Biz öz həyatımızın, taleyimizin müstəqil memarıyıq, yoxsa hər addımı əvvəlcədən ən xırda detalına qədər yazılmış bir ssenarinin icraçıları? Çox vaxt elə hesab edirik ki, həyatda verdiyimiz hər bir anlıq qərar gələcəyimizi formalaşdıran azad iradəmizin məhsuludur. Amma elə ekran əsərləri olur ki, insanın bu köklü inancını dərindən sarsıdır və onu öz varlığı ilə amansız bir toqquşmaya məhkum edir. Elmi-fantastika janrının ən pik nöqtələrindən biri olan bu möhtəşəm ekran əsəri, Robert Haynlaynın "Hamınız zombisiniz" (All You Zombies) adlı məşhur qısa hekayəsi əsasında ekranlaşdırılmışdır. Bu şah əsər bizə zamanın sadəcə keçib gedən bir məfhum olmadığını, onun əslində içindən çıxılması qeyri-mümkün olan bir həbsxana olduğunu göstərir.
İlk baxışda bu mənzərə Stephen King'in məşhur "11/22/63" romanındakı zamanın keçmişi dəyişdirməyə çalışan insana qarşı göstərdiyi o amansız müqaviməti - "keçmiş inadkardır, dəyişmək istəmir" prinsipini xatırladır. Lakin bu film bəhs edilən ideyanı daha dağıdıcı bir nöqtəyə daşıyır. "11/22/63"-də keçmişi dəyişmək üçün göstərilən hər cəhd dünyanı fərqli bir apokalipsisə və xaosa sürükləyirsə, burada keçmişi dəyişmək üçün atılan hər bir addım elə dəyişdirilmək istənilən keçmişin özünü, o qaçılmaz taleyi doğurur. Hekayə zamanda səyahət edən, zaman çarxları arasında sıxılıb qalmış insan ruhundan, şəxsiyyət bütövlüyündən və tənhalıqdan bəhs edir. Əgər siz də hər addımı təxmin edilən bəsit süjetlərdən yorulmusunuzsa, bu dumanlı və qaranlıq labirintin pərdəarxasına keçib hər detala gizlədilmiş dərin mənaları kəşf etmək sizə tamamilə fərqli bir həyəcan bəxş edəcək.
Rejissor bizi ilk saniyələrdən etibarən dumanlı bir barın küncünə, keçmişin kimsəsiz yetimxanalarının soyuq dəhlizlərinə və gələcəyin boz, hissiz bürokratik mərkəzlərinə aparır, lakin bu
•Məncə, həyatın sənə borclu qaldığına inanırsansa, həyat bir gün bu borcu sənə qaytarır. Kiməsə etdiyin yaxşılıq kimi,etdiyin duanın qarşılığı kimi mütləq qaytarır. Sadəcə, dahilərdən birinin dediyi kimi, "tale vəd etdiyini baha satır"....💝💝
Dilşad Talıbova 
Səndən Qalan Noyabr
Dilşad Talıbova Səndən Qalan Noyabr
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Linkin Park - Lost in the EchoMüzik
youtu.be/co4YpHTqmfQ?si=...
you were that foundation
never gonna be another one, no.
i followed, so taken
so conditioned i could never let go
then sorrow, then sickness
then the shock when you flip it on me
so hollow, so vicious
so afraid i couldn't let myself see
that i could never be held
back up, no, i'll hold myself.
check the rep, yep you know my rail
forget the rest let them know my hell
damn, i'm back yep, my stories sell,
kept respect up the vets stay their,
let the rest be to tell they tale
that i was there saying...
and these promises broken
deep, feeble
each word gets lost in the echo
so one last lie i can see through
this time i finally let you
go, go, go.
test my will, test my heart
let me tell you how the odds gonna stack up
y'all go hard, i go smart
how's it working out for y'all in the back, huh?
✍🏻Vahid Əziz
NEYNƏYƏCƏKSƏN?
Hələ ki, rüzgarsan sevgimdən bezən,
Tale yetirəndə, neynəyəcəksən?
Hələ ki,yanından kənar edirsən,
Qalsam xatirəndə, neynəyəcəksən?
Bilirdin səninəm - gəldin, götürdün,
Solurdum - göyərtdin, biçdin, bitirdin,
İncitdin, kövrəltdin, tapıb-itirdin;
Tamam itirəndə neynəyəcəksən?
Daha nə limanın, nə sahilinəm,
Nə odlu közünəm,nə də külünəm,
Dəli təkəbbürün səninlə hərdən,
Yola getməyəndə neynəyəcəksən?
Hələ də bilmirəm-niyə sevirəm,
Bəlkə dəliyəm ki, əl çəkəmmirəm?
Tutaq, mən yetmədim kama, cəhənnəm!,
Özün yetməyəndə neynəyəcəksən?
Nə fərqi, nə sanıb ram oldum sənə?
Hələ ki, saçların yatmır sinəmə,
Alovlu, çovğunlu bu "Cəhənnəmə"
Pənah gətirəndə neynəyəcəksən?...
Nisan 2026 Okumalarım
Kötü Adam'ın Asistanı 8/10
Doğu Ekspresinde Cinayet 9/10
Morgue Sokağı Cinayetleri 8/10
Usher Evi'nin Çöküşü 9/10
Bu ay vizeler yüzünden az olsalar bile genel anlamda oldukça hoş kitaplar okuduğumu düşünüyorum. Ayın okuduğum ilk kitabı Kötü Adam'ın Asistanı oldu. Bana kalırsa oldukça tatlı hafif sayılabilecek bir fantastik kitaptı, konu olarak sade ama akıcıydı ve evreni ise karmaşık değildi insanın kafasını karıştırmıyordu. Bence fantastiğe giriş kitabı olarak düşünülebilecek bir kitap bile diyebiliriz.
Doğu Ekspresinde Cinayet ise ayın ikinci okuduğum kitabıydı. 
Agatha Christie okumaya yeni başladım ve bu yazarın okuduğum ikinci kitabıydı. Bir önceki ay 
On Kişiydiler okumuştum, o kitabı daha çok sevmiştim çünkü bu kitaba göre daha hareketli merak unsurunu biraz daha canlı tutuyordu. Doğu Ekspresinde Cinayet kitabında bir cinayet olmuş ve çözülüyorken On Kişiydiler’de karakterler katili bulmaya çalışırken aynı zamanda tek tek ölmeye devam etmeleri ve katili bulamazsalar hepsinin ölecek olması kitabı daha canlı ve keyifli yapmıştı. Ancak bu kitapta oldukça güzeldi tabii ki, olayların ilerleyişi, çözülüşü, her karakterin ifadelerini okumamız ve çelişkilere odaklanmamız çok keyifliydi. Sonu her zamanki gibi tahmin edilemeyecek şekilde bitti, bu da yazarın kitaplarını güzel yapan şeylerden biri bence. Genel olarak okuduğum iki kitabında da yazarın dilini ve anlatış şeklini, ilerleyişini çok sevdim kesinlikle daha fazla kitabını alıp okuyacağım.
Bu ayın diğer kitabı ise Morgue Sokağı Cinayetleri oldu. Üniversitede okuyor olduğum bölümde gördüğüm bir yazardı 
Edgar Allan Poe ve derste Tell-Tale Heart (İspiyoncu Kalp/Gammaz Yürek) hikayesini okuyup çok etkilenmiştim yazım dilinden, tabii ki ondan sonra hemen en meşhur eserlerinden biri olan Morgue Sokağı Cinayetleri kitabını aldım. İlk modern polisiye hikayesi olan kitaptaki Auguste Dupin, Sherlock Holmes ve Hercule Poirot gibi pek çok ünlü dedektif karakterinin esinEdebiyat
Kötü Adam'ın Asistanı 8/10
Doğu Ekspresinde Cinayet 9/10
Morgue Sokağı Cinayetleri 8/10
Usher Evi'nin Çöküşü 9/10
Bu ay vizeler yüzünden az olsalar bile genel anlamda oldukça hoş kitaplar okuduğumu düşünüyorum. Ayın okuduğum ilk kitabı Kötü Adam'ın Asistanı oldu. Bana kalırsa oldukça tatlı hafif sayılabilecek bir fantastik kitaptı, konu olarak sade ama akıcıydı ve evreni ise karmaşık değildi insanın kafasını karıştırmıyordu. Bence fantastiğe giriş kitabı olarak düşünülebilecek bir kitap bile diyebiliriz.
Doğu Ekspresinde Cinayet ise ayın ikinci okuduğum kitabıydı. Agatha Christie okumaya yeni başladım ve bu yazarın okuduğum ikinci kitabıydı. Bir önceki ay On Kişiydiler okumuştum, o kitabı daha çok sevmiştim çünkü bu kitaba göre daha hareketli merak unsurunu biraz daha canlı tutuyordu. Doğu Ekspresinde Cinayet kitabında bir cinayet olmuş ve çözülüyorken On Kişiydiler’de karakterler katili bulmaya çalışırken aynı zamanda tek tek ölmeye devam etmeleri ve katili bulamazsalar hepsinin ölecek olması kitabı daha canlı ve keyifli yapmıştı. Ancak bu kitapta oldukça güzeldi tabii ki, olayların ilerleyişi, çözülüşü, her karakterin ifadelerini okumamız ve çelişkilere odaklanmamız çok keyifliydi. Sonu her zamanki gibi tahmin edilemeyecek şekilde bitti, bu da yazarın kitaplarını güzel yapan şeylerden biri bence. Genel olarak okuduğum iki kitabında da yazarın dilini ve anlatış şeklini, ilerleyişini çok sevdim kesinlikle daha fazla kitabını alıp okuyacağım.
Bu ayın diğer kitabı ise Morgue Sokağı Cinayetleri oldu. Üniversitede okuyor olduğum bölümde gördüğüm bir yazardı Edgar Allan Poe ve derste Tell-Tale Heart (İspiyoncu Kalp/Gammaz Yürek) hikayesini okuyup çok etkilenmiştim yazım dilinden, tabii ki ondan sonra hemen en meşhur eserlerinden biri olan Morgue Sokağı Cinayetleri kitabını aldım. İlk modern polisiye hikayesi olan kitaptaki Auguste Dupin, Sherlock Holmes ve Hercule Poirot gibi pek çok ünlü dedektif karakterinin esinDeus ex machina1000Kitap
Deus ex machina (Latince “makineden çıkan tanrı” anlamına gelir), çözümsüz ve umutsuz bir krizin beklenmedik ve olasılık dışı bir olayla aniden ve ani bir şekilde çözüldüğü bir edebî kurgu tekniğidir. Genellikle bir öykünün iç mantığını bozan “tembel yazım”ın bir işareti olarak görülse de, bazen öyküye düzgün bir son vermek veya tematik bir vurgu yapmak amacıyla kullanılır.
The Tell-Tale Heart ile İlişkisi
Edgar Allan Poe’nun “The Tell-Tale Heart” adlı öyküsünde, anlatıcının giderek artan suçluluk duygusu ve paranoyası, yaşlı adamın kalp atışlarını hayal etmesine neden olur ve bu da onun kendi kendini yok etmesine yol açar.
Deus ex machina aslında bir kurtarıcı değil, daha çok “karanlık” ya da ironik bir deus ex machina senaryosudur:
“Çözülemeyen Sorun” ve Müdahale: Anlatıcı, cesedi döşeme tahtalarının altına başarıyla saklayarak “mükemmel suçu” işlemiştir. Çözülemeyen sorun, uzun bir polis soruşturmasına yol açmadan hikâyeyi nasıl sonlandıracağıdır.
Ani, beklenmedik “müdahale”, onu kurtaran bir tanrı değil, daha çok anlatıcının ölü adamın kalbi olduğuna inandığı, içsel, ezici psikolojik kalp atışı sesidir — ya da belki de kendi kalbidir. Bu beklenmedik olay onu itiraf etmeye zorlar, suçu anında çözer ve gerilimi sona erdirir.
Tekniğin Tersine Çevrilmesi: Anlatıcı, bir tanrı tarafından korkunç bir kaderden kurtarılmak yerine (geleneksel deus ex machina), polise itiraf ederek içsel suçluluk duygusundan “kurtulur” ve kendi başlattığı bir çözüme (tutuklama) ulaşır.
#LiteraryDevices #EdebiTeknik #DeusExMachina #MakinedenTanrı Edgar Allan Poe
The Tell-Tale Heart ile İlişkisi
Edgar Allan Poe’nun “The Tell-Tale Heart” adlı öyküsünde, anlatıcının giderek artan suçluluk duygusu ve paranoyası, yaşlı adamın kalp atışlarını hayal etmesine neden olur ve bu da onun kendi kendini yok etmesine yol açar.
Deus ex machina aslında bir kurtarıcı değil, daha çok “karanlık” ya da ironik bir deus ex machina senaryosudur:
“Çözülemeyen Sorun” ve Müdahale: Anlatıcı, cesedi döşeme tahtalarının altına başarıyla saklayarak “mükemmel suçu” işlemiştir. Çözülemeyen sorun, uzun bir polis soruşturmasına yol açmadan hikâyeyi nasıl sonlandıracağıdır.
Ani, beklenmedik “müdahale”, onu kurtaran bir tanrı değil, daha çok anlatıcının ölü adamın kalbi olduğuna inandığı, içsel, ezici psikolojik kalp atışı sesidir — ya da belki de kendi kalbidir. Bu beklenmedik olay onu itiraf etmeye zorlar, suçu anında çözer ve gerilimi sona erdirir.
Tekniğin Tersine Çevrilmesi: Anlatıcı, bir tanrı tarafından korkunç bir kaderden kurtarılmak yerine (geleneksel deus ex machina), polise itiraf ederek içsel suçluluk duygusundan “kurtulur” ve kendi başlattığı bir çözüme (tutuklama) ulaşır.
#LiteraryDevices #EdebiTeknik #DeusExMachina #MakinedenTanrı Edgar Allan Poe