Puan
8.410 üzerinden
Çeltik ekmek isteyen ağalara karşı kaymakamın verdiği mücadele anlatılıyor. Çünkü çeltik(pirinç) sıtma ve bataklığa sebebiyet veriyor.
Sıtmadan kırılan, köyleri bataklık içinde kalan köylülerin yaşadıkları çok iyi ifade edilmiş. Keyifle okunsun.
“TENEKE…”Edebiyat & Roman
Kitabın ismi neden acaba bu, diye düşündüm kitaba başlamadan önce. Anadolu kasabalarında, ağaların istediklerini yapmayan kaymakamlara başka yere sürgün ederlerken, arkalarından ‘kuyruklarınıza teneke bağladık’ diyerek çocukların ellerine verilen tenekeleri çaldırıyorlarmış. Kitabın ismi oradan geliyor.
Kitap, 
Yaşar Kemal’in İnce Memed serisinden sonra yazdığı 2. roman özelliğini taşıyor. Ve hikâyenin anlatıldığı roman ile tiyatro sahnesini içeren oyun olmak üzere, 2 bölümde sunulmuş.
Teneke, idealist bir kaymakamın çeltik ağalarıyla savaşını anlatıyor. Adaletsizliğin, yalanın ve cahilliğin, paranın gücü ile birleştiğinde nelere sebep olabileceğini gözler önüne seriyor. Yaşadıkları beldeye köy ağaları tarafından çeltik ekmek istenmesi üzerine, birkaç cesaretli köylü buna engel olmaya çalışıyor. Sebebi ise, çeltik tarlaları yüzünden her yıl çoğu çocuk yüzlerce kişinin sıtmadan hayatını kaybetmesi. Köylülerin kaymakama yaptıkları şikayetler üzere de kaymakam da köylünün yanında yer alınca, 35 yılda köyden sürgün edilen 43. kaymakam olarak tarihe geçiyor.
Yaşar Kemal her romanında bizi halkın içine sokuyor ve o zorluklarla halkla birlikte biz de mücadele etmeyi öğreniyoruz. Yaşar Kemal sevenlerin okuması gereken farklı konulu bir eser olduğunu düşünüyorum.
Yaşar Kemal’in İnce Memed serisinden sonra yazdığı 2. roman özelliğini taşıyor. Ve hikâyenin anlatıldığı roman ile tiyatro sahnesini içeren oyun olmak üzere, 2 bölümde sunulmuş.
Teneke, idealist bir kaymakamın çeltik ağalarıyla savaşını anlatıyor. Adaletsizliğin, yalanın ve cahilliğin, paranın gücü ile birleştiğinde nelere sebep olabileceğini gözler önüne seriyor. Yaşadıkları beldeye köy ağaları tarafından çeltik ekmek istenmesi üzerine, birkaç cesaretli köylü buna engel olmaya çalışıyor. Sebebi ise, çeltik tarlaları yüzünden her yıl çoğu çocuk yüzlerce kişinin sıtmadan hayatını kaybetmesi. Köylülerin kaymakama yaptıkları şikayetler üzere de kaymakam da köylünün yanında yer alınca, 35 yılda köyden sürgün edilen 43. kaymakam olarak tarihe geçiyor.
Yaşar Kemal her romanında bizi halkın içine sokuyor ve o zorluklarla halkla birlikte biz de mücadele etmeyi öğreniyoruz. Yaşar Kemal sevenlerin okuması gereken farklı konulu bir eser olduğunu düşünüyorum.Reklam
Teneke - Yaşar Kemal /Sen sen ol görünüşe aldanma. İnsanlar ikiyüzlüdür.Edebiyat
"Taht kurmuşsun kalbime en güzel yerindesin." Bir yenilik olsun ve incelememe şarkı sözüyle başlayayım. Zira Yaşar Kemal'in bendeki yerini anlatması adına oldukça yerinde Esengül'ün şarkısı.
Öyle düşünüyorum ki,
En iyi yerli yazar,
Nobel almalıydı dediğim yazar,
Külliyatını tamamlamak istediğim yazar,
İnce Memed ile gönlümde taht kuran yazar.
Ağrı Dağı Efsanesi
Üç Anadolu Efsanesi
Yılanı Öldürseler
Kuşlar da Gitti
Tek Kanatlı Bir Kuş kitaplarıyla beni mest olduğum bir yazar.
Teneke
Yine oldukça başarılı bir eser.
Bana yer yer 
İnce Memed romanını anımsattı. "Ağa o kadar çok ki, birini öldürsen, ardına ikisi çıkıyor." (s. 119) İnce Memed'in de düştüğü en büyük çıkmaz bu değil miydi?
Yer yer 
Kemal Sunal filmlerini...
Kibar Feyzo'da yaptıkları yüzünden ağayı vuruyor ama yerine daha kötü bir ağa geliyordu.
Yer yer de 
Cüneyt Arkın filmlerini...
Genç bir köy çocuğunun köy ağaları ile girdiği toprak mücadelesini...
Bir kaymakam...
Fikret Irmaklı
Genç daha, ilk görev yeri.
Ne umutlarla başlarsın bazen meslek hayatına ama öyle insanlar vardır ki gerçek hayatın okul sıralarındaki, kitaplardaki gibi olmadığını görürsün.
"Sen sen ol görünüşe aldanma. İnsanlar ikiyüzlüdür."
İki bile değil belki, binbir yüzü var insanların.
Sana nasıl göründükleri senden çıkarları doğrultusunda değişiyor.
Çeltik zamanı, ağalar köylere kadar çeltik ekmek istiyor, sıtma başını almış gidiyor, her yıl yüzlerce çocuk ölüyor. Şimdi bu kaymakam çeltik ektirip ölümlere destek mi olsun, izin vermeyip ağalara düşman mı?
Yaşar Kemal'in bendeki yerini anlatması adına oldukça yerinde Esengül'ün şarkısı.
Öyle düşünüyorum ki,
En iyi yerli yazar,
Nobel almalıydı dediğim yazar,
Külliyatını tamamlamak istediğim yazar,
İnce Memed ile gönlümde taht kuran yazar.
Ağrı Dağı Efsanesi
Üç Anadolu Efsanesi
Yılanı Öldürseler
Kuşlar da Gitti
Tek Kanatlı Bir Kuş kitaplarıyla beni mest olduğum bir yazar.
Teneke
Yine oldukça başarılı bir eser.
Bana yer yer İnce Memed romanını anımsattı. "Ağa o kadar çok ki, birini öldürsen, ardına ikisi çıkıyor." (s. 119) İnce Memed'in de düştüğü en büyük çıkmaz bu değil miydi?
Yer yer Kemal Sunal filmlerini...
Kibar Feyzo'da yaptıkları yüzünden ağayı vuruyor ama yerine daha kötü bir ağa geliyordu.
Yer yer de Cüneyt Arkın filmlerini...
Genç bir köy çocuğunun köy ağaları ile girdiği toprak mücadelesini...
Bir kaymakam...
Fikret Irmaklı
Genç daha, ilk görev yeri.
Ne umutlarla başlarsın bazen meslek hayatına ama öyle insanlar vardır ki gerçek hayatın okul sıralarındaki, kitaplardaki gibi olmadığını görürsün.
"Sen sen ol görünüşe aldanma. İnsanlar ikiyüzlüdür."
İki bile değil belki, binbir yüzü var insanların.
Sana nasıl göründükleri senden çıkarları doğrultusunda değişiyor.
Çeltik zamanı, ağalar köylere kadar çeltik ekmek istiyor, sıtma başını almış gidiyor, her yıl yüzlerce çocuk ölüyor. Şimdi bu kaymakam çeltik ektirip ölümlere destek mi olsun, izin vermeyip ağalara düşman mı?
"Değişen bir şey yokmuş" sözünü kullanmayan yoktur. Özellikle roman, tiyatro, hikaye türlerinin ilk yazıldığı 1860 lı yıllardan günümüze kadar yazılan eserleri okuyan herkes muhakkak kullanmıştır. Adalet, idari sistem, ekonomik kaygılar, kadının toplumdaki yeri vesaire vesair... Yani batının önce kendilerine sonra da bize sağlamış olduğu teknoloji ve biliminin (laboratuvarda gözlemlenen gelişmeler) konusu dışında kalan olaylar ve olgular bizim için aynı. Değişen bir şey yok. "Biz" buyuz kabul edelim. Değişim olmalı mıydı? Tabiki olmalıydı. Ama olmadı.
Toplumumuz bu ve dünya yok olana kadarda böyle olacak. Bir İngiliz 500 sene önce yazılan Shakespeare i okuyunca sizce diyor mudur: "aa ne çok şey değişmiş günümüzde" hayır demiyor. O günde o toplumun adalet, ekonomi, idare sistemi vs gibi madde teknolojisinden uzak olgularda bir yol belirlenmişti ve o yol bugünde aynen devam ediyor. Bir Alman için de aynı, bir Rus için de durum aynı bir Hindistanlı için de durum aynı.
(Yönetim isimlerinin değişmesi bir toplumu değiştirmez.)
"Gemileri yakıp gidelim o zaman, madem bu toplumda sorunlar düzelmeyecek o zaman ne diye uğraşalım." diye bir soru gelebilir akla.
Tabiki mücadele etmekten, kendimizi geliştirmekten ,insanlarımızı, çevremizi olabildiğince kendi çapımıza göre, elimizin uzandığı yere kadar üstümüze düşeni yapacağız. Tarihimizi okuduğumuzda gözden kaçmaması gereken ana unsur şu: bir tarafta zalim, hukuksuz, ahlaksız bir güruhun karşısında daima mücadele eden namuslu, ahlaklı ve erdemli kişilerin olduğunu unutmamak. Bize düşen bu tarih sahnesi kapanınca hangi tarafta olduğumuz. Haklı ve erdemli tarafta mücadele ederek bizden sonra geleceklere bu topraklarda erdemli ve şerefli yaşamak için bedel ödenmesi gerektiğini ve isteyince de yaşanılabilindiğini gösterebiliriz.
Teneke – Yaşar Kemal
Teneke, Yaşar Kemal’in gücü elinde tutanlarla ezilenler arasındaki çatışmayı sade ama sarsıcı bir şekilde anlattığı bir roman. Çukurova’nın yakıcı sıcağı, bataklığı ve sivrisinekleri sadece bir mekân değil; adaletsizliğin ve çaresizliğin de bir parçası gibi hissettiriliyor.
Romanın merkezindeki genç kaymakam, iyi niyetli ama tecrübesiz bir karakter. Düzeni sağlamak isterken, aslında düzenin kimler için işlediğini yavaş yavaş fark ediyor. Toprak ağalarının baskısı, köylünün çaresizliği ve devletin gücünün kâğıt üzerinde kalışı çok gerçekçi bir şekilde veriliyor.
Beni en çok etkileyen şey, köylünün sesinin ne kadar bastırıldığı oldu. Teneke çalmaları bir isyan değil; duyulma çabası. Ama o ses bile kısa sürede susturuluyor. Yaşar Kemal burada umut dağıtmıyor, gerçeği olduğu gibi gösteriyor.
Teneke, adaletin sadece iyi niyetle sağlanamayacağını, gücün ve çıkarın karşısında ne kadar kırılgan kalabildiğini anlatan sert ama gerekli bir roman. Okuduktan sonra insanın içinde uzun süre kalan bir ağırlık bırakıyor.
Reklam
Reklam