ZESTO PSOMİ-FEYZA HEPÇİLİNGİRLER-400 sayfa ,
“… mübadillerden biri anlatmıştı. Yerleşmek için kapısını açıp içeri girdikleri evde sofrayı kurulu bulmuşlar. Tabaklarda çorbalar bile öylece duruyormuş. O sofranın başına oturup ağlamışlar hep birlikte.”
Zesto Psomi,bir mübadele ve yarım kalan aşklar romanı.Girit’te başlayıp Ayvalık’ta, Cunda Adası’nda biten yaşam öyküsü.Mübadillerin en çok yerleştirildiği yerlerden biri Ayvalık’tır.Mübadele öncesi nüfusun çoğunu Rumlar oluşturduğu için onlarda göçe zorlanmış,her iki taraf birbirini “öteki”olarak görmüş,Türk,Türkçe bilmeden Rumca,Rum,Rumca bilmeden Türkçe konuşup Anavatan kabul edilen yerleri hayatlarında hiç görmemiş,”Siz gitmek zorundasınız. Çünkü artık bizden değilsiniz. Burada sizi istemiyoruz,” lafları ile iki tarafta dışlanmış,reddedilmiş,doğdukları,
büyüdükleri,evlenip çoluk çocuğa karıştıkları topraklardan bir gecede ayrılmak zorunda kalmışlar.Türkler Rumca konuşmalarına rağmen,adadan Türk oldukları için değil Müslüman oldukları için uzaklaştırıldığı halde geldikleri topraklarda yeterince Müslüman sayılmayıp” yarım gâvur” diye dışlanmışlar.
Adada doğup,büyüyüp yaşadıkları halde hiç deniz insanı olamayan insanların vatanı olarak gördükleri Girit’ten Ayvalık’a uzanan hikayelerinin anlatıldığı Zesto Psomi ,mübadele sırasında yaşanan acılar (kimi kurulu sofrasını bıraktığı,kimi yeni vatanına gidiş yolunda canını verdiği,kimisinin sağ salim geldiği yeni topraklarda “memleket”özlemi çektiği) ile birlikte,aşk,dönüşüm ve hayata tutunmayı da işlemektedir.
Özellikle yarım kalmış aşklar,kadının çektiği sıkıntılar,aşık oldukları erkekler yerine kendilerinden çok çok büyük erkeklerle çocuk yaşta evlendirilen ve kendileri de çocuklarına aynısını yapan kadınlar.Sevgisiz büyüdükleri için sevgi nedir bilmeyen