Kant Platonik bir yaklaşımla ama kanımca yanlış olarak, Spinozayı katil bir baba figürünün oğlu olarak tanımlar. Çünkü daha antikçağlarda Platon, arkaik olanı bir tür baba katli aracılığıyla silip, Birlik kavramından kaynaklanan hiçbir kavramın sonlu olamayacağını görmüştür. Dolayısıyla yay dönmüş, nişan alanın burnunun ucu nişangâha dönüşmüş, sivri uçlu ok filozofun alnının çatına saplanmş, bir an için Birlik kavramından yoksun bir Cogito'ya inanan filozofu vurmuştur.
Hegel’e göre “çalışma aracılığıyla, köle kendi gerçekliğinin bilincine varır.” Köleliğin dışına atılan ilk adım, bağımlı kişinin, yaptığı işi kendisiyle ilişkilendirerek “kendisine ait bir zihni olduğunu” keşfetmesidir. Bu keşfi yaptığı anda özgürleşmeye başlamış demektir.
Genç Hegel’e göre toplumda özgürlük koşullarını oluşturma sorumluluğu ezilenlere aittir; hiçbir Platonik, iyiliksever muhafız, hiçbir melek onları kurtarmaya gelmeyecektir. Tinin Görüngübilimi 'nde Hegel bu görüşü açıklığa kavuşturmuştur. Hegel bunu -kölenin kendi çalışmasının bilincine varışıyla- özgürlüğün doğuşunu tanımlayarak yapar. Ardından kölenin geçtiği özgürlük aşamalarını anlatır. Bu aşamalar dört tanedir; her bir aşamadan diğerine geçişin gerçekleşmesi, ezilen kişinin daha önce inandığı şeyi yadsımasına bağlıdır. Bu dört aşama şunlardır: Stoacılık, şüphecilik, mutsuz bilinç ve rasyonel bilinç.
Reklam
Platon, aşkın sevenin içinde olduğunu söyler, sevilenin değil.
" Platonik felsefe... "
YA CENNETİN GÜZELLİKLERİNDEN DE SIKILIRSAK?Akademya Yazıları
(...) Konferansta “Matbuat” dergisi temsilcisinin sorduğu suâl:
- "Dünya hayatında kötü ve çirkin olan şeyler bizi nasıl sıkıyorsa, bir süre sonra güzel olan şeylerden de sıkılıyoruz. Oysa Cennette sonsuz olacağı söylenen mutluluğun bizi sıkmayacağı ne mâlûm?" Ve aldığı cevab:
"Ben öyle olacağını sanmıyorum. Burada bir kavram kargaşası yaşıyorsunuz: İslâm'a göre, dünya hayatı bir “gölge hayat”tır; “asıl hayat” ötelerde… En ışıltılı şeyler bile gölgede karaltılı ve karışık bir surette görünür; olduğu gibi değil… Dünyada Cennet ve Cehennemin kendisi değil, ancak gölgesi, karaltısı ve ihtarcısı vardır; üstelik birbirine karışmış hâlde… Meselâ Cehennem’i “ye’s içinde azab”, Araf’ı “kasvet içinde ümid”, Cennet’i de “emniyet içinde zevk” olarak kavramlaştıracak olursak, bunların gölgelerinin dünyada birbirine nasıl karıştığını da anlarız. “Saadet” ve “vecd”in Cehennemden gelmesi mümkün olmadığı gibi, “sıkılmak”, “yorulmak”, “bezmek” gibi hâllerin Cennette bulunduğu da tasavvur olunamaz. Güzel ve yüce olan, insana saadet veren ne varsa, Cennet odur. Endişe etmeyin siz; çünkü orası Allah’ın rızâsını kazanmış olanların yurdudur. Dünya hayatı ise, Kâinatın Efendisi’nin beyânları ile, bir uyku ve rüya hâli. Rüyamızda bu dünyanın intizamı nasıl birbirine karışmış bir vaziyette karşımıza çıkıyorsa, “asıl hayat”ın nizam ve hakikatlerinin de bu dünyada birbirine karışık vaziyette olduğunu görüyoruz. Burada, “Cennet ve Cehennem yoktur, dünyadadır, insandadır, teşbihtir” gibi eski ve yeni garibanlıkların da payını düşebilirsiniz: Cennet ve Cehennem olmasaydı, dünyada Cennet ve Cehennem hâllerinin gölgesi ve silüeti de olmazdı; madem ki, dünyada onların gölgeleri ve silüeti var, demek ki, o gölgelerin asılları da var!"
__Aslına bakarsanız, bu sözlerin İlâhî Komedya’ya
Selim Gürselgil, (I. Dönem, Sayı 9, Nisan 1998), DANTE'NİN YOLCULUĞU -II- (İlâhî Komedyadan Tilki Günlüğüne)
Siz nə düşünürsüz ? Cavab versəydiniz məmnun olardım.Kitaptan sectiklerim
Ah, əxlaq müdərrisi! Başa düş ki, iki cür qadın var: onlardan biri öz hüququnu müdafiə edir və bu hüquq da sənin məhəbbətindən ibarətdir ki, artiq sən bunu ona verə bilmirsən; digəri isə hər şeyini sənə qurban edir və əvəzində səndən heç bir şey istəmir. İndi belə bir vəziyyətdə sən nə etməlisən? Bu, dəhşətli dramdır.
-Əgər sən bu barədə mənim rəyimi bilmək istəyirsənsə, sənə deməliyəm ki, mən burada bir dram olduğuna inanmıram. Ona görə ki, məncə, məhəbbət... hər iki məhəbbət, xatirindədirmi, Platonun " Ziyafət" əsərində müəyyən etdiyi hər iki məhəbbət insanlar üçün bir məhək daşı misalındadır. Bəzi adamlar bu məhəbbətin birini, başqaları isə digərini qəbul edirlər. Və yalnız qeyri-platonik məhəbbəti qəbul edən adamlar əbəs yerə dramdan danışırlar. Belə bir məhəbbətdə heç bir dram ola bilməz. "Mənim əzizim, mənə bəxş etdiyiniz nəşə üçün sizə acizanə təşəkkür edirəm", budur, bütün dram bundan ibarətdir. Platonik məhəbbət üçün isə yenə də heç bir dram ola bilməz, çünki belə bir məhəbbətdə hər bir şey aydın və təmizdir, Ona görə də...
Bu anda Levin öz günahlarını və keçirdiyi daxili mübarizəni xatırladı. Və o qəflətən: - Amma, bəlkə də sən haqlısan, -əlavə etdi. - Lakin mən bilmirəm, mən heç bir şey bilmirəm.
Reklam
Reklam