Bir Akşamdı
Peyami SafaYazar:
Peyami Safa
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 37 dk.
Sayfa Sayısı:
304
Basım Tarihi:
Kasım 2023
Yayınevi:
Ötüken Neşriyat
ISBN:
9786254086175
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bir Akşamdı, Yazar ve Gazeteci Peyami Safa tarafından kaleme alınan, 1924 yılında basılan roman
Yazar romanında Ailesinin üzerine kurmuş olduğu baskılardan kurtulmak isteyen, rahat ve özgürce yaşama hayali kuran, evinden kaçan Meliha'nın evlenerek aradığını bulmaya çalışmasını anlatmaktadır.
Bir Akşamdı, gençlik hülyalarının, tecrübe noksanlığının ve hepsinden önemlisi iyi bir aile terbiyesi alamayışın neticesi olarak bilinmeyen ama cazip görünen, zengin bir hayat yaşama hevesi ile kendini baştan aşağı değiştirmek isteyen Meliha'nın romanıdır.
Yazarın bu romanı da büyük ölçüde diğer romanlarında da olduğu Doğu-Batı kültürü arasında kalmanın yol açtığı sorunlar, çatışmalar, ele alınmıştır.
Peyami Safa okumayı çok sevdiğim yazarların başında. Bu kitabı da keşke unutup unutup okusam dediklerimden. Ne yazık ki çoğunlukla isteklerimizden nasıl pişman olduğumuzu, hiçbir şeyin hayalimizde ki gibi olmayacağını anlatan bir roman. Mutlaka okunmalı..
Bir Akşamdı, iyi bir aile terbiyesi alamayan, gençliğinin vermiş olduğu tecrübesizliği ile de zengin bir hayat yaşamak isteyen Meliha'nın romanıdır. Bu kız kesinlikle saf arkadaşlar. Bir buna bir de kocaya kaçtığı çocuğa ayar oldum. Aldatmalar, kadını aşağılamalar... Safo ya kızı da kendine benzetti resmen. Bu kadar laf etmeme rağmen çabuk bitti. Kendini okuttu. Bu kızın akıbeti ne olacak diye diye okudum. En çok kızın babası ile Servet Bey'e üzüldüm bir o ikisi masumdu bana göre. :/ Servet Bey'e ben aşık oldum, Meliha olamadı. Resmen kaç erkekle sevgili oldu. :| Bir bu çocuğa değer vermedi resmen. Kitabı beğendim, Yeşilçam tadında, güzel bir eserdi. :)
Melihanın yaşama arzusuyla çıktığı yolda evlendim sandığı Kamil denen o adamla (ki Allah hiç bir kız evladının karşısına bunları çıkarmasın) başına gelen diğer erkeklerle yaşadıkları ve hayatının nasıl mahvolduğunu buna rağmen kitabın son sayfasında yaşadığımız şaşkınlık ve Melihanın yine de yaşama sevincinin ölmemesi …….
Kamil öldüğü için neden üzüldü Meliha? Sevinmeliydi kendisine bu kadar kötülüğü olan birinin ölümünün Melihayı sarsmasına şaşırdım doğrusu. Toplumun bir kadının hayatının mahvolmasında etkilerini okumuş olduk sadece kadın değil toplumun etkileriyle bir insan yoldan sapar
“Sergüzeştin ne pusulası, ne haritası vardır.”
“Hatırlıyor:Bir akşamdı… Oda loş. Kafes delikleri mavi. Sanki, odadan, gündüzün son ışıklarıyla beraber eşya da çekiliyordu: Levhalar, duvarların kararan zeminine batıyorlar, minderler sönüyor, iskemleler dağılıyor ve hepsi, buğulanarak, şekilsiz bir uçuşla gözden kayboluyorlar. Minderin köşesinde, babası bir öksürükten sonra ileri fırlayan başını hala doğrultamamış, iki büklüm. Yüzü gittikçe kararıyor ve siyah ceketinin rengini alıyordu. Her şeyi koyu kurşun renkli bir buğu kaplamıştı. Dışarıda bir ayak sesi. Annesi oda kapısına doğru birkaç adım atmıştı. Akşam ve ses yok. Bir öksürük, babasının öksürüğü. Dışarıda bir ayak sesi. Annesi oda kapısına doğru birkaç adım atmıştı. Bir gıcırtı. Eşikte ince uzun bir gölge. Yabancı. Kimdi o? Ağır bir ses:
-Benim, Kâmil.”
Meliha, annesi ve babasıyla birlikte İzmit’teki evinde yaşamaktadır. Bir akşam evlerine uzak akrabaları Kamil’in gelmesiyle hayatı değişir.Meliha, Kamil ile birlikte İzmit’ten İstanbul’a kaçar. Kamil çapkın bir adamdır; İstanbul’da sayısız kadınla ilişkisi vardır. Fransa’dan eşi Bert ve oğlu Selçuk’un gelmesiyle işler sarpa sarar. Meliha’nın Kamil’in gerçekte nasıl biri olduğunu anladığı gün, o gündür ve Meliha‘da değişir. Artık o da Kamil’e benzeyecek ve onun yaptıklarını yapacaktır.
“Saadet bir faraziyedir...”
Peyami Safa bu kitapta hasta babasını bırakıp Kamil'e kaçan Meliha'nın hikayesini anlatıyor. Arka planda biraz milli mücadele dönemini de anlatmış. Diğer eserlerinde olduğu gibi bu kitapta da karakterlerin psikolojik durumlarını cok başarılı bir şekilde yansıtıyor. Ayrıca yazar kitapta yer yer gerek karakterler hakkında gerekse genel durum hakkında dusuncelerini,yorumlarını da anlatıyor. İlk kez bu kitapta gördüm bunu. Genel olarak kitabi beğendim. Peyami Safa'nin her kitabi okunur bana göre.
İstanbul'dan İzmit'e göçen; dar çerçevede, hayatı durağan geçen Meliha, hasta babası ve geçmişteki hatalarından kaynaklı yüzüne pek bakılmayan annesiyle birlikte yaşamaktadır. Kafkas Cephesi'nden dönen uzak akrabası Kamil'in kendisini kandırmasıyla, belki de kandırılmak isteyerek, Kamil ile Meliha, beraber İstanbul'a kaçarlar. Roma Tarihi meraklısı Kamil, çevresindeki kadınlarla çapkınlıklarına devam ederken Meliha, Kamil'in kendisine olan sevgisinden emin olamaz.
Yazarımız ara ara diyalogları bölerek veya paragrafı keserek karakterlerimizin iç dünyasını, düşüncelerini bize yorumlar; yaşamsal teorileri oluşturur, bunları bize kısaca anlatır. Bu açıdan düşünmeye odaklayan, felsefik bir roman temellenir.
Romana dönersek Kamil'in, savaşın ayırması sebebiyle kavuşamadığı Fransız eşi Bert ve oğlu Selçuk Fransa'dan İstanbul'a çıkagelir. Büyük işler başarma meraklısı Kamil hem eski karısı Bert'i hem yeni eşi Meliha'yı idare edeceğini düşünüp çevresindeki kadınlardan bunalarak Milli Mücadele'de büyük başarılar kazanma umuduyla cepheye gider. Meliha ise Kamil'den intikamını Kamil'in arkadaşı Çapkın Ferdi'ye teslim olarak almaya çalışır ancak ileriki zamanlarda Ferdi'nin kendisini başka bir kadın için bırakması Meliha için yıkım olur. Babasının, zamanında İstanbul'dan göçerek kendisini dar bir muhitte yetiştirmesi Meliha için ilk darbeyken, Kamille yarası daha da büyüyüp Ferdi'de durmaksızın kanayan yarasının intikamını bir erkekten alma uğruna Sermet'i kurban edecektir.
Eser gayet başarılı ancak yazarın romana doğrudan müdahalesi olduğunu bilerek okumak faydalı bir okuma sağlayacaktır. Herkese iyi okumalar...
Peyami Safa’nın ilişkilere, bilhassa kadın-erkek ilişkilerine mercek tuttuğu ama diğer eserlerine göre merceği bu sefer kadın üzerine daha da yakınlaştırarak peşin hüküm verip kadını suçladığı bir eser.
Kadınların mantıklı taleplerini, ataerkil bir sistemden bunalmış ve hapsolmuş ruhlarına özgürlük tattırma isteklerini şeytanileştirmek ve bunu yanlış ve uç örnekler üzerinden haksız ve yersiz isteklerimi gibi dile getirmek pek de doğru değil. Normalde kitaplarında kötü erkeklere de bizzat kendi dillerinden kötü olduklarını söyleten Peyami Safa bu kitabında ise doğrudan kendi ağzıyla başkarakter olan Meliha’ya kötü bakış açısını sürekli dile getirmiştir. Meliha’nın neden bu hale geldiğini okuyucu olarak zaten anlıyoruz ama Peyami Safa roman kapanışında dahi Meliha’yı taşlamaktan vazgeçmemiştir.
Ayrıca yazım tekniği olarak da zayıf bulduğum bir eseriydi. Yazarın daima araya girerek okuduğum eserin kurgu olduğunu bir şekilde fark ettirmesi romanı doğal akışından uzaklaştıran bir etkene dönüşüyor.
Konusu, tekniği ve ideolojik yapısıyla zayıf olsa da dili itibariyle bile takdiri hal ediyor.
YAŞAMAK UĞRUNAHayat
Bir Akşamdı ; Meliha'nın hasta babasını, annesini, yuvasını, istediği gibi yaşayabilmek uğruna terkettiği kasvetli bir gece.
Zaten her şey böyle bir gece başlamamış mıydı?
Babasının "Beyaz esvablı kızı." Yaşamak istiyordu.
Yaşadığı hayattan bunalan Meliha'nın yolu tam bir kadın uzmanı, zevkine düşkün, üstadın da tabiriyle donjuan olan Kamil ile kesiştiği andan itibaren başlıyor. Ve hiçbir sey eskisi gibi olmuyor artık.
Aşk, ihtiras, pişmanlık, acının ve gözyaşının eksik olmadığı muazzam bir eser.
Eh işte!1000Kitap
Evinde mutlu olmayan bir kızın kandırılması ve yaşadıkları, daha sonra acımasız hayatla yüzleşmesi üzerine bir roman. Dizi havasına sahne geçişleriyle dolu farklı bir tarz..
Bazı romanlarda hikayeden çok verilen mesajlar ön plana çıkıyor. Hikaye basit görünüyor. Bu kitap öyle değerlendirilebilir. Türk filmi kıvamında sıradan bir hayat hikayesi denebilir..
Yazarın kitapları arasında üst sıralardan uzak olsada ben keyif aldım. Kral ne yazsa okunur zaten:) Tavsiye ediyorum..
Yazar Hakkında
Peyami SafaYazar · 125 kitap
Peyami Safa, Türk hikâye ve romancısıdır. Server Bedi takma ismini de kullanan yazar romanlarının yanı sıra, düşünsel yapıtları, polemikleri, köşe yazarlığı ve gazeteciliği ile de tanınır.
Servet-i Fünun dönemi şairlerinden İsmail Safa'nın oğludur. Sivas'a sürgüne gönderilen babasının orada ölmesi üzerine 1901 yılında iki yaşında yetim kalmış, bu yüzden "Yetim-i Safa" adıyla anılmıştır. Babasız büyümenin acılarının yanı sıra, sekiz dokuz yaşlarında yakalandığı bir kemik hastalığı dolayısıyla 17 yaşına kadar, bu hastalığın fiziksel ve ruhsal bunalımlarını yaşamıştır. Doktorlar kolunun kesilmesinde karar kılmış, fakat Safa bunu kabul etmemiştir. Daha sonraları bu günlerdeki tecrübelerini "9. Hariciye Koğuşu" adlı romanında okurlarıyla paylaşır. Hastalık ve savaşın yol açtığı maddi sıkıntılar dolayısıyla öğrenimini sürdürememiş, 13 yaşında hayatını kazanmak ve annesine bakmak için Vefa İdadisi'ndeki öğrenimini yarıda bırakmıştır. Karton Matbaası'nda bir süre çalışan Peyami Safa, Posta - Telgraf Nezareti'ne girmiş, I. Dünya Savaşı'nın başlamasına kadar orada çalışmıştır (1914). Daha sonra Boğaziçi'ndeki Rehber-i İttihat Mektebi'nde öğretmenlik yapmaya başlamıştır. Dört yıl çalıştığı bu okulda, hem öğretmiş, hem de kendi çabasıyla Fransızca'sını ilerletmiştir. Buradaki izlenim ve deneyimlerini "Biz İnsanlar" adlı eserinde kullanmıştır 1918 yılında ağabeyi İlhami Safa'nın isteğine uyarak öğretmenlikten ayrılmış ve birlikte çıkardıkları "20. Asır" adlı akşam gazetesinde "Asrın Hikâyeleri" başlığı altında yazdığı öykülerle gazetecilik yaşamına başlamıştır. İmzasız olarak yazdığı bu hikâyelerin tutulması üzerine Server Bedi takma adını kullanmaya başlayan Peyami Safa, daha sonra 1921'de Son Telgraf gazetesinde yazmış, oradan da Tasvir-i Efkâr'a geçmiştir. Daha sonra Cumhuriyet gazetesine geçmiş, 1940 yılına kadar bu gazetede fıkra ve makalelerinin yanı sıra, roman da tefrika etmiştir. 1960'lı yıllara kadar başta Milliyet olmak üzere birçok gazete ve dergide yazan Peyami Safa 27 Mayıs'tan sonra Son Havadis gazetesinde yazmaya başlamıştır (1961). Aynı yıl Erzurum'da yedek subaylığını yapmakta olan oğlu Merve'nin ölümü üzerine büyük bir sarsıntı geçiren Peyami Safa, iki üç ay sonra İstanbul'da vefat etmiştir.
Edebî hayatı
İlk romanlarında sola yakın görüşler taşıyan Peyami Safa, bir hastanın psikolojisini anlattığı otobiyografik romanı Dokuzuncu Hariciye Koğuşu'nu (1931) Nazım Hikmet'e ithaf etmişti. Bu roman hariç, 1922-1939 yılları arasında yazdığı Mahşer (1924), Şimşek (1928), Fatih-Harbiye (1931) ve Biz İnsanlar (1939) adlı romanlarında Doğu-Batı sorunsalını karakterlerde somutlaştırarak işledi. Safa, bu romanlarında, ruh hallerini çözümlemede, kurguda, dilinin kıvraklığında, anlatım tekniklerindeki denemelerde başarılı bulunurken romanlarında düşünceyi öne çıkarması dolayısıyla eleştiriler aldı. II. Dünya Savaşı sırasında Nasyonal Sosyalistlere yakınlaşmasıyla dikkat çeken Safa'nın gerçekçi roman çizgisi Matmazel Noraliya'nın Koltuğu (1949) ile mistisizme yöneldi. İlk uzun hikâyesi "Gençliğimiz"i 1922 yılında neşreden Peyami Safa, para kazanmak amacıyla yazdığı kitaplarında, ilk defa ağabeyi İlhami Safa'nın takma ad olarak kullandığı, annesi Server Bedia Hanım'ın adından uyarladığı Server Bedi müstear adını kullanmış, bu takma adla yüzlerce eser vermiştir. Bunlar arasında en sevilenler Cingöz Recai macera romanları ile Cumbadan Rumbaya adlı romanı olmuştur. Peyami Safa, Türk kültür yaşamında yayımlandığı yıllarda hayli etkili olmuş Hafta, Kültür Haftası (1936, 21 sayı) ve Türk Düşüncesi (1953-1960, 63 sayı) dergilerini çıkarmıştır. Asıl ününü romancı olarak yapan Peyami Safa, bazı uzun öyküleri ile de dikkati çekmiş, yazar Batılı kaynakların bir "Zalim" olarak tanıttıkları hun hükümdarı Attila'yı aklamak amacıyla aynı adda bir de tarihsel roman yazmıştır. Tüm bu üretkenliğine rağmen yeterince tanınmamış ve tanıtılmamıştır.
Hakkında yapılan çalışmalar
Prof. Dr. Mehmet Tekin, Doç Dr. Mehmet Önal ve Dr. Nan a Lee Peyami Safa hakkında birer doktora tezi vermişlerdir. Beşir Ayvazoğlu'nun yazar (Peyami Safa) hakkında Ötüken Yayınları'ndan çıkmış, biyografik bir eseri bulunmaktadır. Zülfikar Uğur Yıkan, 2004 yılında Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde "Peyami Safa'nın Server Bedi İmzalı Romanları" konulu Yüksek Lisans tezini hazırlamıştır. Yazar-çevirmen Sabri Kaliç 2011 yılında Peyami Safa'nın "Dokuzuncu Hariciye Koğuşu" romanını "Exterior Diseases - Ward: 9" adıyla İngilizceye çevirmiştir.
Ayrıca internet üzerinde Peyami Safa hakkındaki bilgilere ulaşabilceğiniz " peyamisafa.biz " şeklinde bir internet adresi mevcuttur.
