İran çok köklü kadim bir millet tarihçesi mö.658-mö549 medler ile başlıyor.Ahameniş imp Selevkos imp part imp. Sasaniler emeviler abbasiler tahiriler samaniler gazneliler selçuklular harezmşahlar timurlular safavi devleti ve afşar hanedanlığı ile devam eden iran kitabımızın konusu zend hanedanlığı ve kaçar hanedanı nın sonu ile tarihi oldukça kalabalıktır..Rıza şah Pehlevi Kaçar Hanedanı’nı son şahı Ahmed Kaçar’ı devirerek Pehlevi Hanedanı’nı kurmuş ve hemen bir anayasa çıkararak bundan sonra kaçar hanedanının başa geçmesini engellediğini (Süreyya) adlı kitabı okurken bahsetmiştik. Yorumumu sayfamda bulabilirsiniz .Pehlevi hanedanına yapılan devrim ile 1 nisan 1979 iran resmen islami cumhuriyet oldu.Beni SAdr c.Başkanı oldu Humeyni dini ve siyasi yetkileri elinde tuttu.ve iranda Humeyni devri başladı.
şimdi bir önceki hanedana KAÇAR Hanedanına değinelim.
1794-1925 yıllarını kapsar 130 yıl iranı’ı yönetmiştir.İran’da hüküm süren son Türk Hanedanlığıdır.Kaçar Boyunun (koyunlu ) Kovanlı da denir kolu tarafından kurulmuştur. Baba Muhammed Hasan Han Kerim Han zend tarafından Mazandaran da öldürüldü. Nadir şahın yeğeni adil şah Ağa muhammed hanı öldürmeyip hadım ettirdi bundan dolayı kardeşi hüseyin kuli han kovanlıların başına geçti Ağa muhammed han tahranda kerim han zend’ın yanında kaldığı süre boyunca kendisini ilim ve irfana verdi.1789 yılında iran şahı olarak tahta geçti fakat 1796 ya kadar resmi olarak taç giymedi 1794 te zend hanedanından lutf ali hanı öldürmesiyle tahta çıktı 1797 de de suikaste kurban gitti. zalimliği ve cimriliği ile tanınan ağa hizmetkarları tarafından şuşa (karabağ) çadırında öldürülmüştür. Zend Hanedanlığı ile devamlı olarak taht mücadelesi vermiştir. Zend hanedanlığı da Afşar imp. Nadir şah tarafından Doğu iran’a sürülmüş ölümünden
Ayşe Zarakol'un 
Batı’dan Önce isimli bu kitabı, genel olarak tarih ve Uluslararası İlişkiler alanında akademik bir çalışma görünümünde ve konuya uzak bir okur için, öyle bir çırpıda okunabilecek türden bir kitap değil. Kendi adıma, herhangi bir terime takılmadan, web'de küçük araştırmalar yapmadan, sözlüğe bakmadan kitap üzerinde ilerleyebildiğim içeriğin % 70'leri geçmediğini söyleyebilirim.
Buna rağmen; basmakalıp, nesnellikten uzak, hamaset sosuna bulanmış bir bakış açısından ziyade; dini, etnik, kültürel, her türlü aidiyetin ötesinde hazırlanmış, olabildiğince objektif ve ezber-bozan bir çalışmanın ürünü olarak, kitabı gerçekten çok beğendim.
Kitabın içeriği ana hatlarıyla şu şekilde:
- Doğu, Asya, Avrasya, Cihannüma terimlerinin açıklandığı, Asya ve Avrasya'daki Egemenlik ve Dünya Düzeni kapsamındaki tarihsel sürecin kavramsal ve kuramsal olarak açıklandığı BİRİNCİ BÖLÜM,
- Doğu kavramının ortaya çıkışı, Cengizli Dünya Düzenleri, 13. ve 14. yüzyıllar itibariyle Cengiz Han İmparatorluğu ve halefi olan hanlıkların anlatıldığı İKİNCİ BÖLÜM,
- Doğu'nun bölünmesi ve Cengizli sonrası Dünya Düzenlerinin (14. ve 15. yüzyıllar itibariyle Timurlular ve Mingler) anlatıldığı ÜÇÜNCÜ BÖLÜM,
- 15. ve 16. yüzyıllarda Doğunun genişlemesine söz konusu olan Timurlu Sonrası Dünya Düzenlerinin (Osmanlılar, Safevîler, Bâbürlüler) yer aldığı DÖRDÜNCÜ BÖLÜM,
- Küreselleşen bir dünya üzerinde Cengizli etkilerinin ele alındığı BEŞİNCİ BÖLÜM,
- Doğu dünya düzenlerinin yükselişinin ve düşüşünün tarih ve Uluslararası İlişkiler bağlamında incelendiği ALTINCI BÖLÜM,
- Son olarak, yazarın kitap içeriğinde öne sürdüğü savlar bağlamında şahsi olarak kendini konumladığı yaklaşımı açıklamış olduğu YEDİNCİ BÖLÜM
**Kitap, 2023
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Bilge Hükümdar: Ulug BegBilim Tarihi
Puan vermedi
Bilge Hükümdar: Ulug Beg
༄ ༄ ༄
Orta Çağ’da İslâm dünyasında hükümdar ve bilim adamı vasfını en iyi yaşayanlardan biri Muhammed Turagay, dedesi Timur'un kurduğu Timur Devletinin entelektüel bir kişiliğiyle ‘Uluğ Beg’ diye anıldı. Orta Çağ İslam dünyasının ön asya coğrafyasının Türk-Moğol devlet esasları, askerî teşkilat unsurları ile İslâmî değer ve İran medeniyetinin unsurlarıyla harmanlanan kendine has bir sentezi ortaya çıkartan bir ‘Timur Devleti’ var. Timurlular devrinin siyasi başarılı çağı Timur zamanı iken bilim ve kültür başarısının rönesans çağı da torunu Uluğ Beg dönemidir. 1901’de Orta Asya, İslâm ve Türk tarihi profesörü olarak atanan V. V. Barthold; Timur'un saltanatı, Uluğ Beg’in çocukluğu, gençliği, hakimliği, ilmî faaliyetleri ve son yılları ile yedi başlıkla “Uluğ Beg – Bilge Türk Hükümdar” kitabın alanın uzmanı tarafında hazırlanmıştır.
Mirza Şahruh ile Gevherşad Aga’nın oğlu olarak 1394’te Sultaniye’de doğan Muhammed Turagay(Uluğ Beg), bilimle ilgilenerek astronomi bilgini olması yanında hükümdarlık görevini de yapmıştır. Bilimin topluma verdiği yarar ve gücün zevkini alıp nesillere aktarmasında çaba gösteren Uluğ Beg, Buhara'da inşa ettiği medresenin üzerine “kadın-erkek bütün Müslümanlara ilim tahsil etmenin farz olduğu” hadisini asarak idrak etmişti. Çocukluk döneminde iyi bir eğitim alarak gençliğinde babası Şahruh, Uluğ Beg’i Semerkant Hâkimliğine getirmişti. Bu görevinde 1409 yılından 1411’e kadar bu görevi icra ettikten sonra Mâverâünnehir’i idâre etmesi için vâli ve melik olarak görev yaptı öyle ki bu görevi 1447’ye kadar sürdürerek 36 yıl tamamladı. Bu süre zarfında özellikle Timur’un ölümünden sonra Özbekler, karşı saldırı ve şehirleri kuşatma girişimlerine geçmişlerdi. Uluğ Beg’in hâkimliği döneminde Fergana ve
Puan vermedi·288 syf.·
Beğendi
·2023 53. kitabı
Tarihseverlere ve meraklısına tavsiye edilir. Osmanlı tarihine hakim olanlara pek tavsiye etmiyorum onlara çok yüzeysel gelecektir çünkü bu kitap başlangıç için uygun. 600 senelik Osmanlı tarihi, 288 sayfada ancak bu kadar güzel anlatılabilirdi. Bu yüzden Osmanlı tarihine giriş için harika bir başlangıç kitabı. Konularına bakacak olursak; padişahlardan, diğer devletlerle ilişkilerden, savaşlardan, isyanlardan,Köprülüler başta olmaz üzere sadrazamlardan bahsedilmiş. Konular başlık başlık açıklanmış. Şunu da belirteyim fazla ayrıntıya boğan bir kitap değil.
Osmanlı hakkında yanlış ve eksik bildiğim bazı şeyler varmış. Okuduğum kadarıyla aklımda kalanları size de aktarmak isterim.
3. padişah Sultan Murad ile başlayalım. Öncelikle Bizans yanlısı iki kardeşini öldürüyor. İsyan etmeye kalkan oğlu Savcı Bey'in de bir daha padişah olma şansı kalmasın diye gözlerine mil çektiriyor. Kosova Savaşı'nda şehit oluyor.
Yıldırım Bâyezid'e gelirsek kendisi savaşta tahta çıkan ve yine savaşta tahttan inen bir padişah. Timur ile mücadelesi meşhur. Erhan Afyoncu eğer Timur olmasaydı İstanbul'un Bâyezid döneminde fethedileceği ihtimali olduğunu yazmış. Esir düştükten sonra Timur ona gayet iyi davranmış fakat oğlu onu kaçırmaya çalışınca kafese koymuş. Esir düştükten kısa bir süre sonra da ölmüş. Ölüm nedeni tartışmalı. Âşıkpaşazade, padişahın yüzüğündeki zehri içerek intihar ettiğini söylemiş.
Çelebi Mehmed'in kaderi de babasına benziyor. Babası Timur ile mücadele ederken. Çelebi Mehmed, Timur'un oğlu Şahruh ile mücadele ediyor. Timurlular çok büyük.
Geldik 2. Murad'a çok sevdiğim bir padişahtır. Fatih'in babasıdır. Varna ve 2. Kosova savaşlarında Haçlıları mağlup etmiştir. Onun döneminde akçe değerini koruyor devletin geliri artış gösteriyor ve muhalefet de kalmıyor. Büyük oğlunun
İlber Ortaylı'dan 14. 17. yüzyıl arası Türk tarihi derlemesiTarih
Türklerin Altın Çağı kitabında ünlü tarihçi İlber Ortaylı 14. ve 17. yüzyıllar arasında Hindistan'dan Rumeli topraklarına kadar uzanan geniş bir coğrafyada Türklerin kurdukları devletleri mercek altına alıyor. Osmanlı Devleti'nin dışında bu dönem varlık göstermiş Timurlular, Memluklar, Kırım Hanlığı gibi birçok Türk Devleti bu kitapta incelenmektedir. Kitap bir röportaj gibi soru-cevap şeklinde yazılmış. Bu kitap için bir akademik tarih kitabı diyemesek de, İlber Ortaylı'nın kaleme aldığı kaliteli bir popüler tarih kitabı diyebiliriz.
Timur HanTarih
Timur devrine geçmeden önce Timur'dan önceki durumdan bahsetmiş yazar. Ben de burada birazcık o karışık döneme maksat bilgi aktarımı olsun diye değinmek isterim. Cengiz Han'dan sonra devletin başına Ögedey geçiyor ve onun kardeşi Çağatay'a ise belli başlı yerler veriliyor. Çağatay müslümanlığa iyi bir niyetle bakan kişi değildir. Ona göre her şey Cengiz han yasalarıdır. Öyle ki nehire giren müslümanları öldürmekten bile çekinmemiştir yasalar uğruna.
Buna rağmen çok gariptir ki kendisinin Müslüman bir veziri de vardır ve söz konusu kişi için de çok önemlidir bu vezir.
Çağatay devleti, Çağatay'ın ölümünden sonra kuruluyor. Büyük kağan tarafından Yisü Möngke sülale reisi olarak tanınıyor.
Bu sırada Altın Orda hükümdarı Batu Han gözünü doğuya doğru çeviriyor, çünkü büyük Kağan Ögedey'i halef seçmişti. Batu Han, kurultaya katılmıyor, daha da ileriye giderek Büyük Kağan'ın üzerine yürüyor şans ondan yana oluyor ve Kağan ölüyor. Ailenin en yaşlısı olması hasebiyle kurulu toplayıp Cengiz Han'nın torunu Möngke'yi büyük Kağan olarak seçiyor.
Möngke öldükten sonra kardeşleri Kubilay ile Arık Büke taht kavgalarına girişiyorlar.
Bu esnada Çagatay'ın torunu Algu, Arık Böke adına savaşıyor. Çağatay ailesinden gelen Kara Hülegü başa geçmiş ancak ölmüştür. Bu adamın eşi Ergene Hatun'da oğlu Mübarek Şah adına naiblik etmektedir. İşte Algu daha önceleri Çağatay hanedanı ile ilgili olmayan yerleri de alınca Ergene Hatun şikayet için Arık Büke'ye başvuruyor. Algu ile Ergene evleniyor. Algu Orta Asya'da bağımsız bir Moğol devleti'nin kurucu sayılır. O öldükten sonra Müslüman olan Mübarek Şah Çağatay Han'ı ilan edilsede daha sonra Moğolistan'a muzaffer olan Kubilay tarafından bir diğer Çağatay şehzadesi Barak tarafından taht elinden alınıyor.
Daha sonra tahta onun oğlu Tuva geçecektir.