Kimin daha vatansever olduğunu ölçmenin bir yöntemi mi var? Neden bazıları, memleketi kendilerinin daha çok sevdiğini ileri sürerek bir ayrıcalık elde etmeye çahşırlar?
"Küçük şeyleri unutamayanlar, en geri hatıraları da unutamayanlardır. Hafızalarının bu bahtsız kuvveti karşısında hiçbir memleket, hiçbir vatan tutamadan her yeri, her şeyi severek öleceklerdir."
Geçmişe ait ne varsa onlarla yaşamaya bayılırdı. Sahip olduğu hiçbir eşyasını atmazdı, atamazdı. Garip bir bağ kurmuştu her biriyle. Sanki onlar giderse boşluğa düşecek gibi hissediyordu. Hayatından eşyaların değil de anıların yok olacağını düşünüyordu.
Feuerbach 'Eskiler için dünya bir hakikâtti,' der ama buna şu önemli eklemeyi yapmayı unutur: 'Onlar bu hakikâtin arkasındaki hakikâtsizliği bulma çabası içindeydiler ve sonunda bunu gerçekten başardılar.' ... Vatan kavramının yüce anlamı kaybolur ve Hıristiyan kendisini 'yeryüzünde bir yabancı' olarak görmek zorunda kalır...