Bu seriyi en sevdiğim yazar olan 
Peyami Safa'yla başlatıyorum.
Psikolojik tahliller, dış görünüş betimlemeleri ve diyalektik felsefe diyince aklıma gelen ilk roman yazarı Peyami Safa'dır. İnsanın ruh hallerini ve bedene yansıma biçimlerini epey dengeli ve gerçekçi biçimde sunar. Benim için en çok da bu yönüyle hayranlık uyandıran, usta bir yazardır.
Safa romanları tezlidir. Bu nedenle romanlarında birbirine benzer unsurlar bulmak zor değildir. En belirgin biçimde de 
Yalnızız romanında bir tez ortaya koyulur. Akıl ve kalbin birleştiği, sentez bir kafa yapısı ideal görülür. Sentez bir kafa yapısıyla yönetim kurgulanır, bu yönetim de idealdir. Böylece teorik açıdan çok güçlü bir karakter ortaya çıkar: Samim (Yalnızız'dan). Her romanında en az bir adet bulunan bu karakterler, diyalektiğin iki ucunda sallanıp duran "aşırı" karakterleri orta yola çağıran, akıllı, ince fikirli, salim kafasıyla insanların ruhsal bunalımlarını analiz eden ve bu açıklamalarla hem onları hem okurlarını tatmin eden, tabiri caizse okurları "Bakın, doğru yol bu, akıllı olun." diye dürten, son derece etkileyici (Safa'ya da kıvrak zekâsını sergileme imkânı veren :) ) karakterlerdir.
Bu sentezlerinin temelinde ikilikler vardır. İyi-kötü, Doğu-Batı, akıl-kalp, mantık-ülkü, fizik-metafizik, ruh-beden temelli ikilikler roman karakterlerine sirayet eder. Bu ikilikler arasında kalan ve genelde erkeklere nazaran daha güçsüz ve istikrarsız çizilen kadın karakterler de klasiktir. Bu karakterler üzerinden ikiliklerin yarattığı kararsızlıkların ve tereddütlerin psikolojisini çok iyi sunar. Tüm bu ikili durumlarda da karakterlerin fikirleri üzerinde tartışmaları göze çarpar. Bu tartışmalar da Safa romanlarına o özgün lezzeti verir.
Safa romanlarında önemli bir unsur, metafiziktir. Safa'nın mistik ögelere olan inancı, bazı romanlarında kendini belli eder. Fakat, bu inancı muğlak biçimde ortaya koyar. Romanlarının bazı kısımlarında bu gizemleri hissettirir. 
Matmazel Noraliya'nın Koltuğu bu konuda en kritik romanıdır. Hayal mi gerçek mi rüya mı, tam emin olunamayan bazı sahneler tasvir eder. Okuruna mistisizmin büyülü ve düşündürücü dünyasının kapısını açar.
Romanlarında genellikle kadın-erkek ilişkileri, aşk üçgenleri ve hastalıklar ön plandadır. Olay örgüleri klişe, herhangi bir romanda görülebilecek cinstendir. Hikâyeler genelde iki erkek arasında kalan kadın, iki kadın arasında kalan erkek ve aldatma üzerinden yürür. Buna rağmen tempo yüksektir, merak unsuru diridir. Bu mevzular, o günün toplumsal durumları içerisinde, kültürel yozlaşmalarla birlikte işlenir. Şaşırtıcı sonların görülmesi de muhtemeldir. Fakat sırf olaylar için Safa okunmaz elbet. Safa'yı özgün yapan akılcı tavrı ve anlatım biçimidir.
SAFA'NIN DİLİ:
Dili, yeni başlayan okurlar için nispeten ağır görülebilse de ortalama okurlar için gayet akıcıdır. Çok sanatlı ya da olaydan uzak bir dili yoktur. Olay örgülerinin çevresinde dengeli düzeyde, çoğunlukla da psikolojik betimlemeler yer alır. Osmanlı Türkçesi'nden kelimeler olsa da yabancılık çekilecek ve akıcılıktan kopulacak yoğunlukta değildir.
ROMANLARI VE SINIFLANDIRMA:
Bütün romanlarını okumasam da okuduklarım kadarından söz etmek istiyorum.
Birbirine en çok benzeyen kitapları bence 
Bir Akşamdı, 
Şimşek, 
Sözde Kızlar ve #k:1078.
En özgün romanları ise Yalnızız, 
Biz İnsanlar, Matmazel Noraliya'nın Koltuğu, 
Bir Tereddüdün Romanı ve #k:373.
Birkaç romanından çok kısa bahsedeyim. Yalnızız ideal bir kafa yapısının ve ülkenin tasvir edildiği, akılcı bir roman.
Matmazel Noraliya'nın Koltuğu, mistisizme dair etkili ve garip bir roman.
Biz İnsanlar, aşk, ideolojiler ve kararsızlıkların ağır bastığı bir roman.
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu ise Safa'nın en duygusal romanı.
ROMAN OKUMA SIRALAMASI ÖNERİSİ:
1. 
Fatih Harbiye
2. Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
3. 
Mahşer
4. Bir Tereddüdün Romanı
5. Biz İnsanlar *
6. Matmazel Noraliya'nın Koltuğu *
7. Yalnızız *
Safaseverler elbette hepsini okuyabilir.
Fakat bence kalan romanlarını bu sıralamadan sonra okumak daha iyi. Bazen zirve kitapları en sonda bitirmek, o kitaba gelene kadar yazarın kalemine çok alışıldığı için zirvenin lezzetinin tam alınmamasına sebep olabilir. Zira ben Safa romanlarına zirve eserle başlamış bir okur olarak hâlâ zirvenin etkisini yaşıyorum.
*Öyle çok kitabını okuyamam, en fazla üç tane öner yeter; diyenlere de bu son üç eseri sırayla okumalarını önerebilirim.
PEYAMİ SAFA KİTAP İNCELEMELERİM:
Mahşer: #215907395
Şimşek: #228127509
Not: Yalnızız, Biz İnsanlar, Matmazel Noraliya'nın Koltuğu ve Bir Tereddüdün Romanı'nı da tekrar okuyup incelemek istiyorum. Umarım bu imkânı bulurum.
Diğer yazar incelemelerime de buradan ulaşabilirsiniz: #245063856
Sizin Peyami Safa hakkında başka fikirleriniz ya da eklemek istedikleriniz varsa yorumlarda buluşalım.
Peyami Safa'yla başlatıyorum.
Psikolojik tahliller, dış görünüş betimlemeleri ve diyalektik felsefe diyince aklıma gelen ilk roman yazarı Peyami Safa'dır. İnsanın ruh hallerini ve bedene yansıma biçimlerini epey dengeli ve gerçekçi biçimde sunar. Benim için en çok da bu yönüyle hayranlık uyandıran, usta bir yazardır.
Safa romanları tezlidir. Bu nedenle romanlarında birbirine benzer unsurlar bulmak zor değildir. En belirgin biçimde de Yalnızız romanında bir tez ortaya koyulur. Akıl ve kalbin birleştiği, sentez bir kafa yapısı ideal görülür. Sentez bir kafa yapısıyla yönetim kurgulanır, bu yönetim de idealdir. Böylece teorik açıdan çok güçlü bir karakter ortaya çıkar: Samim (Yalnızız'dan). Her romanında en az bir adet bulunan bu karakterler, diyalektiğin iki ucunda sallanıp duran "aşırı" karakterleri orta yola çağıran, akıllı, ince fikirli, salim kafasıyla insanların ruhsal bunalımlarını analiz eden ve bu açıklamalarla hem onları hem okurlarını tatmin eden, tabiri caizse okurları "Bakın, doğru yol bu, akıllı olun." diye dürten, son derece etkileyici (Safa'ya da kıvrak zekâsını sergileme imkânı veren :) ) karakterlerdir.
Bu sentezlerinin temelinde ikilikler vardır. İyi-kötü, Doğu-Batı, akıl-kalp, mantık-ülkü, fizik-metafizik, ruh-beden temelli ikilikler roman karakterlerine sirayet eder. Bu ikilikler arasında kalan ve genelde erkeklere nazaran daha güçsüz ve istikrarsız çizilen kadın karakterler de klasiktir. Bu karakterler üzerinden ikiliklerin yarattığı kararsızlıkların ve tereddütlerin psikolojisini çok iyi sunar. Tüm bu ikili durumlarda da karakterlerin fikirleri üzerinde tartışmaları göze çarpar. Bu tartışmalar da Safa romanlarına o özgün lezzeti verir.
Safa romanlarında önemli bir unsur, metafiziktir. Safa'nın mistik ögelere olan inancı, bazı romanlarında kendini belli eder. Fakat, bu inancı muğlak biçimde ortaya koyar. Romanlarının bazı kısımlarında bu gizemleri hissettirir. Matmazel Noraliya'nın Koltuğu bu konuda en kritik romanıdır. Hayal mi gerçek mi rüya mı, tam emin olunamayan bazı sahneler tasvir eder. Okuruna mistisizmin büyülü ve düşündürücü dünyasının kapısını açar.
Romanlarında genellikle kadın-erkek ilişkileri, aşk üçgenleri ve hastalıklar ön plandadır. Olay örgüleri klişe, herhangi bir romanda görülebilecek cinstendir. Hikâyeler genelde iki erkek arasında kalan kadın, iki kadın arasında kalan erkek ve aldatma üzerinden yürür. Buna rağmen tempo yüksektir, merak unsuru diridir. Bu mevzular, o günün toplumsal durumları içerisinde, kültürel yozlaşmalarla birlikte işlenir. Şaşırtıcı sonların görülmesi de muhtemeldir. Fakat sırf olaylar için Safa okunmaz elbet. Safa'yı özgün yapan akılcı tavrı ve anlatım biçimidir.
SAFA'NIN DİLİ:
Dili, yeni başlayan okurlar için nispeten ağır görülebilse de ortalama okurlar için gayet akıcıdır. Çok sanatlı ya da olaydan uzak bir dili yoktur. Olay örgülerinin çevresinde dengeli düzeyde, çoğunlukla da psikolojik betimlemeler yer alır. Osmanlı Türkçesi'nden kelimeler olsa da yabancılık çekilecek ve akıcılıktan kopulacak yoğunlukta değildir.
ROMANLARI VE SINIFLANDIRMA:
Bütün romanlarını okumasam da okuduklarım kadarından söz etmek istiyorum.
Birbirine en çok benzeyen kitapları bence Bir Akşamdı, Şimşek, Sözde Kızlar ve #k:1078.
En özgün romanları ise Yalnızız, Biz İnsanlar, Matmazel Noraliya'nın Koltuğu, Bir Tereddüdün Romanı ve #k:373.
Birkaç romanından çok kısa bahsedeyim. Yalnızız ideal bir kafa yapısının ve ülkenin tasvir edildiği, akılcı bir roman.
Matmazel Noraliya'nın Koltuğu, mistisizme dair etkili ve garip bir roman.
Biz İnsanlar, aşk, ideolojiler ve kararsızlıkların ağır bastığı bir roman.
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu ise Safa'nın en duygusal romanı.
ROMAN OKUMA SIRALAMASI ÖNERİSİ:
1. Fatih Harbiye
2. Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
3. Mahşer
4. Bir Tereddüdün Romanı
5. Biz İnsanlar *
6. Matmazel Noraliya'nın Koltuğu *
7. Yalnızız *
Safaseverler elbette hepsini okuyabilir.
Fakat bence kalan romanlarını bu sıralamadan sonra okumak daha iyi. Bazen zirve kitapları en sonda bitirmek, o kitaba gelene kadar yazarın kalemine çok alışıldığı için zirvenin lezzetinin tam alınmamasına sebep olabilir. Zira ben Safa romanlarına zirve eserle başlamış bir okur olarak hâlâ zirvenin etkisini yaşıyorum.
*Öyle çok kitabını okuyamam, en fazla üç tane öner yeter; diyenlere de bu son üç eseri sırayla okumalarını önerebilirim.
PEYAMİ SAFA KİTAP İNCELEMELERİM:
Mahşer: #215907395
Şimşek: #228127509
Not: Yalnızız, Biz İnsanlar, Matmazel Noraliya'nın Koltuğu ve Bir Tereddüdün Romanı'nı da tekrar okuyup incelemek istiyorum. Umarım bu imkânı bulurum.
Diğer yazar incelemelerime de buradan ulaşabilirsiniz: #245063856
Sizin Peyami Safa hakkında başka fikirleriniz ya da eklemek istedikleriniz varsa yorumlarda buluşalım.··
1.214 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Peyami Safa'nın yeri bende de ayrıdır, görünce heyecanlandım :) Ortaokulda herhangi bir öneri ve yönlendirme olmadan, bilinçli bir irade ve seçimle satın aldığım ilk kitap Şimşek olmuştu. Ve o yaşta okuma dünyama öyle bir şimşek çaktı ki sonrasında kütüphanelerden ve kitaplardan ayrılmadım.
Sıralama ve sınıflama çok yerinde olmuş, eline sağlık. Böyle bir inceleme serisi başlatman da harika, yorumlara gelirim :)
Yazarın birkaç kitabı kaldı okumadığım, onları tamamlamak gerek. Yalnızız’ın geniş kitleli hayranları kusura bakmayacaksa beni en derinden etkileyen Biz İnsanlar olmuştu diye hatırlıyorum :) Bir Tereddüdün Romanı da zihnimi açmıştı, sevmiştim. Tabi bunların çoğu lise/üniversite zamanlarından okumalarım. Hepsi tekrar okunmayı hak ediyor yeni şeyler bulmak için. Okuma listelerinin uzaması yetmiyormuş gibi, böyle tekrar okunması gerekenler göz kırpıyor. Ah tek bir yaşam yetecek mi bu okuma listelerine.. :)
Şimşek olmuştu. Ve o yaşta okuma dünyama öyle bir şimşek çaktı ki sonrasında kütüphanelerden ve kitaplardan ayrılmadım.
Sıralama ve sınıflama çok yerinde olmuş, eline sağlık. Böyle bir inceleme serisi başlatman da harika, yorumlara gelirim :)
Yazarın birkaç kitabı kaldı okumadığım, onları tamamlamak gerek. Yalnızız’ın geniş kitleli hayranları kusura bakmayacaksa beni en derinden etkileyen Biz İnsanlar olmuştu diye hatırlıyorum :) Bir Tereddüdün Romanı da zihnimi açmıştı, sevmiştim. Tabi bunların çoğu lise/üniversite zamanlarından okumalarım. Hepsi tekrar okunmayı hak ediyor yeni şeyler bulmak için. Okuma listelerinin uzaması yetmiyormuş gibi, böyle tekrar okunması gerekenler göz kırpıyor. Ah tek bir yaşam yetecek mi bu okuma listelerine.. :)
Monsilya
Gönderi Sahibi
Biz İnsanlar'ın yeri bende de çok ayrıdır o da çok güzel bir eser ama Yalnızız'da yaşadığım ilk etkilenme hepsinden yoğundu o yüzden zirveyi ona bıraktım😄 Beni de iştahla kitap okumaya sevkeden yazar Safa oldu sizinki gibi 😁 Çok teşekkür ederim ilginiz için. Beni çok mutlu ettiniz. Söylediklerinizin hepsine içtenlikle katılıyorum. Safa'nın romanları tekrar okunmayı hak ediyor gerçekten. Özellikle Safa'nın son eserlerini ciddi ciddi tekrar okumaya niyetliyim. Bir de erken yaşlarda okumaya başlayınca ne kadar çok şeyi anlamadığımızı, kaçırdığımızı fark ediyoruz. İkinci okuyuşlarda farklı detayları yakalayınca daha bir zevkli oluyor. Yeter mi ömrümüz bilemem. Ama yettiği kadarıyla okuyalım biz 🪻🤗