Yazar:
Ferit Edgü
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 40 dk.
Sayfa Sayısı:
94
Basım Tarihi:
Eylül 2017
İlk Yayın Tarihi:
1982
Yayınevi:
Sel Yayıncılık
ISBN:
9789755706313
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yine bir Ferit Edgü klasiği, okuyucuyu kendine hayran bırakmak ...
Söyler misiniz, her öyküyü ille de bitirmek mi gerekir?
Elbette hayır!
Herkes sizin gibi sonunu getirmede usta değil.
Bırakalım da bazıları sonsuz olsun...
Bazı öykülerde birden çok anlatıcı olmasına rağmen, gayet akıcı, sade işlenmiş. Özellikle -bazılarında fazlasıyla kaçırarak- her sonda afallamak güzeldi.
O nasıl kurgu başkan!.
Kitabı bir günde bitirmek yine içimden gelmedi bu yüzden günlere ayıra ayıra okudum. "Merdiven" öyküsünü mutlaka okumalısınız diyeceğim öykülerinden biri diyerek incelemeyi bitirmek istiyorum.
Keyifli okumalar dilerim okuyacaklara...
Öykü tarzını en çok beğendiğim yazarlardan biridir, Ferit Edgü. Gözünüzün önünde bir fotoğraf karesini canlandırın ve Ferit Edgü ile o anın çevresinde dolaşın. Yeri gelir aynı öykü içinde hem kahraman, hem kurban hem de suçlu olursunuz yeri gelir yaşanan olaylara dokunmayan bir seyirci. Değişmeyen tek şey, okurken sizi o karede yaşıyormuş hissini vermesi. Yine böyle bir kitap, 22 öykü ve öykü denemesinden oluşan derleme.
"Bir kuşum. Uçuyorum. Boşlukta süzülmekten duyduğum mutluluktan soluğum tıkanacak gibi. Uyku ile uyanıklık arasındaki ana (o ara-bölgede) kuş değilim, kuş olmadığımın bilincindeyim, bir başka deyişle kuş olmadığını bilen, ama bir kuş olan, bir kuş gibi uçabilen, boşlukta süzülen bir yaratığım. Kuş olmadığını biliyorsun, diyorum kendi kendime. Uçtuğuna aldanma, insansın. Gördüğün bir düş. Düşte insan da uçabilir. Ama bir kuş olarak değil, diye yanıtlıyorum kendi kendimi."
Kitabın kapağını açtığımda beni karşılayan bu Üç Düş/Üş öyküsüne kapıldım, sonra da peşinden sürüklendim. Çoğu kez yaşadığım ve tekrarlanan düş olayını gözlerim açıkken bana yeniden yaşattı. (O yüzden en sevdiğin öyküsü hangisi diye sorulacak olursa, diğerlerinden az bir farkla bunu seçerdim.)
Öykü kitabı okumaktan çok keyif aldığım söylenemez(di), birkaç kez -belki de yanlış zamanda yanlış isimlerle- denemiştim şansımı olmayınca zorlamadım daha fazla. Ferit Edgü ismini ise Hakkari'de Bir Mevsim kitabıyla duymuştum. Çoğunlukla herkesin başarılı bulduğu bu isimle ben, bir öykü kitabında tanışmanın daha doğru olacağını düşündüm kendi açımdan. Dedim ki, başarısız denemelerimden sonra öykülerinden bir tat alırsam beni öykü kitaplarına yeniden yönlendirebilirse beğenmeyeceğim bir kitabı da olmaz büyük ihtimalle. Sonucunda da o nasıl bir tarz nasıl güzel bir dil demekten kendimi alamadım. Çok keyif aldım kitabını okurken. Kitabın sonunda bulunan tamamlanmamış parça öyküleri için de üzerinde yazılacak oyun, öykü veya romanlar için bir hak iddia etmeyeceğini okur-yazarlara iletmiş olmasıyla da yazarın karakterine hayran kaldım. Bundan sonra okuyacağım tüm kitaplarıyla ilgili olumlu ön yargılara sahip oldum tek kitabıyla. Tavsiye ediyorum kesinlikle.
Herkese keyifli okumalar.
Çığlık Ferit Edgü'den okuduğum ikinci kitap. Yazar Hakkari'de Bir Mevsim ile gönlümde taht kurmuştu. Bu hikaye kitabı ile bir kez daha gösterdi ki bu adam okunur.
Hele kitabın ilk hikayesi Üç Düş/Üş fevkalade bir empati hikayesi. Üç farklı düş ve üçünde de ayrı bir kahramanın yerinde, sırayla Kuş-Avcı-Köpek oluyor. Aşırı etkiledi beni ya nasıl anlatacağım da bilmiyorum. En iyisi alın siz de okuyun zaten 4 sayfa. Okuyun da üstüne konuşalım.
i.hizliresim.com/zjna4j.jpg
i.hizliresim.com/6amrnv.jpg
Sonra Papağan hikayesi var. Uzun uzun cümlelerin ne kadar anlamsız olduğunu görüyoruz burada da biraz. Kısa ve öz konuşmanın önemi de diyelim. Bir papağanın sorulara verdiği kısa ve net cevaplar ile anlıyoruz. Aslında o kadar da uzun uzun anlatmaya gerek yok bazı şeyleri bunu da gösteriyor bize. Tabii anlayana. Bazen öyle çok konuşmak isteriz ki, anlatırız da anlatırız ama bilmeyiz ki sussak daha çok şey anlatacağız.
Kedi İle Fare hikayesi de baya etkiliydi. İnsanların kedileri sevmesi, farelerden nefret etmesi durumu. Aynı şekilde kedilerin de farelerden nefret etmesi durumu ele alınmış. İlginç olan ise en ufak farenin bile ilk defa gördüğü bir kediden kaçması. Kedi bunu fareye sorduğunda fare sadece korku olarak tanımlıyor bu durumu. Korku duygusu insana da hayvana da aynı şekilde her türlü durumu yaptırabilecek kadar güçlü bir duygu. Kediler ile insanların ortak yönlerini de ele almış.
Kör ve Oğlu hikayesi de yüreğe dokunan hikayelerdendi. Gözleri açıkken çoğu şeyin farkında olmayan bir baba gözleri kör olduktan sonra her şeyin farkına varıyor. Kendinin farkına varıyor, insanların sahteliğinin ve körken yazmaya başlıyor. Tabii ki kendi değil oğlu yazıyor. Oğlu ile okuma yazma üzerine sohbetleri de ayrı bir keyifti. Ferit Edgü bu hikayenin hikayesini de,
Çığlık kitabı, yazarla tanışma kitabım oldu. Konuşturulan hayvanların öyküleri oldukça etkileyiciydi. Kedi besleyen biri olarak, bir kedinin iç sesinin, öyküleştirildiği hikayeyi çok sevdim. Sergilediği hareketlerle konuşmasını öyle güzel bağdaştırmış ki yazar, ancak böyle güzel anlatılabilirdi bir kedinin duyguları... Kör ve Oğlu öyküsün de kalıtımsal bir hastalık sonucu yaşamının sonlarına doğru gözleri görmeyen Arjantinli büyük yazar Borges'in öykülerini, seksenini aşmış annesine yazdırmasından etkilenip yazmış Ferit Edgü. Öykü ve kör bir babanın yazdığı notlar çok etkileyiciydi. Yirmi iki öyküden oluşan kitap öykü severlerin yanından ayıramayacağı bir keyifli bir eser.
Ferit Edgü'den okuduğum ilk eser. Okuduğum kitaplar hakkında yazmama kararımı yıktı. Tanımıyorum, bu satırları yazarken hakkında hiçbir şey bilmiyorum ve kendimi test etmek için önce yazıp sonra araştıracağım. Utanmaya, yanılmaya hazırım. Kitabı bitirdikten sonra kahve yapmak için mutfağa gittim, çocuklar için alınmış bir tüp çokokrem gördüm. Yıllar sonra tüp ambalajdan ilk defa çikolata yedim. Bunlar ruh halimi anlatmak için. Kısa öykücülükte bence en önemli isim olabilir sayın Edgü... Bu kadar kısa ve bu kadar etkileyici. Farklı bir şeyler var Ben bu kadar geç ulaştıysam - kendi eksikliğimi göz ardı etmiyorum - yine ülkem de hak ettiği değeri bulamayanları arasında bir yazar tanıdım diye düşüneceğim. Kitaptan çok yazar ilgilendiriyor bu saatte beni...
bir oturuşta okunabilecek ama hafızada da yer edebilecek hikayeler oluşan mini bir kitap diye tanımlardım ben bu kitabı...
bazı hikaye sonlarında "sesli güldüm" bazılarında yüreğim buruldu.
ferit edgü farklı tarzıyla bir kez daha beğenimi kazandı.
sevgiyle okuyun : )
‘Denizin bu değişkenliğini izliyorsunuz.Ve diyorsunuz ki,ne mene bir dünya bu deniz! Durmadan değişiyor,rengi,akıntısı,dalgası,balıkları.Ama bu değişimler için seviyorsunuz denizi.Herhangi bir denizi değil,kendi denizinizi.’
Damakta kalan tat misali akıla yerleşen öyküler ve kısa metinler.. Denizden gelen tılsımlı bir at,fareyle dertleşen bir kedi,kanatlanıp uçmaya çalışan bir insan evladı fark eder mi? Gerçeğin üstü de altı da bir olamaz mı kelimelerle?
Özellikle ‘çığlık’ ve ‘sahaf’ öyküleri pek güzeldi~
Vay be! diyorum. Kitap beni daha ilk öyküsünde (Üç Düş/üş) etkiledi. Okuduğum bir kaç öykü kitabından biri ve sanırım en etkileyeni. Bu kitabı lise edebiyat kitabımız da yazarın sadece küçük bir bölümü yer alan Çığlık adlı öyküsünü okuyup çok beğendiğim için aldım. Ama içinde birbirinden güzel bu kadar öykü olacağını tahmin etmiyordum. Kitap, Çığlık ve Parçalar olmak üzere iki bölümden oluşuyor. İlk önce Çığlık'tan bahsedeyim; biraz fabl, biraz efsane, biraz anı... Öyküleri o kadar iyi kurgulanmış ama bi o kadar da rastgele ki ifade edecek kelimeyi bulamıyorum. İlk başta gelişi güzel yazıldığı hissini veriyor, o anda aklından geçenleri yazıya döküyormuş gibi. Ama öyle bir bitiyor ki öykü, hayır diyorsunuz; düşünmüş, kurgulamış. Ama nasıl düşünmüş? Nasıl aklına gelmiş? İkinci bölüm Parçalar. Neden bölüme böyle bir ad verdiğini kitabın sonunda anlıyorsunuz. Ama ben burada bu muhteşem fikre değineceğim. Kitaptaki diğer öyküler adına bir zararı olmasa da ben SPOILER uyarımı yapayım. İlk başta okurken anlamamıştım ama birşeyin farkındaydım. İlk bölümde yazılan öyküler uzun iken bu bölümde daha kısa hatta bir öykü için bir yaprak ayrılmıştı. Evet yine muhteşemlerdi, kısa veya uzun olması fark etmiyor. Meğerse bunlar yazarın sonradan yazmak istediği öykülerin taslağıymış. Ama bir nedenden ötürü olduğu gibi yayınlayıp Büyük Ustayı Ziyaret adlı öyküsünde ki ihtiyar ressam gibi (bkz. syf.61 "Hayır, bir başlangıç değil, dedi. Bitmiş bir resim o. Daha doğrusu seyircinin bitirmesini istediğim bir resim. ... Daha doğrusu bitmeden bitiyor resimler.") Ferit Edgü'de bize bırakıyor bu tamken yarım kalmış öyküleri. Bunlardan bir eser çıkartmamıza, bu Parçalar'ın bize ilham olmasına izin veriyor. Ben ise şunu düşünüyorum: Taslağı böyleyse, bu kadar güzelse, öykünün tamamlanmış hali nasıl
“Göz yeterli değildir. Düşünmek gerek. Çünkü resim sevilmek ,hoşa gitmek için değil, algılanmak için yapılır .”
.
Muhteşem bir öykü kitabı yorumu ile geldim bugün.Eğer öykü okumayı seviyorsanız bu kitabı okuyun diyorum yazarın şiirsel kalemi fantastik öğelerle bütünleşince ortaya muazzam bir eser çıkmış daha ilk öykü de waaow dedim ben ne okuyorum böyle gerçekten çok beğendim.
On bir öykü var kitabımızın içinde ikinci bölümde on tane sadece taslak olarak hazırlanmış öyküler var yazar ilerde yazacağı kitap için düşünmüş ama çok ilersini göremiyorum belki size esin kaynağı olur istediğinizi kullanabilirsiniz hiç birşey talep etmeyeceğim diye belirtmiş.kitabımızın son sayfasında ise öykülerin öyküsünü anlatmış yazar çok sevdim bu detayı onu da belirtmeden geçemeyeceğim.
Okuyun derim benden bu kadar
.
Insan yalnız yaptıklarıyla değil,
yapmadıklarıyla da insandır
.
Çok şükür görmüyor gözlerim.
Ya kör olmayıp da
göremiyor olsaydım.
.
Yazar Hakkında
Ferit EdgüYazar · 54 kitap
İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü'nde başladığı eğitimini Paris'te sürdürdü (1959- 1964). Acedemie du Feu'de seramik öğrenimi gördü. Sorbonne'da felsefe, Louvre'da sanat tarihi kurslarına katıldı.
Yedek subay öğretmen olarak Hakkari ve Beypazarı'nda askerlikten sonra (1967), bir yıl daha Paris'te kalıp İstanbul'a yerleşti (1968). Man Ajans'ta reklam yazarlığı yaptı. Buradan ayrılıp kendi reklam şirketini kurdu.
Öykü yazarlığının yanı sıra, resim eleştirileri ve denemeleriyle ün yaptı. 1977 'den beri Ada Yayınları'nı yönetiyor. Kaynak dergisinde edebiyata adım attı. 1952-1953 yıllarında şiirler yazdı. Ama ilk öyküsü ocak 1954'te Yeni Ufuklar dergisinde çıktı . Aynı yıllarda Şairler Yaprağı (1954), Mavi'de de şiirleri yayımlandı (1954). Daha sonraları Yeni Ufuklar, Vatan Sanat Eki, Mavi, Pazar Postası, Dost'taki öyküleriyle (1954-1959); Ataç, Yeni Dergi, Eylem, Papirüs, Ant, Soyut, Milliyet Sanat, Hürriyet Gösteri dergilerindeki deneme ve incelemeleriyle tanındı.
Bir Gemide kitabıyla 1979 Sait Faik Hikaye Armağanı, Ders Notları'yla 1979 TDK Deneme Ödülü, Eylül'ün Gölgesinde Bir Yazdı adlı??seriyle Sedat Simavi 1988 Edebiya Ödülü'nü aldı. Ayrıca O adlı romanı Hakkari'de Bir Mevsim adıyla ve Onat Kutlar'ın senaryosuyla sinemaya uyarlandı. 33. Berlin Film Festivali'nde (1983) ve 2. Akdeniz Kültürleri Film Festivali'nde ödüller aldı (1984).
Ferit Edgü Eserleri
Roman
Kimse (1976)
O/Hakkari'de Bir Mevsim (1977)
Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı (1988)
Öykü
Kaçkınlar (1959)
Bozgun (1962)
Av (1968)
Bir Gemide (1978)
Çığlık (1982)
Binbir Hece (1991)
Doğu Öyküleri (1995)
İşte Deniz, Maria (1999)
Do Sesi (2002)
Avara Kasnak (2005)
Nijinski Öyküleri (2007)
Senaryo
Hakkâri'de Bir Mevsim (O adlı romanından senaryo, Onat Kutlar ile birlikte)
Deneme
Tüm Ders Notları (1978)
Yazmak Eylemi (1980)
Şimdi Saat Kaç? (1986)
Yeni Ders Notları (1991)
Seyir Sözcükleri (1996)
Devam (2001)
Sözlü/ Yazılı (2003)
İnsanlık Halleri (2003)
Şiir
Ah Minel Aşk (1978)
Dağ Şiirleri (1999)
Anı
Görsel Yolculuklar (2003)
Biyografi
Abidin (2003)
Avni Arbaş (2001)
Osman Hamdi-Bilinmeyen Resimleri (1986)
Çocuk Kitabı
Doğa Dostları (2004)
Çeviri
Düşüş (Albert Camus, 1961),
Godot'yu Beklerken (Samuel Beckett, 1963),
Bugünün Dünyasında Felsefe (Jean Wahl, 1965), A
Aydınlar ve Toplum, (Antonio Gramsci, V. Günyol , B. Onaran'la, 1967),
Amerika: Şiirler (Allen Ginsberg, Lawrence Ferlinghetti, 1976).
Monografi
Bunların dışında Abidin Dino, Yüksel Arslan, Van Gogh, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Eren Eyüboğlu, Füreya, Aliye Berger, Ergin İnan, Fikret Mualla, Avni Arbaş üzerine yayımlanmış monografileri var.
Ödülleri
Sait Faik Hikâye Armağanı 1979 (Bir Gemide)
Türk Dil Kurumu Deneme Ödülü 1979 (Tüm Ders Notları)
Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü 1988 (Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı)
