Yazar:
Arthur Schopenhauer
Çevirmen:
Ahmet Aydoğan
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
176
Basım Tarihi:
Mayıs 2015
Yayınevi:
Say Yayınları
ISBN:
9786050204254
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Schopenhauer'la Derin Bir Yolculuk
Schopenhauer bu kitapta insanın gittikçe körelen akıl sağlığını, hakikat ve yalanın yer değiştirişini ele alıyor. Kitapta aklın müdaafası için irade ve zihnin derinlemesine yapılan incelemesi de oldukça ironik sonuçları ortaya çıkarıyor.
Bakış açımızda yeni bir ufka yelken açmak için güzel bir kitap. Schopenhauer'un eserlerinin bir miktar ağır bir dili olsa da bu kitabın ''Hayatın Anlamı'', ''Aşka ve Kadınlara Dair'' gibi kitaplara oranla daha ağır bir dili var. Sindirerek okumakta fayda olacağını düşünüyorum.
…varoluşun karanlık prizması.
Arthur Schopenhauer’in eserleri, yaşamın kaçınılmaz acılarını felsefi bir aydınlanma perdesiyle ele alırken, insanın varoluş mücadelesine karamsar bir gözle bakar. “Akıl Sağlığı” metni de, bu bağlamda, bireyin zihinsel dinginliğini koruma mücadelesini, dünyayı olduğu gibi kabul etme çabasına dönüştüren bir rehberdir. Schopenhauer burada, akıl sağlığını yalnızca biyolojik bir durum değil, derin bir varoluşsal mesele olarak ele alır. İnsan doğasının çekirdeğinde yatan iradenin, akıl ve duygu arasında sürüklenen trajik bir varlık olarak insanı nasıl etkilediğini inceler.
Filozofun “irade” kavramı, burada da merkezdedir. Ona göre, insanın varoluşsal sefaletinin kaynağı, iradenin doyumsuz talebidir. Bu bağlamda, akıl sağlığı, bireyin iradesine karşı kazandığı bir zafer ya da en azından onun boyunduruğundan geçici bir kaçış olarak resmedilir. Ancak Schopenhauer, bu kaçışı kolay bir kurtuluş olarak görmez. Bilakis, insanın akıl sağlığını muhafaza etmesi, iradenin yıkıcı etkilerini kabul ederek onu aşmakla mümkündür. Bu süreç, bir nevi felsefi terapiyi gerektirir; bireyin yaşamın anlamsızlığını kavraması ve buna rağmen bu anlamsızlıkla barış yapması gerekir.
Schopenhauer’in eserinde akıl sağlığı, yalnızca bireysel bir mesele değil, aynı zamanda toplumsal bir problemin izdüşümüdür. Modern dünyanın bitmek bilmeyen arzuları, bireyi kendisiyle sürekli bir çatışmaya sürükler. Burada filozof, bireyin huzurunu, sükûnetini ve kendini bilmesini sağlayan biricik çözüm yolunu “estetik deneyim” ve “bilgelik” olarak sunar. İnsanın akıl sağlığını koruyabilmesi için, duyuların ötesine geçip sanata ve felsefeye sığınması gerekir. Bu sayede birey, dünyayı doğrudan değil, bir estetik objenin huzurlu mesafesinden deneyimleyebilir.
Sonuç olarak, Schopenhauer’in “Akıl Sağlığı” eseri, bireyin
Dünya Descartes'ta, Berkeley'de ve Kant'da olduğu gibi Schopenhauer'de de zihnimiz ile var olur. Kitabın genel altyapısı, Hegel'e yergi, Kant'a övgüdür. Fizikçiler ise bu kadar açıklığa kavuşturulmuş bir dünyada hala başka açıklamaları filozofların yaptığı gibi metafizik ile aramayı saçma bulur ve metafiziği küçümser. Fakat bu nesnel felsefe yapmanın tek yanlılığı ve bilen özneyi araştırma konusu yapması er ya da geç kendini dışa vuracaktır. Schopenhauer işte bu kitapta, insan zihnini iki parçada inceler, ilki öznel açıdan, ikincisi nesnel açıdan. Öznel kısımda metafizik ile zihnin ve bununla beraber zamanın felsefesini yapar. Bölümleri kısaca özet geçeyim.
Öznel kısım zaman kavramı üzerinden başlıyor. Schopenhauer kitap genelinde yaptığı gibi bu konuda da Kant'a başvurur. Kant'ın keşfi olan zamanın idealliği mekaniğe ait olan atalet kanunudur. Saf zaman fiziki bir değişiklik meydana getiremez. Zaman fiziki değildir, transandantal olarak idealdir, kökeni şeylerde değil bilen öznenin kendisindedir. Zaman sonsuzluğun tam zıttıdır. Zamana bölünmüş bir sonsuzluk diyebiliriz, yani eğer sonsuzluk olmasaydı zaman da olmazdı. Bu Spinoza'da, Skolastiklerde, Platinos'da, Kant'ta ve Platon'da da bulunur. Zaten zaman bütün dünya manzarasının asıl temelini oluşturur. Eğer böyleyse hepimiz aynı rüyayı görmekteyiz ve haddizatında o rüyayı gören de tek bir varlıktır. Zaman bütün tasavvurlarımızın koparılamaz bir parçasıdır, zihnimizde her şeyi biri diğerinden sonra gelecek şekilde canlandırmaktan kendimizi alamayız. O halde zaman zihin dışının temelidir. Schopenhauer bunun üstüne mekana geçer. Mekan zihnimizin kendisine aittir ve bütünleyici bir cüzüdür. Çünkü onu asla yok edemeyiz, sadece onu boşaltabiliriz. O bizim bütün tasavvurlarımızın gerçek temeli ve ilk şartıdır. Zaman ve
“Herkesin aklı kendisine yetsin. Kimse kimsenin zebunu olmasın,” diye yola çıkıldı; düşürülecek son kale olarak ne hikmetse hedefe akıl konuldu.
Ne yapacağız, nasıl yapacağız da aklımıza mukayyet olacağız? Akıl Sağlığını, Tartışma Sanatının İncelikleri’nin devamı gibi görebiliriz ....
İnsan zihnine dair düşüncelerin yer aldığı, insan zihninin çalışmasını yorumlayan bir kitap. Ancak çevirinin bile tekrardan çeviriye ihtiyaç duyması kitabı iki kez okumanıza sebebiyet verebilir ki sanırım ikinci okumaya geçiyorum :)
10/10
2021 238. kitabı
Bakış açımıza yeni bir bakış açısı kalabileceğini düşündüğüm kitaplardan bir tanesidir.
"Eğer bir şeyin her yerde ve bütün şartlar altında benimle olduğuna dikkat kesilirsem, söz gelimi tıpkı özel bir koku gibi, onun benim tabiatımın bir parçası olduğuna hükmederim. İstesem de ondan uzak duramam, nereye gitsem benimle birlikte bulunur."
Schopenhauer bu kitabında insanın nesnel gerçekliğinin irade(istenç) olduğunu dile getirir. Akıl ise bu iradenin varlığına hizmet ve kılavuzluk etmek için vardır. Tüm canlıların ihtiyaçlarını tedarik edebilecek, yaşamını sürdürebilecek kadar akla sahip olması bundandır, der. Dolayısıyla insanların bilgisinin sınırlarını ihtiyaçları belirler, der. Ve insanın zihnin teorik değil, pratik amaçlar üzerine inşa edildiğini de ekler. Bitkinin nasıl ki ihtiyaç duyduğu ışığa yalnızca duyarlı olması gibi insanın da ihtiyacı olan gerçeklikleri yalnızca algılayabileceği ve bunun ötesine geçemeyeceğinden söz eder. Dolayısıyla insanın tüm gerçekliği algılayabilmesi mümkün olmadığından, insanın varoluş muammasına yönelik kesin doğru bir metafizik açıklama yapmasının da mümkün olmayacağının altını çizer.
Yazar Hakkında
Arthur SchopenhauerYazar · 67 kitap
Arthur Schopenhauer, Alman filozof, yazar ve eğitmendir. Aynı zamanda Immanuel Kant'ın en çok değer verdiği öğrencisiydi. Schopenhauer, Alman felsefe dünyasındaki ilklerdendir ve dünyanın anlaşılmaz, akılsız prensipler üzerine kurulu nedenselliklerinin olduğunu söyleyerek dikkatleri çekmiştir.Ayrıca Schopenhauer, Nietzsche'nin ilk akıl hocasıdır.
