Yazar:
Horacio Castellanos Moya
Çevirmen:
Süleyman Doğru
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 30 dk.
Sayfa Sayısı:
88
Basım Tarihi:
Ocak 2025
İlk Yayın Tarihi:
1996
Yayınevi:
Jaguar Kitap
Orijinal Adı:
El Asco: Thomas Bernhard en San Salvador
ISBN:
9786257027540
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Hepinizden Tiksiniyorum
Bir insan ülkesinden ya da milletinden ne kadar nefret edebilir? Aslında nefret ifadesi biraz hafif kalacak. Biz bu kelimeyi iğrenmek ya da tiksinmek kelimesiyle değiştirelim. Bu sorunun cevabını öğrenmek istiyorsanız “Tiksinti”yi okumanız yeter. Kendi türünde çok istisnai bir kitap “Tiksinti”. Yazar çocukluk arkadaşıyla bir akşamüzeri buluştuğu bir barda sohbet ederek arkadaşının dilinden içindeki tüm nefreti boşaltıyor. Kitabı okumak aslında sağlam bir irade kadar sağlam bir mide de gerektiriyor.
Yazarımız Kanada’ya taşınan arkadaşıyla yıllar sonra bir barda görüşüyor. Arkadaşı o barı özellikle seçiyor. Akşam 5 ila 7 arasında geçen 2 saatlik konuşmada (kitabı okumak için yeterli bir süre) sanat tarihi profesörü arkadaşının bitip tükenmeyen monoloğuna yazar gibi biz okuyucular da katlanmak zorunda kalıyoruz. Yazarımız arkadaşı Vega annesinin ölümü üzerine hiç istemese de miras işlemleri için yıllardır adımını atmadığı ülkesine, El Salvador’a dönmek zorunda kalır. Geri dönüşü biraz da mirası abisine kaptırmamak içindir. Bir aylığına geldiği bu ülkede yaşamı birden cehenneme dönüşür. 18 yıl önce terk ettiği ülkesini çok daha kötü bir durumda bulur. Konuşmasına önce eğitim sisteminden başlayan Vega’nın tonu kitabın sonuna kadar gitgide ağırlaşır.
Vega kendi içinde gördüğüm kadarıyla oldukça kararsız, tutarsız, korkak ve paranoyak biri. Çünkü anlatırken sürekli kendiyle çeliştiğini görüyoruz. Kardeşini, yengesini, yeğenlerini günahı kadar sevmeyen biri onların evinde nasıl misafir olabiliyor ya da bir genelevi ziyaret etme aptallığında bulunabiliyor. Öyle bir ülkenin genelevinde herhalde 5 yıldızlı bir hotel konforu bekliyordu! Adımını attığın her yerde gördüğün idrar, kusmuk, meni ve dışkı görüntüleri ve lekelerinden başka ne görmeyi umuyordun Vega?
El Salvador
Kitabı okurken El Salvador'un yerine Türkiye koyarak okuyun hiçbir şey değişmiyor.
Yazar ülkesinden tiksinmiyor, hayır, yazar objektif bir gözle bakıp ülkesine yalakalık yapmıyor, sadece.
Aile bağları, miras, çevre, siyaset, yaşam hakkı, sağlık sektörü, eğitim... Ve bir çok konuda fikirlerini beyan etmiş. Bu fikirler de olumsuz. Ama bu yazarın olumsuz olduğunu göstermez. Bu sadece eleştiri yapmak ve objektif bakabilmeyi gösterir. Yani sırf toplum öyle istiyor diye yaşam tarzını övmek, ne olursa olsun aile bağları güçlü olmalı, kan bağı önemlidir anlayışını reddetmek, yaşadığı ülkeyi milli duygularla övmek yerine, hayır bundan bundan dolayı kötü diyebilmek....
Kitap incecik ama her satırı dolu olan bir kitap. Sakın ince olmasına aldanıp birkaç saatte hızlı okuyarak tüketmeyin, lütfen anlamaya çalışın ve her satır hakkında biraz düşünün.
Kitabı tavsiye edip okumamı sağlayan 
Tülay'a teşekkür ederim.
Tülay'a teşekkür ederim.Her sayfada evet bu benim dediğiniz kitap1000Kitap
Puan vermedi·88 syf.·
2026 11. kitabı
Jaguar’dan çıkan bu kitap zaten kapağından belli ediyor derdini. O siyah parçalar, aradaki mor çatlaklar... Hepsi kafamın içinin resmi gibi. Adı da manidar: Tiksinti.
Okurken sürekli bir huzursuzluk var. Yazar Moya, günlük hayatın içindeki o görünmez çürümeyi, insanın kendine, eşyalara, şehre yabancılaşmasını tokat gibi çarpıyor. Büyük olaylar yok. Ama sabah uyanınca yastığın kokusundan tiksinmek, otobüste yanına oturan adamın nefes alışından irkilmek.
Dili bıçak gibi. Uzun tasvirler, ağdalı cümleler yok. Kısa, net, vurucu. Okurken boğazına bir şey düğümleniyor.
Karakterin kafasının içi çok tanıdık. Hepimizin 3-4 gecesi vardır ya, tavana bakıp “ne yapıyorum ben” dediğimiz. İşte o gecelerin kitabı.
Bazen fazla karanlık. Kitabı kapatıp camı açma ihtiyacı hissettim. Herkese göre değil. Modun zaten düşükse üstüne basar.
• Sonu... Beklediğim bir çözüm vermedi. Ama galiba mesele de bu. Tiksinti çözülmez, sadece alışırsın.
Burada bahsi geçen ülke "El Salvador" değil!Edebiyat
Puan vermedi·88 syf.·
2025 445. kitabı
İçeriğine dair bir şeyler söylemek eseri basitleştirir gibime geldiği için bu kısmı pas geçeceğim.
Tek atışta bitirebileceğiniz bir eser ki bence kullanılan yazım dili de tam olarak böyle yapmanızdan yana tasarlanmış. Çünkü eser aslında memnun olunmayan ne varsa; hayata dair, insanlara dair, sistemlere dair, nesnelere dair, olanlara ve olmayanlara dair, yaşananlara ve yaşamayanlara dair ve en çok da düşüncelere (!) dair bir iç-döküş.
Baktığınızda herkesin kendinden kesitler bulacağı, içindeki buhranlardan, bulunduğu ortamların baskısından - getirilerinden - götürülerinden, hayır diyemeyişlerden ve bundan duyulan ızdıraplardan bahsedilen; değiştirilebilinenleri, değiştirilemeyenleri barındıran ve bunların hissettirdiklerini içeren bir serzeniş.
Okuduğunuz zaman içerdiklerini görmeniz için "El Salvador"a kadar zahmet etmenize gerek kalmayacak bir kitap.
Son olarak; insan böyle bir dinleyene denk gelince dilinin ve ruhunun bağı çözülüyor demek ki, Eduardo'ya olan bu.
Umarım bütün fikirlerinizle ve hissettiklerinizle birlikte kabul edildiğiniz iletişimler kurduğunuz güzel birliktelikleriniz olur.
(Hâlâ mümkünse!..)
9/10
2025 105. kitabı
Edgardo Vega isimli saanat tarihi profesörü, El Salvadorlu biri yıllar önce bu ülkeden kaçarcasına çıkmış bir daha da dönmek istememiş ama annesinin ölümü nedeniyle bu ülkeye dönmüş. Kaldığı otelin barında okuldan arkadaşı Moya ile buluşmasıyla ailesinden,ülkesinin geçmişinden ve ülkenin şuanki durumundan duyduğu "Tiksinti"den konuşuyor. Moya burada dinleyici. Vega konuştukça onun birçok anlamda hoş olmayan yanlarını da görüyoruz. Vega'nın El Salvadora dair tiksintilerini okurken ülkemdeki benzer şeyleri gördüm. Vega'yla ortak tiksintilerimiz olduğunu anladim ama Vega gibi ırkçı ve benliğinden nefret eden biri olmadığıma da şükrettim.(o kadar benliğinden nefret ediyor ki ismini bile değiştirmiş.)
Kitabı okurken sanki bir roman değil de, bir insanın yıllarca içinde biriktirdiği öfkenin patlamasını dinliyormuşum gibi hissettim ama ne öfke o neydi arkadaş.
Kitabın merkezinde Edgardo Vega var… Yıllardır Kanada’da yaşayan bir sanat tarihi profesörü.Kanada pasaportu iste hayatının tek anlamı. Annesinin ölümü üzerine El Salvador’a geri dönüyor ama bu dönüş bir “eve dönüş” değil; resmen geçmişiyle zorunlu bir yüzleşme Ve bir barda arkadaşı Moya’ya anlattıkları boyunca ülkesine dair ne varsa nefretle, öfkeyle ve tiksintiyle parçalayarak anlatıyor.
Ama kitabı güçlü yapan şey sadece öfke değil bence… O öfkenin gerçekliği. Çünkü anlatılan yozlaşma, şiddet, savaş travmaları ve toplumdaki çürüme hissi o kadar gerçek geliyor ki okurken rahatsız oluyorsun El Salvador’un iç savaş sonrası atmosferi, insanların birbirine yabancılaşması ve umutsuzluk hissi kitabın her yerine sinmiş gibi.
Adam sadece siyasetten ya da sistemden nefret etmiyor biradan, yemeklerden, insanlardan, hatta kendi ailesinden bile Yani okurken bazen “bu kadar da olmaz” dedim ama tam olarak o kadar oldu. Vega tamamen içi nefretle dolu bir kişi. 2 saatlik Moya'ya anlattıkları daha önce benim hiç böyle bir karaktere denk gelmediğimi farkına vardırdı.
Yazarın dili de çok sert ve filtresiz. Kitap boyunca tek bir uzun öfke monoloğu okuyormuşum gibi hissetim. Kitap kısa ama insanın içine huzursuzluk bırakan kitaplardan biri oldu benim için.
Tiksinti - Moya İnceleme
Moya Bey ile tanıştığım kitap. İsmi ve kapağı ilgimi çektiği için almıştım; iyi ki de almışım. Kitap annesi vefat ettikten sonra cenaze ve miras işleri için yıllardır gitmediği ülkesine geri dönen bir tarih profesörünün ülkesine ve ülkesine dair her şeye duyduğu derin “tiksinti”yi anlatıyor. Tüm metin, profesörün bir barda arkadaşıyla konuşuyormuş gibi aktarıldığı uzun bir monologdan oluşuyor. Fazlasıyla yineleme var, ancak yorucu bulmadım.
Kitabı benim için asıl ilgi çekici kılan şey ise yayımlandıktan sonra yarattığı etki. Yazar ölüm tehditleri almış ve ülkesine geri dönememiş. Çünkü kitapta halkın cahilliği, yediği yemekler, eğlence anlayışı, yaşam tarzı—kısacası değer verdiği her şey—çok sert bir dille eleştiriliyor. Daha ilk sayfalardan itibaren bu hissi açıkça görüyorsunuz:
“…gezegende onca yer varken şansıma burada doğmuş olmak bana dünyanın en zalim ve insanlık dışı şeyi olarak görünüyordu, yüzlerce ülke arasında en kötüsünde, en aptalında, en cahilinde doğmuş olmayı asla kabullenemedim, bunu asla kabullenemedim…”
Bunun gibi 80 sayfa hayal edin, şimdi halk nasıl kızmasın? Ama ben Moya’yı hissettim, anladım. 23. sayfada dediği gibi:
“…bir dakika daha dayanamayacağım, tiksintiden, derin ve şiddetli bir zihinsel septisemiden ölebilirim…”
“Zihinsel septisemi”. Bu tabiri çok sevdim. Bazen sizi rahatsız eden bir düşünceyi zihninizde büyüttükçe büyütürsünüz, onu gerçekliğin ötesine taşırsınız. Kendinizi daha da dolduruşa getirirsiniz. Ve eğer bu kısır döngüyü kıramazsanız, o düşünce sizi içeriden zehirlemeye başlar; “zihinsel septisemi” yi yaşarsınız. Üstelik bu farkındalığa sahip az sayıdaki insandan biriyseniz, bunu daha da ağır yaşayabilirsiniz.
Kitabı ve bu tiksintiyi anlamak için biraz El Salvador'dan bahsetmeli. El Salvador dünyaya çeteleri,
#Okudum #Bitti
Kitap Adı : Tiksinti
Yazar Adı :Horacio Castellanos Moya
Sayfa Sayısı : 88
Kitap Notu : 10 / 8
Kitap Yorumum :
"Bir Nefret Patlaması: Tiksinti"
Bir kitap düşünün; sizi içine çeken, her satırında tokat gibi çarpan ve sonunda nefes nefese bırakan!
Rodrigo Rey Rosa'nın, Roberto Bolaño'nun bile “en karanlık ve belki de en iyi eser” olarak nitelendirdiği Horacio Castellanos Moya imzalı Tiksinti, nefretle yazılmış bir öfke monoloğu! Bir sanat tarihi profesörünün memleketine dönüşüyle başlayan, ama hızla bir linç manifestosuna dönüşen bu kısa ama sarsıcı metin, El Salvador'dan siyasete, cahil halka kadar herkese ateş püsküren bir patlama.
Moya, sadece bir karakterin değil, aslında tüm bir toplumun kustuğu nefreti ustalıkla işlemiş. İroni, hiciv ve rahatsız edici gerçekçilik arasında ince bir çizgide yürüyen bu metin, bir noktadan sonra sizi de kendi içinize dönüp sorgulamaya itiyor. "Gerçekten bu kadar korkunç muyuz?" sorusunu kendinize sorarken buluyorsunuz.
Okudum, bitti! Ama içimde yarattığı tiksinti hissi hâlâ geçmedi!
10/8
"Mutlu azınlığa" hitap eden bir kitap arıyorsanız, Tiksinti tam sizlik!
"El Salvador mu? Türkiye mi?"
Bir kitap düşünün; okurken sayfalar arasından yükselen öfkenin boğazınıza oturduğunu hissediyorsunuz. Moya’nın Tiksinti’sinde anlatılan El Salvador, bize ne kadar da tanıdık geliyor, değil mi? Sanat düşmanı, bağnaz, sığ kafalı, çıkarcı, yozlaşmış bir halk ve çürümüş bir düzen… Siyasetin kirli elleri, vasat insanların sesini en yükseğe çıkarması ve entelektüellerin köşeye sıkışması… Bunları okurken, kendi ülkemizde yaşananları düşündüm ve tüylerim diken diken oldu.
Kitaptaki karakter, ülkesine döndüğünde içinde biriken nefreti kusuyor. Tanıdık geldi mi? Çünkü biz de bazen aynaya bakıp, "Ben bu toplumun bir parçası mıyım
TİKSİNTİ-KİTAP İNCELEME
Tiksinti Horacio Castellanos Moya -Gezegende onca yer varken şansıma burada doğmuş olmak bana dünyanın en zalim ve insanlık dışı seyi olarak görünüyordu, yüzlerce ülke arasında en kötüsünde, en aptalında, en canisinde doğmuş olmayı asla kabullenemedim, bunu asla kabullenemedim.- “TİKSİNTİ
EL SALVADOR… ve onun acı tarihi üzerine yazılmış bir kitap.
Memleketine kısa süreliğine dönen bir sanat tarihi profesörü, onun yakın yazar arkadaşı ve insanın doğduğu yere duyduğu sonsuz bir nefret.
Eduardo VEGA annesinin mirasından kalan payını almak ve cenaze işlemlerini yapmak için ülkesine dönen bir EL SALVADOR’lu.Bu süreçte yazar olan dostu MOYA ile memleketinin tarihi üzerinde felsefik olmasa da kültürel, siyasal, tarihi, politik, sanatsal konular üzerinde konuşmalar başlıyor.Kitap çoğu zaman monologlar şeklinde ilerliyor.
Vega Kanada pasaportu alıp artık Kanada’da yaşıyor ve annesi ile ilgili bu durum olmasa asla gelmeyeceğini açıkça belirtiyor.Kardeşi ile olan kopukluğu, yaşadıkları hayatı kabullenişini bir abi olarak kabullenmeyişi ve insanların olumsuz her durumu normalleştirmesi karakteri bir noktada üzüyor aslında.
-Doğduğumuz, büyüdüğümüz yeri sevmek zorunda mıyız?
-Yaşadığımız hayatı eleştirmek, olumsuzlukları görüp önlem almak neden bu kadar zor?
Kitap anlamsız milliyetçiliğin, her şeye körü körüne bağlı olmanın saçmalığını ve kültürel yozlaşmanın bir milleti ne hale getirdiğini çarpıcı bir şekilde dile getiriyor.Çoğu kısımda sizi inanılmaz bir empati duygusu ile karşı karşıya bırakıyor.Eleştirebilecekken sadece toplum tepkisi ve yaşadığımız sosyo-kültürel olgunun bizi nasıl engellediğini anlatarak aslında gerçekleri tokat gibi yüzümüze çarpıyor.
Kitap edebi olmasa da bir toplumu, bir yaşamı, bir milletin kültürünü anlamamız için kısa fakat anlamlı bir eser.Tarihinden dersDuygu ve Düşünce
Tiksinti Horacio Castellanos Moya -Gezegende onca yer varken şansıma burada doğmuş olmak bana dünyanın en zalim ve insanlık dışı seyi olarak görünüyordu, yüzlerce ülke arasında en kötüsünde, en aptalında, en canisinde doğmuş olmayı asla kabullenemedim, bunu asla kabullenemedim.- “TİKSİNTİ
EL SALVADOR… ve onun acı tarihi üzerine yazılmış bir kitap.
Memleketine kısa süreliğine dönen bir sanat tarihi profesörü, onun yakın yazar arkadaşı ve insanın doğduğu yere duyduğu sonsuz bir nefret.
Eduardo VEGA annesinin mirasından kalan payını almak ve cenaze işlemlerini yapmak için ülkesine dönen bir EL SALVADOR’lu.Bu süreçte yazar olan dostu MOYA ile memleketinin tarihi üzerinde felsefik olmasa da kültürel, siyasal, tarihi, politik, sanatsal konular üzerinde konuşmalar başlıyor.Kitap çoğu zaman monologlar şeklinde ilerliyor.
Vega Kanada pasaportu alıp artık Kanada’da yaşıyor ve annesi ile ilgili bu durum olmasa asla gelmeyeceğini açıkça belirtiyor.Kardeşi ile olan kopukluğu, yaşadıkları hayatı kabullenişini bir abi olarak kabullenmeyişi ve insanların olumsuz her durumu normalleştirmesi karakteri bir noktada üzüyor aslında.
-Doğduğumuz, büyüdüğümüz yeri sevmek zorunda mıyız?
-Yaşadığımız hayatı eleştirmek, olumsuzlukları görüp önlem almak neden bu kadar zor?
Kitap anlamsız milliyetçiliğin, her şeye körü körüne bağlı olmanın saçmalığını ve kültürel yozlaşmanın bir milleti ne hale getirdiğini çarpıcı bir şekilde dile getiriyor.Çoğu kısımda sizi inanılmaz bir empati duygusu ile karşı karşıya bırakıyor.Eleştirebilecekken sadece toplum tepkisi ve yaşadığımız sosyo-kültürel olgunun bizi nasıl engellediğini anlatarak aslında gerçekleri tokat gibi yüzümüze çarpıyor.
Kitap edebi olmasa da bir toplumu, bir yaşamı, bir milletin kültürünü anlamamız için kısa fakat anlamlı bir eser.Tarihinden ders
Tiksinti bir insanın ülkesine dair nefretini tüm yönleriyle anlatan bir roman. Kitabın baş karakteri Edgardo Vega bir sanat tarihi profesörü. Kanada 'da yaşayan Vega annesinin cenazesi için ülkesi El Salvador 'a dönmek zorunda kalır. El Salvador 'da ki tek arkadaşı Moya adlı arkadaşı ile buluşur ülkesine dair nefret ettiği,tiksindiği ne kadar konu varsa hepsini durmaksızın anlatır. İç savaş sonrası yozlaşan bir ülkenin toplumsal hayatı, eğitim sistemi,özel üniversite kurmanın kolaylığı,futbol fanatikliği, gazetelerin durumu, kadınların izlediği programlarının kalitesizliği,hiç kitap okunmamamsı, siyasetçilerin durumu, genelev semtleri,yemek kültürü hatta içtikleri biradan bile duyduğu tiksintiyi anlattıkça anlatır. O kadar tanıdık ki nefret duyduğu konular sanki El Salvador değil bahsettiği ülke. Kilometre başına bu kadar üniversites düşen başka bir ülke yoktur diyor. Yanılıyorsun Moya ,alası bizde var . Politikacılardan bahsettiği satırlarda "..sağdan yada soldan olmaları fark etmiyor,aynı derecede mide bulandırıcılar, aynı derecede yozlaşmışlar,aynı derecede hırsızlar.." tanıdık geldi mi?..
Kitap Moya'nın hem ünlenmesine hem de ölüm tehditleri almasına sebep olmuş. El Salvador 'u terk etmiş. Ama kitap basılmaya devam etmiş hatta üniversitede ders kitabı olmuş. Yazarın da söylediği gibi O'na bolca düşman kazandırmış.
Yazar Hakkında
Horacio Castellanos MoyaYazar · 3 kitap
1957’de Honduras’ın başkenti Tegucigalpa’da Honduraslı bir anne ile El Salvadorlu bir babanın çocuğu olarak doğdu. Ailesi dört yaşındayken El Salvador’a göçtü. İlk ve ortaöğrenimini Marist Keşişler’in okulunda tamamladı. El Salvador Üniversitesi’nde bir süre edebiyat öğrenimi gördü. 1979’da El Salvador’u terk ederek York Üniversitesi’nde öğrenim görmek üzere Kanada’ya gitti. Bir yıl sonra Kosta Rika’ya taşındı. 1981-1992 arasında Meksika’da editörlük ve gazetecilik yaptı. 1988’de ilk romanı La diáspora’yı (Diaspora) yayımladı. 1992’de El Salvador’a döndü. 1996’da Yılanlarla Dans (çev. İlker Özünlü, Jaguar) romanını yayımladı. 1997’de yayımladığı Tiksinti romanından sonra ölüm tehditleri alması üzerine ülkeyi terk etti ve bir daha dönmedi. Sonraki yıllarda Guatemala, Meksika ve İspanya’da gazetecilik yaptı. 2000’de Aynadaki Dişi Şeytan (çev. Ayşegül Yurdaçalış, Sel) romanını yayımladı. 2002-2004 arası Frankfurt’ta, 2006-2008 arası Pittsburg’da misafir yazar olarak kaldı. 2014 yılında Manuel Rojas İber-Amerika Anlatı Ödülü’nü aldı. Son yıllarda Iowa Üniversitesi’nde yazarlık dersleri veriyor. Öne çıkan diğer romanları: Insensatez (Saçmalık, 2004), Tirana memoria (Zorba Hafıza, 2008), El sueño del retorno (Dönüş Hayali, 2013).
