John Bowlby'nin kendisi bana, yatılı okul deneyimlerinin George Orwell'i 1984 romanını yazmaya esinlendirdiğini söylemişti, kitapta insanların, otorite olarak sayılan birinin onayını ve sevgisini kazanmak adına kendileri için değerli ve doğru olan şeyleri -benlikleri de dâhil- feda etmeye nasıl inandırıldıkları anlatılmaktadır.
Zengin ve fakirin eşit bir şekilde yer aldıkları bu okul sıralarında ne kadar süslü ve kürklü hanım kızların üst taraflarında ne kadar çorapsız ve hırkasız fakirler bulunuyordu. Evet! Çoğunlukla o fakirler, sınıflarının üstün öğrencilerinden oluyordu. Çünkü onlar öğretmen olmak, ekmeklerini kazanmak azim ve gayretiyle çalışıyorlar. Berikiler ise bilgi öğrenmiş ve bu süsle de süslenmiş olmak üzere okula verilmişlerdi. Bunların çoğu ebeveyninden aferin almak için çalışıyorlardı. İçlerinde ancak bilgi edinmenin kıymetini bilenler ve ilimle süslenme hevesinde olanlar biraz fazlaca çalışıyorlardı. Ebeveynin zoruyla çalışanlara hocaların da sürekli teşvik ve baskısı gerekiyordu. Lakin geçim parasını sağlamak amacıyla çalışanlara öyle şeyler gerekmiyordu.
Onlar çalışıyorlardı. Çalışıyorlardı...
Reklam
"Geçmişi bırak, geleceği bırak, sadece bugüne odaklan" anlayışını pek gerçekçi bulmuyorum çünkü insan geçmişi bıraksa bile geçmiş insanın peşini asla bırakmıyor. İnsan aslında geçmişiyle şekilleniyor; bizi biz yapan ve bugünlere getiren yegane şey yine o geçmiş oluyor; bu yüzden "bırak" deyince öyle kolayca bırakılamıyor. Aynı şekilde gelecek kaygısını da tamamen yok sayamıyoruz çünkü insan aklıyla, muhakemesiyle yaşıyor, yarını düşünüyor ve sorumluluk
alıyor. İş, okul, çocuk, sağlık ya da para gibi hayati konuların hepsi
bir gelecek planı gerektiriyor; bu nedenle "ne geçmiş var ne gelecek"
cümlesi kulağa hoş gelse de insanı hayatın gerçeklerinden koparabiliyor, hatta bazen gerçekçi olmayan beklentilerin içine sokabiliyor.
Okul hayatı Japonya'da zordur. "Başarı" hem erişilmez, hem mutlaka erişilmesi gereken bir şeydir. Başarısızlık, büyük bir kişilik sorunudur. Onun için dünyanın en yüksek "öğrenci intihar" oranlarını Japonya'da görürsünüz. Bu hâlâ devam eden bir sorundur.
8.10 vapuruŞiir
Sesinde ne var biliyor musun
Bir bahçenin ortası var
Mavi ipek kış çiçeği
Sigara içmek için
Üst kata çıkıyorsun
Sesinde ne var biliyor musun
Uykusuz Türkçe var
İşinden memnun değilsin
Bu kenti sevmiyorsun
Bir adam gazetesini katlar
Sesinde ne var biliyor musun
Eski öpüşler var
Banyonun buzlu camı
Birkaç gün görünmedin
Okul şarkıları var
Sesinde ne var biliyor musun
Evde dağınıklığı var
İkide bir elini başına götürüp
Rüzgarda dağılan yalnızlığını
Düzeltiyorsun.
Sesinde ne var biliyor musun
Söylemediğin sözcükler var
Küçücük şeyler belki
Ama günün bu saatinde
Anıt gibi dururlar
‘Yoksulluk’, bir zamanlar güzel, nasıl soylu bir sözcüktü. Eski okul kitaplarından kalma görüntüleri anıştırıyordu: yoksul ama temiz. Temizlik, yoksulları toplumsal kılıyordu. Toplumsal gelişme, aklanıp paklanma eğitiminden oluşuyordu; sefiller temizleşince, saygı belirten bir sözcüğe dönüşüyordu ‘temizlik’. Sefillerin kendileri için bile başka bir ülkedeki toplum dışı insanların kiriydi artık sefalet.
Reklam
Reklam