Yazar:
Gabor Mate
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 26 dk.
Sayfa Sayısı:
368
Basım Tarihi:
3 Ocak 2019
Yayınevi:
Vermilion
ISBN:
9781785042218
Dil:
İngilizce
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bana Psikiyatri Randevusu Aldıran O Kitap!!
Önce şunu söyleyeyim: Başlık şaka.
Zaten o randevuyu alma fikri bu kitaptan önce aklımın bir köşesinde vardı. Plan yapar, erteleyerek bozar, sonra kendime kızardım. Odaklanmak isterdim ama zihnim başka yerlere kayardı. Hiperaktif değildim; dağınıktım. Bu kitaba, kendime biraz daha bilimsel bir yerden bakabilmek için başladım.
Dağınık Zihinler – Gabor Maté
Maté kitapta özellikle şuna dikkat çekiyor: Herkeste “hiperaktivite” görünmeyebilir. Bu yüzden DEHB yerine zaman zaman sadece dikkat eksikliğine vurgu yaparak “DEB” demeyi tercih ediyor. Çünkü mesele her zaman yerinde duramamak değil; bazen mesele tamamen zihnin dağılması.
Ve kitap akademik bir tez gibi ilerlemiyor. Zaten en güçlü yanı da bu. Maté’nin kendisinin ve üç çocuğunun da Attention Deficit Hyperactivity Disorder tanısı almış olması, metni kişisel bir itirafa dönüştürüyor. Bu bir DSM maddeleri listesi değil; bu, bir babanın ve bir doktorun kendi evinin içinden yazdığı bir anlatı.
Kitapta en çarpıcı nokta şu:
DEHB yalnızca genetik bir yazgı değil; erken çocukluk stresi, bağlanma problemleri ve kronik duygusal baskı da beynin dikkat sistemini etkileyebiliyor. Yani “odaklanamamak” bir karakter zayıflığı değil. Sinir sisteminin verdiği bir yanıt.
Maté özellikle prefrontal korteksin gelişiminden ve stres hormonlarının bu gelişimi nasıl etkileyebileceğinden bahsediyor. Ama bunu öyle klinik bir mesafeyle değil; kendi hayatındaki hataları, pişmanlıkları ve fark edişleri üzerinden anlatıyor. Bu yüzden kitap hem bilimsel hem kırılgan.
Bir diğer önemli vurgu:
DEHB’li bireylerin çoğu yaratıcı, sezgisel ve yoğun duyarlılığa sahip. Sorun kapasite eksikliği değil; dikkat ve duygu regülasyonu. Modern dünyanın sürekli uyaran bombardımanı içinde zaten hassas olan bir sinir sistemi daha da zorlanıyor.
Kitabı bitirdiğimde
DEHB ile YaşamakPsikoloji
Ben yetişkinlik döneminde DEHB tanısı almış biriyim. (Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu). İsminde bozukluk gibi kötü bir ifade geçse de bu bir hastalıktan öte yapısal bir durum. Yıllarca başka psikolojik sorunlarla karıştırılıp kişilerin yanlış tedaviler alması ya da hiç tedavi almayıp birçok zorlukla yaşamını sürdürmesine sebep olan bir durum. Bu kitabın yazarı da bizzat bu durumu yaşayan ve çocuklarında da teşhis edilmiş olan bir uzman doktor. Gabor Mate’nin her zaman şefkatli bir dili var, üstten bakışla ve doktor diliyle yazmıyor, kitaplarını okumak öğretici olmaktan öte rahatlatıcı, başka okumalara ve derin düşüncelere kapı açıcı. 
DEHB tanısı almışsanız ya da böyle bir yakınınız varsa muhakkak okuyun; almamışsanız ve şüphelendiğiniz bir durumsa (bu inceleme bile acaba dedirtiyorsa) yine okuyun. Bilmek özgürleştirici. Hasta değiliz farklıyız.
Not: Normalde özel mesajlara ve sohbete kapalıyım, sadece bu konuyla ilgili sorusu olan bana yazabilir. (merak eden araştırsın lütfen, merak ettim gibi bir soru yazmayın.)
DEB'in Arkasındaki Acıyı AnlamakPsikoloji
Puan vermedi·352 syf.··
Beğendi
·2026 16. kitabı
·36 günde okudu
·Okunma: 08 Haziran 2026 00:57
Bazı psikoloji kitapları sadece bozukluk anlatır, bazıları ise o bozukluğun içinde yaşayan insanı. İlk türdeki kitaplar o bozukluğu anlamamızı sağlarken ikinci türden olanlar o bozukluğu yaşayan insanı anlamamızı sağlar. Ve psikolojide asıl önemli olan da bu ikincisidir. Dağınık Zihinler kitabı da tam olarak ikinci gruba giriyor. Ben de kitaba başlamadan önce dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu daha çok nörobiyolojik açıdan düşünüyor, ilaçla tedavinin zorunlu olduğunu düşünüyordum. Bize öğretilen de buydu diye. Oysa G. Mate daha ilk sayfalardan itibaren meseleyi semptomların ötesine taşıyor ve bireyin kişisel deneyimine, hikayesine vurgu yapıyor. Ayrıca kendisi de DEB’li olduğundan olsa gerek ki DEB’li bir bireyin çektiği acıyı ve düştüğü yanılsamaları çok iyi bir şekilde aktarıyor. Kitabın bir noktasında Daniel Siegel’den yaptığı “DSM kategorilerle ilgilenir, acıyla değil” alıntısı da önemli. Bu cümle kitabın bakış açısını özetliyor. Çünkü Maté'nin ilgilendiği şey tanı etiketleri değil, o etiketlerin altında yaşayan insanın deneyimi.
Kitabı okurken altını en çok çizdiğim düşüncelerden biri, dikkat eksikliğinin sadece bir dikkat problemi olmadığıydı. Gabor Maté, DEHB'li bireylerin çoğunun yaşadığı dağınıklığın, unutkanlığın, dürtüselliğin ve sürekli bir şeylere yetişmeye çalışma halinin arkasında derin bir kopukluk duygusu bulunduğunu anlatıyor. Bu sebeple de DEB’li bir birey için en önemli şeyin şefkatli ve koşulsuz kabul içeren bir sevgi olduğunu ifade ediyor. Bu noktada da şunu ekliyor; birey çocuklukta ebeveyninden bu sevgi ve şefkati alamamış olabilir, yetişkinlik hayatında da yapacağı şey kendi kendine ebeveynliktir. Yani o koşulsuz sevgiyi ve şefkati kendisine vermesidir. Bunun nasıl yapılacağı da anlatılıyor kitapta.
Yazarın şu yaklaşımı da önemli:
Kitabi psikologumun önerisiyle çok önceden okumaya başlamıştım ama tamamlayamadım. Bu ay tekrar elime aldım ve bitirebildim.
Kitap, Dikkat Eksikliği Bozukluğu'nu olabildiğince basit ve açık bir dille anlatıyor. Bu zamana kadar bende bu bozukluğun olabileceğini düşünmemiştim ama kitabi okuyunca fikrim değişti. Fikrimi değiştiren önemli noktalrı liste halinde yazacağım. Bu yazacaklarım herkes tarafından çokça bilinen tipik DEB özelliklerinden biraz daha arkada kalan özellikler.
1 Bağımlılık.
Sigara gibi bariz ve fiziksel bağımlılığımın yanı sıra satın alma bağımlılığına dikkatimi çekmesi farkındalığımı epey artırdı. Zihninle yalnız kalmamak için kendini sürekli bir şeylerle meşgul etmek normal bir şey gibi gelirdi ama DEB'nin belirgin özelliklerinden biriymiş.
2. Özgüven Problemleri
Yirmili yaşlara kadar bu konuda problem yaşamayıp birden yaşamaya başlamak da DEB olan insanlarda sıkça görülen bir şeymiş. Ben bunun üniversiteye başlamamla ilgili olduğunu düşünmüştüm hep.
3. Emotional Hyper-Sensitivity
Başkalarından tanık olduğun duyguları bile uçlarda ve aşırı yaşamak benim kişilik özelliğim sanıyordum. DEB özelliğiymiş.
Tüm bunları da prefrontal korteks gelişim sürecinde hem çevresel hem genetik sebeplerle ortaya çıkan etkenlere bağlıyor. Ev ortamımın hiçbir zaman huzurlu olmaması ve ailede psikolojik bozukluk geçmişi olduğunu göz önüne alırsak bende DEB olmasından daha doğal bir şey yok sanırım.
Lütfen herkes bu kitabı okuyabilir mi acaba?
Bu kitabı bana öneren her kimse ondan Allah razı olsun diyerek başlıyorum yazmaya… Dikkat eksikliği konusunda ne kadar ciddi sorunum olduğunu ve etrafımda ne kadar dikkat eksikliği bozukluğu olan insan olduğunu farkettim, üzülerek. Çocukluğumun buruk anılarına düşüp durdum sürekli… Kendime ne kadar haksızlık etmişim farketmeden, ne kadar incitmişim o küçük kızı… Farkında olmak ve farkına vardığın yaralarını(acısının nereden geldiğini bile unuttuğun üstelik) iyileştirecek gücü kendinde bulmak ne muazzam bi duygu! Çok uzattım lafı… Kitap hakkında diyebileceğim tek şey: lütfen okuyun ve sevdiğiniz ve de sevmediğiniz herkese okumaları için teşvik ediniz! İçinizdeki küçük çocuğa sarılabilir misiniz bir de rica etsem? Teşekkürler…
Dağınıklığı Anlamak ve Kabullenmekİnsan ve Duygular
Zihnimde yıllardır var olan karmaşayı fark ettim. Düşüncelerim birbiri ardına sıçrıyor, plan yaparken bile dikkatimi toplamak zorlaşıyor, bazen de basit bir işte bile odaklanmak imkânsız hâle geliyordu. Mate’nin anlattıkları, yalnızca nörolojik bir açıklama değil, aynı zamanda geçmiş deneyimlerimle, bastırılmış duygularımla ve bilinçaltı izlerimle doğrudan bağlantılıydı. Kendi çocukluğumu, ergenlik dönemimi ve yetişkinlikteki iş hayatımı gözden geçirdim; küçük başarısızlıklar, anlaşılmama hissi ve sıkışmışlık duygusu birer birer anlam kazandı.
Kitap boyunca, geçmişin gölgeleriyle yüzleşmenin, kendi hatalarımı ve eksikliklerimi fark etmenin önemini hissettim. Mate, sadece zihinsel dağınıklığı tanımlamakla kalmıyor, aynı zamanda empati ve şefkatle yaklaşmayı, kendimizle ve başkalarıyla barışmayı öğretiyordu. Okudukça kendi içimde bir şefkat duygusu büyüdü; eski kırılmalar, bastırılmış öfke ve suçluluk hisleri artık gözlemleyebildiğim ve kabul edebildiğim bir alan hâline geldi. Zihnimdeki karmaşa, artık bir problem değil, kendimi tanımam için bir fırsattı.
Geçmiş deneyimlerin izlerini fark etmek, kendi yaşamımda yaptığım seçimleri, ertelediğim kararları ve zaman zaman kaybolmuş hissettiğim anları yeniden anlamlandırmama olanak sağladı. Kitap, bana yalnız olmadığımı hatırlattı; zihinsel dağınıklığın insan olmanın karmaşıklığıyla doğrudan ilişkili olduğunu, eksikliklerimiz ve hatalarımızla birlikte büyüyebileceğimizi gösterdi. Bu farkındalık, hem zihinsel hem de ruhsal bir rahatlama sundu; kendi iç dünyamda denge ve kabulün önemini daha derinden hissettim.
zihinsel karmaşanın bir eksiklik değil, insan olmanın doğal bir parçası olduğunu, farkındalık ve içsel şefkat sayesinde hem kendimle hem de çevremle daha uyumlu olabileceğimi hissettim. Dağınık zihinler, artık kaos
Zihinsel Dağınıklığın Derinliklerine YolculukDuygu ve Düşünce
Gabor Mate’nin “Dağınık Zihinler”i, içsel karmaşanın dışa vurumu olan dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu (DEHB) öylesine derinlikli ve samimi anlatıyor ki, sanki kendi zihnimizde gezinirken tanıdık yankılar duyuyoruz. Kitap, yalnızca bir hastalık tanımı değil; insan ruhunun kırılgan ve bir o kadar da dirençli yönlerini ustalıkla resmediyor.
Hikaye, bir yandan bilimsel gerçeklerle dokunurken diğer yandan insani hikâyelere uzanıyor. Gabor Mate, bireyin hayatındaki erken travmaların, sevgi eksikliğinin ve çevresel etkenlerin DEHB’nin köklerinde nasıl sessiz ama sarsıcı bir rol oynadığını ortaya koyuyor. Anlatımı, bir yazarın değil; bir psikoterapistin şefkat dolu bakışıyla akıyor. Kendi geçmişinden parçalar sunarken, okuyucuyu da kendi hayatındaki benzer kırılmaları fark etmeye davet ediyor.
Zihnimizin neden dağıldığını, odaklanamamanın ardındaki gerçek nedenleri keşfederken, kitabın sayfaları adeta bir yolculuk haline geliyor. Bu yolculukta öfke, çaresizlik ve çaresizliğin içinden umut ışıkları parlıyor. Okuyucu, her bölümde kendi zihnini ve yaşantısını sorgularken, bazen yıkıcı bazen yeniden doğuşu simgeleyen bir içsel dönüşüm yaşıyor.
Gabor Mate, DEHB’yi sadece bir bozukluk olarak değil, aynı zamanda modern hayatın getirdiği karmaşanın yansıması olarak ele alıyor. Toplumsal beklentilerin, sürekli dikkat dağıtan dijital dünyanın ve bireyin kendi içinde yaşadığı çatışmaların keskin izdüşümleri var bu kitapta.
daha iyi anlamak, şefkat göstermek ve iyileşmek için bir rehber. Gabor Mate’nin sözleriyle, “Hikayemizi anlamadan, kendimizi iyileştiremeyiz.” Bu kitap, o hikayeye ulaşmak için anahtarları elimize veriyor.
DEB ÜzerineKişisel Gelişim Psikoloji
Dağınıklık, erteleme, söz kesme, dinleyememe, yerinde duramama, 10 yıldır yaşadığın evde kolunu bacağını çarpma, ilgiyi sürdürememe, iç huzursuzluk, tembel, iradesiz, maymun iştahlı olma… Tanıdık geldi mi? DEB ihtimali üzerinde durulabilir mi?
Yazarın kendisine ve üç çocuğuna DEB teşhisi konulmuş. Her ne kadar genetik alt yapısı olsa da, beyin doğumdan sonra şekillenen bir şey ve stresiniz yetiştirme şekliniz bunu iyi veya kötü yönde etkileyebilir. Eğer kendinizde veya çocuklarınıza DEB teşhisi konmuşsa veya benim gibi şüpheleniyorsanız rehber niteliğinde bir kitap.
DEHB İLE YAŞAMAYI ÖĞRENMEK
Gabor Mate ile tanışıklığımız bu kitapla oldu. Yazarın kendisi ve üç çocuğu da DEHB'li olduğu için DEHB'li bir bireyin kafasının içini hem duygusal hem de nörolojik anlamda çok güzel ifade etmiş, konuya geniş bir perspektiften bakmış.
Yazar, kitabı yazma amacını eserin giriş bölümünde şöyle ifade ediyor: "Çocuklarımızı sevgi dolu bir güven ortamında yetiştirmek için elinden geleni yapan ebeveynler olarak halihazırda hissettiğimizden daha suçlu hissetmemizin hiç lüzumu yok. İhtiyacımız olan şey daha az suçluluk ve ebeveyn-çocuk ilişkisindeki kalitenin çocuklarımızın duygusal ve bilişsel gelişimi için nasıl kullanılabileceğine dair farkındalığımızın artması. Dağınık zihinler bu tür bir farkındalığı cesaretlendirmek için yazıldı." Okuyunca gerçekten farkındalığınızın arttığını göreceksiniz ve iyi ki okumuşum diyeceksiniz.
Gabor Mate, nörolojik sebeplerin yanı sıra çevresel faktörlerin DEHB üzerindeki etkisinin oldukça fazla olduğunu savunuyor. DEHB'li bir bireye en iyi nasıl yardımcı olabilirim sorusunun cevabı olarak onu anlamak, ona saygı duymak, olumlu benlik algısı oluşturmak ve duygusal bağlanmanın artırılması/ korunması olduğunun altını özellikle çiziyor. Ebeveynlerin kısa vadeli çözümlerden ziyade uzun vadede bağlanmaya zarar vermeden ilişkilerini yürütmelerinin daha iyi olacağına salık veriyor.
Kitap yedi bölümden oluşuyor:
1. Dikkat Eksikliği Bozukluğunun Doğası
2. Beyin Nasıl Gelişir ve DEHB'in Devreleri ve Kimyası Nasıl Ortaya Çıkar?
3. DEHB'in Aile ve Toplumda Kökenleri
4. DEHB Özelliklerinin Anlamı
5. DEHB'li Çocuk ve İyileşme
6. DEHB'li Yetişkin
7. Sonuç
İçerik akademik dil ile anlatılmış ve örneklerle desteklenmiş. Uzman doktor olmasına rağmen samimi, üsten bakmayan, insanı rahatlatan bir üslubu var. Özellikle DEHB tanısı konmuş bir bireyseniz ya da
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite yaşayan bireyler ve aileleri için yazılmış olsa da çok daha kapsamlı olduğunu ve herkesin kendinde bulabileceği konular var. Kendini anlamlandırma konusunda yardımcı olacaktır. Ebeveynlere tavsiyemdir.
Yazar Hakkında
Gabor MateYazar · 4 kitap
Gabor Maté CM, Kanadalı bir hekim ve yazardır. Aile hekimliği alanında çalışmış ve otoimmün hastalıklar, kanser, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve bağımlılık gibi fiziksel ve ruhsal sağlık üzerindeki uzun vadeli etkiler de dahil olmak üzere çocukluk gelişimi ve travması konusunda uzmanlaşmıştır.
1944'te Budapeşte'de doğdu. 1956'da ailesiyle birlikte Kanada'ya göçtü. Yirmili yaşlarının sonlarında yerel bir lisede tarih öğretmeni olarak çalışırken, aniden tıp eğitimi almaya karar verdi. Doktorluk hayatı boyunca uyuşturucu bağımlıları, AIDS hastaları ve zihinsel engellilerle çalıştı. Maté, çoksatan listelerine giren ve yirmiden fazla dile çevrilen dört kitap yazdı. 2009'da Simon Fraser Üniversitesi tarafından verilen Alumnus Ödülü'nü kazandı ve 2011'de Northern British Columbia Üniversitesi'nden onur doktorası aldı. Yayımlanmış kitapları şunlardır: A New Look at the Origins and Healing of Attention Deficit Disorder (1999), Hold On to Your Kids: Why Parents Need to Matter More Than Peers (Gordon Neufeld ile birlikte, 2005), In The Realm of Hungry Ghosts: Close Encounters With Addiction (2009).
