Hacı Bayram
Emine IşınsuYazar:
Emine Işınsu
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 53 dk.
Sayfa Sayısı:
384
Basım Tarihi:
Ağustos 2012
İlk Yayın Tarihi:
2012
Yayınevi:
Bilge Kültür Sanat
ISBN:
9786055261146
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
“Şehirleri fethetmek mi zor, yoksa gönülleri mi?”·384 syf.·1000Kitap
9/10
2025 7. kitabı
Bazen bir insan, yalnızca yaşadığı dönemi değil, yüzyılları değiştiren bir hikâyenin başkahramanı olur. İşte Hacı Bayram-ı Veli, yalnızca bir alim, bir derviş değil; bir ruh inşacısı, bir medeniyet mimarı. Peki, onun hayatını bu kadar özel kılan neydi?
Emine Işınsu’nun Hacı Bayram romanı, yalnızca bir biyografi değil, derin bir ruh yolculuğu. Onun Şeyh Hamid-i Veli (Somuncu Baba) ile tanışması, ilimden irfana geçişi, dervişlik yolunda yaşadığı sınavlar ve en önemlisi, bir Allah dostunun, bir devletin geleceğini nasıl şekillendirdiği… Kitap, bir insanın nasıl yalnızca kendi nefsini değil, bir toplumu da eğitebileceğini gözler önüne seriyor.
Osmanlı’nın yükseliş dönemine denk gelen bu büyük zatın, önce gönülleri fethettiğini, sonra da o gönüllerden tarihin en büyük medeniyetlerinden birinin filizlendiğini görmek insanı derinden etkiliyor. O, sadece ibadetiyle değil, hayata dokunan tasavvufi yaklaşımıyla da halkın içinde bir mürşid olmuştu. Tarlasını süren çiftçiden, ilimle meşgul olan talebeye kadar herkesin gönlünde bir iz bıraktı.
Kitabı okudukça, Hacı Bayram-ı Veli’nin yalnızca bir zamanın değil, bugünün de insanına seslendiğini fark ediyorsunuz. Çünkü onun getirdiği ruh, sadece geçmişe ait değil. Bugün hâlâ, “Bir elinde dünya, bir elinde ahiret” dengesini kurmaya çalışan herkesin yoluna ışık tutuyor.
Eğer tarihi bir şahsiyetin hikâyesinden çok daha fazlasını, bir maneviyat önderinin insan ruhuna nasıl dokunduğunu görmek istiyorsanız, Hacı Bayram tam size göre. Okudukça, sadece bir Allah dostunun değil, onun yetiştirdiği neslin ve onların kurduğu medeniyetin de hikâyesine tanık olacaksınız.
Ve belki de fark edeceksiniz: Gerçek fetih, önce gönüllerde başlar…
Kitapla kalın :)
Oğul,biz Türkmen’iz…Emine Işınsu,Üniversite yıllarımdan beri takip ettiğim ve severek okuduğum yazarın eseri beni 14.yy ‘ın başlarına ilk görev yaptığım Ihlara vadisine götürdü.Horasan erenlerini yetiştirip Anadolu’ya sadece askeri başarıda değil ,Türk Birliğinin kurulmasında etkili olan Hoca Ahmet Yesevi’nin müridlerinden yetişen Aslanlı Hünkar Hacı Bektaşi Velinin Kırşehirin Sulucakarahöyük köyüne gelişi ,yerleşmesi,evlenmesi,müritleri ile kurduğu tekkenin Anadolu’nun dört bir yanından gelenlerin onun murşitliği ile yine Anadolu’nun dört bir yanına giderek ;tasavvufi öğretilerini,ilmini,hoşgörüsünü,ve en önemlisi Türkmen Bilincini yerleştirmesi çok sevdiğim yazar tarafından sade,akıcı bir dille anlatılmış.Ayrıca Ahi Evran’la dostluğu,Yunus Emre’yi çok istemesine rağmen Tapduk Emre’ye yollaması,Mevlana ile mana aleminde buluşması nakış nakış işlenerek ürkekçe anlatılmıştır.Halka açık müritleri ile yaptığı toplantılar,Osmanlı imparatorluğunun henüz beylik olduğu dönemde erenleri Osman Beyin yanına yardıma yollaması,Yeniçeri Ocağının teşkilat nüvesinin atılması siz orada yaşıyormuşcasına şahitlik etmeniz sağlanmış.Tasavvufa ,tarihe meraklı herkese tavsiye ederim.1000Kitap
Emine Işınsu,Üniversite yıllarımdan beri takip ettiğim ve severek okuduğum yazarın eseri beni 14.yy ‘ın başlarına ilk görev yaptığım Ihlara vadisine götürdü.Horasan erenlerini yetiştirip Anadolu’ya sadece askeri başarıda değil ,Türk Birliğinin kurulmasında etkili olan Hoca Ahmet Yesevi’nin müridlerinden yetişen Aslanlı Hünkar Hacı Bektaşi Velinin Kırşehirin Sulucakarahöyük köyüne gelişi ,yerleşmesi,evlenmesi,müritleri ile kurduğu tekkenin Anadolu’nun dört bir yanından gelenlerin onun murşitliği ile yine Anadolu’nun dört bir yanına giderek ;tasavvufi öğretilerini,ilmini,hoşgörüsünü,ve en önemlisi Türkmen Bilincini yerleştirmesi çok sevdiğim yazar tarafından sade,akıcı bir dille anlatılmış.Ayrıca Ahi Evran’la dostluğu,Yunus Emre’yi çok istemesine rağmen Tapduk Emre’ye yollaması,Mevlana ile mana aleminde buluşması nakış nakış işlenerek ürkekçe anlatılmıştır.Halka açık müritleri ile yaptığı toplantılar,Osmanlı imparatorluğunun henüz beylik olduğu dönemde erenleri Osman Beyin yanına yardıma yollaması,Yeniçeri Ocağının teşkilat nüvesinin atılması siz orada yaşıyormuşcasına şahitlik etmeniz sağlanmış.Tasavvufa ,tarihe meraklı herkese tavsiye ederim.
Okuduğum İlk Kitaptı. Ve hala unutmuş değilim... Heleki Kitabı sevince saatlerce başınızı kaldırmayacğınız eserlerden olmuş. . .
Muhabbetle Tavsiye Ederim...
Selam ve dua ile. . .
Hacı Bayram Veli'nin asıl gayesi Anadolu'ya gelmiş olan Türk topluluklarının bu toprakları sahiplenip yerleşmelerini, ayrıca gezgincilik yaşam tarzının son bulmasını istemeseydi. Çünkü yerleşik hayata geçtikleri takdirde Türklerin siyasi ve ekonomik yönden eskisinden çok daha iyi bir düzey ve kalite yakalayacağını gayet iyi biliyordu.'
Hacı BayramEdebiyat
Mart ayının biten ilk kitabı, Emine Işınsu’nun Hacı Bayram kitabı oldu. Hacı Bayram kitabı; Lâl kitabı ile birlikte almıştım. İlk okumamı 2010’da yapmıştım, bu 2.okuyuşum oldu. Emine Hanım milliyetçi, ülkücü bir yazar. Gayet güzel, yalın, içten bir kalemi var. Hacı Bayram-ı Veli’nin hayatını da gayet güzel anlatmış. Büyük bir ışk-ı iştiyâk ile okudum. Kendi mürşidimi yâd ederek, O’na olan sevgim katlanarak okudum. Eserle ilgili birkaç eleştirim olacak:
Emine Hanım, Cumhuriyet kadını ve bazı mes’eleleri ‘cumhuriyetçe’ bakmış anlaşılan. Mesela haremlik-selâmlık meselesini kitapta ‘Arap adeti’ olarak değerlendirmiş. Yanına hemen ‘Yok yaaa’ notunu düştüm. Sonra Yıldırım’ın içki içtiği... Evet öyle bir-iki rivayet var ama rivayetlerin kaynağı Bizans kralı ve Bizans tarihçileri... Hele ki Emir Sultan’la bir muhabbeti var ki; akıllara zarar!
Kadın meselesine gelelim... Emine Hanım, kendisi de bir kadın olduğundan hareketle kadınlara çok üstün pâyeler vermiş. Somuncu Baba’nın kadın halifeleri var. Kadın mürşidler var. Kadın dervişleri kadın mürşidler idare ediyor falan filan? Nereden çıkarıyorsun bunları acaba sayın Işınsu? Kadından veli olur, âlim olur. Olur da mürşid olur mu, olmaz! Kitabın bir yerinde âlimlerin, tasavvuf ehlini şeriate uymamakla suçladığı halbuki tasavvuf ehlinin şeriattan kıl kadar ayrılmadığı Somuncu Baba’nın dilinden anlatılıyor. El-hak öyle. Ama 20-30 sayfa sonra Hacı Bayram, kadın erkek karışık zikire, kadın erkek birlikte çalışmasına cevaz veriyor. Yuuuh! Emine Hanım, n’aptınız, iyi misiniz? Nereniz... Nereden uyduruyor... çıkarıyorsunuz bunu acaba? Hanımlar tasavvufi roman yazamazlar diye bir kanaâtim vardır yıllardır. Bu kitapla bu kanaâtim perçinlendi. Sevdiğim bir kitaptı ama bazı mes’eleler İslam’dan, tasavvuftan, Hacı Bayram’dan uzak. Son
Puan vermedi·384 syf.··
Beğendi
·2026 12. kitabı
·7 günde okudu
·Okunma: 01 Mayıs 2026 15:38
Hikaye, Hacı Bayram-ı Veli’yi daha kundaktayken, çevresindekilerin "Bu çocuk ilerde veli olacak" dediği o gizemli işaretlerle açıyor perdeyi. Ama sakın bunun sadece mucizelerle dolu, emeksiz bir hikaye olduğunu sanmayın. Aksine, karşımızda ilim için adeta kendini paralayan, öğrenmeye kelimenin tam anlamıyla aşık bir karakter var.
Numan’ın o çocukluktan gençliğe evrilen sürecinde gördüğümüz o sarsılmaz kararlılık, aslında hepimize ders verecek cinsten. Bir şeyi sadece bilmek için değil, onun özünü kavramak için gösterdiği o disiplinli duruş, kitabı sadece bir hayat hikayesi olmaktan çıkarıp bir motivasyon kaynağına dönüştürüyor. Okurken şunu hissediyorsunuz: Büyük bir ağaç olmak için, önce toprağın altında o tohumun sessizce ama inatla büyümesi gerekiyor.
Numan,yıllarca dirsek çürütüp dönemin en büyük alimlerinden biri haline gelse de,içindeki o asıl hakikat arayışı onu Somuncu Baba ile karşılaştırıyor. Bir bayram günü gerçekleşen bu buluşma, onun hayatındaki en büyük dönüm noktası oluyor. Hocası, "Bize bayramı getirdin" diyerek Numan’a "Bayram" ismini veriyor. O günden sonra koskoca müderris Molla Numan, bildiği her şeyi aşkla harmanlamak için hocasının dizinin dibine çöküyor. İşte bu isim, sadece bir unvan değil; ilmin irfanla, zihnin ise kalple kucaklaştığı o muazzam dönüşümün ilk adımı oluyor.
Eserin en güzel yanı, ilmin insanı nasıl bir insan-ı kamil olmaya hazırladığını göstermesi. Numan’ın o kararlı duruşu ve öğrenme aşkı, aslında ileride mürşidiyle tanıştığında kalbinin neden bu kadar hazır olduğunu açıklıyor.
Bir insanın çocukluk azminden gönül sultanlığına uzanan ilham dolu yolculuğunu keşfetmek için mutlaka okumalısınız.
Rahmetli IŞINSU, kaleme aldığı bu eseri adında da anlaşılacağı üzere Hacı Bayram Veli Hazretlerinin hayatından ilham alarak kurgulamış.
Ancak eserde her ne kadar Numan’ın çocukluğu evliliği zikir ve nefis terbiyesiyle Hacı Bayram Veli oluşu temiz bir dille aktarılmışsa da sayın IŞINSU’nun siyasi, içtimai görüşlerini sanki o dönemin zihniyetiymiş hele hele Hacı Bayram Velinin dini itikadıymış gibi okumak gerçekten çok rahatsız edici.
Bunun dışında bir döneme damga vurmuş ve hala canlılığını koruyan Akşemsemsettin Hazretleri gibi büyük zatları yetiştirmiş böylesi büyük bir ismin kaleme alınması ve hayatı hakkında merak uyandırılması çok güzel.
Adı Numan ama biz onu Hacı Bayram Veli olarak tanıyoruz. Gülçiçek adlı bir kıza olan ilk görüşte aşkı ona Allah aşkının kapısını araladı.
Meczup Ali amcası başından beri onun bir veli olacağını biliyor bazen kırılsa da sabırla o günleri görmeyi bekliyordu.
Numan küçük yaşından itibaren keskin zekası, ağırbaşlılığı, öğrenme ve öğretme aşkıyla dikkat çekiyordu. Çok iyi, ünlü bir müderris oldu. Ali amcasının çok istediği veli olmak için ilminin tam olmasını istiyordu. Bir gün bir davet aldı Kayseri'den Şeyh Hamidüddin Hazretleri onu dergahına çağırıyordu. Davete icabet gerek diyerek yola çıktı ve böylece Numan'ın Hacı Bayram olma yolu açıldı.
Şeyh Hamit ona üç ilmi birden öğretti: Ebrehiyye, Nakşiyye ve Halvetiye. Şeyh Hamit vefat ederken müridi Hacı Bayram'a bu iç ilmi birleştirerek Bayramiyye Tarikatın kurmasını vasiyet etti. Böylece Hacı Bayram Ankara'ya gidip bir tekke buldu ve tarikatını kurdu ve mürşidlerini yetiştirmeye başladı.
Emine Işınsu'nun kadınlarla ilgili anlattığı şeyler hoşuma gitti. Kadınların da tekkeye kabul edilmesi hatta isteyenlerin halvete (karanlıkta çok az yemek yiyerek çok az uyuyarak sadece zikir çekmek) girmesi, at binebilmeleri... Gibi şeyler çok hoşuma gitti.
Bir kişiye sorgusuz sualsiz bağlanmak fikri bana hala çok garip geliyor. Kitapta bunu baya işlemiş. Şeyhin her dediğinin sorgusuz yapılması, onun bir dediğinin iki edilmemesi, onun gözüyle görmek, onun kalbiyle hissetmek... çok garip. Ama bunlar nefsi küçültüp gönlün hikmetlerini açılmasına ve Allah aşkının artmasına neden oluyormuş. Herkesin işi değil yani, hele ki bu devirde...
Güzel kitaptı, okuması keyifliydi..
Hacı Bayram hazretlerinin hayat hikayesini roman türünde anlatmış yazar Gayet başarılı bir kitap İlk defa üniversite yıllarında okumuştum tekrar okumak beni o günlere götürdü
İyi okumalar
Varolun
Emine Işınsu / Hacı Bayram.
(1938- 2021) Yazar, Kars'ta doğdu. Halide Nusret Zorlutuna'nın kızıdır. Ankara Koleji'ni bitirdi. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü öğrencisi iken öğrenimini yarıda bırakarak fıkra yazarlığına başladı. 1971'de bir neslin yetişmesinde büyük etkisi olan ilim ve fikir dergisi Töre'yi çıkardı.
Yazdığı romanlarıyla pek çok ödüle layık görüldü.
Aylık okuma listemde olan kitabı, yazarımızın vefat haberini alınca, okuma ihtiyacı duydum. Türk tasavvuf dünyamızın önemli zirvelerinden olan Hacı Bayram Veli'nin anlatıldığı eser yine bir başka manevi önder Hasan Burkay'a
ithaf edilmiş.
1350'li yıllarda Ankara'nın Zülfazıl köyünde, Koyunluca Ahmet ile Nazlı'nın çocuğu olarak doğan Numan'ın çocukluğu, eğitimi ve onun üzerinden Anadolu'nun içinde bulunduğu durum, Osmanlı Devleti'nin kuruluş sancıları anlatılmaya çalışılmaktadır. Şehir ve köy hayatındaki farklılıklar ortaya konulurken, kadının Türk milletinin sosyal hayatındaki yeri sık sık vurgulanmaktadır. Eğitim tarihimizin, büyük sancılarından olan medrese- tekke çekişmesi, yazarımızın kendine has üslubuyla birleştirici bütünleştirici bir şekilde işlenmektedir. Medrese eğitimini tamamlayan Numan'ın, tekkede Hacı Bayram'a dönüşmesinde medresede aldığı eğitimin katkısı da büyüktür.
Vasiyeti gereği Hacı Bayram Veli camisinden, uğurlanan yazarımıza bir kez daha rahmet dilerim.
#Kitapşuuruinsanlıkşuurudur.
Yazar Hakkında
Emine IşınsuYazar · 30 kitap
Emine Işınsu (Öksüz), çağdaş Türk yazarı. Gazete köşe yazarlığı, dergi editörlüğü ve yayıncılığı yapan, ödüllü oyunları bulunan yazar, en çok romancılığıyla tanınmıştır.
Işınsu, 17 Mayıs 1938’de babasının Tümen Komutanı olarak görev yaptığı Kars’ta doğdu. Cumhuriyet döneminin tanınmış şair ve yazarı Halide Nusret Zorlutuna ile Tümgeneral Aziz Vecihi Zorlutuna’nın kızıdır. Annesinden dolaylı sürekli edebiyattan söz edilen, şiir okunan bir çevrede, babasının görevlerinden ötürü de Sarıkamış, Urfa, Karaman gibi yurdun çeşitli yerlerinde ve her birinde birkaç yıl yaşayarak büyüdü.
Yetiştiği okullar, bu sık yer değiştirmeleri yansıtır. İlk okulu Urfa, Sarıkamış ve Ankara’da okudu. Liseden mezun olduğu okul TED Ankara Koleji’dir. Bir yarı yıl AFS bursiyeri olarak ABD’de bulundu. Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı, aynı fakültenin Felsefe bölümlerinde ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi İşletme Bölümü’nde bir süre okudu. İngiliz Dili ve Edebiyatı’nda okurken bir yarı yıl AFS bursuyla A. B. D.’ne gitti.
İlk eseri 17 yaşında iken basılan şiir kitabı İki Nokta’dır. 1963’de ödül kazanan Küçük Dünya’dan sonra yoğun şekilde romana yöneldi. Roman yazmanın dışında 1970’lerin önemli fikir ve sanat süreli yayınlarından Töre Dergisi’ni 1971- 1981 yılları arasında çıkardı. Birçok dergi ve gazetede yazıları yayınlandı; Yeni İstanbul ve Sabah gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. 2008'den beri Alzheimer hastalığı ile mücadele etmekte olan yazarın yazdığı son kitabı "Kendimden Kendime" adıyla 2020 yılında yayınlanmıştır.
Yazar evli ve üç çocuk annesidir.
Işınsu’nun romanlarında mekân tasvirlerinden çok insan psikolojisi öne çıkar. Birinci tekil şahıs anlatımıyla yazılan ilk romanı Küçük Dünya’da her şey romanın kahramanın ruh halinden süzülerek aktarılır. Diğer romanlarında birinci tekil şahıs terkedilse de yine olayları ve mekânları kahramanların duygu süzgecinden geçtikten sonra ve onların algılamalarıyla görürüz. Bu psikolojik ağırlık zaman zaman şuur akımını andırır.
Roman konuları arasında kadının tutsaklığı, Türklerin tutsaklığı (Bulgaristan, Kerkük, Batı Trakya), Türkiye’nin sancıları öne çıkar. Son dönem eserlerinde Türk tasavvufunun zirveleri Yunus Emre,Niyazi Mısri, Hacı Bayram Veli ve Hacı Bektaş Veli’nin hayatları ele alınmıştır.
Ödüller:
• ‘’’Küçük Dünya’’’ ile T. C. Turizm Bakanlığı Sanat Armağanı
• ‘’’Ak Topraklar’’’ ile Türk Edebiyatı Vakfı Roman Ödülü
• ‘’’Bir Yürek Satıldı” oyunu ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Radyofonik Oyun Yarışması’nda dram dalı birinciliği.
• ‘’’Sancı’’’ ile Türkiye Millî Kültür Vakfı Roman Ödülü
• ‘’’Canbaz’’’ ile Türkiye Yazarlar Birliği Roman Ödülü
• Türk Ocakları Hamdullah Suphi Tanrıöver Armağanı
• Karaman Türk Dili Ödülleri, “Türkçeyi Doğru ve Güzel Kullanan Yazar Ödülü”
• İLESAM (Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği), “Şeref Ödülü”
• Türkiye Yazarlar Birliği- İstanbul Şubesi, “Ömür Boyu Roman Ödülü”
Üyelikler:
• Türk Edebiyatı Vakfı Mütevelli Heyeti üyesi
• İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Merkez Birliği (İLESAM) üyesi
• Türkiye Yazarlar Birliği Üyesi
