Küçük dükkanları ve kitapçıları yalnızca Amazon'un yararına ortadan kalktığında, kafelerinin ve çay salonlarının yerini Starbucks, küçük restoranlarının yerini McDonalds, KFC, Pizza Hut ve Burger King, küçük seyahat acentelerinin yerini TripAdvisor, Hotels.com ve Airbnb, taksilerin yerini Uber aldığında, Avrupa hâlâ Avrupa olarak mı kalacak? Ve bu firmaların Avrupa'da yalnızca minimum düzeyde, çoğu zaman yerel bir şirketin yarısı kadar vergi ödediğini düşünürsek gelecekte okullarımızı, hastanelerimizi, yollarımızı ve polisimizi kim finanse edecek?
Yapay Zeka1000Kitap
"Herkes bilgilerini ve deneyimlerini sosyal ağlar üzerinden zaten paylaşıyor. Düşünceler, videolar, fotoğraflar...
Her şeylerini! Yaşam bütün insanlıkla bilgi paylaşımından ibaret artık. Wikipedia'yı kim yazıyor? Hepimiz! İçimizden kim Facebook üzerindeki birkaç beğeni yüzünden siyasi eylemden vazgeçmemiştir? Ya da TripAdvisor'ın tavsiyelerine uymak için
lokanta seçimini değiştirmemiştir? Veya Google Maps'in talimatlarına uymak için yolundan sapmamıştır? Yaşam, örgütlü
bilgiden ibarettir ve bizler de kendi verilerimizi karşılıksız olarak veri merkezlerine bırakmakla internete dönüşüyoruz. Toptan internet biziz, ticaret biziz. İnsanlığın gitgide siborglaşmasıyla
birlikte de biyoloji yapay zekâyla fiziksel anlamda da birleşecektir. Yeni, çok büyük ve çok güçlü bir insanlık doğacaktır. İnsan-hayvan ölüyor artık, onun yerine insan-tanrı doğuyor."
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
İndirgemeci gözetleme yöntemlerinin yanında, bireylerin birbirini durmadan izlediği P2P, yani eşler arası sistemler de mevcut. Örneğin Tripadvisor otelleri, kısa dönemli kiralık evleri, restoranları ve turistleri dünya çapında izleyen bir gözetim sistemi kullanır. Bu sistem 2019’da, 859 milyon yorum ve 8,6 milyar konaklama mekânı, restoran ve turistik işletmeye internette göz atan 463 milyon gezgin tarafından kullanılmıştı. Bir restoranın ziyaret edilmeye değer olup olmadığını belirleyen, sofistike bir yapay zekâ algoritmasından ziyade bizzat kullanıcılardır. Restoranda yemek yiyenler, işletmeyi puanlayabiliyor, fotoğraf ve yorum ekleyebiliyor. Tripadvisor algoritması sadece verileri topluyor, restoranın ortalama puanını hesaplıyor, kendi türündeki diğer restoranlarla karşılaştırarak sıralıyor ve sonuçları herkesle açıkça paylaşıyor.
Fakat algoritma tüm bunları yaparken bir yandan da ziyaretçileri sıralıyor. Kullanıcılar yorum yaptığında veya seyahatleriyle ilgili yazılar paylaştığında yüz puan; fotoğraf veya video yüklediğinde otuz puan; forumda paylaştığında yirmi puan; işletmeleri oyladığında beş puan ve başkalarının yorumlarını oyladıklarında bir puan alıyorlar. Tüm bu faaliyetlerine göre kullanıcılar Birinci Seviyeden (üç yüz puan) Altıncı Seviyeye (on bin puan) dek sıralanıyor ve seviyelerine göre avantajlar kazanıyorlar. Sistemin kurallarını, mesela ırkçı yorumlar paylaşarak, haksız yere kötü yorumlar yazıp restorana şantaj yapmaya çalışarak ihlal eden kullanıcılara bazı yaptırımlar uygulanabiliyor, hatta sistemden tamamen atılabiliyorlar. Buna eşler arası gözetim deniyor. Herkes birbirine durmadan not veriyor. Tripadvisor’ın takip kameralarına ve casus yazılımlara yatırım yapmasına veya hiper-komplike biyometrik algoritmalar geliştirmesine gerek yok. Neredeyse
Tripadvisor ve onun gibi diğer eşler arası gözetim sistemleri, her gün milyonlarca insana değerli bilgiler sağlayarak tatillerini planlalamalarına, iyi otel ve restoranları bulmalarına yardımcı oluyor. Fakat bunu yaparken özel ve kamusal alan arasındaki sınırı da esnetiyorlar. Bugünedek müşteriyle garson arasındaki ilişki, nispeten özeldi. Bir bistroya girmek
yarı-özel bir alana girmek ve garsonla yarı-özel bir ilişki kurmak demekti. Herhangi bir suç teşkil etmediği sürece müşteriyle garson arasında yaşananlar yalnızca onları ilgilendirirdi. Garson kaba davrandıysa ya da ırkçı bir yorum yaptıysa mekânda olay çıkarabilir, hatta arkadaşlarınıza oraya bir daha gitmemelerini söyleyebilirdiniz; yine de bundan çok az kişinin haberi olurdu.
Eşler arası gözetim ağları bu mahremiyet duygusunu ortadan kaldırdı. Personel bir müşteriyi memnun edemezse restoran kötü yorumlar alır ve bu da gelecek binlerce potansiyel müşterinin kararını etkileyebilir. Öyle ya da böyle, güç dengesi müşterilerin lehine değişirken, hizmet sektörü çalışanları halkın denetimine eskisinden çok daha fazla maruz kalıyor
Tripadvisor...Araştırma-İnceleme Tarih
Tüm bu indirgemeci gözetleme yöntemlerinin yanında, bireylerin birbirini durmadan izlediği P2P, yani eşler arası sistemler de mevcut. Örneğin Tripadvisor otelleri, kısa dönemli kiralık evleri, restoranları ve turistleri dünya çapında izleyen bir gözetim sistemi kullanır. Bu sistem 2019'da, 859 milyon yorum ve 8,6 milyar konaklama mekânı, restoran ve turistik işletmeye internette göz atan 463 milyon gezgin tarafından kullanılmıştı. Bir restoranın ziyaret edilmeye değer olup olmadığını belirleyen, sofistike bir yapay zekā algoritmasından ziyade bizzat kullanıcılardır. Restoranda yemek yiyenler, işletmeyi puanlayabiliyor, fotoğraf ve yorum ekleyebiliyor. Tripadvisor algoritması sadece verileri topluyor, restoranın ortalama puanını hesaployor, kendi türündeki diğer restoranlarla karşılaştırarak sıralıyor ve sonuçları herkesle açıkça paylaşıyor.
Sayfa 235 - Jaguar Kitap, 6. Baskı: Kasım 2021, İspanyolcadan Çeviren Yıldız Ersoy Canpolat
Nasıl davranacağımızı bilemediğimiz zamanlarda davranı şımıza rehberlik etmesi için gruba bakarız. Sürekli etrafımızı tarar ve "Diğer herkes ne yapıyor?" diye merak ederiz. Amazon, Yelp ya da TripAdvisor'da yorumları kontrol ederiz çünkü en iyi" satın alma, yeme ve seyahat alışkanlıklarını taklit etmek isteriz. Bu genelde akıllıca bir stratejidir. Sayısal kanıtları vardır.
Ancak bir dezavantajı da olabilir.
Kabilenin normal davranışı genellikle bireyin arzulanan davranışına hâkim gelir.
...
İnsanlar da böyledir. Grubun normlarına uymak için muazzam bir iç baskı vardır. Kabul edilmenin ödülü genellikle bir tartışmada haklı çıkmanın, akıllı görünmenin ya da gerçeği bulmanın ödülünden daha büyüktür. Çoğu zaman tek başımıza haklı olmaktansa grupla birlikte yanılmayı yeğleriz.
Sayfa 132
