Yazar:
Cengiz Aytmatov
Çevirmen:
Muhammet Mertek
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 50 dk.
Sayfa Sayısı:
135
Basım Tarihi:
Haziran 2002
İlk Yayın Tarihi:
2002
Yayınevi:
Da Yayınları
Orijinal Adı:
Kindheit İn Kirgisien
ISBN:
9789756571217
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
10/10
2015 129. kitabı
Çocukluğum, Cengiz Aytmatov'un çocukluk ve ilk gençlik anılarının yer aldığı bir kitap. Alman yazar Hitzer tarafından Aytmatov ile yapılan söyleşiler sonucunda ortaya çıkmış bir kitaptır. Türkiye’de 2002 yılında neşredilmiştir.
Almanya, Aytmatov’un çok özel bir okur kitlesinin olduğu ülkelerden birisidir. Zaten uzun yıllar Brüksel’de bulunan Aytmatov, Alman edebiyat çevresi ile de sıkı bir ilişki içindeydi.
Önsözünde şöyle anlatıyor kitabın hikâyesini: “İyi bir edebiyatçı ve çevirmen olan Friedrich Hitzer yıllar önce bana, “çocukluk anılarımı ileride bir kitap haline getirebilmek için bir kasete kaydetmeme tavsiye etmişti. İşte böylece vatanım Kırgızistan'da geçen çocukluk anılarımın Almanca olarak anlatıldığı bu küçük kitap ortaya çıkmış oldu. (…) İlginçtir, dikkatli okuyucularım tarafından diğer eserlerimde ve bilhassa son dönemlerde yazdığım eserlerde sıkça geçen çocukluk zamanlarıma ait gözlemler, olaylar ve karakterler daha çok ilgi görmüştü. Bu konuşma Kırgızca, Türkçe ve Almancanın olağanüstü bir sentezi olmuştu.” diye ifade ediyor.
Çocukluğunu anlattığı bu kitapta neler var?
Evet, Aytmatov'un çocukluk anıları var demiştik. Mesela büyükannesi yani babaannesi Ayımhan ve halaları Ayımkul, Karakız ve Kulaym amcası Riskulbek ile geçen çocukluk hatıralarından bahsediyor. Cengiz’in babası ve kendilerinin kardeşleri olan Törekul’un yokluğunu aratmamak için ellerinden geleni yapmış ve onlara sahip çıkmışlardır. Ancak katil rejim, peşlerini yine bırakmamış ve o zamanlar 25 yaşlarında olan amcası Riskulbek’i de defalarca alıp sorguya götürmüş ve en sonunda bir gün tamamen yok etmişlerdi. Onun bir çalışma kampında öldüğünü duymuşlardı sonra. Ona Cengiz adını veren kişi, açası Riskulbek’miş, “iyi bir tarih bilgisi vardı.” diyor onun için.
Köydeki hatıralarından söz
Bu kitap yazarın hayatına ve edebi kimliğinin oluşum sürecine ışık tutan otobiyografik bir eserdir. Aytmatov’un çocukluk dönemine ait gözlemlerini, hatıralarını ve dönemin sosyo-politik yapısını edebi bir bütünlük içerisinde sunar.
Eserde Aytmatov, Sovyetler Birliği döneminde Kırgızistan’ın kırsal bir bölgesinde geçen çocukluk yıllarını anlatmaktadır. Yazarın babasının Stalin dönemindeki politik tasfiyeler sırasında ortadan kaybolması, onun yaşamında derin bir iz bırakmış ve bu travmatik deneyim, ileride kaleme aldığı eserlerde tekrarlayan bir tema hâline gelmiştir. Çocukluğum, bireysel bir hatırat olmanın ötesinde, dönemin politik baskılarını, kültürel dönüşümlerini ve toplumsal yapıyı bir çocuğun gözünden aktararak tarihsel bir belge niteliği de taşır.
Eserdeki anlatım, bireysel deneyimlerin toplumsal hafıza ile birleştiği bir düzlemde ilerler. Aytmatov’un çocukluk anıları, sadece kişisel bir geçmişin yansıması değil, aynı zamanda Sovyet ideolojisinin kırsal halk üzerindeki etkilerinin somut bir tasviridir.
Tema olarak ele aldığımızda Yalnızlık ve Baba Figürü, Doğa ve İnsan İlişkisi, Kimlik ve Aidiyet, Umut ve Direnç başlıkları altında başarılı bir eserdir.
Aytmatov’un anlatımı yalın fakat derinliklidir. Eserde görülen betimlemeler, doğayı ve duygusal atmosferi yoğun biçimde hissettirir. Yazarın dilinde şiirsellik ile gerçekçilik dengeli bir biçimde iç içedir.
Cengiz Aytmatov’un Çocukluğum’u, bireysel bir yaşam öyküsünden ziyade, insanın varoluşsal arayışına ve toplumsal belleğin oluşumuna dair felsefi bir metindir. Yazar, çocukluk dönemini yalnızca geçmişin bir hatırası olarak değil, insanın ahlaki ve düşünsel temelinin inşa edildiği bir dönem olarak ele alır.
Keyifli okumalar dilerim...
“Yüreğinizin sıcaklığını esirgemeyin benden; yaklaşın, biraz daha yaklaşın, size öykümü anlatmak zorundayım.” Cengiz Aytmatov
Yalnız Kırgız edebiyatının değil tüm dünyanın en önemli yazarlarından biri olan Cengiz Aytmatov’un “Çocukluğum” isimli otobiyografik kitabı zor şartlar altında mücadele eden, halkının sorunlarına duyarlı, tarihin kırılma noktalarına tanıklık etmiş bir çocukluk ve ilk gençlik hikâyesi.
1928’de Kırgızistan’ın Talas eyaletine bağlı Şeker köyünde doğan yazar, daha beş yaşındayken anılarında büyük yer etmiş olan büyükannesi Ayimkan ve akrabaları ile yaylalara göç ettikleri dönemi capcanlı doğa tasvirleri ile anlattığı bölüm ile giriş yapıyor esere. Bu küçücük adam daha o dönemde yaylaya gelen bir Rus veteriner için Kırgızca Rusça çeviri yaparak halkının sorunlarına hiçbir zaman kayıtsız kalamayacağının sinyallerini vermiştir. Bir dönem Moskova’da okula devam eden ve belki de en güzel yıllarını yaşayan yazarın babasını son kez gördüğü anlar çok duygusaldır. On yaş onun için belki de çocukluğunun sonu olmuştur. Annesi ve kardeşleri ile Şeker’e dönüp hayatta kalmaya çalışmışlardır. II. Dünya Savaşı döneminde bir taraftan yoksullukla mücadele ederken diğer taraftan çalışmak zorunda kalmıştır. Kolhozun kendisine verdiği görevleri yerine getirmek, köy sekreterliği, öğretmenlik, vergi tahsildarlığı gibi zorlu işleri o küçük yaşlarda hiç şikayet etmeden ifa etmiştir. Halkının arasında onların sıkıntılarına şahit olarak geçirdiği bu yıllar roman ve hikâyelerindeki karakterleri oluşturmada kendisine ilham olmuştur.
Fatma ve Serdar Arıkan tarafından dilimize kazandırılan eseri keyifle ve ilgiyle okuyacağınıza eminim.
"Savaş zamanı çocukları olan bizler, erkenden olgunlaştık ve pek çok yükü, elbette en başta da ailelerimizin sorumluluğunu yüklendik."
1928 yılında Kırgızistan'da doğan Cengiz Aytmatov babası öldürüldüğünde 10, İkinci Dünya Savaşı başladığında 11 yaşındaydı. Hayatta sorumluluk almaya çok küçük yaşlarda başladı. Annesine kardeşlerine ve halasına bakmak için sürekli çalışmak zorunda kaldı, büyükannesinden ve diğer büyüklerinden dinlediği halk hikayeleri, efsaneler onun hayatında önemli yer tuttu.
Çocukluğunu anlattığı bu kitabında kazandığı ilk paradan, halkıyla beraber katıldığı yaylaya göçten, Moskova'ya taşınmalarından, babasını kaybetmesinden, büyükannesinden, halasından dayısından, veterinerlik okulundaki anılarından, ilk girdiği işten ve aldığı diğer sorumluluklardan bahsediyor.
Hayatında yaşadığı olayları kitaplarına nasıl yansıtmış, Cemile, Yüz Yüze kitaplarındaki kahramanların gerçekte de var olduğundan bahsediyor. Bu kitaplara karşı aldığı eleştirilere de yer verirken kendi gelişimi için onu destekleyen usta yazarları da saygıyla anıyor.
Köy meclisi sekreterliği, vergi tahsildarlığı, kısa dönem öğretmenlik, zoo-teknik uzmanlığı gibi çeşitli alanlarda görev alan Aytmatov sürekli at üstünde yolculuk yaparak ve birçok kesimden insanlar tanıyarak hayatına büyük hikayeler sığdırmış. Bütün bunları edebiyatında çok başarılı bir şekilde yansıtmıştır. Hikayelerinde ve romanlarında sık sık eski halk hikayelerini de alan Aytmatov şehrini, atalarını, kültürünü, savaşı, savaşın getirdiği acıları, yoksulluğu etkileyici şekilde aktarmış. Bu kitabında da onu biraz daha iyi tanıyıp, böyle bir yazar olmadan önce küçük Cengiz nasıl bir çocuktu, neler yaşadı, hayatında iz bırakan anlar nelerdi onları birinci ağızdan öğreniyoruz. Ne yazsa okurum dediğim Aytmatov'un
Çocukluğum1000Kitap
Büyük yazarların sevenleri de çok olur elbette. Böylesi yazarların nasıl bir hayat macerası yaşadıkları da sevenleri tarafından pek tabii olarak merak edilir. Hâl böyleyken Cengiz Aytmatov'a rahmet olsun ki 'Stalin'in trajik baskı ve zorbalık yıllarıyla İkinci Dünya Savaşı'nın zorlu dönemlerine denk düşen çocukluğu'nun hatıralarını (Önsöz Yerine,s.11) kendi eliyle kaleme alıp bizlere emanet bırakmış.
Salt anı okumak dışında büyük yazarın duygularına temas etmek ayrıca keyifli.
Edebiyat meraklılarının hoşlandığı bir konu olan "Meşhur hikâyelerin gerçek hayatla bağlantısı var mı?"gibi sorular da cevap buluyor anıların penceresinde.
Yazarın bilinen metinlerinden "İlk Öğretmenim, Yüz Yüze, Selvi Boylum Al Yazmalım, Cemile" gibi eserlerinin arka planındaki gerçek hayat kesitleri yazarın kendi ifadeleriyle bu eserde sunuluyor.
Anı okumak hele de yazarı çok sevilen biriyse keyifli bir meşgaledir. İyi okumalar diliyorum.
Çocukluğum
Aytmatov'un yayınlanan her cümlesini okudum. Sadece bu kitap kalmıştı. Çocukluğundan çok az eserlerinin esin kaynağından çok fazla bahsettiği bir kitap. Yine de Aytmatov'dan birseyler okumak beni çok mutlu etti keşke bin yıl yaşasaydı keşke bin yıl yazsaydı.
Çcukluğum / Cengiz Aytmatov
Çevirmen: Fatma & Serdar Arıkan
Büyük usta Cengiz Aytmatov‘un dilinden çocukluğunu ve ilk gençlik anlarını dinlemeye ne dersiniz? Tarihe, düşünceye, bilime ve sanata yön veren insanların yaşam öyküleri yaşadıkları dönemin siyasi ve toplumsal olaylarına ayna tutarken bir yandan da o anılara misafir olmak okura eşsiz bir deneyim sunar.
“Çocukluğum”da Aytmatov anıları ile birlikte Cemile, Elveda Gülsarı, Gün Olur Asra Bedel ve İlk Öğretmen gibi birçok eserinin çıkış noktasına ve eserlerin prototiplerine de fotoğrafları ile birlikte değiniyor.
Maquez, Gorki ve daha birçok edebiyat ustasında olduğu gibi Aytmatov’un da kişiliğinin gelişimine bir büyükanne imzasını atıyor. Ayimkan Nine gerçekten büyük bir bilge.
Ayrıca ilk kez haberdar olduğum Aytmatov şiirleri kitabın sürprizi oldu.
Son olarak da eserin ortaya çıkışında yazar ve çevirmen Fredrich Hitzer’in rolüne değinmek isterim. Bir Almanya yolculuğunda Hitzer Aytmatov’u çocukluğu ile ilgili anıları yâd etmeye davet eder ve iki saat boyunca da onun anlattıklarını bir diktafona kaydeder. Aytmatov kayıtları dinledikten sonra Fredrih’ten onları kağıda dökmesini rica eder. Ve kısa bir zaman içerisinde de anılar yayımlanır. Bugün bunca emek ve yaşanmışlığın ürünün olan eser 
Betül haskalaycı 🩵baskısıyla biz okurlarla buluşuyor. “Çocukluğum” bir iyi ki
#alıntılarım
“Benim gençliğimde, savaşın en zor yıllarında bile insanlar insanlıklarını kaybetmediler, dürüsttüler. Şimdi ise birbirlerini boş yere anlamsızca öldürüyorlar…”
“İnsanın iç dünyası dipsiz bir kuyudur.”
“İnsanın anavatanı çocukluğudur.”
#tavsiye
#cengizaytmatov #çocukluğum #otobiyografikanlatı #ketebeyayınları #anı
Betül haskalaycı 🩵baskısıyla biz okurlarla buluşuyor. “Çocukluğum” bir iyi ki
#alıntılarım
“Benim gençliğimde, savaşın en zor yıllarında bile insanlar insanlıklarını kaybetmediler, dürüsttüler. Şimdi ise birbirlerini boş yere anlamsızca öldürüyorlar…”
“İnsanın iç dünyası dipsiz bir kuyudur.”
“İnsanın anavatanı çocukluğudur.”
#tavsiye
#cengizaytmatov #çocukluğum #otobiyografikanlatı #ketebeyayınları #anıÇocukluğumCengiz Aytmatov
Türk dünyasının yetiştirdiği en büyük yazar olduğunu düşündüğüm Cengiz Aytmatov'un "Çocukluğum" isimli eseri yazar hakkında önemli bilgiler veriyor. Öncelikle yazarın eserlerine esin kaynağı olan birçok olayı yazarın anlatımından dinlemek gerçekten değerli. Yüzyüze, Cemile, Toprak ana, Selvim boylum al yazmalım hatta Dişi kurdun rüyaları ve Elveda Gülsarı isimli eserlerinin kaynağını daha derinlemesine fark ediyorsunuz. Çünkü hepsi yazarın yaşanmışlıklarından derin izler taşıyor.
Kitabın ilk sayfalarında yer alan kırgız yaylaları ile ilgili anlatımları çok etkileyici buldum. Şaman hikayesi ise gerçekten ilginçti...
Eser yazarın çocukluk ve kısmen gençlik yıllarından izler taşıyor. İlk sayfalarda anlatılan güçlü aile bağları, nene ve hala kavramı, annesinin ve babasının yaşadığı zor zamanlar çok ayrıntıya girilmeden anlatılmış. Burada şöyle bir ekleme yapayım, Aytmatov belki de yaşadığı derin travmanın ve acının etkisiyle - babasından bu eserinde fazla bahsetmemiş. Bunu neden söylüyorum, Aytmatov'un kazak şair ve fikir adamı 
Muhtar Şahanov ile karşılıklı sohbetlerinin yer aldığı 
Şafak Sancısı isimli eserde babasının tutuklanması sonrasında annesinin yaşadığı dramı çok daha ayrıntılı anlatıyor, bu sebepten fazla bahsetmemiş ifadesini kullandım. Şafak Sancısı isimli eserde çok dokunaklı, babasının bir ceketin içerisinde ailesine gönderdiği bir mektubunun yer aldığı bir anı vardır ki, bu kitapta yer alsa çok yerinde olurdu diye düşündüm, ama bahsetmemiş nedense. Çok çok üzücü bir anıdan bahsediyorum, yer vermemesini de anlıyorum.
Eserin Aytmatov'u anlamak için bir başucu eseri olduğunu düşünüyorum, faydalı ve ilham veren eserlerden. Bir çocuğun nasıl büyümeden yetişkinliğe adım attığını, 2. dünya savaşı devam ederken ağır sorumlulukların üstesinden nasıl geldiğini etkileyici bir üslupla
Muhtar Şahanov ile karşılıklı sohbetlerinin yer aldığı Şafak Sancısı isimli eserde babasının tutuklanması sonrasında annesinin yaşadığı dramı çok daha ayrıntılı anlatıyor, bu sebepten fazla bahsetmemiş ifadesini kullandım. Şafak Sancısı isimli eserde çok dokunaklı, babasının bir ceketin içerisinde ailesine gönderdiği bir mektubunun yer aldığı bir anı vardır ki, bu kitapta yer alsa çok yerinde olurdu diye düşündüm, ama bahsetmemiş nedense. Çok çok üzücü bir anıdan bahsediyorum, yer vermemesini de anlıyorum.
Eserin Aytmatov'u anlamak için bir başucu eseri olduğunu düşünüyorum, faydalı ve ilham veren eserlerden. Bir çocuğun nasıl büyümeden yetişkinliğe adım attığını, 2. dünya savaşı devam ederken ağır sorumlulukların üstesinden nasıl geldiğini etkileyici bir üslupla
Otobiyografi okumayı severim ama kitaptan beklediğim verimi alamadım. Daha ilgi çekici, daha hoş ve daha şaşırtan olayların olduğu bir kitap bekliyordum.
Yazar Hakkında
Cengiz AytmatovYazar · 68 kitap
Cengiz Aytmatov, (Kırgızca: Чыңгыз Айтматов (Çıňğız Aytmatov), Rusça: Чингиз Торекулович Айтматов) (d. 12 Aralık 1928, Kırgızistan - ö. 10 Haziran 2008, Almanya).
Ünlü Kırgız Türkü edebiyatçı, gazeteci, çevirmen ve siyasetçi. 12 Aralık 1928 tarihinde Kuzeybatı Kırgızistan'daki Talas eyaletinin Şeker köyünde doğdu. Babası Torekul Aytmatov, Sovyet Kırgızistanı'nda seçkin devlet adamı idi, ancak 1937'de tutuklandı ve 1938'de kurşuna dizildi. Tatar kızı olan annesi Nagima Hamziyevna Abdulvaliyeva tiyatro aktrisiydi. Adı, Cengiz Han'dan esinlenerek konulmuştur.
Gençliği sıkıntılı bir döneme denk gelmişti. O dönemde zaten yeni yerleşmeye başlayan siyasî sistemle, bir de savaşla mücadele etmek zorundaydı. Çok genç yaşta çalışmaya başladı; çünkü II. Dünya Savaşının SSCB üzerindeki etkileri gençleri de etkiliyordu, yetişkinler savaşta olduklarından, gençlere büyük iş düşüyordu. On dört yaşında köyündeki sekreterliğe girdi. Burada tarım makinelerinin sayımı, vergi tahsildarlığı gibi işlerde çalıştı. Köyünden, Kazakistan'a giderek Cambul Veterinerlik Teknik Okulu'nda okudu. Daha sonra şimdiki Kırgızistan'ın başkenti olan Bişkek'e giderek burada Frunze Tarım Enstitüsü'nde öğrenimine devam etti. Ardından Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü'ne geçti ve 1956 ile 1958 yılları arasında Moskova'da okudu. Yazmaya bu yıllarda Pravda gazetesinde başladı. Yazdığı eserleriyle üne kavuştu ve 1957 yılında Sovyet Yazarlar Birliği'ne üye kabul edildi. 1963'te Lenin Ödülü'nü aldı. Eserleri yüz elliyi aşkın dile tercüme edildi. 1990-1994 yıllarında Sovyetler Birliği'ni ve Rusya Federasyonu'nu, sonra ise 2008 yılına kadar Kırgızistan Cumhuriyeti'ni büyükelçi olarak temsil etti.
Aytmatov, Gün Olur Asra Bedel romanının film çekimleri için gittiği Rusya'nın Tataristan Cumhuriyeti'nin başkenti Kazan'da 16 Mayıs 2008'de rahatsızlandı ve böbrek yetmezliği teşhisiyle tedavi için Almanya'ya getirildi. Almanya'nın Nürnberg kentindeki Klinikum Nord'da tedavi gören Cengiz Aytmatov, komaya girdi.10 Haziran 2008 tarihinde Nürnberg'de hayatını yitirdi.
