a
Akaid-Kelam
2 üyeTakip
Kavaidül AkaidAkaid-Kelam
Allah bu kadar aşikarsa neden O'nu göremiyoruz? diye sorulur.
Güneşin ışığı her yeri kapladığı için eşyayı onunla görürüz. Eğer güneş bir an batsa, ışığın ne olduğunu o zaman anlarız. Allah'ın nuru ise hiç batmaz, her an ve her yerdedir. Zıddı olmayan ve hiç kaybolmayan bir şeyin fark edilmesi zordur. Tıpkı balığın, suyun içinde olduğu halde suyun ne olduğunu fark edememesi gibi; çünkü balık sudan hiç ayrılmamıştır.
İLM-İ KELÂM ve HİKEMİYAT...Akaid-Kelam
İlm-i Kelâm nasıl inancın "savunma" hattını oluşturuyorsa, hikemiyat da tasavvufi ölçülendirmelerden hareketle varlığı ve oluşu anlamlandıran "inşâ" edici bir tefekkürdür. İlm-i Kelâm ile Hikemiyat arasında, yöntem, kapsam ve amaç bakımından belirgin farklar bulunmaktadır. Hikemiyat ve İlm-i Kelâm arasındaki ayrımı netleştirmek, İbda diyalektiğinin kendinden önceki İslâmî disiplinlerin ötesine geçerek bütüncül bir dünya görüşü sunma iddiasını kavramanın da temelidir. İlm-i Kelâm, inancın aklî sınırlarını çizen ve dışarıdan gelen şüphelere karşı onu rasyonel bir zırhla koruyan bir disiplin iken; Hikemiyat, varlığın bütününü kuşatan ve temelinde "tecrîd", "bedâhet" ve "zevk" gibi idrâk vasıtalarını barındıran sentetik bir tefekkür plânıdır. Bu iki yaklaşım arasındaki fark, savunma ile anlama, ispat ile idrâk arasındaki farkta düğümlenir.
-Reha Kansu, "Tarih Boyunca İslâm'a Muhatap Anlayış (2)", besincidevre.org, 30 Kasım 2025-
İLM-İ KELÂM: İNANCI SAVUNAN BİR DİSİPLİN...Akaid-Kelam
İlm-i Kelâm, İslâm inanç esaslarını (akâid), aklı ve mantığı kullanarak temellendiren, şüpheleri gideren ve "bid'ât" ehline (sapkın görüşlere) karşı inancı savunan ilimdir. Allah'ın zât ve sıfatlarından, nübüvvetten ve varlığın başlangıç-sonuç durumundan bahseden, dini akîdeleri (inanç esaslarını) savunan bir ilimdir. Hedefi, dinin "nas"larını (kesin hükümlerini) aklî delillerle korumaktır. Tarihî olarak Yunan felsefesine ve itikadi sapmalara cevap vermek üzere gelişmiştir. Asıl fonksiyonu, imân hakikatlerini rasyonel argümanlar ve mantık çıkarımları aracılığıyla savunmak ve muhataplarını iknâ etmektir. Kısacası İlm-i Kelâm, İslâm düşüncesi tarihinde inanç esaslarını aklî delillerle ispat etme ve dine yöneltilen felsefî şüpheleri giderme misyonunu üstlenmiş, nasları savunmaya yönelik temel bir disiplindir. Bu yönüyle Kelâm, bir müdafaa ve cedel (tartışma) sanatı olarak şekillenmiştir. Gayesi, inanç esaslarını (Ehl-i Sünnet itikadını) bidatçıların ve sapkınların şüphelerinden korumak, inatçıları susturmak ve taklitten kurtarmaktır.
-Reha Kansu, "Tarih Boyunca İslâm'a Muhatap Anlayış (2)", besincidevre.org, 30 Kasım 2025-
Secde Sûresi 13. ÂyetAkaid-Kelam
Allah neden herkese dünyada hidayet veripte cennete koymadı?
Bu Allah'ın vaadidir. Bu O'nun Rahman ve Kahhar isminin bir gereği ve tecellisidir. Kötülük yapanın ceza çekeceğini vaadediyor. Söz veriyor. Eğer öyle olmazsa, kötü olan ceza görmezse, herkes haklı olur ve insanlar saçma bir sebepten yaratılmış olur. Oysa, Allah alimdir. Alim olan amaçsız iş yapmaz. O halde cehennem günahkar insanlar ve cinlerle dolacaktır... Allahın hikmetini açıklamaya kelam yetmez. Kısa ve öz budur.