Yazar:
Roberto Bolano
Çevirmen:
Zeynep Heyzen Ateş
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 5 dk.
Sayfa Sayısı:
144
Basım Tarihi:
25 Ekim 2017
İlk Yayın Tarihi:
Aralık 2013
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
Amuleto
ISBN:
9789750735899
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Meksika sömürgeleştirildikten sonra cinayetler, hesaplaşmalar, iktidar mücadeleleri ve katliamlar sürekli ülkenin gündeminde ve Roberto Bolano bu kan gölü çarpışmalarına daha fazla kayıtsız kalamıyor. ‘Size korku dolu öyküler anlatacağım’ diyerek başlıyor cümlelerine, Tılsım’la.
1968’deki gençlik hareketi esnasında Meksika Hükümeti’nin askeri birlikler, silahlar, tanklar ve helikopterlerle bazı üniversiteleri işgal ederek yoluna çıkanı tutuklaması ve öldürmesi ile Auxilio’nun kırılma noktası yaşadığı zamana tanıklık ediyoruz. Evet bu kez okuduğum kahramanım Auxillio, o kendini ‘Meksika şiirinin annesi’ olarak tanımlıyor ve çok güçlü bir kadın. Tanıdığı ve tanıyacağı genç şairlerin tutkularından söz ediyor. Ve bir gün 1968’de ordu Mexico City Üniversitesi’ni ele geçiriyor. Auxillio tam o sırada tuvalette şiir okurken yakalanıyor bu baskına ve önündeki on beş gün boyunca üniversitenin kadınlar tuvaletinde mahsur kalıyor. Tuvalet musluğundan su içiyor, tuvalet kağıdı yemek zorunda kalıyor. Dışarıdaki şiddetle veya tuvaletteki yoksunlukla ölüme terk edilmiş, seçimsiz ve de sevimsiz bir durumda.
Auxillio on beş gün boyunca kendi hayal gücü ile eski ve yeni yaşantısını birleştireceği şiirsel bir büyü ve korku içinde aklına sığınırken, “Loş dükkanlardaki çatlak aynaları andıran kasvetli şiirleri okurken yokladığım yer kendi kalbimdi, daha doğrusu o kelimelerde kendimden izler bulmayı umardım ve işte oradaydım!”, hayatını işte böyle anlamlandırıyor.
Çok hareketli, bir o kadar durağan, fazlasıyla ilgi çekici bir hikaye, Tılsım. Latin Amerika’nın baskıcı rejimleri tarafından yaşamları örselenen nesillere ithaf edilmiş apaçık. Bolano’nun okuduğum ilk eseri ve diğerleri için sabırsızlandığım bir ilk okuma. Zeynep Heyzen Ateş’in kusursuz çevirisi ve Utku Lomlu’nun harika kapak
Diren! Hepsi bu.Edebiyat
México'da üniversite koridorlarında, öğrenci kahvelerinde, edebiyat sohbetlerinin içinde etekleri uçuşarak gezinen bir kadın, Auxilio Lacouture. Edebiyatçıların yazılarını daktilo ediyor, çevirilerine yardım ediyor, şairlerin evlerini bedavaya temizliyor..Derdi geçinmek değil, derdi kendi deyimiyle İspanyol dilinin parlak neferlerinin gölgesinde içini ısıtmak. Acemi şairlerin kırık dökük kelimelerini kendi içinde temize çekmek. Kelimelerin yardımıyla kendi kalbini yoklamak. Kendi zamanının üstüne giydirdiği hırkaya sıkı sıkı sarılmak.
1968..México'da polis ve askerler üniversiteyi bastığında Auxilio tuvalette, elinde bir şiir kitabı. Çıktığında şiirleri askeri tankların altında, şairleri polis otobüslerinde görüyor. Çıktığı yere, tuvalet kabinine geri dönüyor. Teslim olmaktansa, onlara kendi ayaklarıyla gitmektense gelip onu bulmalarını bekliyor. Şöyle diyor kendine : “Auxilio Lacouture, Uruguay vatandaşı, Latin Amerikalı, şair ve seyyah, diren! Hepsi bu. Ve şiir okuyor ‘Meksika şiirinin anası’, direniyor, direniyor ve şiir okuyor. Direnmek ve şiir okumak aynı şey bir yerde, Bolano öyle düşünmüş olmalı.
Ve işte, Auxilio’nun on küsur gün boyunca kadınlar tuvaletinde mahpus kalışını okuyoruz. Latin Amerika’nın baskıcı, şiddetle yoğrulmuş rejimlerinin hırpaladığı bir neslin, budanmış gölgelerin, dağıtılmış kahve sohbetlerinin, ince boyunlardan çekilip alınan edebiyat muskasının hikayesini. Şiirlere ve devrime inanan, vadilerden şarkı söyleyerek geçen, ki - “o çocuklar hiç şüphesiz savaşa gidiyorlardı, ama aşklarından yapıyorlardı bunu”- uçuruma düşen bir neslin hikayesini..Petronius’un ”Zavallı bizler yardım dilemek istiyorduk fakat imdadımıza koşacak kimse yoktu.” dizesinin sahnelenmiş halini. Maişet derdine bizim kadar yenik düşmemiş 68 kuşağının romantik rüzgarları
Bu bir Bolano kitabı, acil okunmalı:)
Puan vermedi·144 syf.··
Beğendi
·2023 92. kitabı
·25 saatte okudu
·Okunma: 07 Ağustos 2023 00:00
Ordu üniversiteyi bastığında, tuvalette şiir kitabı okuyarak hayatta kalan bir kadının hikayesi Tılsım.
Böyle tepeden, ortadan bir giriş yaptım ama kitaba dikkatinizi çekmek istedim. Çünkü Bolano 1968 olaylarında, Mexico’da ordu ve polis üniversiteyi bastığında bir kadın tuvaletlerde saklanıyor. Bu gerçek bir olay. Bolano, Auxilio karakteri üzerinden kurguluyor. O direnişin sembolü, Meksika şiirinin anası. Bir parantez, Bolano direnişi ve şiiri birbirinden ayırmaz.
Auxilio’nun hikayesi Vahşi Hafiyeler’de var, bence kitabın en çarpıcı hikayesiydi. İkinci görsele geçtiği bölümü ekledim. Tılsım’da detaylandırıyor. Bolano’nun alteregosu Arturo Belano’nun gençlik zamanları da anlatılıyor. Vahşi Hafiyeler’in hemen öncesi dönem. Bolano’nun Şili’ye geçmesi Pinochet rejiminde tutuklanması da geçiyor. Ama detayları yazmamış.
Tılsım’da anlatıcı Auxilio, olayları zamansal bir sırayla yazmıyor. Tüm anıları aynı anda yaşıyor gibi.
Tılsım, başlangıç kitabı olabilir de olmayabilir de Seçin bir Bolano kitabı başlayın, hepsini de okuyun bence Profilimde sabitlenmiş gönderilerde Bolano edebiyatından bahsettim. Öne çıkanlarda bir Roberto Bolano köşem var. Görseldeki kitaplarla ilgili paylaşımlarıma bakabilirsiniz ya da yazabilirsiniz. Bolanyo’yu çok sevdiğimi biliyorsunuz değil mi:) Ve #canmodernyayınları ‘nin dizi editörü @sirinetik yeni Bolano kitabı haberini paylaştı, eylülde çıkıyor
Vahşi Hafiyeler
Vahşi Hafiyeler
Puan vermedi·144 syf.··
Beğendi
·2020 263. kitabı
·6 günde okudu
·Okunma: 31 Aralık 2020 18:14
1968 Olimpiyatları öncesi, “Olimpiyat değil, devrim istiyoruz” diye sokaklara dökülen öğrenciler, hükümet güçlerinin sert müdahalesi ile karşılaşır.Yüzlerce kişi öldürülür.
Universidad Nacional Autónoma de Mexico’daki eylem sırasında okulun Felsefe ve Edebiyat Fakültesi’ndeki kadınlar tuvaletinde gerçekte sekiz romanda on üç gün saklanan Uruguaylı Alciro Soust Scaffo, romandaki adıyla Auxilio Tılsım’ın ana karakteridir.
Roberto Bolano Scaffo ile de tanışmış ve ondan dinlemiş bu sekiz günü.
Auxilio tuvalette gizlendiği süre boyunca, geçmiş ile kurguladığı gelecek arasında korkuyla gidip gelir.
Çok çok beğendiğim bir Bolano kitabı oldu Tılsım.
TılsımEdebiyat
Bu aralar Latin edebiyatıyla haşır neşir olduğumdan, kitapta hazır kütüphanemde varken okumak istedim. Meksikada ki iktidarın askerlerin bir üniversiteyi basmasıyla ve orada on beş gün boyunca tuvalette kitli kalan bir kadının anlatısını okuyoruz. fakat bu hikaye öyle değişik bir dille anlatılmış ki bazen güvenemiyorsunuz yani aklınıza yatmıyor. çünkü bir geçmişe gidiyor doğru hatırladığından bile şüpheli çoğu olayı. Bazen de günümüze getiriyor konuları, bazen de yaşanan o kapalı alandaki günleri anlatırken şair olmanın şiirlerle uğraşmanın güçlüğü mevzu bahis oluyor. evet gerçekten bir tılsım var, latin amerika edebiyatına özgü o büyülü anlatımı çok sevdim. gerçek mi değil mi nin arasında kalmak da kitapla ilgili eni konu oturup düşünmemizi sağlıyor. bu bölgede ki yönetim şekilleri baskıcı totaliter askeri rejimler olduğundan yazarlarda insanların çektikleri acıları hem de devlete ait ,eleştirilerini büyülü anlatımlarıyla zenginleştirmişler. tabii büyülü gerçeklik deyince benim en seviğim içlerinde Gabo ama Roberto Bolano nun kalemini de sevdim. tanışma kitabım oldu Tılsım. sırada ki Bolana kitabım, 2666 olacaktır. Beğendiğim bu kitabı gönül rahatlığıyla herkese önerebilirim.
Roberto Balano, 1953'te Şili'de doğdu. Çocukluğunu Şili'de, ilkgençliğini Meksika'da geçiren Roberto Bolano yirmili yaşlarda Avrupa'ya giderek Katalonya'ya yerleşti. Geçimini bekçilik, mevsimlik işçilik, bulaşıkçılık gibi işlerden sağlarken bir yandan da şiirler ve romanlar kaleme aldı. İlk çocuğunun dünyaya gelmesinin ardından gelirini arttırmak amacıyla düzyazıya ağırlık vermeye başladı. Vahşi Hafiyeler(1998) romanıyla Romula Gallegos ve Herralde ödülleri başta olmak üzere birçok ödül kazanmasıyla Latin Amerika edebiyatının Boom kuşağından beri en önemli romancısı olarak gösterildi, eserleri birçok dile çevrildi. 2003 yılında henüz 50 yaşında Barcelona'da hayata gözlerini yumdu.
1968 yılında polis ve ordu üniversiteyi bastığında tek başına tuvalette mahsur kalan, yiyecek tek bir lokma yemek olmaksızın on beş günden fazla orada direnen Meksika şairlerinin anası Uruguaylı Auxilio Lacoture'nin dudaklarından dökülen bir anlatının kitabı Tılsım. Mexico ve Latin Amerika'nın edebi sosyal hayatına ışık tutan, dönemin sosyal ve siyasal olaylarına göndermeler içeren, yıllardır süregelen isyanların direnişlerin birinci ağızdan tanıklığı olarak nitelenebilecek bir kitap ve bir anlatı örneği. Latin Amerika'nın baskıcı rejimleri tarafından yaşamları söndürülen, yazdıkları sansürlenen, katledilen, gençliğe bir ithaf niteliği taşıyan bu kitap karanlık bir döneme ışık tutuyor ve bu ışığı zulme direnen ve dimdik duran bir kadın figürüyle yapıyor.
'' Her ne kadar söylediklerini duyduğum şarkı, savaşı ve Latin Amerika'nın daha gencecikken kurban edilmiş bütün bir kuşağının kahramanlıklarını anlatsa da aslında içten içe değerlerden ve aynalardan arzudan ve zevkten bahsettiğini biliyordum. Bizim tılsımımız işte o şarkıdır.'' diyor Bolano ve ben de ekliyorum,
Aşkla direnen, şiirle
Tılsım,Latin Amerika edebiyatını neden bambaşka bir yere koyduğumu yeniden hatırlatan, atmosferi ve diliyle beni içine çeken unutulmaz bir okuma deneyimi oldu. Roberto Bolano’nun daha önce hiçbir kitabını okumamış olmama rağmen dili öylesine akıcı ve sürükleyiciydi ki, hikâyenin içine adım atmak neredeyse zahmetsizdi. Bu kadar güçlü bir anlatının ilk karşılaşmada bile okuyucuyu kavrayabilmesi Bolano’nun ustalığının açık bir göstergesi.
Kitabın merkezindeki Auxilio Lacouture, benim için artık unutulmaz karakterler arasına girdi. Bir insanın edebiyatın o eşsiz, neredeyse kutsal lezzetine ulaşmak için neleri göze alabileceğini onda gördüm. Auxilio’nun hem kırılgan hem de direngen yapısı; şiire, gençliğe, özgürlüğe ve tarihe tanıklığı beni derinden etkiledi. Onun sesi, sanki bilinç akışının ritmine kapılıp sayfaların arasından yükseliyor ve okuru da yanında sürüklüyor. Bolano’nun bilinç akışı tekniğini bu kadar ustaca ve doğal kullanması kitabın büyüsünü daha da güçlendiriyor.
Tılsın, okuma bitince bile zihnimde dönmeye devam eden bir roman oldu. Auxilio’nun başka kitaplarda da yer aldığını öğrendiğim anda, Bolano’nun diğer eserlerini keşfetme isteğim katlandı. Onu farklı metinlerde, farklı ışıklar altında görmek için şimdiden sabırsızlanıyorum.
Latin Amerika edebiyatının büyülü dokusunu sevenlere, güçlü anlatıcıların sesine kulak vermekten hoşlananlara Tılsım’ı gönül rahatlığıyla öneririm. Hem sarsıcı hem şiirsel hem de unutulmaz bir yolculuk.
TılsımEdebiyat
Kitap bu sabah bitti. Güncelleme yapmayı unutmuşum aksi gibi. 1968 de Meksika da UNAM üni de, 68 olayları yüzünden ortalık karışınca, korkudan kendini tuvalete kapatan Auxillo, 15 gün tuvalette yaşıyor. Sadece su içerek hayatta kalıyor. Ve bu sürede hayalleri ve gerçekleri ile bize şiirsel bir yaşam anlatıyor. Şairlerin anası ile tanışmayan çok şey kaybeder. Demedi demeyin.
Herkese merhaba!
1968 yılında Meksika’da gerçekleşen siyasi-askerî olayları konu edinen Tılsım, Roberto Bolaño’dan okuduğum ilk kitap oldu. Öncelikle şunu belirtmeliyim ki, kitabın dili ve anlatımı beni gerçekten kelimenin tam anlamıyla mest etti; yazardan mı, çevirmenden mi yoksa her ikisinden birden mi kaynaklandığını bilemediğim harika bir doğal dil mevcut Tılsım’da.
Gelelim kitabın konusuna… Kendisini Meksika şiirinin anası olarak tanımlayan ve tanıtan Auxilio, ordunun Mexico City Üniversitesi’ni bastığı sırada Edebiyat Fakültesinin tuvaletlerinde şiir okumaktadır. Bu sayede baskından kurtulmayı başaran Auxilio, 13 gün boyunca burada mahsur kalır ve tuvalet musluğundan su içerek ve tuvalet kâğıdı yiyerek hayatta kalmayı başarır. Bu süreçte kendi geçmişiyle hayalini kurduğu geleceği arasında sürekli gel gitler yaşamaktadır.
Gerçekten yaşanmış bir olayı konu edinen yazar, kitabın çoğu yerinde o dönem yaşanmış olan siyasi olaylara ışık tutmaktadır. Bununla birlikte, Tılsım’ın siyasi içerikli bir kitap olduğunu söyleyemem; çünkü içerisinde aşk, edebiyat, ilişkiler, kavgalar gibi hayatın içinden, hayatın ta kendisi diyebileceğimiz birçok şey de yer alıyor.
Dili, akıcılığı, konusu ve inceliği sayesinde kolayca ve kısa bir sürede okunabilecek bir Bolaño kitabı fakat benim okumam uzun sürdü. Bu, biraz yoğunluktan, biraz da -açıkçası- benim tembelliğimden kaynaklandı. Kısa zaman içinde yazarın diğer kitaplarını da okumayı çok istiyorum. Zaten fikirlerine güvendiğim kitapseverler de ısrarla tavsiye ediyorlar Bolaño kitaplarını, e ben de merak ediyorum haliyle.
Başka bir kitapta görüşmek üzere, hoşçakalın!
1968 yılında, Mexico’da polis ve askerler üniversiteyi bastığında saklandığı tuvalet kabininden on küsür gün çıkmayan Uruguaylı Auxilio Lacouture’ nin hikayesi “Tılsım”.
.
Ben kitabı sevdim, yazarı daha çok sevdim. Roberto Bolano’nun diğer kitaplarını da okumak isterim.
.
Yazar Hakkında
Roberto BolanoYazar · 9 kitap
Şili'nin Santiago kentinde doğdu. Çocukluğu Los Angeles, Valparaiso, Quilpe, Viña del Mar gibi kentlerde geçti. On üç yaşında ailesiyle birlikte Meksika'ya yerleşti. Yeniyetmelik yıllarını Meksika Kent Kütüphanesi'ne kapanıp okuyarak geçirdi.
1973 yılında Salvador Allende'nin sosyalist reform sürecine katılmak için neredeyse bütün Latin Amerika'yı kat ederek Şili'ye gitti. Pinochet'nin darbesinden sonra direnişe katılmaya karar verdi, ancak kısa sürede tutuklandı. Sekiz gün tutukluluktan sonra eski okul arkadaşı bir polis yardımıyla serbest kaldı. Meksika'ya döndü ve (Vahşi Hafiyeler'deki Ulises Lima karakterine model olan) yakın arkadaşı şair Mario Santiago Papasquiaro ile "Infrarealist şiir hareketi"ni başlattı. Daha sonra Bolano, şiirden çok düzyazıda yoğunlaştı.
1977 yılında Katalunya'ya, annesinin yanına yerleşti. Edebiyat yarışmalarına katılarak yaşamını kazanmaya başlamadan önce çeşitli işlerde (yazları bağbozumu, gece bekçiliği, bulaşıkçılık, satıcılık) çalıştı. İlk romanları 40 yaşında basılmaya başladı. 90'lı yıllarda şansı döndü. Vahşi Hafiyeler romanıyla Herralde Ödülü'nü (1998) ve Latin Amerika'nın Nobel'i olarak görülen Venezüella, Romulo Gallegos Ödülü'nü (1999) kazandı. Ölümünden bir yıl sonra 2004'te, 2666 adlı romanıyla İspanyolca yazılmış en iyi romana verilen Salambo ödülüne layık görüldü. Barselona'da 2003 yılında, elli yaşında karaciğer rahatsızlığından öldü. Metis Yayınları başta Estrella distante (Uzak Yıldız, 1996) ve Putas asesinas (Katil Fahişeler, 2001) olmak üzere yazarın eserlerini yayımlamaya devam edecektir.
