Garipler Sokağı
Oktay AkbalYazar:
Oktay Akbal
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 1 dk.
Sayfa Sayısı:
142
Basım Tarihi:
1998
İlk Yayın Tarihi:
1971
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789755102252
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Roman 2. Dünya Savaşı sırasında İstanbul’da yaşayan fakir bir sokak halkının hayatını anlatmaktadır. Burada yaşayan insanların aşkları, burada yaşanan zorlukları, hayata bakış tarzları, çalışmaları tüm çıplaklığıyla ortaya serilmektedir. Roman akıcı ve sade bir dille yazılmıştır. Roman karakterleri fazla güçlü değildir. Kişi tahlillerine sıkça yer verilmiştir. Psikolojik unsurlara fazla yer verilmemiştir. Romanda olay unsuru fazla yer almaktadır. Tasvirlere çokça yer verilmiş, realist bir gözle kaleme alınmıştır
Romanda Salih adlı gencin yaşamış olduğu zengin ortamlardan kaçarak bu fakir sokağa sığınması ve buradaki gözlemlerini aktarması şeklinde devam eder. Sık sık hayaller ve düşüncelere dalar. Romanda geçmiş zamanlara dönüş göze çarpar.
Romanda iki farklı çevrenin karşılaştırılması yapılmak istenmiş birçok kişinin hor gördüğü fakir mahalle halkı gerçekleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Toplum gerçekleri yansıtılmıştır. Hiçbir şeyin para olmadığı küçük şeylerin de insanları mutlu edebileceği bu yüzden hiç kimsenin başka bir kimseyi maddi nedenlerden dolayı hor görmemesi gerektiği ve mutluluk için önemli olan sevgi, kardeşlik ve paylaşım duygusu olduğu savunulmaya çalışılmıştır.
Roman kurgu bakımından zayıf olup, olaylardan çok tasvir ve tahlillere yer vermektedir. Olaylar arası bağlantı fazla güçlü değildir. Roman beklenmeyen bir sonuçla bitmektedir. Ve okuyucu da fazla merak uyandırmamaktadır.
Yazar eseri kaleme alırken realist bir gözle çevreye ve olaylara bakmaktadır. Eserin dili sade ve anlaşılırdır.
GARİPLER SOKAĞI (1950) / Oktay AkbalEdebiyat
İkinci Dünya Savaşı yıllarında İstanbul’da modern kentin hemen yanı başındaki yoksul bir mahalleyi konu edinir bu kitap. İstanbul’da yaşayan varsıl bir ailenin üniversite öğrencisi oğlu Salih’in gözünden anlatılır olaylar. Kentsel dönüşümün başladığı, apartman bloklarının her yeri sarmaya başladığı, geniş caddelerin bulvarların açıldığı İstanbul’da henüz bu değişimden nasibini almamış olan Garipler Sokağı’nda yaşayan insanların günlük yaşamları kâh yazarın kâh Salih’in dilinden satırlara dökülür. Kitapta da altı çizildiği gibi her gün yanımızdan geçen fakat varlıklarının farkında bile olmadığımız insanlardır bunlar. Modern yaşamın kıyıcığında yaşamlarını sürdüren, toplumsal değişim anaforundan bir nebze uzak kalabilmiş, dar gelirli, kendi hâlinde insanlardır bunlar. Bakkalı, manavı, kasabı, kahvecisi, arabacısı, çamaşırcısı, yapı ustası, bekçisiyle dışa kapalı ama kendi içinde büyük bir aile gibi olan bir sokaktır bu. Genç kızlar buradan kurtulmanın hayalleriyle yaşarlar. Erkekler işlerinde güçlerindedir. Çocukların mutlu çığlıkları sokağı şenlendirir. Ancak günün birinde sokağın bir yarısının yıkılacağı, mahallenin başlangıcında biten caddenin sokağı ortadan kaldıracağı, evlerin yarısının istimlak edileceği bildirilir kendilerine. Bu tatlı bir telaşa yol açar sokakta. Kimisi memnundur bu durumdan, kimisi ise kederlenir. Yakın gelecekteki belirsizlik gözünü korkutur bu insanların. Zengin bir ailenin çocuğu olan fakat kendi tercihiyle mahalleye yerleşen Salih penceresinden sokağı seyreder. Sürekli onların arasına karışma arzusu duyar fakat bunu bir kez olsun başaramaz. Salih’in ağzından zengin-fakir ayrımına dair tahliller dökülür kimi satırlarda. Salih sokağı sevmiştir. Ama onların arasına kavuşamadan insanlar sokaktan ayrılmaya başlarlar. Salih’in oturduğu ev de
Oktay Akbal'ın okuduğum ilk kitabıydı. Kurgu eksik, konu bütünlüğü eksik bir kitaptı. Dili akıcıydı. Eski zamanları anlattığından bu yönü hoşuma gitti. Yazar hakkında kesin yargıya varmadan başka eserlerine de bakacağım.
1940’lardaki rengarenk insanlarla dolu sımsıcak bir mahalle yaşamının, drama yer vermeden akıcı ve ustaca anlatımı... Bir göz atın derim. Ayrıca 3 cilt basılan öykülerini de sakın kaçırmayın…
Sevgiyle…
#oktayakbal ‘dan okuduğum ilk kitap oldu. Bundan sonra başka kitaplarına da denk gelirsem okumak isterim. Yol için istimlak edilecek olan gariban evleri ve sakinlerinin yaşamları ile #gariplersokağı ‘na yerleşen bir burjuvanın hikayesi üzerine oturtulmuş bir kurgusu var.
Eskiden bir sokak kültürü, mahalle kültürü vardı. Herkes az çok birbirini tanırdı. Bunun iyi yönleri olduğu gibi kötü yönleri de vardı elbette. Ama sonra apartmanlar geldi, sokakların kötü yönlerini bile arar olduk.
Gariban insanların yaşadığı adı üstünde Garipler Sokağında hayat olağan akışında ilerler. Herkesin kendine göre hayalleri, kendine göre kurtulma planları vardır.
Sokağın istimlak edileceği haberi geldiğinde ise herkes zihnindekinin kölesi olur. Hayat böyledir işte.
İkinci dünya müharibəsi və İstanbulun ətrafında həyat·128 syf.·İnsanlar ve Duygular
7/10
2025 10. kitabı
Kitab İstanbulun kənar məhəllələrindəki insanların gündəlik həyatı və həyat hekayələrindən bəhs edir. Xoşuma gələn tərəfi odur ki, müəllif yaxşı bir müşahidəçidir. Personajları diqqətlə təqdim edir.
Ancaq o personajlarda göstərdiyi diqqəti, əsərin ümumi hekayəsinə bağlamaqda o qədər aciz qalır. Orta statistik bir kitab olaraq qalması sırf buna görədir məncə.
Yazar Hakkında
Oktay AkbalYazar · 67 kitap
Oktay Akbal, Türk gazeteci, yazardır. Deneme, anı, biyografi, öykü, roman gibi birçok türünde eser vermiştir; ancak daha çok öykücülüğü ile tanınır. Uzun süre Cumhuriyet gazetesinde Evet/Hayır adlı köşenin yazarıdır.
20 Nisan 1923 tarihinde İstanbul'da doğdu. Avukat Salih Şehabettin Bey'in oğlu, ilk gerçekçi Türk romancılardan Ebubekir Hâzım Tepeyran'ın ana tarafından torunudur.
Kumkapı'daki Saint Benoit Fransız Lisesi'nde başladığı ortaöğrenimini, 1942 yılında İstiklal Lisesi'nde bitirdi. Bir süre İstanbul Üniversitesi Hukuk (1944) ve Edebiyat (1946) fakültelerine devam etti, ancak yüksek öğrenimini yarıda bırakarak kendini yazarlığa verdi. 1943 ve 1944 yıllarında Servet-i Fünun Uyanış dergisinde sekreterlik, 1947 ve 1951 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu'nda memurluk yaptı. Fakat yaşamını asıl anlamda gazetecilik yaparak kazanmıştır.
1939 ve 1940 yıllarında Yeni Sabah ve İkdam gazetelerinde çevirileri ve öyküleri yayımlanmıştır. 1944 ve 1946 yılları arasında Vakit gazetesinde eleştiriler ve tanıtma yazıları yazmıştır. Büyük Doğu dergisinde her hafta Dünya Fikir Sanat Hareketleri sütununu yazmış, 1951 ve 1956 yılları arasında Vatan gazetesinde, düzeltmen, sekreter ve yazı işleri müdürü olarak çalışmıştır. 1956'da köşe yazarlığına başlamıştır. 1985 yılından itibaren Hürriyet gazetesi için köşe yazarlığı yapan Akbal, daha sonra Milliyet gazetesinde çalışmıştır. Halen Cumhuriyet gazetesinde köşe yazarlığına devam etmektedir.
Öykü yazmaya ilkokul yıllarında başladı. Çeşitli çocuk dergilerinde öyküleri yayımlandı. 1939'da, henüz lise öğrencisiyken yazdığı bir öykünün İkdam gazetesinde yayımlanmasıyla edebiyat dünyasına girdi. İkdam ve Yeni Sabah gazetelerinde hemen her gün bir öyküsü; Bin Bir Roman, Çocuk Haftası, Yıldız gibi gazete ve dergilerde yazıları, öyküleri ve çevirileri yayımlandı. Akbal'ın asıl anlamda öyküye yönelmesi Sait Faik'in Semaver adlı kitabını okumasından sonra başlamıştır.
Servet-i Fünun Uyanış dergisinde çalıştığı sıralarda başlayan eski yeni tartışmalarının ve yeni edebiyatın içinde yer alan Akbal'ın sanatında böylece asıl edebiyatçı dönemi açılmıştır. Kendi yaşam deneyimlerinden, çocukluk anılarından yola çıkan, küçük kent insanını da gözardı etmeyen duygulu öyküler yazmaya başlamıştır. Bunlar toplumsal olaylarla ilgili gözlemlere değil, anılara ya da düşlere dayalı, içe dönük hikâyelerdir. Akbal hikâyeleri, Behçet Necatigil'in deyişiyle "Konulu hikâyeler değil de, belli konular çevresinde oluşan anılar toplamıdır". Yazın çevrelerinde geniş ve olumlu yankı yapan Önce Ekmekler Bozuldu adlı ilk kitabını 1946'da çıkarmıştır. Onu, 1949'da Aşksız İnsanlar izlemiştir.
Garipler Sokağı ve Bizans Definesi adlı kitapları Rusçaya; Dondurmalı Sinema Sırpçaya çevrildi. Suçumuz İnsan Olmak adlı kitabı Erdoğan Tokatlı yönetiminde 1986 yılında filme çekildi.
Yazar 28 Ağustos 2015 tarihinde, 92 yaşında kalp yetmezliği sebebiyle Muğla'nın Akyaka mahallesinde vefat etmiştir.
