Yazar:
Herman Melville
Tahmini Okuma Süresi:
11 sa. 47 dk.
Sayfa Sayısı:
416
Basım Tarihi:
30 Mayıs 1996
Yayınevi:
Penguin Classics
Orijinal Adı:
Pierre or The Ambiguities
ISBN:
9780140434842
Dil:
İngilizce
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi
aralara serpilmiş komedi unsurları barındıran orta şekerli bir trajedi. duvardaki silah'ın patlayışını göstere göstere anlatan, bunu anlatırken de yaşatan, araya saçılmış kurgu'dan bağımsız açıklamalarla size "ulan bu nasıl iş?" dedirtebilen bir kitap. belirsizliklerin kitabı.
neyse herman, moby dick'te olduğu gibi 2 kişi için yazmış: birincisi hikayeyi okuyan sıradan okuyucu, ikincisi hikyayeyi okuyan ama satır aralarına dalan okuyucu. işte o yüzden yukarıda neden dikkat etmek gerektiğini belirtmiştim.
melville'in beş parasız öldüğünü arada bir ünlenip tekrar söndüğünü belirtmek gerek zira melville gayet insanca bir istekle "hayatını biraz daha kolay idame ettirebileceği o parayı kazanmak istiyordu" işte bu nedenle kitap 2 katmanlı. para ve yazarın gerçeği.
pierre'in toyluğu ve "suni acıların" tarifi, gayet güzel alaya alınmış romeo jüllietvari bir girişle yapılıyor ancak işin güzel yanı; sezgileri sonuna dek kullanmaktan hiç çekinmeyen melville'in elinde bu komik trajedimsi sahneler daha doğrusu trajedi görünümlü alaysamalar bir "haber-müjde" halini alıyor. sonrasında "şüphe" ve "kendini adama" romanın iki baş köşesine oturuyorlar, son sayfaya kadar da yerlerinden kalkmıyorlar. pierre'in kendini adayışı ile sürekli savaş halinde olan şüphesi...
metinde dikkatimi çeken şu oldu: melville, moby dick'te yaptığının tersine eğer bir nesneye bir anlam yüklemişse hemen alt paragrafta "bakın siz şimdi anlamamışsınızdır aslında burada şu şunu temsil ediyor" diye not düşmesi. bu biraz garip demek ki o günün okuyucusunun kafasına bir şekilde sokmaya çalışmış kitabı.
melville yazarken bayağı bir git-gel yaşamış orası açık; bir yandan maddi gerçekliğin hiçbir saçmalığın arkasına sığınamayacağını söylerken diğer yandan kahramanı koca bir "sezginin" arkasından hayatını feda
"Ne kitabın, ne yazarının bir devamı var; ama ikisi için de son sözcüğü yazılmış! Belirsizlikler sürüyor." Pierre, Bartleby'nin kader kardeşi, ne iyi ne kötü artık! Hiçbir zaman unutamayacağım ve tekrar elime alacağım kitaplardan biri. Tekniğiyle ve bilgeliğiyle zamanının ötesinde bir roman. Hem Nietzsche'nin hem de Schopenhauer'in çağdaşı Melville tanıyor muydu onları bilemiyorum ama kitap boyunca beni onları düşünmemi zorladı(Bu konuda araştıracağım sonra). Pierre 1852'de yayımlandığında Amerika'da fırtınalar yarattı, Melville'e inanılmaz saldırıların yapılmasına, onun sonunda 33 yaşındayken roman yazmaya küsmesine yol açtı. Pierre, okumanın keyfine vardığım Melville'in ikinci kitabı ve Melville'i tanıdıkça Yazmaz olarak daha çok saygı duyuyorum kendisine.
1852’de yayımlanan roman, iyi niyetli Pierre’in trajedisini barındırıyor. Kitabın kurgusu savruk bir şekilde yazılarak kurgusunun dışında okuyucuya o dönemin Avrupa ve Amerika’sının kültürel farklılıkları ile soyluların ve alt tabakadaki toplumun sınıf mücadelesini gözler önüne seriyor. Pierre’in iç dünyasındaki çatışmaları ve tutkuları aslında yazarın bir derdi olduğunu, bunu Pierre üzerinden yaşamın anlamı üzerindeki belirsizlikleri ve kişi kaderinin yolunu kendi iradesiyle mi yoksa da önceden belirlenmiş bir yol mudur? bunu okuyucuya bırakması. Bazı bölümlerde okuyucuyla konuşması diyebilirim. Ve ayrıca hayat dersi veriyor Melville. Unutamayacağım bir eser olmasının en büyük sebebi düşündüren ve insan yaşamına yön vermesi olduğunu düşünüyorum. Hiç bir kişisel gelişim kitaplarında bulamayacağınız, hayatın anlamı üzerine okunabilecek mükemmel bir deneyimdi. Kafka’nın dediği gibi ‘Okuduğunuz kitap, kafanıza inen balyoz gibi uyandırmıyorsa, neden okunsun ki’ tam olarak böyle Kitaplarla ve sevgiyle kalınız
Aralara serpilmiş komedi unsurları barındıran orta şekerli bir trajedi. Duvardaki silah'ın patlayışını göstetere göstere anlatan, bunu anlatırken de yaşatan, araya saçılmış görsel dramların birbiriyle işgalesi olmayan bağımsız yeniyetme tılsımların yegâne birleşmeleri.
Bu roman, yazarın Berkshire’daki çiftliğinde borçlar içinde kıvrandığı, gözlerinin zayıfladığı ve edebi çevreler tarafından "çıldırmış" olarak yaftalandığı bir dönemin kağıda dökülmüş en sert yansımasıdır. Melville, başkarakteri Pierre üzerinden aslında kendi yazar kimliğini, yaratım sancılarını ve takdir edilmeme korkusunu bir otopsi masasına yatırır. Pierre’in soylu ve steril bir hayatı terk edip New York’un klostrofobik sokaklarında bir yazar olarak silinmeye gidişi, Melville’in kendi kariyerindeki o "sessiz intiharın" ve sanatçı dehasının toplum tarafından reddedilişinin biyografik bir izdüşümü gibidir.
Melville'in Dante'den nasıl etkilendiğini belirtmeme ne hacet ki bunu bas bas bağırıyor -ki bir yerden sonra beceremediğin farkına varmış olmalı ki "şiir taklidini" fazla uzun meşgalerle sürdürmüyor peyderpey olarak indirgenme lafzasını bariz bir şekilde yarı ironik bir dille tatlıya bağlayıp kapatıyor. Gelgelelim hikâyedeki en masum karakter Lucy! İsabel zaten, "iyi niyet sözleriyle ayartan kötülüğün temsili" bakınız gene Dante çıktı. Heyhat!
Leos Carax’ın Pola X (1999) filmine ilham olan bu anlatı -ki filmin ismi romanın Fransızca başlığı olan Pierre, ou les Ambiguïtés’in kısaltması ve senaryonun 10. taslağını simgeleyen "X" harfinden müteşekkildir -modern sinemada da o tekinsiz yankısını bulmuştur. Melville, bu eserinde ensest ve aile sırları gibi tabuları sadece birer olay örgüsü olarak değil, mutlak iyiliğin nasıl mutlak bir yıkıma dönüşebileceğini gösteren ahlaki birer katalizör olarak
Yazar Hakkında
Herman MelvilleYazar · 26 kitap
Herman Melville, Amerikalı yazardır.
Bir Amerikan edebiyat klasiği kabul edilen Moby Dick adlı ünlü romanın yazarıdır. Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalmış; 1920'li yıllarda yeniden keşfedilip büyük bir yazar olarak kabul edilmiştir.
Yaşamı
1819'da New York'ta dünyaya geldi. Sekiz çocuklu bir ailenin üçüncü çocuğudur. 1830'da iflas eden babası, iki yıl sonra hayatını kaybedince Herman Melville, çocuk yaşta çalışmaya başlamak zorunda kaldı. Bir yandan okuyup bir yandan çeşitli işlerde çalışarak geçen beş yıl boyunca tarih ve antropoloji kadar Shakespeare'in eserlerini okuyarak kendini geliştirdi.
On sekiz yaşında Liverpool'e giden bir gemide tayfa olarak iş buldu; aynı gemi ile tekrar New York'a döndü. Bu deneyim, ona ileride yazacağı romanlar için malzeme sağlayan seyahatlerden ilkidir.
Bir kaç yıl New York'ta özel ders vererek hayatını kazanmaya çalışan Melville, 1841'de Acushnet adlı bir balina gemisine denizci olarak kabul edildi ve Pasifik'te yeni bir seyahate başladı. On sekiz aylık bir yolculuğun sonunda gemidekilerin kötü tavrından yıldığı için bir arkadaşı ile birlikte Markiz Adaları'nda gemiden kaçtı. Yamyam olarak bilinen Typee yerlilerinin arasında bir ay kadar yaşadı. Adaya gelen bir Avustralya gemisi ile yeniden denizciliğe döndü ancak gemide çıkan isyana katılmakla suçlandığı için Tahiti civarında bir yerel hapishanede birkaç gün tutuklu kaldı. 1843 yazını Tahiti'de yerliler arasında geçirdi. İleride yazacağı Moby Dick adlı romanın düşünsel altyapısı bu sırada oluştu. Bir başka balina gemisi ile Hawaii'ye kadar gitti.
Otuzlu yaşlarında Boston'a döndükten sonra artık deniz seferlerine bir son vermişti; ailesinin teşviki ile kitaplarını yazmaya başladı. 'Tippee' ve 'Omoo' adlarını taşıyan ilk iki kitabı 1846'da yayınlandı. Bu kitapları, yerliler arasında geçen günlerine aitti. 1850 yılında yayınlanan 'White Jacket'ta ise bahriye erlerinin zorlu hayatını anlattı. İlk kitapları onu bir anda hem İngiltere hem Birleşik Devletler'de çok ünlü bir yazar haline getirdi. Bu dönemde eski bir aile dostunun kızı olan Elizabeth Knapp Shaw ile evlendi. Çift, dört çocuk sahibi oldu. 1850'de Massachusetts'te bir çiftlik evi satın alan Melville, çiftlik işleri ve yazı ile uğraşarak 13 yıl boyunca bu evde yaşadı. 'Arrowhead' adını verdiği ev, günümüzde müzedir.
Yazar, en büyük eseri Moby Dick'i 1851'de tamamladı. Başlangıçta, balina avcılığını anlatan bir serüven öyküsü olarak tasarladığı kitabı tamamlamak üzere iken Amerikalı yazar Nathaniel Hawthorne ile tanışıp arkadaş olmuştu. Hawthorne'un tavsiyesi ile kitabını simgesel anlamlarla yüklü bir romana çeviren Melville, eseri dostuna adadı. Ancak kitap yayınlandığında beklediği başarıyı yakalayamadı ve çok olumsuz eleştiriler aldı.
Yayımcısı Harper's bir sonraki romanını basmayı reddedince maddi sıkıntıya giren Melville 1866'da New York'ta gümrük müfettişi olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde yazdığı 'Pierre' ve 'Piazza memories' gibi kitaplar ilgi görmedi. Son yıllarında düz yazıyı bırakarak kendini tamamen şiir yazmaya verdi; şiirlerini kendi parasıyla bastırdı.
1888 yılında emekli oldu ve en büyük eserlerinden biri sayılan 'Billy budd'ı yazdı; eseri bastırmaya fırsat bulamadan 28 Eylül 1891'de New York'taki evinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.
Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalan Melville, 1920'li yıllarda yeniden keşfedildi ve büyük bir yazar olarak kabul edildi. Eserleri Amerikan Kütüphanesi tarafından toplanıp basılan ilk yazar oldu.
