Roman, yerle göğü birleştirici mahiyetiyle insan ve toplum harekiyet ve seyyaliyeti içinde en ulvi ve münezzeh mânâya kadar ulaştırılabilir. Ve artık toprak üstü sefil mânânın yerde bırakılması şartiyle mefhum ve mahiyetini değiştirerek Frenklerin (Ekritür-Destine), Müslümanların da (Alınyazısı-Kader) dediği takdir kalemindeki hikmete yol arayabilir. O zaman karşımıza süfli mânâsıyla roman değil, ulvî keyfiyetiyle İlâhî sanat çıkar ve roman dize gelir.
Koyu katolik bir Fransız edibi "Roman" isimli tetkikinde bu noktaya biraz yaklaşmıştır.
Sayfa 569 - Ağustos 1994, “SELÂM SANA HAŞMETLİ AZAP!”, Ufuk: Hüviyet, İbda Yay.
610’DA 29 YAŞINDA ÖLEN AMMONİS İÇİNEdebiyat
Rafael, şair Ammonis’in mezar yazıtı için
birkaç dize yazmanı istiyorlar.
Uyumlu, parlak bir iki söz. Bunu başaracak,
Ammonis’e, bizim şairimize yaraşır sözleri
tek yazacak sensin.
Doğal ki, onun şiirlerinden söz edeceksin—
güzelliğinden de söz et
tutkun olduğumuz ince güzelliğinden.
Senin Yunancan her zaman güzel ve müziklidir.
Şimdi bütün ustalığını göstermeni istiyoruz.
Aşkımız ve üzüncümüz yabancı bir dilde akıyor.
Mısırlı duygularını dök yabancı bir dile.
Rafael, öyle dizeler yazmalısın ki
yaşadıklarımızdan bir şeyler olmalı içinde
şiirin ritmi ve her dize göstermeli
bir İskenderiyeli bir İskenderiyeli’den söz etmekte.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Sadece izliyordukAlıntı
✧༻Sahil, denizin çılgın dalgalarıyla taşlara taklalar attırdığı bir çöle benziyordu; deniz istediği her şeyi yapabiliyordu ve tek istediği yerle bir etmekti. Çılgın dalgalar gürül gürül coşup kasabayı, kayalıkları dövüyor, sahilleri dize getiriyordu༺✧.
Seninle ben bir ağaç kovuğunda iki mantar gi-biyiz, diz dize otururuz, bir yere gidemeyiz. Yalnızca ben kalacağım senin yanında daima... sen de benim yanımda...
Yunanca'da "dâhi" ile "şair"in kökleri bir; "mübdi" demek... Üstadım'ın dilinden, şairin memuriyeti ve şiirin mânâsı:
"Üstün idrak müessisesi şiir, ilk borç olarak, elinde kâinat sırlarının anahtarı, O'nun (Allah'ın Sevgilisi) hilkat sırrının ve Kâinat Efendiliği makamının eşiğinde dize gelecektir... Şiir bu mukaddes eşiğin süpürgesi; şair de boynundaki süpürücülük borcuyla insanoğlunun en yüksek rütbelilerinden birisi...
Sayfa 359 - Ağustos 1994, “BU ASRIN SAHİBİSİNİZ!...”, Vâridât: Mehdi, İbda Yay.
Bir cümlenin de dize olabilmesi için her şeyden önce çok anlamlı olması gerekir. Net olarak tek bir anlamı içeren hiç bir cümle dize olma başarısını gösteremez.
