Yazar:
Ereb Şemo
Çevirmen:
Edîb Polat
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 21 dk.
Sayfa Sayısı:
224
Basım Tarihi:
Mayıs 2005
Yayınevi:
Evrensel Basım Yayın
ISBN:
9799756525981
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Dımdım destanı, 17. yüzyılda İran Kürdistanı´nda yaşanmış gerçek bir ayaklanmaya dayanmaktadır. Ayaklanmanın merkezi Mergever bölgesinde yer alan Dımdım kalesiydi. Uzun gezginlik yıllarından sonra Kürt Hanı, İran Şahına giderek hizmetlerine karşılık öküz derisi büyüklüğünde bir toprak parçası ister ve buraya çok sağlam bir kale inşa eder. Han güçlenir,egemenliğini ilan eder, Şahla arası açılır. İran Şahı Dımdım kalesinin üzerine ordular yollar, kale kuşatılır. Kürtler Emir Han´la birlikte 7yıl bu kuşatmaya karşı koyar. Erebê Şemo’nun kaleme aldığı bu eser yine aynı yazarın kaleme aldığı Şivanê Kurmanca ile birlikte ilk Kürt romanlari arasındadır.
Puan vermedi·224 syf.·
2020 4. kitabı
17. Yüzyılda Dımdım dağlarında inşaaedilmis bir kale ve içinde yaşayan kahraman bir halk.. Önderleri ne bir mir, ne bir bey, ne de bir ağa .. Xanoya Çengzerin ( Altın Pençeli Xano) bir yandan Osmanlıların, bir yandan Iran Şahının saldırılarına karşı halkla birlikte kahramanca mücadele verir. Şah, kaleye sürekli seferler düzenler ama her defasında da başarısız olur.
Içimizden tek kişi kalsa bile, asla teslim olmayacağız! derler her defasında ve öyle de yaparlar.
Kürt Tarihinden Bir Ders
Yazar ilk Kürt romancı, roman da ilk kürtçe romanlardan biri olsa da bunlar, kurgusal basitliği, hikayedeki mantıksal hataları, dildeki aşırı sadeliği ve edebi kaliteden yoksunluğu görmezden gelmeye yeterli sebepler değil. Belki de dildeki kuruluğun sebebi türkçe çeviridir. Yazarın başka bir romanı Şivanê Kurmanca'yı Kürtçe okumuş, dili sade olsa da sıcacık ve sanimi anlatımını sevmiştim. Çevirmen burada bazı kürtçe deyim ve cümle kalıplarını türkçeye uyarlayamanış.
Roman, hikayenin geçtiği dönemde Kürtlerin sadece Osmanlı-İran arasında değil kendi aralarında da bölgesel iktidarlarla (mirlikler -aşiretler) parçalanmışlığının Kürtlere kaybettirdiğini mesajını taşıması bakımından önemli bir politik roman sayılır. Özetle kitap Kürt tarihinden bir ders niteliğinde. Benzer hikayelere başka tarihsel anlatılarda denk geldiğimiz gibi, bu romandaki gerçekliğin modern sahnelenişine günümüzde de tanık oluyoruz.
18.yy da önemli bir sanat ve kültür merkezi olan dımdım kalesi iran Şahı tarafından alınmak istenmektedir.Kalenin alınması için hertürlü yöntemi kullanan iran başarılı olamayınca büyük bir ordu ile dımdım kalesi kuşatılır fakat yine kale alınamaz, Bunun üzerine kalenin su kaynağı kesilir ve uzun bir kuşatma yapılır,Halkın susuzluktan kaleyi teslim edeceği düşünülür , Fakat kale teslim edilmez ve bütün dımdım kalesi halkı susuzluktan can verince kale alınır ama dımdım kalesi tüm ihtişamını kaybetmiştir.
Haydi artık çabuk tutun elinizi,
Çukurlardan çıkarın barutlarınızı,
Dımdım Kalesi'ni havaya uçurun,
Düşman görsün teslim olmadığımızı.
Derler ki, atalar onlara binyıllardan bu yana şu öğüdü salık vermiştir: Sırtını ya gerçek bir yiğide yaslayacaksın, ya da geçit vermez bir dağa.
neler çekmedik ki ◉‿◉Kurdî
Dımdım Kalesi, 17. yüzyılda kale halkı olan Kürtlerin, Osmanlı ve İran ordularına karşı kendilerini koruma amaçlı savaşının tarihini anlatıyor. Kitap, kale halkının kendilerine sağladıkları güvenlikli ortamın, refah ve adaletli yönetiminin zalim ve kötü örnek despotların tahammülsüzlüklerine karşı direnişinin tarihi aynı zamanda. Her canlı kendi sürüsü içinde mutlu yaşar...sözü zaten her şeyi anlatıyor .Kitapta Kürt Türk kardeştir demesine rağmen kardeslik ile ilgili bir bağ yoktu destansı bir kitabın suruveninde yer almak istiyorsanız okuyun ...
Jiyan erzantıre , jı nan …2023 Okuma Raporları
Puan vermedi
Kurdino bibin yek ger hûn nebin yek hûn ê herin yek bi yek. (Ortadoğu’nun kadim halkı olan Kürtlerin İbrahim’e kucak açıp Nemrut’a karşı duruşunun kendi öz bilinci noktasında kalan eksik yanlarının özgür insan özgür yaşam şiarıyla yeniden yeşerip şahlanacağı Umutlarını rojava devrimi ile görmüş olduk )
‘’Aqil taca zêrin e, li ser herkesî nîn e” Akıl bir altın tacıdır ki herkesin başında değildir ‘’ atasözünün canlı örneğidir. ‘’Emir Han, yiğitçe savaştığı harplerden birinde bir kolunu kaybeder. Dımdım Kalesi’nin (ustalarına)bir de altın kol yaptırır. Artık altın koluyla anılır: Xanoyê Çengzêrîn (Altın kollu Han
Dımdım Kalesini okurken o yıllara gittiğimizi ve o yıllarda İran şahı Şah Abbas'a karşı, Kürt olan Xanoyê Çengzêrîn'in (Altın pençeli Xano) nasıl kendi ulusu ve kendi kadim toprakları için savaştığının şahidi oluyoruz. Bilinen diğer adıyla Kale halkının bütün düşmanlarına karşı verdiği halk mücadelesini anlatan, İran Şahı ve o zamanlarda Osmanlı İmparatorluğu tarafından bir türlü ele geçirilemeyen Kale halkı, son İran taarruzunda bütün gücüyle gelen İran Şahına teslim olmamak için kurdukları geçit vermez kale içinde her yere barutlar yerleştirerek teslim olmayı değil, direnerek yiğitçe bir ölümü seçtiğini herkese gösterdiler.
*Ereb Şemo'nun okuduğum ilk kitabı olması ve muhteşem betimlemelerle de farklı bir hava yaratığı bu kitabında; tarihin acımasız savaş gerçeklerini gözler önüne sermesi, bir kez daha savaşların ne kadar kötü ve acımasız olduğunu insana hatırlatıyor
Dımdım Kalesi sadece bir roman değil; aynı zamanda bir direniş sembolüdür. Tarih, kimlik ve mücadele temalarını sevenler için oldukça etkileyici bir eser. Özellikle Kürt tarihi ve edebiyatına ilgi duyanlar için önemli bir okuma.
Reklam
Yazar Hakkında
Ereb ŞemoYazar · 10 kitap
Erebê Şemo (Rusça: Arab Şamoeviç Şamilov (Араб Шамоевич Шамилов; 23 Ekim 1897 – 21 Mayıs 1978), Sovyet/Kürt yazar. İlkKürtçe roman olan Şivanê Kurmanca’yı (Kürt Çoban) kaleme almıştır. Kürt romanının babası Şemo, latin harflerinden oluşan (SSCB'de) Kürtçe alfabenin de mimarlarından biri olmuştur. Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Emektar Kültür İşçisi (1967) veKızıl Bayrak Nişanı gibi ödüllerin sahibidir
