Yazar:
Toni Morrison
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 11 dk.
Sayfa Sayısı:
324
Basım Tarihi:
8 Temmuz 2004
Yayınevi:
Vintage
Orijinal Adı:
Beloved
ISBN:
9781400033416
Ülke:
Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı
Dil:
İngilizce
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·324 syf.·
2020 14. kitabı
Yazar bu dramatik olayları anlatırken, aynı zamanda da o insanların yaşadıkları karşısındaki psikolojik durumlarını da muhteşem bir şekilde bize ifade etmektedir. Kitabı okurken insan,maalesef bu durumların yaşanmış olduğunu düşündükçe kendi insanlığından nefret ediyor.
Sevilen de olsan sevilmeyebiliyorsun..Okur hakkı.Edebiyat
Sevilen, siyahi bir aileyi merkez alarak ırkçılık, kadın ve anne olmak gibi gölgesi kendinden ağır meseleleri işleyen, Morrison’a Pulitzer ödülünü kazandıran kitap.
Bazı yazarlar var, zaaflıyız. Torpille kalbimizde memuriyet veriyoruz kendilerine. Bir kitabını sevemeyince laf edesiniz gelmiyor. Toni Morrison’a sevgiler şelale, saygılar Maveraünnehir. İşin aslı, bu da zaten kötü bir kitap diyemem haşa. Ama ben anlaşamadım diyebilirim. Nedenine gelirsem..
Anneannem -rahmetli, kızııım diye seslenirdi. 7 kızı vardı kendisinin. Virgül boşluğu kadar süre sonra bir isim belirtti belirtti. Yoksa seyreyle hengameyi: hangimize diyordun anne? Hangi kızın?..
Bu kitapta karakterler arasındaki geçişleri düşünürken aklıma gelen şey bu. Bir hengame. Eni sonu 124 numaralı evde geçiyor hikaye. Bu kadar karmaşık olan ne olabilir diye soran olabilir. Hayaletler, eskiden orada olanlar, çekip gitmişler, çekip gelenler..Hepsi Morrison’un zihnindeki çağlayanın içinde batıp çıkıyor. Elinizi uzatıp tutayım, yukarı çekeyim diyorsunuz, Sethe’ye uzattığınız el Denver’i tutmuş çekiyor. Hasılı, yazarın kızım diye seslendiği kişiyi çözememek çok yorucuydu.
Bir de zaman kavramı tabi. Zaman da tıpkı yukarıdaki çağlayan gibi. Bellek hatırlamak, saklamak gibi tüm görevleri aynı anda üstleniyor romanda. Zamanda gitgellerle aktarılan hikayeler birbirinin ardı sıra yürümüyor. Öne geçmek için birbirine çelme takıp duruyorlar. Zaman ve kişiler arasındaki geçişleri öyle ehvan çizmiş ki Morrison, yakalayamadım.
Bu kitabı okuyup, çok akıcıydı yorumu yapan kesin vardır:) Ben de isterdim Tekirdağ Goldmisali yağ gibi aksın..Akmadı. Mevsim yaz, aylardan Ağustos. Şöyle tatlı bir rüzgar yakalayayım, efil efil essin istedim. Esmedi. Biraz neşe olsun, o yoksa küçük kardeşi geldin istedim. Gelmedi. Bir kitap hem
Sevgiden şiddet doğar mı?·262 syf.·
9/10
2023 53. kitabı
İncelememe önce kitapla ilgili olmayan kısa bir anekdotla başlamak istiyorum. Bu örneği verme nedenimi de açıklayacağım.Amerika’da sınır ötesi operasyonları yaptıracakları, her türlü insanlık dışı muameleyi acımasızca yapacak bir özel tim yetiştirmek istenir. Fakat bu özel timin kesinlikle çok acımasız olması gerekiyordur. Öyle ki daha sonra yaptıkları aklına geldiğinde pişmanlık duymayacak, psikolojisi bozulmayacak, itirafçı olup da emri verenleri ihbar etmeyecektir . Eğitime utanç verici kariyerleriyle ünlü işkence uzmanları da getirilir. Eğitimin başında askerlerin her birine küçük köpek yavrusu verilir ve bu yavruların tüm bakımından kendilerinin sorumlu olduğu, onları besleyip büyütecekleri söylenir. Askerler denileni yapar ve her asker kendi köpek yavrusuna gözü gibi bakar ve büyütür. Hatta askerlerden bu köpeklerle birlikte aynı yatakta yatmaları da istenir. Köpekler artık büyür ve sevimli bir can dostu oluverir hepsi. Tatbikatlar da dahil hiç bir yerde sahiplerini yalnız bırakmazlar. Fakat bu mutlu, insancıl hayat uzun sürmeyecektir. Eğitmenler gerçek yüzünü gösterir ve emri verir: her asker büyüttüğü köpeği önceden hazırlanan kazıklara bağlayıp , köpeğin gözlerinin içine bakarak kendi silahıyla öldürecektir. Bu bir emirdir ve sorgulanamaz. Askerlerden bazıları buna dayanamaz ve kendi kafasına sıkar. Diğerleri gözyaşları içerisinde emri yerine getirir ve besleyip büyüttüğü çok sevdiği köpeğini vurur , öldürür. Amaca ulaşılmıştır . Verilen bir kaç firenin de bir önemi yoktur. Deneyin başarılı olduğu görülür. Çok acımasız bir özel tim yetiştirilmiştir.
Buradan hareketle insan kendi besleyip büyüttüğü ve çok sevdiği bir canlıyı öldürebilir mi diye sorgulamayın , evet öldürebilir . Onlar askerdi. Askerlerin dünyanın her yerinde iki görevi vardır: ölmek ve
SEVİLEN-TONİ MORRISON,311 sayfa
1988 Plutzer Kurgu,1993 Nobel Edebiyat Ödülü alan yazarın “Tanrı Çocuğu Korusun” kitabından sonra okuduğum ikinci romanı. Yazar, eserlerinde çoğunlukla Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ırkçılık ve bu ırkçılığın yıkıcı sonuçlarını konu edinmiştir.
~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~
Bu çok zor bir kitap.Yazar da zaten kitabın sonunda “anlatılacak bir öykü değildir bu,”diyor.
Neden çok zor bir kitapÇünkü yazar herkesin kolay yazamayacağı ve inkar da edemeyeceği bir konuyu ele almış: “Irkçılık”.Beyaz insanın kendinden başka kimseye yaşam hakkı tanımadığı,farklılığı kabul etmediği,kendi renginden başka herkesi aşağıladığı,kendisine her konuda ama her konuda hizmet etmeye mecbur gördüğü ve mecbur bıraktığı kara derili insanların yaşadıkları insanlık dışı muameleleri,insan onuruna yakışmayan davranışlar içinde bıraktıkları,öldürdükleri,köleleştirdikleri,
canlarının istediği gibi tecavüz ettikleri insanların yaşamlarını ele almış.
~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~
Bu kitap, kölelik, ırkçılık ve adaletsizlik hakkında konuşmak için mükemmel fırsatlar sunuyor.Bazı okuyuculara kitap rahatsızlık vermiş olabilir.Zaten vicdanları rahatsız edecek ki kitap amacına ulaşsın.
Yazar insanların yaşadıklarını açıkça yazmıyor,mesela kırbaçlanmak veya tecavüzü anlatırken semboller kullanıyor.
“Sırtımı kanayana kadar kırbaçladılar" yerine, kitap ilk önce sırttaki yaraları "kırmızı" ile "çiçek açan" bir chokeberry ağacı" olarak görüyor. "Bu adamların kızıma tecavüz etmesini istemiyorum" yerine, "(köle sahiplerinin) kızımın özel bölgelerini işgal etmelerinden kaçının" diyor.
~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~
Kitap konusu Amerika ‘daki iç savaştan sonra 1870’lerde geçiyor ve kitap karakterlerinin yaşadıkları 1850’lere geri dönüşlerle anlatılıyor.
Bu sefer olmadı...
Sevilen, benim yazar ile tanışma kitabım oldu. Bu kitaba kadar da yazar hakkında hiçbir malumatım yoktu. Asıl ismi Chloe Anthony Wofford olan siyahi bir kadın yazar tarafından kaleme alınan bu eser; köleliğe, siyahilere yapılan işkencelere ve muhtelif psikolojik baskıya maruz kalan bir ailenin özüne inerek çektikleri sıkıntılara yer vermiş. Şiirsel ve mistik bir dille yazılan bu eser okuru kendisine çekmekte oldukça başarılı aslında. Fakat bilinç akışı tekniğini çok seven bir okur olmama rağmen eserde akışı fazlasıyla olumsuz etkilediğini düşünüyorum. Okuma sürecini yavaşlatan bir durum olmuş romandaki etkisi. Bu yüzden kitabın başlarında elimden bırakamayacağımı düşündüğüm kitabın sonu bir an önce gelsin diye dua ettim desem yeridir. Kaybettiğim tatmin olma hissini sonlara doğru bile olsa bir yerde kazanacağım umuduyla okumaya devam ettim ama ne yazık ki bu gerçekleşemedi. Muhteva olarak çok farklı bir pencereden yazılan, doğaüstü bir anlatım ve değişik kurgusuyla şahsına münhasır bir eser olduğu bir gerçek elbette. Fakat eserde ne kadar kolaylaştırılırsa kolaylaştırılsın, ucuna kadar gelinse de bir türlü açılamayan komplike bir düğüm var sanki. Bu yüzden aynı sayfaları üçer beşer kez okuduğum, hatta yer yer haddim olmayarak bazı sayfalardaki olayların romanın akışında eğreti durduğunu düşündüğüm oldu. Mesela kitabı salt olarak özetlemek için bile düşündüm, aldığım notlara baktım ve bir bütünü kafamda taslak olarak oluşturmaya çalışırken bile zorlandım. Yani benim için beş bin parçalı bir yapboz gibiydi. Ama bu kadar uğraşmışken ve esere kafa yormuşken anlatılanın ne olduğuna yer vermeden geçmeyeceğim elbette. Sethe adında bir kadın kocası, çocukları ve kocasının annesiyle Tatlı Yuva denen bir yerde köle yaşamını sürdürürken, eşi Halle annesinin bu hayatı çekmesine
Sessiz kalabalığın ardından etkili bir ağıt...Edebiyat
Toni Morrison’un Pulitzer ödüllü, 1987 tarihli romanı “Sevgili” -orjinal adı ve bence daha doğru bir çeviri ile "Sevilen"-, kölelik hakkında yazılmış en çarpıcı romanlardan biri. 1850li yılların Amerikasında, iç savaş ve takip eden zenci haklarının tanınması dönemi öncesinde geçen roman, köleliğin zenci toplumu üzerindeki travmatik etkisini son derece etkileyici, vurucu, rahatsız edici bir dille aktarıyor. Hikayenin kimi zaman yazarın, kimi zaman ise kahramanların ağzından anlatıldığı, zamanda ileri-geri gidişlerle beslenen, çok katmanlı bu roman edebi anlamda çok, çok başarılı. Ancak uyarmalıyım; okuması, dilinden dolayı değil, içten hissettirdiği acılar nedeniyle zor bir eser.
Morrison bu romanını gerçek bir hikaye üzerine kurgulamış. 1856 yılında Kentucky’de köle olarak tutulduğu çiftlikten kaçan Margaret Garner, eşi ve çocukları ile sığındığı kulübede askerler tarafından kıstırılınca, 2 yaşındaki bebeğini “onun da köle olmasını engellemek için” kendi elleriyle öldürür. Morrison, artık şöhreti yakaladığı yıllar olan 1987de bu gerçek hikayeyeden esinlenerek “Sevgili”yi yazar. Yazarın yakın arkadaşı ve kendisi de önemli zenci hakları savunucularından olan Oprah Winfrey’in tanıtımı ve sinema filmi ile roman dünya çapında bir üne kavuşur. Toni Morrison'un Nobel Edebiyat Ödülü’nü 1993 yılında aldığını da bir not olarak belirtelim.
İyi bir beyaz ailenin yanında, köle olmalarına rağmen köleliklerini hissetmeden yaşayan; yani dövülmeyen, aç bırakılmayan, tecavüz edilmeyen, zorla çiftleştirilmeyen, damızlık olarak kullanılmayan, bazen fikirleri bile dinlenen bir köle ailesinin çevresinde geçer olay. O zenciler bu hayatın içine doğmuşlardır, eğitimleri yoktur, sadece kendilerine öğretilen işleri bilirler, çiftlik dışında bir yer tanımazlar. Dışarıdan kulaklarına gelen
19. yüzyılda Amerika'da siyahi doğmakEdebiyat
Edebiyat baska limanlara yelken açmak, bir başkasının hayatına açılan pencereden bakmaktır. Bazen sadece bu pencereden içeri bakarsınız, bazen sofrada pişen kuru fasulyeye ev halkı ile beraber ekmek banarsınız, bazen karakterle beraber soğuğu iliklerinize kadar yaşar, kimi zaman sevinçlerine ortak olursunuz .. Her eserde olmasa da çoğu zaman kitabın kapağını açtığınızda olan ruh haliniz, kişiliğiniz ile kitap bitince olan haliniz arasında fark vardır. Bu sebeple hayatınızda sığınılacak liman aradığınızda kendinizi edebiyatın şefkatli kollarına bırakabilirsiniz.
Toni Morrison veya gerçek adıyla Chloe Anthony Wofford Afro-Amerikan kökenli siyahi bir akademisyen. Hayatı boyunca "ırkçılık" ve ABD özelinde ezilen halkın sorunlarını kaleme almış kendini bu konuda vazifeli tayin etmiştir.
Sevilen kitabi ilk yayınlandığı tarihte çok büyük yankı uyandırmış ve pek çok ödüle layık görülmüştür. Yazar bu kitabı ile 1988 yılında Pulitzer Ödülü ve American Book Award ödülünü almış, 1993 yılına gelindiğinde ise tüm eserleri ile Nobel edebiyat Ödülü ile taçlandırılmıştır. Bu ödülü alan ilk siyahi kökenli kadın olarak tarihe adını yazdırmıştır.
Kitap gerçek bir hayat hikayesinden esinlenmiştir. Büyülü gerçeklik ögeleri barındırmaktadır. Kölelik uzerine güzel tespitler içermektedir. Okurken yer yer sıkılabilirsiniz, anlatım dili cok kuvvetli degil. Asıl hikayeyi bilmeden okunduğunda çok fazla anlam ifade etmemektedir. O yüzden size kitaptan ziyade asıl öyküden bahsedeyim. Bu anlatılanlar kitapta yok ama bilinmesi gereken bilgiler...
Rotamızı şu an demokrasinin(?), özgürlüklerin(?) ve dünya barışının(?) simgesi Amerika Birleşik Devletleri'ne çevirelim. 19.yüzyilin ilk yarısında siyahi olarak dünyaya gelen bir kız çocuğusunuz. Aileniz bir "beyaz tenli" mülk sahibinin
Toni Morrison veya gerçek adıyla Chloe Anthony Wofford Afro-Amerikan kökenli siyahi bir akademisyen. Hayatı boyunca "ırkçılık" ve ABD özelinde ezilen halkın sorunlarını kaleme almış kendini bu konuda vazifeli tayin etmiştir.
Sevilen kitabi ilk yayınlandığı tarihte çok büyük yankı uyandırmış ve pek çok ödüle layık görülmüştür. Yazar bu kitabı ile 1988 yılında Pulitzer Ödülü ve American Book Award ödülünü almış, 1993 yılına gelindiğinde ise tüm eserleri ile Nobel edebiyat Ödülü ile taçlandırılmıştır. Bu ödülü alan ilk siyahi kökenli kadın olarak tarihe adını yazdırmıştır.
Kitap gerçek bir hayat hikayesinden esinlenmiştir. Büyülü gerçeklik ögeleri barındırmaktadır. Kölelik uzerine güzel tespitler içermektedir. Okurken yer yer sıkılabilirsiniz, anlatım dili cok kuvvetli degil. Asıl hikayeyi bilmeden okunduğunda çok fazla anlam ifade etmemektedir. O yüzden size kitaptan ziyade asıl öyküden bahsedeyim. Bu anlatılanlar kitapta yok ama bilinmesi gereken bilgiler...
Rotamızı şu an demokrasinin(?), özgürlüklerin(?) ve dünya barışının(?) simgesi Amerika Birleşik Devletleri'ne çevirelim. 19.yüzyilin ilk yarısında siyahi olarak dünyaya gelen bir kız çocuğusunuz. Aileniz bir "beyaz tenli" mülk sahibinin
“Beni dinle. Bak ne diyeceğim. Bir erkek kahrolası bir balta değildir. Günün her kahrolası ânında kesen, yontan, parçalayan kahrolası bir balta. Etkilenir. Duygulanır. Bazı şeyleri kesip atamaz, çünkü içeridedir.”
Sevilen adlı kitabıyla Pulitzer gibi pek çok önemli ödüle layık görülen Toni Morrison, 1993 yılında Nobel Edebiyat ödülünü kazanarak bu ödülün verildiği ilk siyahi kadın olmuştur.
Kitabın bu kadar çok sevilmesinin bir nedeni de gerçek bir hikayeden esinlenilmesidir diye düşünüyorum. Köle tutulduğu bir çiftlikten kaçan Margaret Garner, eşi ve çocuklarıyla sığındığı kulübede askerler tarafından kıstırılınca çocuğununda köle olmasını engellemek için öldürür. İşte Morrison bu gerçek hikayeden esinlenerek “Sevilen”i yazmıştır.
Başlangıçta iyi bir beyaz ailenin yanında köle olmalarına rağmen rahat, köle olduklarını hissetmedikleri; dövülmedikleri, aç bırakılmadıkları, tecavüze uğrayıp, damızlık olarak kullanılmadıkları bir hayat yaşarlar. Dışarıda zenci kölelere yapılan muamelelerin söylentilerine şüpheyle yaklaşırlar. Fakat çok sürmeden bu şüphelerin gerçek olduğunu tadarlar. Çiftlik sahibinin ölmesi ve eşinin hastalanması üzerine gelen mirasçılar; öğretmen ve iki oğlu, çiftlikteki zencilere köle olduklarını tatdıracaktırlar ve her şey bundan sonra başlayacaktır. Daha fazla ayrıntı vermemek adına burada kesiyorum. Tavsiye olunur.
Siyah- beyaz ayrımcılığını, hayal ve gerçeği birlikte ele alarak yansıtan yazar geçmiş ve şimdiyi de birlikte verdiği için zor bir okuma dönemi oldu benim için. Kitabı alırken, acaba okuyabilir miyim diye tereddütüm vardı ama okuyup bitirdiğim için mutluyum. Ağır bir kitap olduğu için dikkat dağınıklığını kabul etmiyor, o yüzden sakin kafayla okunması gerekiyor. .
.
Ve son olarak da notumuzu unutmayalım #evdekal #evdekaltürkiye #evdeyimokuyorum .
Köle Margaret Garner'ı tanıyor musunuz?
Ben Toni Morrison’un Sevilen kitabını okuyana kadar kim olduğunu bilmiyordum. Romanı okuduktan sonra araştırınca, ardındaki gerçek hikâyeyi öğrenince çok sarsıldım.
Sevilen’in çıkış noktası, 1856 yılında ABD’nin Kentucky eyaletinde yaşayan köle Margaret Garner’ın trajik öyküsüymüş. Garner, kölelikten kaçıp Ohio’ya sığınmış. Ancak kısa süre sonra yakalanma tehlikesiyle karşı karşıya kalınca, çocuklarının yeniden köle olarak yaşamasını istemediği için korkunç bir karar vermiş: Kızını öldürmüş.
Bu olay, dönemin gazetelerinde geniş yankı uyandırmış; köleliğin ahlaki boyutları üzerine büyük tartışmalar yaratmış. O dönemde kölelerin “mal” olarak sayılması yüzünden Garner, insan öldürmekle değil, “efendisinin mülküne zarar vermekle” suçlanmış. Bu ayrıntı bile köleliğin ne kadar insanlık dışı bir düzen olduğunu çıplak biçimde gösteriyor.
Toni Morrison bu olayı öğrendiğinde, Garner’ın bir annenin özgürlük ve sahiplenme içgüdüsüyle verdiği korkunç kararı derinlemesine sorgulamış.
Yani özetle:
Sevilen, Margaret Garner’ın gerçek yaşam öyküsünden ilham alan ama onu tarihsel gerçekliğin ötesine taşıyan, büyüleyici bir kurmaca roman olmuş.
Gelelim Sevilen’e...
Sethe de tıpkı Margaret gibi kölelikten kaçan, çocuklarını kurtarmak isteyen bir annedir. Ohio yakınlarında bir çiftlikte doğmuş, “Sweet Home” adlı plantasyonda köleleştirilmiştir. Efendisinin tacizine ve baskısına maruz kalır. Kaçarak özgürlüğe ulaşır ama geçmişi peşini bırakmaz. Köle avcıları geldiğinde, bir çocuğunu öldürür.
Ancak bu olaydan sonra öldürdüğü kızının hayaleti “Sevilen” adını alarak geri döner. Morrison, Garner’ın kızını geçmişin, suçluluğun ve köleliğin ruhu olarak sembolik bir varlığa dönüştürür. Böylece hem bir annenin içsel mücadelesini hem de bir halkın özgürlük
Yazar Hakkında
Toni MorrisonYazar · 14 kitap
1931 Ohio doğumlu Toni Morrison'ın asıl adı Chloe Anthony Wofford olup, Howard Üniversitesi'nde lisans eğitimi yaparken, kolay telaffuz edilmesi için ismini Toni'ye çevirmiş. Cornell Üniversitesi'nde yüksek lisansı yaptıktan sonra Howard Üniversitesi'nde bir süre ingilizce öğretmenliği yapmış.1957 yılında evlendiği Jamaikalı mimar Harold Morrison'dan 2 oğlu olmuş.1964 yılında boşanmalarından sonra Random yayınevinde editörlük yapmaya başlamış. İlk romanı En Mavi Göz (The Bluest Eye) 1970 başlarında, Sula ise 1973'de yayımlanır. Süleyman'ın şarkısı (Song of Solomon) yayımlandığı 1977 yılında ,yılın en iyi romanı seçilir. Dördüncü romanı Katran Bebek (Tar Baby) 1981'de yayımlanır.1987'de Sevgili (Beloved) ile yazar Pulitzer Ödülü'nü kazanır. Caz (Jazz) 1992 yılında yayımlanır.
Yazdıklarıyla Afrikalı Amerikalı insanın yaşamını anlatan Toni Morrison Amerikan romancılığının en önde gelen temsilcilerinden biri sayılmaktadır. 1993 Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldıktan sonraki ilk romanı Cennet'tir.
