Sultan Hamid Düşerken
Nahid Sırrı ÖrikYazar:
Nahid Sırrı Örik
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 31 dk.
Sayfa Sayısı:
265
Basım Tarihi:
Mart 2017
Yayınevi:
Oğlak Yayıncılık
ISBN:
9789753297882
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Sultan Hamid Düşerken
365 okunmaOğlak Yayıncılık · Mart 2017 · 265 s.
Sultan Hamid Düşerken
130 okunmaEverest Yayınları · Ocak 2026 · 356 s.
Abdülhamit Düşerken
71 okunmaSander Yayınları · 1976 · 263 s.
Sultan Hamid Düşerken
58 okunmaEverest Yayınları · 1 Mart 2022 · 356 s.
Sultan Hamid Düşerken
4 okunmaKanaat Yayınları · 1957 · 320 s.
Sultan Hamid Düşerken
1 okunmaArma Yayınları · Temmuz 1994 · 220 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Nahid Sırrı Örik çoğumuz tarafından Abdülhamid Han yandaşı olarak bilinir. Bilinir bilinmesine ama bunu eserine hiç mi hiç yansıtmaz. Olaylara objektif yaklaşarak, hiçbir konuda yandaş olmayarak nasıl da güzel tarihi bir roman yazılacağını gözler önüne serer.
Bakın bunu Fethi Naci ne güzel dile getirmiş.
“Nahid Sırrı Örik’in tutumu, İkinci Meşrutiyet’ten, İttihat ve Terakki’den, Sultan Hamid’den söz açan öteki romancıların tutumuna hiç mi hiç benzemiyor...
Ne var ki Balzac’ın kralcı oluşu toplumsal gerçekliği nesnel gelişmesi içinde vermesine nasıl engel olmamışsa Nahid Sırrı’nın Sultan Hamid’den yana olması da toplumumuzun belirli bir tarihsel kesitini bütün gerçekliğiyle yansıtmasına engel olmamış.”
Eserimiz Sultan Hamid’in elinde tutmakta olduğu telgrafı acı bir tebessümle okumasıyla başlıyor. Sonrasında ilan edilen II.Meşrutiyet ve doğurduğu sonuçlar, Sultan Abdülhamid Han’ın tahttan indirilmesine kadar olan süreç işleniyor.
Kitap hakkında, daha doğrusu yayınevi hakkında tek olumsuz eleştirim günümüzde çok fazla kullanılmayan eski kelimelerin çevirilerini vermemiş olması. Arapça ve Farsça kelimeler sizi biraz yorabilir lakin okunmaya değer bir eser. Başlarda biraz sabredip yazarın üslubuna alışınca kitabı elinizden bırakmak istemeyeceksiniz. Şimdiden keyifli okumalar.
KUKLAYA ÇEVRİLEN SULTAN!..
Sultan Hamid Düşerken, Nahid Sırrı Örik'in 1957 yılında yazmış olduğu tarihi romanıdır. Roman II. Meşrutiyet'in ilanı ile II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi arasında geçen süredeki toplumsal ve siyasi olayları ele almaktadır. Örik, her ne kadar Abdülhamid taraftarı bir yazar olsa da, bu dönemde geçen olayları gerçekçi bir bakışla ele almayı başarmıştır bu romanında. Roman, İttihat ve Terakki cemiyetinin II. Abdülhamid'in padişahlığının son günlerinde oynamış oldukları siyasi rollere odaklanmaktadır. İktidarın sürekli değişmesi ve muhalefetle olan ilişkileri romanın ana temasıdır. Paşa soyundan gelen kimseler ile kendini yetiştirmiş askerlerin bir mücadelesi olarak da ele alınmaktadır.
Sultan Hamid Düşerken, siyasi hayatta yer alan insanların gerçek yüzlerini büyük bir açıklıkla gözler önüne seren tarihsel bilgiler sunduğundan okunmaya değer bir eser olarak görülmelidir...
Abdülhamid devrini tarafsız bir biçimde anlattığı için Abdülhamid yanlısı olarak yaftalansa da aslında gerçek ortada. İttihat ve Terakki'nin yaptığı zulümleri göstermesi, kendisini Abdülhamid yanlısı yapmıyor. Onun dışında, editörün ellerine sağlık. Bir kitap ancak bu kadar güzel düzenlenebilir. Okurken çok keyif aldım. Romanı yazmak biraz uzun sürmüş olacak ki, sonu "yazayım da bitireyim artık" aceleciliğinde fazla özenilmeden yazılmış hissi verdi.
2. Meşrutiyet'in ilanından 31 Mart Ayaklanması'na kadar geçen süredeki bazı ricalin fırtınada yön bulma çabaları. Seksenlik paşaların iktidar hırsı. Aşkı, sevgiyi umursamayan, menfaatçi, muhteris bir kadın. Şahsî konumlarını memleketin istikbalinin önünde görenler. Her devrin adamlarının riyakar hayatı.
Meşrûtiyet dönemine ılık tutan çok güzel bi kurgusal hikaye. Kurgusal dediğime bakmayın tarihi gerçeklerde barındıran zengin bir tarihi eser. Akıcılığı hikayenin acabaları kafada bıraktığı izler çok etkileyici. Sultan Hamid’in hikayesi ve 31 Mart vakası ile iktidardan düşmesi güzel bi şekilde anlatılmış.
Puan vermedi·265 syf.·
2023 13. kitabı
Bu kitabı okumadan öncede bildiğim bir şey vardı o da askeri tarihimiz ne kadar destan doluysa siyasi tarihimizin de o kadar istikbalperestik ve menfaatçilik ile dolu olduğuydu.
Son yıllarda edindiğim izlenimle tarihi bir yönüyle Freud' un Psikanalitik Kuramına benzetiyorum. Bu yön, bilinmeyenleri, gizli kapaklı kalan gerçekleri ifade ediyor.
Freud insan bilincini üçe ayırıyor ve bunu okyanustaki buz dağıyla özetliyor. Suyun yüzeyindeki kısım bilinci, görünen kısımla suyun birleştiği kısım bilinç öncesini, en altta kalan ve asıl buz dağının kendisi olan büyük kütle ise bilinçaltını ifade ediyor.
Tarihte bize anlatılan, ders kitaplarında her an göz önündeki kaynaklarda tarihin görünen yüzünü, su üstündeki kısmını bizlere anlatıyor. Ne yazık ki bu tarih değil. İnsan psikolojisini nasıl ki en çok bilinçaltı etkiliyor. Tarihide en çok tarihin bilinçaltı etkiliyor ve anlatılmayan, unutulmak, saklanmak, gizlenmek istenen gerçekler orada yatıyor. İşte asıl tarih bu. Her zaman anlatılan abartılmış, süslenmiş destanılaştırılmış, objektifliği kaybedilmiş, yanlı bir tarih yazımı kabul edilemez. Çünkü kandırmak amacıyla yapılan bir eylem iyi bir niyetle temellendirilmiş bile olsa hoş karşılanmaz. Eğrisiyle doğrusuyla tarih olduğu gibi aktarılmalıdır.
Tarihin biliç altını kavratmak yolunda güzel bir
adım olacağını düşündüğüm bu kitabı tarihe şüphe ile bakan, araştırmaya meraklı herkes okumalı.
Nahid Sırrı Örik ın bu okuduğum ikinci kitabı, daha önce "Kıskanmak" kitabını okumuş çok beğenmiştim. Her iki kitabı da Yüz yılın en iyi 100 Türk romanı içerisinde ilk 50'de yer alıyor ve bence de hakkediyor. Bu kitabın dili çok ağır , sözlük olmadan okumak çok zor. Bu değerli eseri az daha dilinden dolayı okumayacaktım. Neden yayıncılar kitabın ilk yazım hali ile eseri basmakta diretirler anlam veremiyorum . Elime alıp bıraktım fakat sonradan kitap konusu ve kurgusu ile kendini okutturdu. 2.Abdülhamid dönemi çok güzel bir kurgu ile anlatılmış. Çok beğendim. Herkese tavsiye ederim.
Herkesin konuştuğu bir konuda o taraftan bu taraftan bahsetmek yersiz kaçacağından sadece eser özelinde yazmak istiyorum. Kelimenin tam anlamıyla bir siyasi roman okudum. Kurgu kişiler üzerinden dönse de olay; kitap dönemin çalkantısını, riyayı, açgözlülüğü öyle net işlemiş ki bazı romanlarda gördüğümüz o evrenselliğe ulaşmış bu yönüyle. Nimet Hanım karakteri benim ciddi manada sinirimi bozdu. Bu ne bencilliktir bu ne ihtirastır diyor insan. Yine de Üç İstanbul'u ( #44169499 ) okuduğum kadar büyük bir ümitsizlik doğurmadı içimde. Sadece heyecanla sayfaları çevirdim. Kitap çok akıcı ve hoş bir edebi lezzeti var. Tek zorlayan kısmı dönemin siyasi terimleri eski olduğundan okurken ilk başlarda bocalıyor insan.
Cidden bir klasik olmayı hak ediyor. Yazarın diğer kitaplarına da denk geldikçe bakmayı düşünüyorum. Tavsiye ederim. Keyifli okumalar.
Eski kelimeleri biraz fazlaca olsa da Sultan Abdülhamid’in meşrutiyeti ilanı ve sonrası gelişen iktidar hırslarını, devletin ihtiyarlar elinde harap oluşunu ve paşa kızı olan Nimet’in hırsı nedeniyle binbaşı Şefik’in yazık olmuş hayatını gözler önüne seren bir dönem romanı..
Dikkat spoiler içerir.
2. Meşrutiyet ilan edildikten sonra Sultan Abdülhamid ve Istanbul'a dair bilgilerin anlatıldığı güzel bir roman. Mehmet Şehabeddin Paşa istediği Bakanlığı alamamış ve hakkında rüşvet suçlamaları yapılmıştır. Bunu engellemek için kızı Nimet, İttihat ve Terakki cemiyetine gider ve orada binbaşı Şefik ile tanışır. Hakkında gazetede çıkan haber için tekzip yayınlanır ve Nimet ile Şefik yakınlaşırlar. Mebus seçilen Şefik ile Nimet'in evlenmesinden kısa bir süre sonra Mehmet Paşa ölür ve Nimet hem annesini hem de ilişki yaşadığı kahyayı kovar. Türlü oyunlarla İttihat ve Terakki cemiyetine ayrılan Şefik dahiliye Nazırı olmuştur ama 31 Mart olayından sonra hareket ordusu yola çıkmıştır. Sultan Hamid asi lere müdahale etmeyecektir ve Şefik karısının aklı ile olanları lehine çevirmek için Hareket ordusuna iltihap etmeye gider. Nimet en başta gönderse de sonra kaçmaya karar verir. Acaba neler olacaktır? Şefik planlarında başarılı olabilecek midir? Nimet kaçmayı başarabilecek midir? Sultan Abdülhamid ne olacaktır? Keyifle bir solukta okunan bir roman.
Yazar Hakkında
Nahid Sırrı ÖrikYazar · 23 kitap
Divan sahibi Oltili Ahmet Nafiz Paşa'nın torunu ve Hukuk Mektebi hocası, rüsûmât müdir-i mütercimi, Şûrâ-yı Devlet Âzâsı, Shakespeare'den iki oyun çevirmiş Gürcü asıllı Hasan Sırrı Bey'in oğlu olan Nahid Sırrı Örik, 22 Mayıs 1895 tarihinde İstanbul'da doğdu. Özel dersler aldıktan sonra Beşiktaş'taki Âfitab-ı Maarif Rüşdiyesi'nde okudu ve mezun oldu. Sırayla bir İngiliz, bir Fransız Mektebine devam etti. Galatasaray Mekteb-i Sultani'sine girdi. Ancak hiçbirini tamamlamadı. Bir müddet Mekteb-i Hukuk'un derslerine katıldı ve burayı da yarım bıraktı (1913).
I. Dünya Savaşı'nın ikinci yılında yurt dışına çıkarak Tiflis, Berlin, Paris, Viyana, Roma ve Kopenhag vd. Batı kentlerinde yaşayan Nahid Sırrı, Cumhuriyet'in ilânını takiben 1928 yılında Türkiye'ye geri döndü. Döndükten hemen sonra Cumhuriyet gazetesinde yazmaya başladı. Ardından Ankara'ya yerleşti ve Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'nda çevirmen olarak işe girdi. Ankara'da 1933 yılında Yaşar Nabi ile birlikte Varlık Dergisi'ni çıkardı. Aynı yıl babasının vefatının ardından İstanbul'a döndü. Hayatının sonuna kadar çeşitli gazetelerde köşe yazarlığı yapmayı sürdüren Nahid Sırrı'nın Anadolu gezileri sırasında yazdığı makaleleri de farklı dergi ve gazetelerde yayımlandı.
18 Ocak 1960 tarihinde İstanbul'da öldü.
Tarzı
Nahid Sırrı Örik eserlerinde bazı konulara özel olarak değinmiştir. Bunlardan biri siyasi güçler ve bunları elde etme çalışmaları, hırslardır.
Örik özellikle tarihe çok düşkündür. Tarihi anlatırken yalı, konak betimlemelerini ve kadın karakterini çok başarılı yansıtmıştır. Tarihe bu kadar bağlı kalması ve zaman zaman övercesine betimlemesi, Örik'in Osmanlı geçmişini geride bırakmaya çalışan bir toplum tarafından ve bu toplumun edebiyatçıları tarafından geri plana atılmasına neden olur. Bunda eşcinsel kimliği de etkili olmuştur. Yusuf Ziya Ortaç kendisi hakkında "Kırıtarak gelirken uzaktan Nahid Sırrı / Sanırım pantolonlu ceketli bir kız gelir" diye yazmıştır.
Etkileri
Nahid Sırrı Örik, Selim İleri'yi çok etkilemiştir. Yazar, "Cemil Şevket Bey, Aynalı Dolaba İki El Revolver" romanındaki erkek karakteri Örik'ten esinlenerek yaratmıştı. Bahriye Çeri ise kendisi hakkında "Bir Cihan Kaynanası: Nahid Sırrı Örik" adlı bir kitap yayınlamıştır. "Eve Düşen Yıldırım" adlı eseri Show Tv tarafından diziye uyarlanmıştır.
Kemal Bekir, Örik'in Sultan Hamid Düşerken isimli romanını 1976 yılında Düşüş ismiyle oyunlaştırmıştır. Eser, 2002 yılında Ziya Öztan tarafından Abdülhamit Düşerken adıyla filme çekilmiştir. 2009'da Zeki Demirkubuz tarafından Kıskanmak isimli romanı aynı isimle çekildi. Nergis Öztürk, bu filmdeki Seniha rolüyle 46. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde en iyi kadın oyuncu ödülünü kazandı.
Eserleri
Hikâye Kitapları
Kırmızı ve Siyah (1929)
San'atkârlar (1932)
Eski Resimler (1933)
Eve Düşen Yıldırım (1934)
Romanları
Kıskanmak (1946)
Sultan Hamid Düşerken (1947)
Yıldız Olmak Kolay Mı? (2006)
Tersine Giden Yol
Turnede Bir Artist Öldürüldü
Oyunlar
Sönmeyen Ateş (1933)
Muharrir (1934)
Alınyazısı (1952)
İnceleme
Edebiyat ve Sanat Bahisleri (1932)
Tarihi Çehreler Etrafında (1933)
Roman ve Hikâye Hakkında Bir Kalem Denemesi (1933)
Hayat ile Kitaplar (1956)
Gezi Notları
Anadolu (1939)
Bir Edirne Seyahatnamesi (1941)
Kayseri-Kırşehir-Kastamonu. (1955)
Hatıraları
Eski Zaman Kadınları Arasında (1958)
