Çevirmen:
Atilla Tokatlı
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 7 dk.
Sayfa Sayısı:
357
Basım Tarihi:
1980
İlk Yayın Tarihi:
1925
Yayınevi:
May Yayınları
Orijinal Adı:
Цемент - Tsement
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Gladkov bizi gerçekliğin soğuğuna götürüyor. Sovyetler Birliği'nin ilk dönemlerini ele alan roman, bir çimento fabrikasının yeniden kurulma aşaması çevresinde şekil buluyor.
Başkarakter Gleb savaştan sonra evine, karısının yanına döner ancak 3 yılın ardından kimse bıraktığı gibi değildir. "Kapıların Dışında" oyunundaki Beckmann'ın yaşadığı hayal kırıklığını duyumsarız. Savaşta yegâne umut dayanağı sağlayan "sıcak yuva" kavramı baş karaktere yabancılaşmış, bambaşka bir şekil almıştır. Eski yumuşak başlı ve tatlı karısı Daşa, artık partinin kadın kollarında müthiş bir iş çıkartıyor, devrime adadığı bedenini ve zihnini sonuna kadar kullanıyordur. Anneliğe ve sevginin yalın hâline korkulacak, devrime olan inancını sarsacak bir kavrammışçasına yaklaşıyor ve ufak ânlarda içinden taşan özlemler dışında kaskatı bir duruş sergiliyordur.
Romanda NEP politikasının üretime olan etkileri yalınlıkla ortaya koyulur. İşçilerin yaşadığı çekingen kabullenme, sertçe ortaya koyulan itirazlar, mutlak bölünmeler gözlerimizin önündedir. Aynı zamanda yazar, bürokrasi çanlarının yaklaşan sesini duymuştur. Odalarda "burjuvazice" alınan kararlar, bizi aksak işleyişin nedenlerini sorgulamaya götürür.
Realist romanlarda genelde karakterler tek yönlü değil, değişime açık ve tüm insanî yanlarıyla beraber ele alınır ancak bu romanda karakterler belli düşünceleri ve kökleri değişmez biçimde temsil ederler. Yalnızca mühendis Kleist aydın sınıfının değişimini temsil eder ve romanda fikirleri oldukça değişken biçimde karşımıza çıkar. Badin karakteri ise bürokratik ve oportünist eğilimleri sebebiyle kötülük timsali olarak karşımızdadır. Kadın partizanlardan Polya ruhsal gel gitler yaşamakta, Daşa kadar sert bir duruş sergilemekte zorlanmaktadır ve kitapta devrimin insan üzerindeki etkileri en yalın
ÇimentoRoman
Çimento 1917 Ekim devriminden sonra sosyalizmin toplumda işlerlik kazanması, aşamasında , karşılaşılan her türlü olumsuzluklara karşı verilen mücadelenin romanıdır.
Sosyalizmi inşa etmek hiç de kolay bir süreç değildir. Ekim devrimi içerden ve dışardan her türlü engellemelerle karşılaşır. Romanımız bu engellemelere karşı savaş açan , işçilerin birlikte hareket ederek, başarı kazanmalarının en güzel örneklerinden biridir.
İşçiler devrimden sonra da bir arada, istendiği zaman bir çok şeyin başarılabileceğini gösterirler.
Romanımızın baş kahramanı Gleb partinin görevlendirmesi ile cephede görev almıştır. Cepheye gitmeden önce bölgelerinde bulunan çimento fabrikasında montajcıdır.
Gleb üç yıl sonra evine döndüğünde, büyük şaşkınlık yaşar. Karısı Daşa onu umduğu gibi karşılamaz. Dışa, Gleb’in yokluğunda çok acılar çekmiş fakat her zaman her zorluğu yenerek ayakları üzerinde kalmayı başarmıştır. Partinin kadın kolları‘nda görevlidir. Gleb’in eve geldiği ilk gün bile onu yalnız bırakarak, görevini yerine getirmek için evden ayrılır.
Gleb ilk anda büyük şaşkınlık yaşasa da karısının yeni duruşunu zorda olsa kabul eder. Daşa artık sadece bir anne, sadece bir eş değildir. O devrimci saflarda görev alan kendini yetiştirmiş güçlü bir kişiliktir.
Ben bu romanda Gleb’in devrimci ruhundan, mücadele hırsından nasıl etkilendiysem, Daşa’nın da kendini geliştirip, yeni döneme ayak uydurup , devrimci partinin ve mücadelemin içinde olması da aynı derecede etkiledi.
Sosyalistler bile, kadınların zaman zaman bu derece önde, mücadelenin içinde yer almasını yadırgamadılar değil.
Kadınlar bu dönemde bile erkeklerin baskısına maruz kalmaktan kendilerini kurtaramıyor.
Anlayamadığım başka bir konuda partide önemli görevde bulunan Badin isimli karakterin , kadınlara taciz
Çimento'yu okuduğum zaman Sovyet dönemini en iyi tanımlayan kitap olduğunu anladım ve Sovyetler Birliği hakkında o kadar çok araştırma vs. okumama karşın bu kitabı okumadan aslında o dönemin tam olarak anlaşılamayacağını kavradım. Evet arkadaşlar, bu kitap o derece önemliydi Sovyetler Birliği'ni anlamak için. Peki şimdi şu soruyu soralım: bu kitabı o kadar önemli kılan şey neydi? Tarihi çok güzel anlatması mıydı mesela? Ya da dönemin siyasetini iyi yansıtması mıydı? Bütün bunlar kitapta yer almasına rağmen yine de onun asıl etkileyiciliği bunlardan değildi. Kitabı asıl değerli kılan şey Sovyet ruhunu, yani sosyalist toplumun temel değerlerini bize aktarabilmesiydi: bu değer hiç şüphe yoktur ki kollektivizmdir, toplumculuktur. İşte yazarın romanını mükemmel kılan şey budur. Yazar bu kitapta bizlere örgütlü işçilerin dağı bile ufalayabileceğini anlatmış ve kitabında da bunu söylemiştir. Kitapta binlerce işçinin el ele kol kola muazzam başarılara imza attıkları ve olmaz denilen şeyi dişlerini tırnağına takarak yaptıkları anlatılıyor. ''İşte'' deniyor, ''bizim dünyayı yenmek için silahlarımız bunlardır.'' Gerçekten de Sovyetler Birliği'ni bir süpergüç haline getiren şey nedir diye sorarsak bunun temeli de kitapta anlatıldığı gibi emektir, kollektif toplumdur. Kitabın içeriğine gelecek olursak: İç savaşta çalıştığı fabrikadan ayrılıp gönüllü olarak Kızıl Ordu'ya katılan ve savaş sona erdikten sonra(3 yıl sonra) çilingir ustası olarak çalıştığı fabrikasına geri dönen Gleb Çumalov, fabrikanın çalışmadığını, beyazların fabrikayı savunma karargahı ve sonra ahır yaptıklarını öğrenince yüreği burkuluyor. Fabrikayı çalıştırmak ve muazzam sorunlara çözüm bulmak da onun ve işçilerin örgütlülüğü sayesinde oluyor. Çumalov kahraman bir bolşeviktir. İşte sosyalist toplum da yeni nesil
İlk Sovyet romanlarından ve epik romanın yani tarihi olayların gerçekliğine sadık kalarak olaylar tamamen kurgusal da olsa bunun coşkun bir şekilde anlatılmasının en güzel örneğidir Çimento.Kitap Ekim Devriminden sonraki dönem 1917 yılına götürüyor bizi.1924 te yayımlanan eser Yazar Fyodor Gladkov'un hayatından da kesitler taşır bu eser şöyle ki Gladkov,Bolşevik devrimi öncesi ögretmenlik yaparken ihtilalin başlamasıyla aktif halde devrimci yaşama katılır İhtilalden sonra ise kapanmış okulu tekrar faaliyete geçirmek için kente gider.Çimento da Gleb hemen hemen benzer özellikler gösterir.Önceden fabrikada çalışan Gleb,başına gelen bir ihbar olayında işkence gördükten sonra Kızıl orduya katılır, militan hümanizmine sadıktır.Üç sene boyunca cephede kalır.Üç yıl aradan sonra evine döndüğünde hiçbir şey bıraktığı gibi değildir. Ne eşi Daşa ne de daha önce çalıştığı fabrika.Gleb tıbkı kitabın yazarı Gladkov'un okulu faaliyete geçirmek istemesi gibi fabrikayı hayata geçirmeye çalışır.Gleb kendisini sosyalist toplumun yaratılmasına adamıştır.Bir devrimci öncü işci tipidir.Ve fabrikanın parti gurubu sekreteri seçilir.Elbette bu iş kolay olmayacaktır.Parti içi çatışmalardan ziyade bürokratik engeller işleri zorlaştırır yinede Ekim Devriminin yıl dönümünde fabrikayı açmaya kararlıdırlar.
Kitapta en çok dikkatimi çeken kadınların artık yönetimde yer almaları erkeklerle eşit konuma gelmeleridir.Mücadeledeki rolleri değişmiş ve aktif hale gelmişlerdir bunun temsilcisi ise Gleb'in karısı Daşa'dır.Daşa üç yıl içinde fazlasıyla değişmiş içinde bulunduğu davaya yürekten inanmıştır.Öyleki karakterlerin hepsinde özel yaşantı,eş,çocuk gibi kavramlar göz ardı edilmiş sosyalizm ruhuna bürünmüşlerdir.Bu tür kitaplara ilgi duyuyorsanız bu kitabı da listenize eklemenizi tavsiye ederim Kitapla
Sovyet Edebiyatı klasiklerinden, Gladkov’un eseri Çimento, Bolşevik Devrimi’nden sonra köyüne dönen Gleb Çumalov’un köyündeki çimento fabrikasını tekrar üretim yapar hale getirme mücadelesini anlatıyor. Bir yandan da, devrimden sonra yaşanan ekonomik ve toplumsal sıkıntılara ve hala kırsalda, dağlarca süren Kızıllarla Beyazlar arasındaki çatışmalara şahit oluyoruz. Çok severek okudum. Daha önce Fabrika adıyla da basılan bu eserdeki karakterleri Gladkov, gerçek hayatta tanıdığı kişilerden esinlenerek yaratmış. Toplumcu gerçekçi türde roman seven herkese mutlaka tavsiye ederim.
Gladkov’un orijinal adı Çimneto olan ve Türkçeye Fabrika ve Çimento adlarıyla çevrilen kitabı, toplumsal gerçekçi bir üslupla kaleme alınmış bir roman. Gladkov bu romanında devrimi ve etkilerini, yeni bir dünya kurma mücadelesini konu edinirken, döneminin ve sonrasının Sovyet romanlarının büyük bölümünden farklı olarak, ülkenin yeniden inşası sürecinin çelişkilerine ve bu bakımdan temel bir olgu olan bürokrasinin uç verişine de kendi tarzında ışık tutar..
Çimento'yu okuduğum zaman Sovyet dönemini en iyi tanımlayan kitap olduğunu anladım ve Sovyetler Birliği hakkında o kadar çok araştırma vs. okumama karşın bu kitabı okumadan aslında o dönemin tam olarak anlaşılamayacağını kavradım.
Dönem Rusyası hakkında önemli bilgiler sunan ve Dostoyevski'nin roman karakterlerini anımsatan roman karakterleriyle dikkat çeken, tesiri yüksek bir romandır, bu. Kesinlikle bir propaganda eseri değildir. Bütünüyle bir mücadele tasviridir.Bir dönem ortalığı kasıp kavurmuş, yasaklanmış roman hakkında girdilerin olmaması, yeni nesil tarafından okunmamış olması büyük kayıp daha fazla gecikmeden bu muhteşem eseri okumanızı tavsiye ederim...
İç savaş sonrası evine dönen Gleb Çumalov, her şeyi değişmiş bulur.Çalıştığı fabrika yıkımın eşiğindedir. Çok sevdiği karısı Daşa, yabancıdır artık.Açlık, sefalet kol gezerken, sosyalizmin temellerini atmak, yerleştirmek insan üstü çaba gerektirir.
Gleb, üretimi sağlayıp, arttırmanın sosyalizm için gerekli olduğunu düşündüğü için Çimento fabrikasını yeniden canlandırmaya çalışır.Bu amaç doğrultusunda, geçmişte düşmanı olan mühendis Kleist ile bile işbirliği yapar. Daşa yeni rejimin sağladığı haklarla, parti içinde etkin bir rol üstlenirken, işçi sınıfı ve entelektüel sınıf arasındaki çekişmeler devam eder.
Savaş acılarını, parti içi çekişmeleri, sosyalizm ile birlikte kadının rolünün değişimini gösteren, toplumsal gerçekçi bir roman Çimento.Keyifle okudum.
Roman, 1921 yılında, iç savaşta cepheden dönmüş olan Çumalov’un etrafında bir Rus devrimini anlatır. Çumalov; Ekim ayaklanmasına katılmış, iç savaşta kahramanca savaşarak defalarca ölümden dönmüş bir Bolşevik’tir. Roman, Çumalov’un, iç savaşın bitmesinden sonra, bir sahil kenti olan memleketine dönmesi ile başlar. Ülke adeta bir harabedir. Çarlık rejiminden miras alınan açlık ve yoksulluk; iç savaşın Bolşevik kadroları, adeta bitirdiği ve devrimi büyük sıkıntı içine soktuğu dört yıl içinde, büsbütün artmıştır.. Çumalov için silahlı mücadele bitmiş, silahsız ve asıl mücadele başlamıştır. Ancak evine döndüğünde hiçbir şeyin beklediği gibi olmaması, ilk şoku yaratır. Çumalov’un cephede olduğu dört yıl, Sovyet halkının, köylülerinin, emekçilerinin, kadınlarının hayatlarını baştan aşağı değiştirmiştir.
Çimento - Fyodor Gladkov
Fyodor Gladkov'un 1925'de yayımlanan bu toplumcu gerçekçi romanı, iç savaş sonrası zorlu yaşam ve çalışma koşullarıyla bir likte, kadınların mücadeledeki konumlarını, bürokratik engelleri, işçilerle entelektüeller arasındaki gerilimleri, parti içi tartışmala rı, kovuşturmaları vb anlatması bakımından da büyük ilgi uyan dırmıştır. Sovyetler döneminde basılan en başarılı 20 eser arasına giren Çimento, bütün Avrupa dillerine çevrilerek satış rekorları kırmış, sadece Fransa' da birinci baskısı elli bin satmıştır. Bugüne dek yüzlerce baskıya ulaşan eser, yalnızca Gladkov'un ve Sovyet dönemi Rus yazınının değil, toplumcu gerçekçi akımın da başya pıtlarından biri olarak kabul edilmektedir.
Kitap Bolsevik ihtilali sonrasi Rus ic savasinin yasandigi donemde yasanan toplum karmasasini bir bolge ve karakterlerle anlatiyor. Gleb, 3 yıl aradan sonra askerden yurduna dönmüştür. Ama ne arkasında bıraktığı eşi Daşa eskisi gibidir ne de akrabaları komşuları... Kasabayi ayakta tutan fabrikanin terk edildigini gormesiyle fabrikayi yeniden hayata gecirme mucadelesi başlar. Eski isci liderlerinin burokratlara donusmesi, kizinin ve karisinin degisimleri detayli olarak anlatiliyor. İç savaşın getirdiği yıkımla birlikte kentler, binalar, iş yerleri ve insanlar yeniden inşa ediliyor. Yazarın sosyalist- komünist olması sebebiyle kitap da olaylarin akışı da bu yönde oluyor.
Devrimin sonunda sadece işçi sınıfının değil; toplumun, kadınların ve erkeklerin nasil söz sahibi olduklarını, herseye rağmen insanların sosyalizm sayesinde büyük başarılara imza atacağına kitap kahramanları vasıtasıyla deginilmis. Mutlaka okunması gereken eserler arasında görüyorum.
Proleteryanın geleceği için ve belki de Rusya'nın geleceğinin proletaryanın talihine bağlı olduğunun düşünülmesinden dolayı ve sonra da Çarlık Rusyası'nın halkı günden güne sefalete sürüklediği düşünceleri derken bir şekilde proleteryanın gözetlendiği bir devrim - kanlı bir devrim gerçekleşti, fakat sonrası Beyazlar - Kızıllar - Don Kazakları - Menşevikler derken bir iç savaşımız ( bu bir felaketti) oldu ve de proleterya için düşünülen iyilikler ertelendi belki de unutuldu diyeyim, bu iç savaş sonrasında ise devrim gereklerinin zamanı gelmişken bu kez yine bürokrasi belası filizlenmiş, yeni ekonomi politikaları düşünülerek tekrar kapitalizme ilgi duyulmuş ve hatta burjuvazi yavaş yavaş sinsiliğini göstermeye başlamış, bu dönemde bizim proleteryanın sefaletine diyecek yokmuş, herşey eskisinden daha da sarpa sarmış.
İşte bu dönemi ve bu dönemdeki işçilerin mücadelelerini hikayeleştiren Gladkov, hikayesinin merkezine talihine terk edilmiş ne diyeyim ölüme terk edilmiş ama aslında zamanında kentin kalbi gibi çalışan bir çimento fabrikasını yerleştirmiş. Bu çimento fabrikası devrim sonrası mücadelenin veya belki de devrimin kendisinin bir simgesi olur romanda... Cepheden yeni dönen ve fabrikasını ve ailesini harabeler - yıkıntılar arasında bulan roman kahramanımızı müthiş bir mücadele dönemi bekliyordur. Bakalım nasıl bir mücadele olacak...
Dönem Rusyası hakkında önemli bilgiler sunan ve Dostoyevski'nin roman karakterlerini anımsatan roman karakterleriyle dikkat çeken, tesiri yüksek bir romandır, bu. Kesinlikle bir propaganda eseri değildir. Bütünüyle bir mücadele tasviridir.
Bu internet sitesinde tanıştığım genç arkadaşıma da katkılarından dolayı buradan teşekkür etmek istiyorum.
İyi okumalar...
Yazar Hakkında
Fyodor Vasiliyeviç GladkovYazar · 3 kitap
Fyodor Gladkov (1883-1958), Maksim Gorki’nin öncülük ettiği edebi geleneklerin mirasçısı ve ilk ünlü Sovyet hikayecilerinden biriydi. Yazar, altı roman ve çok sayıda öykü, kısa öykü ve makale yazmıştır. Yoksul bir köylü ailesinden gelen Gladkov, küçük yaşta devrimci harekete katıldı bu yüzden baskılara uğradı. Ekim Devriminde ve İç Savaşta aktif bir rol aldı.
1922’de, Beyaz Ordularla çarpışmalar bittiğinde, Gladkov, Moskova’ya gidip yazarlık mesleğine devam etti (ilk basılı eseri 1900’de yayınlanmıştı). Savaş alanlarındaki dumanlar dağılır dağılmaz, İç Savaşla ilgili romanlarını yazmaya başladı. Bu eserlerden biri olan Çimento, 1924’te yayınlandı. Romanın en büyük desteği, militan hümanizmdir ve Gladkov’un kendisinin de belirttiği gibi Çimento, onun yazdığı otobiyografik öykülerden de daha fazla, yazarın hayatını anlatır. Eser, Türkiye’de “Fabrika” adıyla da yayınlanmıştır.
