Yazmak Eylemi
Ferit EdgüYazar:
Ferit Edgü
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 41 dk.
Sayfa Sayısı:
130
Basım Tarihi:
2017
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
ISBN:
9789753635059
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Diğer Baskılar
Yazmak Eylemi
919 okunmaSel Yayıncılık · Ekim 2017 · 137 s.
Yazmak Eylemi
271 okunmaAlfa Yayınları · Ocak 2019 · 146 s.
Yazmak Eylemi
57 okunmaEverest Yayınları · 23 Mayıs 2022 · 148 s.
Yazmak Eylemi
19 okunmaYapı Kredi Yayınları · 2017 · 130 s.
Yazmak Eylemi
10 okunmaEverest Yayınları · Eylül 2024 · 148 s.
Yazmak Eylemi
8 okunmaAda Yayınları · 1980 · 147 s.
Yorumlar ve İncelemeler
Yazmak EylemiDüşünce
Puan vermedi·137 syf.·
2026 29. kitabı
Bugün dükkanlar kapalıydı.
Şimdi herkes bir yorumda bulunacak.
Olumlu bir eylem.
Olumsuz bir eylem.
Halka karşı bir eylem.
Eylemi baltalayıcı bir eylem.
Eyleme güç katacak bir eylem.
Sağcıların eylemi.
Solcuların eylemi.
Vb., vb.
Ben herhangi bir yorum yapacak değilim.
Ama yazabilirim. Korkularımı, kaygılarımı, düşlerimi, düşüşlerimi yazdığım gibi bu eylemi de yazabiiirim Çünkü yazmak da bir eylemdir. (s.137)
Raymond Queneau ‘nun gündelik ve küçük bir olayı merkeze aldığı, Paris’te bir otobüste geçen düşsel ve yalın bir anı farklı anlatım biçimleriyle çoğalttığı eseri çevirmekten ziyade bir olayın üstüne yüz değişik üslupla ve bakış açısıyla Ferit Edgü toplumsal bir olayın etrafında bütün konuşmaları şekillendiriyor.
Söz konusu olay, belli bir gün, esnafı kepenk kapatmaya zorlayan devrimci (?) bir eylemin sonucuydu: 14 Şubat Perşembe günü, İstanbul'un birçok semtinde, dükkanlar kepenklerini açmamıştı.
Yazmak Eylemi bu toplumsal eyleme yaklaşımdan esinleniyor Türkçenin imkanlarını üslupları çeşitlendirerek deneyimliyor. Kitap yazmanın bir anlatma değil, bir deneme işi olduğunu gösteriyor. Aynı gerçek değişmiyor ama anlatı her seferinde başka bir yüzle yüzbir defa okuyucusuna dilin dönüştürücü gücü görünür oluyor.
Kitaptaki olayla ilgili yazmak olup bitene dahil olmanın başka bir yolu oluyor. Yorumlar değişiyor, taraflar çoğalıyor, ama yazı kalıyor. Kitap, gerçeğin etrafındaki söylencelerden besleniyor. Böylelikle yazısı yalnızca anlatmak ziyade dünyayla hesaplaşmanın bir biçimi halinde sunuyor.
Her biri kısa ama yoğun 101 anlatıdan oluşan bu kitap, okurken yormadan ilerliyor, dilin imkanlarını nasıl kullanılabileceğine dair öğretici bir deneyime dönüşüyor. Hem okuma zevki veriyor hem de yazının nasıl dönüştürülebileceğini incelikle gösteriyor. Ferid edgü’nün özsözünde yazdığı
Raymond Queneau ‘nun gündelik ve küçük bir olayı merkeze aldığı, Paris’te bir otobüste geçen düşsel ve yalın bir anı farklı anlatım biçimleriyle çoğalttığı eseri çevirmekten ziyade bir olayın üstüne yüz değişik üslupla ve bakış açısıyla Ferit Edgü toplumsal bir olayın etrafında bütün konuşmaları şekillendiriyor.
Söz konusu olay, belli bir gün, esnafı kepenk kapatmaya zorlayan devrimci (?) bir eylemin sonucuydu: 14 Şubat Perşembe günü, İstanbul'un birçok semtinde, dükkanlar kepenklerini açmamıştı.
Yazmak Eylemi bu toplumsal eyleme yaklaşımdan esinleniyor Türkçenin imkanlarını üslupları çeşitlendirerek deneyimliyor. Kitap yazmanın bir anlatma değil, bir deneme işi olduğunu gösteriyor. Aynı gerçek değişmiyor ama anlatı her seferinde başka bir yüzle yüzbir defa okuyucusuna dilin dönüştürücü gücü görünür oluyor.
Kitaptaki olayla ilgili yazmak olup bitene dahil olmanın başka bir yolu oluyor. Yorumlar değişiyor, taraflar çoğalıyor, ama yazı kalıyor. Kitap, gerçeğin etrafındaki söylencelerden besleniyor. Böylelikle yazısı yalnızca anlatmak ziyade dünyayla hesaplaşmanın bir biçimi halinde sunuyor.
Her biri kısa ama yoğun 101 anlatıdan oluşan bu kitap, okurken yormadan ilerliyor, dilin imkanlarını nasıl kullanılabileceğine dair öğretici bir deneyime dönüşüyor. Hem okuma zevki veriyor hem de yazının nasıl dönüştürülebileceğini incelikle gösteriyor. Ferid edgü’nün özsözünde yazdığıYazmasaydım Delirecektim (!)Alıntı
Yazmasaydım delirecektim,” der Said Faik Abasıyanık. Bu söz, yazmanın bir eylem olmanın ötesinde, ruhsal bir ihtiyaç olduğunu anlatır. Ferit Edgü de Yazmak Eylemi adlı kitabında bu düşünceye yakın bir noktada durur. Yazmak, onun için gerçekliğin sayısız biçimde ifade edilebileceğini belgeleyen yaratıcı bir eylemdir.
Ferit Edgü, bu eserinde yazma eylemini 101 farklı metinle ele alır. Her bir metin, aynı olayı farklı biçimlerde anlatır: 14 Şubat 1980 Perşembe günü, kendilerini devrimci olarak tanımlayan bir örgütün çağrısıyla İstanbul’un birçok semtinde esnafın kepenk kapatması. Edgü, bu olayı “101 ağızdan, 101 farklı yazma biçimiyle” aktarır. Böylece yazının sınırlarını ve anlatımın çeşitliliğini okura ustaca gösterir.
Kitabı ilk elime aldığımda kafamda soru işaretleri vardı: “Nasıl yani? Aynı olay 101 kez mi anlatılacak? Bu nasıl mümkün olabilir?” Ancak Ferit Edgü’nün yazın dili ve anlatım becerisi, bu sorularımı hızla unutturdu.
Kitabın önsözünde yazar, bu fikrin kaynağını da paylaşır. Birkaç yıl önce Raymond Queneau’nun Üslup Alıştırmaları (Exercises in Style) adlı eserini çevirmeye çalışmış, fakat çevirinin zorluğu nedeniyle bu çalışmayı yarıda bırakmak zorunda kalmıştır. Çeviri sürecinin güçlüğü onu öylesine yıldırmıştır ki, bu kitabı Türkçeye kimsenin çeviremeyeceğini bile düşünmüştür. Ancak yıllar sonra söz konusu kitap Biçem Alıştırmaları adıyla Sel Yayıncılık tarafından 2003 yılında yayımlanmıştır.
Edgü ise çeviri sürecinden doğan bu yaratıcı boşluğu kendi projesiyle doldurmak istemiştir. “Bu eylemi ben gerçekleştireyim,” diyerek Yazmak Eylemi kitabını ortaya koymuştur. İyi ki de öyle yapmış… Zira Edgü’nün kalemini her zaman severek okuyan biri olarak, bu eserinden de büyük bir keyif aldım.
Henüz okumayanlar için söyleyebilirim ki çok şanslısınız: Çünkü bu
10/10
2017 20. kitabı
Yazmak Eylemi, Ferit Edgü’yle tanıştığım ilk eseri olmakla beraber bende bıraktığı tarifsiz haz sayesinde diğer eserlerini edinmem gerektiğini anladım. Eser, 80 yılının 14 Şubat’ında devrimci olduklarını söyleyen örgüt üyelerinin iş yerlerini üzerinde kepenk kapattırma eylemini 101 farklı üslupla 101 denemeyle anlatmaktadır. Yazar, tek bir olayı farklı üsluplar, bakış açıları ve farklı teknikler kullanılarak yazmıştır. Hem yazarlık ve yazma isteği olanlar için hem de farklı pencerelerden aynı dünyayı anlamaya çalışanlar için oldukça nitelikli bir eserdir.
Kendilerine devrimci diyen bir örgütün üyeleri, fiyatların yükselmesini protesto etmek için esnafları tehdit edip kepenk kapattırıyorlar. Böylece bir eylem başlatıyorlar. Bu kitapta bu eylemi 101 farklı şekilde anlatılıyor.
Ferit Edgü bu kitabı Raymon Queneau’nun Biçem Alıştırmaları kitabından esinlenerek kaleme almıştır. Her hikayenin bakış açısı, anlatım şekli birbirinden farklı.
Saygılar...
Arada 1000kitap'ta Ferit Edgü'nün kitapları ile ilgili incelemelere denk geliyordum, merak ettim bu kitabıyla yazarla tanışmış oldum. Yazım dili olarak kendine çeken, hoş ve nazik bir dili olması kitabı yaklaşık 1.5 saat gibi bir zamanda bitirmeme neden oldu. Aynı konu üzerinde 101 farklı bakış açısı ve NEDEN? sorusuna cevap arıyor sanki ama karşı tarafta bunu tatmin edici hiçbir cevap yok.
Terör örgütlerinin cahilliği kendilerine bir güç kaynağı olarak kullanmalarının neticelerini görüyoruz. Okumanızı tavsiye ederim zira farklı kitaplarını da okumak istediğim yazarlara bağlanıyorum galiba. Herkese iyi okumalar.
Yazarın okuduğum ilk eseri ve resmen büyülendim. Bir olay ve bu olayın 101 farklı bakış açısı ile hikaye edilmesi muazzam bir olay. Hikaye ile ilgilenenlerin kesinlikle okuması gereken bir eser. Küçürek hikaye nasıl yazılır görmek istiyorsanız okuyun lütfen.
Aynı olayı 101 defa farklı bir şekilde okumak mı? Hem de sıkılmadan bir solukta.
Okuduğum deneysel kitaplar içerisinde en etkileyici olan kitap bu oldu. Ferit Edgü, kitabın isminin hakkını öyle bir vermiş ki, hayran kalmamak mümkün değil.
Kitap, 80lerin olaylı zamanlarında, Solcuların dükkanların ertesi gün açılmaması için mahalleyi gezmesi ve sadece bu olayın birçok pencereden, özgün bir şekilde 101 kere anlatılmasından oluşuyor.
Zekasına hayran kaldım. Kitabın önsözünde, Ferit Edgü'nün, Fransız bir yazarın Üslup Denemeleri isimli kitabını çevirmeye çalışması ve başarısız olup(Fransızca'da çeviride eserin hakkını veremediği için olduğunu söylüyor), bunu Türkçe denemek istemesi ile ortaya çıkmış bu güzel kitap.
Yazar olmak isteyen herkesin kesinlikle okuması gereken bir kitap.
Tavsiyemdir, okuyunuz ;)
Ferit Edgü
Ferit Edgü
“…Çünkü yazmak da bir eylemdir.”
Yazmak Eylemi bir toplumsal/siyasal olayın 101 farklı üslupta yazılmasını konu alır. Önce, kitaptan hareketle, bir inceleme paragrafı değişik şekillerde nasıl yazılabilir onu göstermeye çalışacağım. Sonra devam ederiz.
ASIL PARAGRAF:
Kitabın önsözünde Ferit Edgü Fransız yazar Raymond Queneau’nun Biçem Alıştırmaları(bir otobüste geçen olayın 99 farklı şekilde yazıldığı ünlü kitap) kitabını çevirmeye çalıştığından bahsediyor. Çalıştığından bahsediyor çünkü Fransız dilinin olanaklarının sonuna kadar zorlandığı kitabı çevirmenin imkânsız ve çeviride özgünlüğünü kaybedeceğini düşündüğünden vazgeçiyor. (Kitap sonradan Armağan Ekinci çevirisiyle Biçem Alıştırmaları adıyla yayınlanmış.) Ferit Edgü de kendi toplumumuzdan bir örnekten yola çıkarak olayı (Olay şu şekilde: 14 Şubat dönemi, günlerden Perşembe, bir anarşist grup o gün esnafa dükkânlarını açmamalarını, açarlarsa sonuçlarına katlanacaklarını söylüyor.) 101 farklı şekilde yazıyor.
RÜYA İÇİNDE RÜYA:
Rüya içinde rüya gördüm geçen gün. Çok garipti.
Bir otobüsteydim. Penceresiz, kapısı olmayan bir otobüstü. 99 koltuğu vardı. Koltuklardan birinde bir palto duruyordu. İçimden bu paltoya bir düğme daha dikilmesi gerekiyor diye düşündüm. Geçtiğimiz durakların isimleri sırasıyla Biçem, Alıştırmaları duraklarıydı. Otobüs birden durdu. İçeriye elinde silahı olan bir adam girdi. Şaşırmıştım. Kapısı olmayan otobüse Fransız kılıklı bu adam nasıl girmişti. Üstelik elinde silahı vardı. Yaklaştı ve “beni takip etmeyi bırakmadın” dedi ve tetiği çekti. Sıçrayarak uyandım. Kütüphanede uyuyakalmışım. Önümde Fransız yazar Raymond Queneau’nun Biçem Alıştırmaları kitabı açıktı. Sağıma soluma baktım bu nasıl kütüphaneydi. Pencere yoktu, kapı yoktu ama 101 masa vardı. Karşı masada anarşist kılıklı bir çocuk
101+1Edebiyat
Siyasi bir olay ve yazarın 101 farklı biçimde bu olayı çeşitlemesini içeren kitabı okurken bir tane de ben yazsam demekten kendimi alamıyordum. Neden olmasın? Buyurunuz...
_________________________
"Anarşistler!" diyor haykırırcasına, "Yine yapmışlar yapacaklarını. Ulan şerefsizler..." Sürdürmüyor artık konuşmasını, içinden küfürlerine devam ettiğini sıktığı yumruklarından anlıyorum, ama o bilmiyor... Onlardan biri olduğumu bilmiyor. "Durma..." diyorum, "...ne yapmış Anarşistler?"
"Dükkanları kapattırmışlar zorla. Ah ulan ben olacaktım o esnafın yerinde de nasıl kapattırılmış gösterecektim o piçlere!" tükürerek sürdürecek konuşmasını ama elimle dur diyorum, devam etmesine engel olunca şaşıyor önce.
Tek kaşı havada "Bak yavrum, seni severim ama..." kesiyorum sözünü "Korkma canım, onlardan değilim." diyor ve gülümsüyorum yüzüne. Öpüyor beni. Bilmiyor... ve cehalet ancak sevgiye bu kadar yakışırdı diye düşünüyorum içimden.
Nefret ise öylesine bilge ki... Biliyorum ve nefret ediyorum.
-----------------------------------
Kitabın adını duyduğum zaman hemen ilgimi çekti. Yazmak eylemi ve bunun farklı çeşitlemeleri..
Yazmayı öğrenmek diye bir şey olduğunu düşünüyorum.Tam manasıyla eğitimi gerektiren.Sanki bir yazı yazarken beynimiz kendi gelişmişliğiyle bizim irademizden bağımsız bir görünüm kazanıyor.Ya da irademizle bütünleşip gerekli kombinasyonları yapıyor...
..Hayal gücümü kullanarak ilk defa adını veya konusunu duymuş olduğum kitap,filmler vb. şeylerin nasıl ele alınmış olabileceğini ve beklentilerimi düşünürüm...
Bu kitap da farklı bir konuda çalışma içeriyor.Tek bir olayın farklı yazılarda ele alınması diyebilirim.Bazen okurken şöyle bir örnekleme geldi.Mahalledeki komşularımızın kendine özgü biçimlerde bir olayı anlatması gibi.Bu örnekleme genel bir yansıtma olmamakla birlikte farklı çeşitlerdeki yazılarda bunu hissettirdi.
Kitap kısa ve bazen yazılar çok az olduğu için hemen okunur.Farklı olduğu için hoşuma gitti.Tavsiye ederim.
Reklam
Yazar Hakkında
Ferit EdgüYazar · 54 kitap
İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü'nde başladığı eğitimini Paris'te sürdürdü (1959- 1964). Acedemie du Feu'de seramik öğrenimi gördü. Sorbonne'da felsefe, Louvre'da sanat tarihi kurslarına katıldı.
Yedek subay öğretmen olarak Hakkari ve Beypazarı'nda askerlikten sonra (1967), bir yıl daha Paris'te kalıp İstanbul'a yerleşti (1968). Man Ajans'ta reklam yazarlığı yaptı. Buradan ayrılıp kendi reklam şirketini kurdu.
Öykü yazarlığının yanı sıra, resim eleştirileri ve denemeleriyle ün yaptı. 1977 'den beri Ada Yayınları'nı yönetiyor. Kaynak dergisinde edebiyata adım attı. 1952-1953 yıllarında şiirler yazdı. Ama ilk öyküsü ocak 1954'te Yeni Ufuklar dergisinde çıktı . Aynı yıllarda Şairler Yaprağı (1954), Mavi'de de şiirleri yayımlandı (1954). Daha sonraları Yeni Ufuklar, Vatan Sanat Eki, Mavi, Pazar Postası, Dost'taki öyküleriyle (1954-1959); Ataç, Yeni Dergi, Eylem, Papirüs, Ant, Soyut, Milliyet Sanat, Hürriyet Gösteri dergilerindeki deneme ve incelemeleriyle tanındı.
Bir Gemide kitabıyla 1979 Sait Faik Hikaye Armağanı, Ders Notları'yla 1979 TDK Deneme Ödülü, Eylül'ün Gölgesinde Bir Yazdı adlı??seriyle Sedat Simavi 1988 Edebiya Ödülü'nü aldı. Ayrıca O adlı romanı Hakkari'de Bir Mevsim adıyla ve Onat Kutlar'ın senaryosuyla sinemaya uyarlandı. 33. Berlin Film Festivali'nde (1983) ve 2. Akdeniz Kültürleri Film Festivali'nde ödüller aldı (1984).
Ferit Edgü Eserleri
Roman
Kimse (1976)
O/Hakkari'de Bir Mevsim (1977)
Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı (1988)
Öykü
Kaçkınlar (1959)
Bozgun (1962)
Av (1968)
Bir Gemide (1978)
Çığlık (1982)
Binbir Hece (1991)
Doğu Öyküleri (1995)
İşte Deniz, Maria (1999)
Do Sesi (2002)
Avara Kasnak (2005)
Nijinski Öyküleri (2007)
Senaryo
Hakkâri'de Bir Mevsim (O adlı romanından senaryo, Onat Kutlar ile birlikte)
Deneme
Tüm Ders Notları (1978)
Yazmak Eylemi (1980)
Şimdi Saat Kaç? (1986)
Yeni Ders Notları (1991)
Seyir Sözcükleri (1996)
Devam (2001)
Sözlü/ Yazılı (2003)
İnsanlık Halleri (2003)
Şiir
Ah Minel Aşk (1978)
Dağ Şiirleri (1999)
Anı
Görsel Yolculuklar (2003)
Biyografi
Abidin (2003)
Avni Arbaş (2001)
Osman Hamdi-Bilinmeyen Resimleri (1986)
Çocuk Kitabı
Doğa Dostları (2004)
Çeviri
Düşüş (Albert Camus, 1961),
Godot'yu Beklerken (Samuel Beckett, 1963),
Bugünün Dünyasında Felsefe (Jean Wahl, 1965), A
Aydınlar ve Toplum, (Antonio Gramsci, V. Günyol , B. Onaran'la, 1967),
Amerika: Şiirler (Allen Ginsberg, Lawrence Ferlinghetti, 1976).
Monografi
Bunların dışında Abidin Dino, Yüksel Arslan, Van Gogh, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Eren Eyüboğlu, Füreya, Aliye Berger, Ergin İnan, Fikret Mualla, Avni Arbaş üzerine yayımlanmış monografileri var.
Ödülleri
Sait Faik Hikâye Armağanı 1979 (Bir Gemide)
Türk Dil Kurumu Deneme Ödülü 1979 (Tüm Ders Notları)
Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü 1988 (Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı)
