Yazar:
Emine Işınsu
Tahmini Okuma Süresi:
12 sa. 1 dk.
Sayfa Sayısı:
424
Basım Tarihi:
Kasım 2013
İlk Yayın Tarihi:
1996
Yayınevi:
Bilge Kültür Sanat
ISBN:
9786055261870
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi
CANBAZ
Herkes Emine Işınsu’yu ideolojilerin kalbinden yazan bir kalem olarak tanır ama Canbaz, aslında bir 'denge' trajedisiydi bana göre .
Kitabın kapağındaki o silüet sadece bir sirk gösterisini değil; inançları, aşkları ve kendi benliği arasında gerilmiş bir telde yürümeye çalışan modern insanı temsil etmekte.
Çoğu okur bu romanı sadece bir dönem hikayesi gibi okuyup geçmekte lakin yazar burada bize şunu fısıldamakta aslında...İnsan, en çok kendi doğruları ile dünyanın gerçekleri çatıştığında canbazlaşır.
Sizce?...
Romanın kahramanları üzerinden izlediğimiz o siyasi çalkantılar, aslında hepimizin içindeki o bitmek bilmeyen fırtınanın bir yansıması. Dışarıda kavga varken içeride huzuru bulabilir misin? Ya da elinde o uzun denge çubuğu (ilkelerin) varken, rüzgar seni her yönden iterken nasıl dik durursun?
inanın bana öğretisi olan bir kitaptı bu okuduğum her ilerleyişimde kitabın özü size geri dönmekte adeta.Karakterler arası dialoglar enfesti.Su gibi akıp giden bir kitaptı benim için ve yeri ayrı olucaktır yazarın diğer kitaplarına göre... Ne kadar çok kitabı olsa da ben de etkisi oldukça etkili kaldı Canbaz'ın.
Zaten..
Hayat, altımızda bir güvenlik ağı olmadan yürüdüğümüz o ince ip değil mi?..Aslinda buradan bile bir açılım vermekte okura.
Kimimiz sadece düşmemeye odaklanıp önündeki ipe bakmakta, kimimiz ise aşağı bakma korkusuyla gökyüzünü ıskalamakta.
Yazar ise bize 'yürürken dahi göğe bakabilmeyi' hatırlatmakta.
Hani vardır ya herkesin bildiği "Gökyüzü senindir Gökyüzü herkesindir." Sözleri... Kulaklarımda inanın hep bu söz uğuldadı. Zülfü Livaneli müziği eşliğinde...
Eğer siz de hayatınızın bir döneminde kendinizi iki uçurum arasında, sadece kendi iradenize tutunarak yürürken hissettiyseniz; Canbaz size bir aynadan fazlasını sunacak Dönemler
Aslında hepimiz birer canbazız sadece elimizdeki denge sopalarımız farklı!
Emine Işınsu'nun kalemine bir kez daha hayran oldum. Okuduğum her kitabı için, iyi ki okumuşum diyorum.
Kitabın sevdiğim yanlarından biri, her düşünceye yer vermesi. Ali, İhsan, Mahmut, Selen... Farklı düşüncelere sahip bu insanların düşüncelerini, bocalamalarını bazen çıkmaza düşmelerini okuyoruz. Ve Emine Işınsu bize bir yola girdiğimiz zaman düşünerek, mantık süzgecinden geçirerek o yola girmemiz gerektiğini gösteriyor. Başkalarının ezber lafları ile değil gerçekten okuyup, anlayıp, sindirerek bir şeyleri savunmalı insan. Savunduğunun da arkasında durmalı.
Kitapta ağırlıklı olarak sendika savaşlarını görüyoruz aslında. Bir yanda daha iyi koşullar için canını dişine takan işçiler diğer yanda o işçilerin emeklerini sömüren patronlar...
Sevgi Selen... Kitabımızın saf kendi halinde olan kadın karakteri. Ben ona korkak da demek istiyorum. Fazla olur mu? Belki bazı okuyuculara göre. Neyse, kendisi biraz adım atmaktan, cevap vermekten korkan birisi. Annesi onu tek başına dimdik durabilsin diye yetiştirmeye çalışsa da Selen en ufak şeylerde bile iki büklüm olup büzülüyor. Sanki hep bir desteğe ihtiyacı olduğunu düşündürttü bana.
Bir Ali var... Çubuk Ali. Sivas'tan Ankara'ya taşınan ve hayatı değişen bir genç oğlan bu Ali. Liseye başlar ve savrulması da başlar. Kemal diye bir çocukla arkadaşlık kurar. Öğretmen talebe ilişkisi de diyebiliriz buna. Kemal hep öğretir Ali'ye. Peki neyi? Sosyalizmi, devrimi... Burjuvadan, faşistlerden yakınır durur. Ancak belli bir yerden sonra fark edersiniz Kemal'in sözleri ezber sözlerdir. Neyi savunduğunu bilmez, ne için uğraştığını bilmez. Başkalarının söylediklerini başkalarına taşır. Ali gibi çocuklara... Ali, o kadar yanlış yönlere çekiliyor ki bir zamandan
emine isinsunun kitabini okulumda performans odevi için okumustum hem karakter cesitliligi ve catismalar olsun hemde donemini yansitmak olsun cok hosuma giden bir kitap kitapta karakterler ve dusuncelerine detaylica yer verilmesi ve olaylari incelemek cok iyiydi emine isinsunun okudugum ilk kitabiydi ama kalemi cok hosuma gitti okunmasi gereken bir kitap oldugunu dusunuyorum
Yazar, kitapta 70lerdeki sağ sol çatışmasını, ODTÜ deki olayları konu alarak bir roman yazmış. İşçi sendika başkanlarının patronlarla olan ilişkisi ve dolayısıyla sendikanın anlamının bir ifade etmediği dönemler. Belki de halen öyle bilemiyoruz…
İyi okumalar
Canbaz, 1980 sonrası Türk romanlarından sağ-sol çekişmesini konu alan romanlar arasında değerlendirilir. Romanın olay örgüsü, 1979 yılının Ekim ayında Türkiye’deki ideolojik öğrenci hareketleri çevresinde gelişir. Işınsu, yoğun öğrenci olayları yanında sendikal gelişmelere de yer vermiştir. Romanı anlamlı okuyabilmek için 1960’lı yılların ortalarından başlayarak gelişen öğrenci hareketleri ve dönemin siyaseti hakkında ön bilgiye sahip olmak gerekiyor. Romanda mekân olarak Gazi Eğitim Enstitüsü, ODTÜ gibi öğrenci hareketlerinin yoğun olduğu eğitim kurumları seçilmiş ve yazar bu eğitim kurumlarıyla ilgili tarihsel gerçekleri okura sunmuştur.Bunların dışında Sivas’ın Zara ilçesi de romanda önemli bir yer tutar. Romanın akışını önemli ölçüde belirleyen kahramanlarından devrimci genç Ali ve ülkenin büyük sanayicilerinden biri olan Akif Koçsa Sivas Zara’dan çıkmışlardır. Roman Ali’nin “Koçsaların da öldürülebileceğini ispat etmek istedim.” sözüyle başlar. Yazar, Ali’ye dürbünlü bir kalaşnikof silahı ile Koçsa’yı öldürtür. Romanda Marksist, Ülkücü gibi birbirinden çok farklı çevreler birbirlerine, geri dönüş tekniği kullanılarak, Sevim Hanım’ın pansiyonu ile bağlanmıştır.
Son olarak, edebiyatımızda 1960-1980’li yıllar arasındaki siyasal ve ideolojik çatışmaları değerlendiren yazarlarımız daha çok sosyalist bakış açısını ele alırken, Işınsu’nun bu romanında ülkücü gençliği ön plana çıkartması farklı bir bakış açısı dolayısıyla edebiyatımızda önemli bir boşluğu doldurmuştur.
Kalite tartışılmaz
Emine Işınsu, daha ne kadar süre beni kendine hayran bıraktıracaksın bilmem! Böyle bir kalem, böyle cümleler yok, yok! İlk Sancı ile tanıdım seni, birçok eserini okudum fakat bu Canbaz çok farklıydı, çok...
İnsan psikolojisine inen sözlerin mi diyeyim, yaşanan olaylar mı diyelim, sendikaların işin arka planında nasıl dalavere çevirdikleri mi diyelim, ne diyelim!
Beni etkileyen, satırlar gözümün önünde akarken heyecanlandıran, sarsan romanları bitirince o kadar çok üzülüyorum ki... Tavanı izleyerek düşünüyorum; acaba ne kadar süre sonra böyle bir roman daha okuyacağım, ne kadar bekleyeceğim.
Okuyun hanımlar, beyler okuyun!
Emine Işınsu okuyun, anlayın.
Türkçü bir yazar fakat her kesimi anlamaya, çözmeye çalışıyor.
Belirli bir ideolojin varsa onu anla,
körü körüne gitme, bağlanma diyor.
Konumuz sendikalar üzerinden yaşanan sağ-sol çatışması üzerine odaklanmış. Ali, İlhan, Mehmet, Tülin ve niceleri bu işlerin ortasında çıkmaza giriyor, bir türlü çıkamıyorlar. Selen Hanım`ın pansiyonunda kalan kızlara öğütleri o kadar güzel, o kadar anlamlı ki o bölümleri dikkatle okumanızı tavsiye ediyorum.
Paranın köpeği olan, bunun yolunda gençleri harcayan, onları kullanan kurumlar, kuruluşlar, kişiler, zenginler...
Edebiyat iyi ki var, iyi ki varsın Emine Ablam!
Sevgiler...
MuazzamEdebiyat
Türkiye gibi ideolojilerin her konuda belirleyici faktör olduğu ülkelerde kitaplar yazarlarının önüne geçemiyor. Yani bir yazar hakkında kulaktan duyma genel bilgiler veya bir kaç internet sitesinde duyduğunuz asparagas haberler sizin o yazar hakkında ve eserleri hakkında bilgili olmanıza yetiyor da artıyor. Oysa olması gereken bu değil. Olması gereken gerçekten bir fikre kavusabilmek için öncelikle o fikrin temsilcisini gerçek anlamda tanıyabilmek. Bunu yapmanın yolu da kitaplarını, eserlerini ön yargısız biçimde okumaktan geçiyor. Ön yargısız diyorum fakat bende bu kitabı okumaya dizginleyemediğim bir takım duygularla başladım. Bitirdiğimde ise gerçekten bambaşka hisler duyuyordum içimde.
Emine Işınsu belki de Türkiye'de milliyetçi cephe dendindiğinde Nihal Atsız'lar kadar radikal olmasa da akla gelen ilk bir kaç isimden biridir. Bizim de, en azından benim, onun hakkındaki görüşlerim bundan öteye gidemez'di'.
Taa ki bu müthiş kitabı okuyuncaya kadar. Okurken daha ilk bölümün sonuna geldiğimde ne kadar kaliteli ruhsal analizler, karakter yaratıları ve olay kurguları, ideoloji yergileri ile karşı karşıya olduğumu fark ettim. Gerçekten bu eserden faydalanabilmek için ön yargılarımdan sıyrılma kararımı da her biri hayatta kalmaya ve yaşam dediğimiz o kıldan ince kılıçtan keskin ipin üzerinde kalmaya çalışan "Canbaz"ların hayat öykülerini okumaya başlarken verdim. İyi ki de vermişim. Bir okur olarak zaten üslubunu, anlatım gücünü yorumlamak benim haddime değil. Ben burada sadece etkilendiğim ve etkilenmediğim yerlerden bahsetmek zorundayım.
O yüzden söyle bir liste yapabilirim:
Dönemin siyasal durumunu, öğrencilerin örgüt yapılanmalarını ve memleketin genel durumu üzerindeki fabrikatörlerin, kapitalist zenginlerin etkisini müthiş biçimde analiz etmiş. Buradan anlaşılıyor
Sendikalar acaba emekçilerin koruma çatısı mı? Yoksa onların kanını emen asalak mı?
Bir dönem sendikacılığının eleştirisel hikayesi...
1960'lı yılların sonu...
Üniversite öğrencileri arasında siyasal yapılaşma,sağ sol çatışmaları...
Cepheye gider gibi bellerinde tabancayla üniversiteye gidenler...
İşyerlerinde sendika çalışmaları...Patronla anlaşıp semiren; yoksulun hakkını, emeğini sömüren sözde sendika başkanları... Bütün bunların içinde temiz kalmayı başaran Gülnaz. Peki Gülnaz, işverene ve sendika başkanlarına karşı başlattığı grevde başarılı olabilecek mi?
Romanda her türlü karaktere yer verilmiş. Teröristi, köylüsü, şehirlisi, milliyetçisi, koministi, sendikacısı, öğrencisi, fabrikatörü ve daha niceleri...
Emine Işınsu, bu romanında ülkenin kutuplaşmalardan neler çektiğini gözler önüne sermiş.1960'lı ve1970'li yıllara ışık tutan bir eser.
İyi okumalar...
Yazar Hakkında
Emine IşınsuYazar · 30 kitap
Emine Işınsu (Öksüz), çağdaş Türk yazarı. Gazete köşe yazarlığı, dergi editörlüğü ve yayıncılığı yapan, ödüllü oyunları bulunan yazar, en çok romancılığıyla tanınmıştır.
Işınsu, 17 Mayıs 1938’de babasının Tümen Komutanı olarak görev yaptığı Kars’ta doğdu. Cumhuriyet döneminin tanınmış şair ve yazarı Halide Nusret Zorlutuna ile Tümgeneral Aziz Vecihi Zorlutuna’nın kızıdır. Annesinden dolaylı sürekli edebiyattan söz edilen, şiir okunan bir çevrede, babasının görevlerinden ötürü de Sarıkamış, Urfa, Karaman gibi yurdun çeşitli yerlerinde ve her birinde birkaç yıl yaşayarak büyüdü.
Yetiştiği okullar, bu sık yer değiştirmeleri yansıtır. İlk okulu Urfa, Sarıkamış ve Ankara’da okudu. Liseden mezun olduğu okul TED Ankara Koleji’dir. Bir yarı yıl AFS bursiyeri olarak ABD’de bulundu. Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı, aynı fakültenin Felsefe bölümlerinde ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi İşletme Bölümü’nde bir süre okudu. İngiliz Dili ve Edebiyatı’nda okurken bir yarı yıl AFS bursuyla A. B. D.’ne gitti.
İlk eseri 17 yaşında iken basılan şiir kitabı İki Nokta’dır. 1963’de ödül kazanan Küçük Dünya’dan sonra yoğun şekilde romana yöneldi. Roman yazmanın dışında 1970’lerin önemli fikir ve sanat süreli yayınlarından Töre Dergisi’ni 1971- 1981 yılları arasında çıkardı. Birçok dergi ve gazetede yazıları yayınlandı; Yeni İstanbul ve Sabah gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. 2008'den beri Alzheimer hastalığı ile mücadele etmekte olan yazarın yazdığı son kitabı "Kendimden Kendime" adıyla 2020 yılında yayınlanmıştır.
Yazar evli ve üç çocuk annesidir.
Işınsu’nun romanlarında mekân tasvirlerinden çok insan psikolojisi öne çıkar. Birinci tekil şahıs anlatımıyla yazılan ilk romanı Küçük Dünya’da her şey romanın kahramanın ruh halinden süzülerek aktarılır. Diğer romanlarında birinci tekil şahıs terkedilse de yine olayları ve mekânları kahramanların duygu süzgecinden geçtikten sonra ve onların algılamalarıyla görürüz. Bu psikolojik ağırlık zaman zaman şuur akımını andırır.
Roman konuları arasında kadının tutsaklığı, Türklerin tutsaklığı (Bulgaristan, Kerkük, Batı Trakya), Türkiye’nin sancıları öne çıkar. Son dönem eserlerinde Türk tasavvufunun zirveleri Yunus Emre,Niyazi Mısri, Hacı Bayram Veli ve Hacı Bektaş Veli’nin hayatları ele alınmıştır.
Ödüller:
• ‘’’Küçük Dünya’’’ ile T. C. Turizm Bakanlığı Sanat Armağanı
• ‘’’Ak Topraklar’’’ ile Türk Edebiyatı Vakfı Roman Ödülü
• ‘’’Bir Yürek Satıldı” oyunu ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Radyofonik Oyun Yarışması’nda dram dalı birinciliği.
• ‘’’Sancı’’’ ile Türkiye Millî Kültür Vakfı Roman Ödülü
• ‘’’Canbaz’’’ ile Türkiye Yazarlar Birliği Roman Ödülü
• Türk Ocakları Hamdullah Suphi Tanrıöver Armağanı
• Karaman Türk Dili Ödülleri, “Türkçeyi Doğru ve Güzel Kullanan Yazar Ödülü”
• İLESAM (Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği), “Şeref Ödülü”
• Türkiye Yazarlar Birliği- İstanbul Şubesi, “Ömür Boyu Roman Ödülü”
Üyelikler:
• Türk Edebiyatı Vakfı Mütevelli Heyeti üyesi
• İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Merkez Birliği (İLESAM) üyesi
• Türkiye Yazarlar Birliği Üyesi
