Sultan Hamid Düşerken
Nahid Sırrı Örik
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 5 dk.
Sayfa Sayısı:
356
Basım Tarihi:
Ocak 2026
Yayınevi:
Everest Yayınları
ISBN:
9786051857206
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Sultan Hamid Düşerken
368 okunmaOğlak Yayıncılık · Mart 2017 · 265 s.
Sultan Hamid Düşerken
130 okunmaEverest Yayınları · Ocak 2026 · 356 s.
Abdülhamit Düşerken
72 okunmaSander Yayınları · 1976 · 263 s.
Sultan Hamid Düşerken
59 okunmaEverest Yayınları · 1 Mart 2022 · 356 s.
Sultan Hamid Düşerken
4 okunmaKanaat Yayınları · 1957 · 320 s.
Sultan Hamid Düşerken
1 okunmaArma Yayınları · Temmuz 1994 · 220 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
10/10
2026 25. kitabı
Nahid Sırrı Örik okuduğum ikinci romanı. Kıskanmak Kitabını elimden bırakamadan okumuştum. Bu da onun gibi oldu. Sanırım bu sene Örik'den devam edeceğim. Tam bir edebiyat şöleni yaşamak isterken I. Meşrutiyet döneminin olaylarına da vakıf olmak isterseniz byrun....
#okudumbitti #sultanhamiddüşerken
İkinci Abdülhamid’in hükümdarlığının son yıllarında artan iç ayaklanmalar, Batılılaşma hareketleri, benzeri görülmemiş toprak kayıpları, halka yapılan baskılar ile İttihat ve Terakki’nin saltanat karşıtı hareketleri nedeniyle Sultan Hamid Kanuni Esasi’yi ilan ederek Osmanlı tarihinde ilk anayasal hareketi başlatarak Meşrutiyeti ilan eder.
Uzun yıllar memurluk ve paşalık yapmış Mehmet Şahabettin Paşa ve kızı Nimet gücü seven ve sadece kendi çıkarlarını düşünen kişilerdir. Bu uğurda insan harcamaktan çekinmezler. Padişahın gücünün kısıtlanmasıyla Paşa ve ailesi korkuya kapılır ve kendilerine alternatif yollar ararlar ki servetleri gitmesin ve onlara dokunulmasın
Bir yandan bu saray çevresinin entrika, güç oyunlarını okurken diğer tarafta ülkenin genel durumu , içi boşaltılan koltuklar yetmezmiş gibi inanılmaz yaşlı kişilerin koltuk sevdaları çok başarılı şekilde aktarılmış. Aynı zamanda Meclis-i Vükelâ’nın duruşu ve aldıkları kararlar ile gazetelerin Sultan Hamid’i devirmek için mücadele etmesi. Bir yandan da şeriat isteyenler de var tabi ki ! Ülke ateş hattı .
Hırslı ve yeni bir meclis üyesi olan Şefik’in bu Paşa kızının elinde oyuncak olması da cabası !
Rüşvet, haraç ,entrika ve saray erbabının psikolojisi , devlet içindeki güç grupları ,halkın korkuları ve tabii kaçınılmaz olarak gelen 31 Mart Vakası ile Abdülhamid’in tahttan indirilmesi.
Harekat Ordusu’nun İstanbul ve çevresini sarması Mustafa Kemal’de bu Ordu başında komutan imiş. Padişah’ın hiç karşı koymadan tahttan inmesiyle sonuçlanıyor bu vaka.
33 yıl hüküm sürmüş bir padişah , her adımını temkinli atan ve öldürülme şüphesiyle çevresini sürekli daraltan, kıdemli paşaları kendine karşı komplo kurmamaları için görevden alan Sultan Hamid daha sonra çevresinde kimseyi
Abdülhamit döneminde yaşanan istibdat, hükümet buhranı, yenileşme çalışmaları, destekleyen ve buna karşı çıkan reaya arasındaki polemikler, kişilerin menfaatine göre ülke yönetimini sürükleyen cemiyetler, başarısız fikir akımları, kaliteli kadroların içinin boşaltılması ve ayak takımının önemli görevlere getirtilmesi bütün bunlar yaşanırken ortaya çıkan kaos
Abdülhamit yalnızlığı diye bir deyim var ya hani? Anlamını anlatmak için yazılmış.
Nahid Sırrı göz alıcı bir yazar gerçekten, Sultan Hamid Düşerken de onun en iyi birkaç romanı arasında; belki de en iyisi. Bilhassa insanın ihtirasları ve zaafları, devlet adamlarının düşünme biçimleri, kadın-erkek ilişkileri vs üzerine hakiki bir roman bu
Nahid Sırrı Örik Türk edebiyatında klasik olması gereken eserler yazan,toplumla çelişen tercihleri nedeniyle çağdaşları tarafından da dışlanmış,kıymeti bilinmemiş büyük bir yazar.Sultan Hamid Düşerken güzel bir dönem romanı.Aynı zamanda çarpıcı karakterleri zihne kazınan ve yine bu karakterlerin psikolojisini çok güçlü yansıtan bir eser.23 temmuz 1908'de patlayan büyük bir isyanla Abdülhamid'in askıya alınmış 1876 Anayasası'nı tekrar yürürlüğe koyması ile başlayan eser 31 Mart Vakası ile biter.İttihatcıları,döneme hakim olan anlayışları,değişen düzenin dinamiklerini de gözler önüne seren kitap kendini ilgiyle okutuyor.Hiçbir karaktere bağlanamama rağmen merak ve keyifle okudum.Özellikle Şehabettin Paşa'nın hırslı ve zeki kızı Nimet unutulacak bir karakter değil.Onun İttihatcı eşi Şefik Bey'in karısına yaranma ve iktidardan pay alma mücadelesinde bir yaprak gibi kendini oradan oraya savuruşu da insanların iki yüzlülüğünün güzel bir örneği idi.Eser akıcı ama onu tek zorlaştıran eski kelimelerin fazlalığı.Onlara da bir süre sonra alışıyor insan.Yazarın daha önce Kıskanmak romanını çok beğenerek okumuştum.Bu da onu aratmayacak kadar iyiydi.
Sultan Hamit DüşerkenEdebiyat
Nahid Sırrı'nın yakın zamanda Kıskanmak kitabını okudum. Filmi de çekildiği için baya meşhur bir kitap. O kitap da güzeldi ama Sultan Hamit Düşerken kitabı kesinlikle beni daha çok etkiledi.
Yazar, müthiş bir dönem kitabı yazmış. İktidar hırsını ve aşkın insanı nasıl yoldan çıkarabileceğini, ittihatçıların meşrutiyetin ilanından sonra nasıl yavaş yavaş eski devrin adamlarına benzediklerini, eski paşaların nasıl korku içindeyken bir yandan da yeni devirle uzlaşmaya çalıştıklarını Binbaşı Şefik Bey ve Nimet Hanım üzerinden çok güzel anlatmış.
Sonuna çok üzüldüm yalnız. Keşke böyle bitmeseydi. En kısa sürede filmini de izleyeceğim.
Sultan Hamid Düşerken İncelemesiTürk Edebiyatı
Abdülhamid’in son yılları Osmanlı tarihinin en çalkantılı yıllarını oluşturmakta. Bir yanda 33 yıllık bir istibdat rejimi (aslında 600 yıllık bir istibdat rejimi, neden sadece 33 yıl ile sınırlandırılıyor anlamıyorum), diğer yanda Avrupa’da yükselen özgürlük ve hürriyet söylemlerinin etkisiyle bu baskı rejimine karşı örgütlenen bir parti; İttihat ve Terakki ("İTC"), bir diğer yanda ise milliyetçilik akımından etkilenerek topraklarını genişletmeye çalışan Balkan ülkeleri ve yine milliyetçilik ile tanışan Araplar. Osmanlının eski gücünden eser yok ve hem içte hem dışta ilgilenmesi gerek çok problem var. Osmanlı toprakları, 33 yıllık padişahlıktan sonra artık yorulmuş Abdülhamid’in atılgan, cesur ama fevri subayların kurduğu bir oluşuma karşı hem siyasi hem de askeri bir mücadeleye tanıklık etmektedir. Kitap Kanuni Esasi’nin tekrar yürürlüğe girmesi (24 Temmuz 1908) ile 31 Mart vakası (13 Nisan 1909 – Rumi takvime göre 31 Mart 1325 tarihine denk geldiği için bu isimle anılmakta) arasında geçen zamanda cereyan etmektedir. İTC Meşrutiyeti ilan ettirmiştir ancak ne ülkeyi yönetecek tecrübeye ne de kadroya sahiptir. Meclis İTC’nin kontrolü altında olmasına rağmen tüm nazırlar (bakanlar) Abdülhamid’in kadrosundan seçilmektedir. Ancak adı bir takım yolsuzluğa bulaşmış eski nazırlar ise ya görevden alınmaktadır ya da sürgüne gönderilmektedir. Bu karmaşada Abdülhamid’in nazırlarından Şahabettin Paşa da Fransızlardan rüşvet aldığı gerekçesiyle görevden alınır. Daha da kötüsü halk tarafından nefret edilen bir insan konumuna düşer. Artık canı da tehlikededir. Zira gazeteler Paşa’nın yaptığı yolsuzlukları çarşaf çarşaf manşetlerine taşımışlardır. İşte bu hengamede Paşa’nın en az kendisi kadar hırslı kızı Nimet devreye girer. Hem ailesinin can güvenliğini sağlamak hem de gazetelerde
Bir düşüş hikayesi. Yalnız padişahın tahttan indirilmesi değil bir toplumun kademe kademe düşüşü, ahlaki anlamda yozlaşmaların hizlanması.
Nahit Sırrı'nın bu romanı, üniversite yıllarından beri duyduğum okumayı bir türlü önceleyemediğim bir romandı. II. Mesrutiyet zamanlarının siyasi hareketliliği içinde hayali bir Paşa ve onun muthiş zeki, siyaset bilen döneminin kadınlarından fazlaca bir kültüre sahip yönetmeyi de paşa babası kadar iyi bilen kızı. Bunca gerçekliğin içine ustaca yerleştirilmiş kurgu karakterlerle yazar İstanbul'un 31 Mart vakası, Babiali Baskını'na giden yolda neler yaşandığını, kar zarar hesapları sebebiyle insanların nasıl bir gecede inandıklarından vaz geçebildiklerini çok güzel çizmiş. İçinde bulunduğu realiteye çok uygun resmedilen karakterlerin dialogları, tasvirleri de Nahit Sırrı'nın kelama müthiş hükmetme yeteneğiyle bir dil zevkine bir çesni olmuş. Beğenerek okudum. Tarih sevenlere özellikle tavsiye.
Roman Abdülhamit'in son günlerine odaklanır. Tahttan indirilişini anlatan ama daha çok Abdülhamit'in ruh haline odaklanan bir kitap. Tahtın sasıldığı zamanlarda yıldız sarayının korku ve yalnızlık iklimini muhteşem anlatıyor. Saraydaki gerilim, Padişahın paranoyaya varan tedirginliği, psikolojik çöküşleri etkileyici bir biçimde gösteriyor. kolay okunan bir kitap değil, dili ağır olduğundan yavaş ilerliyor. Zaten yavaş yavaş sindire sindire okunması en iyisi. Tarihi romanlardan farklı olarak daha çok ruhsal ve psikolojik bir çizgide. Keyifli okumalar
Nahid Sırrı ÖRİK, Cumhuriyetin ilk dönem yazarlarından en beğendiklerimin başında gelenlerindendir. Kıskanmak ve Tersine Giden Yol romanlarını çok sevmiş ve bir çırpıda okumuştum.
Ancak bu romanı, gerek kurgusu, gerek karakterleri ve gerekse anlattığı dönem itibari ile beni en çok etkileyen kitabı oldu. Bir kere eski Türkçe kelimeleri kullanıyor olsa da dili kullanmadaki yetkinliği o kadar özel ki en büyük edebi keyfi, bu incelikli cümlelerinden alıyorsunuz.
Bu romanında ÖRİK, Osmanlı’nın en önemli dönemlerinden, 1908’de meşrutiyetin ikinci kez ilanından 31 Mart gerici ayaklanmasına karşı Selanik’ten yola çıkan Hareket Ordusunun Yeşilköy önlerine kadar geldiği 9-10 aylık zaman dilimini anlatıyor. Kurgu ile gerçeklerin çok hassas bir şekilde dengelendiğini düşünüyorum. Tabii ki her türlü politik oyunları, entrikaları, siyasi hırsları ve insanların güç ve iktidar karşısında nasıl da ahlaksızlaştığı, çıkarları uğruna alçaldığı durumları esefle gözlemliyorsunuz.
O dönemi merak edenlerin mutlaka okuması gereken bir eser…
Yazar Hakkında
Nahid Sırrı ÖrikYazar · 23 kitap
Divan sahibi Oltili Ahmet Nafiz Paşa'nın torunu ve Hukuk Mektebi hocası, rüsûmât müdir-i mütercimi, Şûrâ-yı Devlet Âzâsı, Shakespeare'den iki oyun çevirmiş Gürcü asıllı Hasan Sırrı Bey'in oğlu olan Nahid Sırrı Örik, 22 Mayıs 1895 tarihinde İstanbul'da doğdu. Özel dersler aldıktan sonra Beşiktaş'taki Âfitab-ı Maarif Rüşdiyesi'nde okudu ve mezun oldu. Sırayla bir İngiliz, bir Fransız Mektebine devam etti. Galatasaray Mekteb-i Sultani'sine girdi. Ancak hiçbirini tamamlamadı. Bir müddet Mekteb-i Hukuk'un derslerine katıldı ve burayı da yarım bıraktı (1913).
I. Dünya Savaşı'nın ikinci yılında yurt dışına çıkarak Tiflis, Berlin, Paris, Viyana, Roma ve Kopenhag vd. Batı kentlerinde yaşayan Nahid Sırrı, Cumhuriyet'in ilânını takiben 1928 yılında Türkiye'ye geri döndü. Döndükten hemen sonra Cumhuriyet gazetesinde yazmaya başladı. Ardından Ankara'ya yerleşti ve Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'nda çevirmen olarak işe girdi. Ankara'da 1933 yılında Yaşar Nabi ile birlikte Varlık Dergisi'ni çıkardı. Aynı yıl babasının vefatının ardından İstanbul'a döndü. Hayatının sonuna kadar çeşitli gazetelerde köşe yazarlığı yapmayı sürdüren Nahid Sırrı'nın Anadolu gezileri sırasında yazdığı makaleleri de farklı dergi ve gazetelerde yayımlandı.
18 Ocak 1960 tarihinde İstanbul'da öldü.
Tarzı
Nahid Sırrı Örik eserlerinde bazı konulara özel olarak değinmiştir. Bunlardan biri siyasi güçler ve bunları elde etme çalışmaları, hırslardır.
Örik özellikle tarihe çok düşkündür. Tarihi anlatırken yalı, konak betimlemelerini ve kadın karakterini çok başarılı yansıtmıştır. Tarihe bu kadar bağlı kalması ve zaman zaman övercesine betimlemesi, Örik'in Osmanlı geçmişini geride bırakmaya çalışan bir toplum tarafından ve bu toplumun edebiyatçıları tarafından geri plana atılmasına neden olur. Bunda eşcinsel kimliği de etkili olmuştur. Yusuf Ziya Ortaç kendisi hakkında "Kırıtarak gelirken uzaktan Nahid Sırrı / Sanırım pantolonlu ceketli bir kız gelir" diye yazmıştır.
Etkileri
Nahid Sırrı Örik, Selim İleri'yi çok etkilemiştir. Yazar, "Cemil Şevket Bey, Aynalı Dolaba İki El Revolver" romanındaki erkek karakteri Örik'ten esinlenerek yaratmıştı. Bahriye Çeri ise kendisi hakkında "Bir Cihan Kaynanası: Nahid Sırrı Örik" adlı bir kitap yayınlamıştır. "Eve Düşen Yıldırım" adlı eseri Show Tv tarafından diziye uyarlanmıştır.
Kemal Bekir, Örik'in Sultan Hamid Düşerken isimli romanını 1976 yılında Düşüş ismiyle oyunlaştırmıştır. Eser, 2002 yılında Ziya Öztan tarafından Abdülhamit Düşerken adıyla filme çekilmiştir. 2009'da Zeki Demirkubuz tarafından Kıskanmak isimli romanı aynı isimle çekildi. Nergis Öztürk, bu filmdeki Seniha rolüyle 46. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde en iyi kadın oyuncu ödülünü kazandı.
Eserleri
Hikâye Kitapları
Kırmızı ve Siyah (1929)
San'atkârlar (1932)
Eski Resimler (1933)
Eve Düşen Yıldırım (1934)
Romanları
Kıskanmak (1946)
Sultan Hamid Düşerken (1947)
Yıldız Olmak Kolay Mı? (2006)
Tersine Giden Yol
Turnede Bir Artist Öldürüldü
Oyunlar
Sönmeyen Ateş (1933)
Muharrir (1934)
Alınyazısı (1952)
İnceleme
Edebiyat ve Sanat Bahisleri (1932)
Tarihi Çehreler Etrafında (1933)
Roman ve Hikâye Hakkında Bir Kalem Denemesi (1933)
Hayat ile Kitaplar (1956)
Gezi Notları
Anadolu (1939)
Bir Edirne Seyahatnamesi (1941)
Kayseri-Kırşehir-Kastamonu. (1955)
Hatıraları
Eski Zaman Kadınları Arasında (1958)
