Mən illərdir elmi fantastika oxuyuram. Ulduz döyüşləri, qalaktik imperiyalar, yadplanetlilərlə əl sıxmaq… Bunların hamısı gözəldir, rahatdır. Çünki orada hər şey aydındır: pis var, yaxşı var, texnologiya var, sonunda ya qələbə var, ya da faciə. Amma Stanislaw Lemin “Solaris”i... bu kitab oxuduqdan sonra məni günlərlə susdurdu.
Zahirən, sadə bir süjet: Kris Kelvin adlı psixoloq sirli “Solaris” planetinə göndərilir. Orada alimlər illərdir bu planetin üzərindəki nəhəng, düşünən okeanı tədqiq edirlər. Amma okean insanlara cavab vermir. Daha doğrusu, elə bir cavab verir ki, insan beyni bunu qəbul edə bilmir. Alimlərin başına gələnlər dəhşətlidir: okean onların yaddaşından, günahkarlıq hissindən, ən dərin travmalarından “qonaqlar” yaradır. Kelvinin yanına da illər öncə intihar edən sevgilisi Hari gəlir. O, canlıdır, qanı var, nəfəs alır – amma o, insan deyil. Okeanın Kelvinin beynindən “oxuduğu” bir layihədir.
Əvvəla, tənhalıq. Elə bir tənhalıq ki, nəinki başqa planetdə, öz yaddaşının içində belə tək qalırsan. Kelvin Harini sevir, amma bu sevgi əslində özünə işgəncədir. O, hər dəfə Harini görəndə öz günahını, öz bacarsızlığını, öz insanlığının çılpaqlığını görür. Okean isə bunu vecinə belə almır. Okeanın heç bir pis niyyəti yoxdur. O, sadəcə olaraq “başqa cür”dür. Bəlkə də o, sənət əsəri yaradır, bəlkə də oynayır, bəlkə də sınaq keçirir. Amma bizi, insanları, onun vecinə deyil. Bu, ən ağır həqiqətdir: Kainatda elə bir ağıl ola bilər ki, biz onun üçün maraqlı deyilik.
Lem, sadəcə, qorxulu hekayə danışmır. O, bütün elmi fantastika janrının əsas problemindən danışır: biz hər şeyi özümüzə bənzədirik. Yadplanetli axtarırıq? Onun da iki gözü, bir burnu olsun istəyirik. Onunla danışaq, əl sıxaq, bəlkə də vuruşaq. Amma “Solaris”dəki okean nə danışır, nə də əl sıxır. O, sadəcə
keyifli okumalar.
Puan vermedi·282 syf.·
2026 14. kitabı
Stanislaw Lem’in bizi uzayın derinliklerine değil, doğrudan kendi zihnimizin karanlık dehlizlerine fırlattığı 1961 çıkışlı bilimkurgu başyapıtı. Bilimkurgu deyince aklına epik uzay savaşları veya lazer silahları gelen nesli fena hâlde ters köşeye yatıran bir romandır bu; çünkü solaris’te asıl uzaylı dışarıda bir yerlerde değil, insanın ta içindedir. Kitabın temel felsefesini özetleyen ve insanın kibrini yüzüne vuran o muazzam alıntıyı anmadan geçmek olmaz: “Biz kozmosu fethetmek falan istemiyoruz, sadece dünyanın sınırlarını kozmosun sınırlarına kadar genişletmek istiyoruz… Biz başka dünyalar aramıyoruz, biz ayna arıyoruz.” Lem, bu kitapta insanlığın bitmek bilmeyen “evrende yalnız mıyız?” sorusunu alır ve evirip çevirip bize karşı bir silaha dönüştürür. Yabancı bir zekâyla iletişim kurmaya çalışıyoruz ama daha kendimizle, kendi bilinçaltımızla ve suçluluk duygularımızla bile iletişim kuramıyoruz.
Gezegeni kaplayan o devasa, jelatinimsi okyanus aslında kocaman bir ayna işlevi görüyor. Uzay istasyonundaki bilim insanlarının zihinlerine girip, yüzleşmekten en çok korktukları veya vicdan azabı çektikleri anıları kanlı canlı “misafirler” olarak karşılarına oturtuyor. Ana karakterimiz kris kelvin’in intihar eden eski karısı rheya ile karşılaşması üzerinden okuduğumuz hikâye, bizi şu ağır soruyla baş başa bırakıyor: insan kendi zihninin yarattığı şeytanlarla kapalı bir kutuda kalırsa ne olur? Üstelik okyanusun bunları bir ceza olarak mı, yoksa sadece bizim algılayamadığımız bir iletişim kurma çabası olarak mı yaptığını asla tam olarak bilemiyoruz. (bkz. solaristik) adında koskoca bir bilim dalı kurulup kütüphaneler dolusu kitap yazılsa da, insanlık bu devasa zekâ karşısında bir hiç olduğunu kabullenmek zorunda kalıyor.
İşin sinema boyutuna gelirsek; andrei tarkovsky’nin
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Stanislav Lemin "Solaris" romanı, elmi-fantastika janrının sərhədlərini aşaraq insanın dərketmə imkanlarının limitlərini, şüurun ontoloji mahiyyətini və yaddaşın insanı izləyən kölgə kimi təsirini araşdıran dərin və fəlsəfi əsərdir. Hadisələr sirli Solaris planetinin orbitində yerləşən tədqiqat stansiyasında cərəyan edir və hekayəni psixoloq Kris Kelvinin subyektiv baxış bucağından izləyirik. Kelvin elə radikal və fərqli, qeyri-insani bir yad zəka ilə qarşılaşır ki, bu qarşılaşma insanın öz biliyinə və kainatı dərk etmə qabiliyyətinə olan inamının nə qədər kövrək olduğunu bütün çılpaqlığı ilə üzə çıxarır.
Solaris adlı okean-planet elmin qarşısına hələ də həlli olmayan bir tapmaca qoyur. Onun bütün səthi mürəkkəb kolloid plazmadan ibarətdir. Bu maddə daim hərəkətdədir, sanki məqsədli, lakin bizim üçün anlaşılmaz strukturlar yaradır, eyni zamanda istənilən mənalı təmas cəhdinə inadla müqavimət göstərir. "Solarisçi"lərin nəsilləri bu planetin mahiyyəti haqqında bir-birinə zidd nəzəriyyələr quraraq bütöv bir elm sahəsi – "Solaristika" yaradırlar. Lakin zaman keçdikcə bu sahə yad fenomenləri dərk etməkdən çox, insan psixologiyasının labirintlərində azmağa çevrilir.
Kelvin köhnəlmiş, dağılmaq üzrə olan stansiyaya gəldikdə, digər alimləri dərin psixoloji sarsıntılar içində tapır. Onların hər birini "qonaqlar" izləyir. Bu qonaqlar alimlərin ən dərin xatirələrindən, sarsıntılarından və peşmanlıqlarından doğulmuş, neyron izləri vasitəsilə fiziki olaraq qüsursuz şəkildə yenidən qurulmuş varlıqlardır. Solaris insan beynində yayılan dalğaları tutur və "qonaqları" insan yuxuda olarkən (beynin müdafiə mexanizmlərinin zəifləməsindən istifadə edərək) yaradır. Okean beynin şüuraltı qatlarına, yaddaşın gizli "adacıqlarına" nüfuz edərək oradakı emosional proyeksiyaları kəşf edir. Lakin
Bülbül -Kristin HannahEdebiyat
Bülbül İsmine bakınca aşk romanı okuyacağımı zannetmiştim, açıkçası savaş romanı okuyacağımı düşünmemiştim.çok reklamı yapılıyordu doğrusu hiç beklenmedik şekilde oldu ama hiç yorum da okumadım aklımda farklı mistik bir konu vardı.konusu ikinci dünya savaşında Fransa'da alman işgali sırasında iki kız kardeşin mücadelesini anlatıyordu beni şaşırttı. kitabın kahramanlarının isabelle ve viann adlı iki kadının seçilmesi kitabı diğer kahramanlık romanlarından ayırmak için yapılmış. Böyle çok çok farklı bir konusu yok aslında sanki bu tip kitaplar konusu gereği biraz yükseltiliyor gibi geliyor bana . Savaş ve kahramanlık kitaplarının hepsinde olduğu gibi hamaset ve şovenizm dolu ve özellikle baş kahramanı isabelle ağzından vatanseverlik naraları duyuyoruz. İşin gerçeğine bakarsak Amerikalılar ve İngilizler olmasaydı Fransızlar alman işgalinden kolay kolay kurtulurmuydu oda ayrı bir konu kitap film modunda bir kitap akıcı bir şekilde ilerliyor hatta bir çok savaş filmi sahnesiyle aynı gibi ilerliyor sıkıcı kesinlikle değil ama böyle benzersiz de değil sonuçta savaş romanı acı ızdırap mücadele içeriyor.
Bülbül kris 
Kristin Hannah
Bülbül kris Kristin Hannah
spoi*****
galiba yazarın şu ana kadar dört kitabını okumuş oldum ve bu kitapta dahil üç kitabı beni ağlattı ve evet gene de okumaya devam edeceğim
josh’tan nefret ediyorum gerçekte böyle bir erkek olmayacağını bildiğim için ondan nefret ediyorum kitap boyunca çok sinirlendiğim yerler oldu karakterler o kadar güzeldi ki ama kris’e çok sinirleniyordum sevgilisi olduğu halde josh ile olanlarla bir ara dayanamayıp kitaba ara verdim ama geri döndüm bekar iken josh’a yaptıkları daha beterdi. kris’in düşüncelerini biraz daha ilerlediğinde anladım ama bu fazlasıyla üzüldüğüm ve kızdığım gerçeğini değiştirmiyor
LANET OLSUN BEN DE BİR TANE JOSH İSTİYORUM!! kris’i her şeyden çok iyi tanıması, bir şey olduğunda koşması, kris için yaptığı her hareket o kadar hoşuma gidiyordu ki iç çekmeden duramıyordum
bu hikayede en çok sloan’a üzüldüm keşke her şey öyle olmasaydı ve böyle bitmeseydi…
Rasyonalizmin ötesine bir arayış...
Bilim her şeye cevap verebilir mi? Her konuda bizi tatmin edebilir mi? Bu sorunun cevabı hepimizin bildiği üzere hayır....
Bugün yaşadığımız bu rasyonalist dünyada her şeyin bir ederi olduğu yanılsaması içindeyiz. Her şeye analitik yorumlar aramaktayız. Ve her şartta iki çarpı ikinin dört ettiğinin katıksız savunmacılarıyız. Ne Descartes gibi her şeye şüpheci yaklaşabiliyoruz ne de Platon gibi anlamı derinlerde arıyoruz. Çünkü biz kendimizi çoktan kandırdık ve her şeyin bir formülü olduğu olgusuna inandırdık.
İşte tam bu noktada Lem'in Solaris eseri bize bir eleştiri sunuyor. Solaris, insan zihninin rasyonalizm ile sınırlarını sorgulayan derin bir bilim kurgu eseri olarak karşımıza çıkıyor. Lem'in bu yapıtı, bilim insanlarının Solaris gezegeni üzerindeki gizemleri çözmeye çalışırken karşılaştıkları zorlukları ve rasyonalizmin tümüyle anlaşılabilir olup olmadığı sorusunu ele alıyor.
Roman, Solaris Okyanusu'nun insan zihinlerini yansıtarak bilinmeyen ve anlaşılamayan bir varlık olarak ortaya çıkmasını konu alıyor.
Bu bağlamda, Kris Kelvin'in bilimsel yöntemlerle yaklaşmaya çalıştığı fenomenler, rasyonalizmin insan bilincinin derinliklerindeki sınırlarını ve duygusal karmaşıklıklarını açığa çıkarıyor. Lem, rasyonalizmin evreni anlama çabalarının ne kadar sınırlı olduğunu göstereriyor ve bilimsel düşünce ile insan duyguları arasındaki gerilimi derinlemesine inceliyor.
"Solaris", Stanislaw Lem'in klasikleşmiş eseri olarak bilim kurgu edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Roman, sadece uzay keşiflerinin ötesinde insan psikolojisi ve bilinçaltının derinliklerini sorgulayan bir yapıt olarak öne çıkıyor.Solaris gezegeni ve onun yüzeyinde bulunan canlı okyanus, insan zihninin sınırlarını zorlayan ve bilim insanlarının anlamaya çalıştıkları bir gizemi temsil eder.
Lem, bu