İnsan eğer insanlığın yaşamı hakkında düşünmek ve konuşmak isterse, birkaç asalağın yaşamı üzerinde değil, insanlığın yaşamı üzerinde düşünmek ve konuşmak zorundadır.
Bu gerçek 2x2=4 gibi bir gerçektir. Bunu görememiştim. Çünkü 2x2=4 olduğunu kabul etseydim, kendimin iyi olmadığını kabul etmek zorunda kalacaktım. Oysa kendimi iyi hissetmek benim için 2x2=4'ten daha önemli ve daha gerekliydi. Ancak şimdi, iyi insanları sevmeye başladıktan ve kendimi nefrete lâyık bulduktan sonra, gerçeği kabul ediyordum. Benim için her şey artık açıklığa kavuşmuştu.
Doğrunun adresi, matematik kanunları gibi tektir. Dünyanın her yerinde 2x2=4'tür, değişmez. Doğruluk, dürüstlük de öyledir. Bir şey doğruysa doğrudur, eğriyse de eğridir. Kendi menfaatlerin, ucuz çıkarların uğruna karşındakini aptal yerine koyamazsın. Eğri olanı doğru diye savunamazsın..
Açık ve net olan bir gerçek vardı: "Yaşamın anlamını kavramak için her şeyden önce yaşamın anlamsız ve kötü olmaması gerekiyordu." Ben ne diye uzun bir süre böyle apaçık bir gerçeği görmeden dolaşmıştım, bilemiyorum. İnsan eğer insanlığın yaşamı hakkında düşünmek ve konuşmak isterse, birkaç asalağın yaşamı üzerinde değil, insanlığın yaşamı üzerinde düşün-mek ve konuşmak zorundadır.
Bu gerçek 2x2=4 gibi bir gerçektir. Bunu ben göre-memiştim. Çünkü 2x2-4 olduğunu kabul etseydim, kendimin iyi olmadığını kabul etmek zorunda kalacaktım. Oysa kendimi iyi hissetmek benim için 2x2=4'ten daha önemli ve daha gerekliydi. Ancak şimdi, iyi insanları sevmeye başladıktan ve kendimi nefrete lâyık bulduktan sonra, gerçeği kabul ediyordum. Benim için her şey artık açıklığa kavuşmuştu.