
oda arkadaşlarımı sevmezdim ve dersten önce, dersten sonra, hafta sonu.. kısacası, bulabildiğim her boş vakitte kütüphanede kitap okurdum. bu kitap da benim için o yalnızlık, huzur zamanlarıdır. öyküsü çeker içine, üslubu güzel. olay örgüsü ise bir o kadar dikkat çekici. ruhunu şeytana satmanın farklı bir versiyonu.
öneridir.
Kısa bir klasik. Peter Schlemihl bir gün gizemli bir adamla karşılaşıyor ve gölgesini şeytana satıyor. Karşılığında ise hiç bitmeyen bir para kesesine sahip oluyor. Başta bu durum avantaj gibi görünse de gölgesiz olmak toplum içinde büyük bir sorun haline geliyor. İnsanlar onu garipsiyor, dışlıyor. Gölge burada sadece fiziksel bir şey değil; kimlik, kabul görme ve insan olmanın bir parçası gibi duruyor.
Kitap para, değerler ve insanın yaptığı seçimler üzerine düşündürüyor. Gölgeler, kimlik, toplumla ilişkiler ve vicdan üzerine düşündürdü beni. Maddi kazanç uğruna yapılan tercihler, insanı nasıl yalnız bırakabiliyor, bunu net gösteriyor.
İki yüzyıldır okunmasının bir nedeni var. Masal gibi anlatılıyor ama altı boş değil. Yalnızlık, kimlik ve toplumla ilişki üzerine sade ama etkili bir metin. Kısa olmasına rağmen iz bırakıyor.Ben sesli olarak dinledim ve kitaplığıma eklemek için almayı düşünüyorum ,tavsiye ederim .
Peter Schlemihl'in Olağanüstü ÖyküsüEdebiyat
Puan vermedi·120 syf.
Adelbert Von Chamisso'nun 1814 yılında kaleme aldığı Peter Schlemihl'in Olağanüstü Öyküsü yetişkinler için adeta masal tadında bir uzun öykü.
Peter Schlemihl kendi halinde, hayatına bir yön vermeye çalışan sade bir insanken, beklemediği bir anda karşısına çıkan gizemli bir adamın teklifi ile hayatı başka bir yöne sapar. Karşılaştığı bu adam ona reddedemeyeceği bir teklif sunar. İçinden sınırsız altın çıkan sihirli bir keseye karşılık Peter'den gölgesini satmasını ister. Bu karşı koyulmaz teklif karşısında Peter gölgesini satmakta hiçbir sakınca görmez ama işler onun umduğu gibi de gitmez. Gölgesi olmayan adam diye damgalanan Peter toplumdaki diğer insanlar tarafından dışlanır ve yanlız kalır. Bu süreçte yanında sadece sadık uşağı Bendel vardır.
Artan serveti Peter'e umduğu mutluluğu getirmez. Bir süre sonra tek amacı gölgesini geri almak olan Peter'in işler umduğu gibi de gitmez. Şeytanla tekrar karşılaştığında ise bu kez gölgesine karşılık başka bir şeyden vazgeçmesi gerekecektir.
Peter Schlemihl'in Olağanüstü Öyküsü insanın çaresizliğinin anlatıldığı, gölgesizliğin çaresizliği içinde kalan bir adamın öyküsü.
Gölgenizden vazgeçer miydiniz? Çil çil altın mı yoksa güneşli bir günde gölgesiz dolaşmak mı? Her zaman gölgeler sahiplerinin peşinden giderken bu kez gölgesinin peşine düşen Peter'in öyküsünü okumak isteyenlere şimdiden keyifli okumalar.
Yazar Hakkında
Adelbert Von ChamissoYazar · 2 kitap
Berlin romantikleri arasındaki en yetenekli şairlerden biri, yazar ve bilim adamı. Faust’u andıran Peter Schlemihls wundersame Geschichte (1814; Peter Schlemihl’in Garip Öyküsü) adlı masalı en ünlü yapıtıdır.Fransız Devrimi’nin terör ortamından kaçan ailesi, Chamisso dokuz yaşındayken Berlin’e sığındı. Chamisso, anadili Fransız- canın yerme Almanca kullanmaya başladı. İlk yapıtlarını 1804-06 arasında, kendisinin de yayın yönetiminde yer aldığı Berliner Musenalmanach’ta yayımladı. 1804′te, Berlin romantiklerinin toplandığı Kuzey Yıldızı Birliği (Nordsternbund) adlı derneği kurdu. 1807-08′de Fransa ve İsviç-re’yi dolaştı; bu sırada Madame de Stael’in çevresindeki edebiyatçılar topluluğuna katıldı.
Chamisso’nun en ünlü yapıtının kahramanı Peter Schlemihl’in öyküsü gerçekte alegori yoluyla vatansız bir adam olan Chamisso’nun kendi siyasal yazgısını dile getirir. Gölgesini Şeytan’a satan Schlemihl, karşılı-ğında hiç tükenmeyen bir para kesesi alır. Ama gölgesiz bir insanın umulmadık güçlüklerle karşılaşacağını çok geçmeden anlar. Gene de Şeytan’ın yeni önerisi üzerine gölgesiyle ruhunu takas etmeye yanaşmaz; bir adımda yedi fersah yol alan bir çift çizme giyerek, ilk takasta yitirdiği iç huzurunu yeniden bulmak için dünyayı dolaşmaya çıkar.Chamisso’nun, Robert Schumann’ın bestelediği Frauenliebe und Frauenleben (Kadınların Aşkı ve Yaşamı) gibi ilk şiirleri, dönemin Alman romantik şiirine özgü naif bir üslupla yapmacıksız duyguları betimli-yordu. “Vergeltung” ve “Salaş y Gomez” gibi öykülü baladları ile şiirlerinde ise kimi zaman olağandışı ve dokunaklı konuları işledi. Ama şiirleri zamanla daha gerçekçi bir çizgiye yöneldi ve Heinrich Heine’nin övgüsünü kazandı. Bu dönemdeki şiirlerinin çoğunda, 1838′de yapıtlarını çevirdiği Fransız şair Pierre-Jean de Beranger’nin siyasal şiirlerini örnek aldı. Beranger’den yaptığı çeviriler ve onlara öykünen kendi şiirleri Alman edebiyatına siyasal lirizm öğesini getirdiği için, birçok eleştirmen Chamisso’yu 1840′lann siyasal şiirinin habercisi sayar.Chamisso, yumuşakçalarda eşeyli ve eşeysiz üreme biçimlerinin birbirini izlemesini
konu alan araştırmalarıyla bilim adamı olarak da ün kazanmıştı. Ayrıca, Güney Asya dilleri üzerine çalışmalarıyla da ünlü bir filologdu. Dünya çevresinde yapılan bilimsel bir keşif gezisine botanikçi olarak katılan Chamisso’nun (1815-18) sefer sırasında tuttuğu günlük Reise um die Welt mit der Romanzoffischen Entdeckungs-Expedition (1821; Romanzov Keşif Ekibiyle Dünya Çevresinde Yolculuk) bu türün klasikleri arasına girmiştir.
