Güzel Irmak
İlhan BerkYazar:
İlhan Berk
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 31 dk.
Sayfa Sayısı:
89
Basım Tarihi:
Mart 1988
Yayınevi:
Adam Yayınları
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Aslında inceleme yazmaya başlamadan önce “Bu kitabı sakın okumayın. Zamanınıza yazık.” minvalinde şeyler yazacaktım. Ancak yalnızca bir kitap ile İlhan Berk’e karşı hem kendimde hem sizde bir önyargı oluşturmak istemedim. Onun yerine şunu söylemek istiyorum: “İlhan Berk okumaya bu kitapla başlamayın.” :) Keyifli okumalar. Tabii böyle bir şey mümkünse :)
İlhan Berk'ten okumuş olduğum ilk kitaptı. Benim için biraz hayal kırıklığı oldu, onu en baştan söyleyeyim. Beklentim çok yüksekti çünkü ve o kadar altında kaldı ki... Şiirlerinin hiçbirini paylaşamadım, hiçbirinden alıntılar yapamadım çünkü ben güzel bulamadım. Hiçbiri bana hitap etmedi.
Güzel Irmak'ta 39.sayfaya kadar İlhan Berk'in şiirlerini okuyoruz. 39.sayfadan sonrasında ise "Şairin Kanı" başlığı altında yayınlanan kısa poetikaları mevcut. Bu poetikalardan alıntılar paylaşabildim çünkü oldukça güzellerdi. Üstelik poetikası onun bir nevi şiirlerinin yol göstericisi olduğu için oldukça önemliydi. İkinci yenicilerin nasıl şiir yazdıkları, şiirde neleri önemli gördükleri, bir şiirin onlara göre nasıl olması gerektiği ile ilgili her şey İlhan Berk'in oldukça iyi şekilde kaleme aldığı poetikalarında mevcuttu.
Haricinde şiirlerini beğenmeme sebebim, bana hitap etmeyişiydi. İmgeler çok yoğundu ve bu imgeleri sevdim. Ancak bu kitapta bulunan şiirlerinin yalnızca biri hariç hepsi erotizm, cinsellik, kadın bedeni üzerinden bol bol malzeme alınarak pişirilmiş şiirlerdi. Bir nebze erkek bedeni de denebilir. Çok utanç verici, benim oldukça rahatsızlık duyduğum ifadeler ve dizeler mevcuttu. Gerçekten, "Teşekkür" isimli kısacık bir şiiri hariç kitaptaki bütün şiirleri bu unsurlarla doluydu.
Verdiğim puanı, sırf şiirlerinin içindeki enfes imgeler ve poetikaları hatırına verdim.
Elimde bir kitabı daha var. Umarım onda da bu derecede rahatsızlık duyabileceğim dizeler yoktur. Umarım o, biraz daha olsun bana hitap edebiliyordur.
İlhan Berk’in Günaydın Yeryüzü kitabını okumuş ve yalın diline, doğaya olan sevgisine ve bunu dile getiriş biçimine hayran kalmıştım. Fakat bu kitap beni şoke etti. Çocuk masumiyetini erotikleştirerek romantize etme nasıl bir zihniyet anlayamıyorum. Kitap boyunca bu kakafoni devam ediyor.
Buyurun kendiniz yorumlayınız.
“Küçüğüm, bu senin sesin, güzel ırmak
Önce rüzgârın öptüğü, sonra benim öptüğüm
Bu bitmemiş şiirler senin ayakbileklerin
Soluğun, kokun, karnın, gölgeli gözlerin
Bu böyle çözülü göğsün, enine boyuna dudakların Sabahlara kadar ki büyük gözlerin böyle
Bu dal gibiliğin, saçların, kırmızı ağzın
Bu üstünde onca seviştiğimiz yatak sonra
Sonra bu benim anı artığı eski yüzüm
Tüylerin, tay boynun, küçücük çocuk ellerin
Böyle yukarıdan aşağı gidiyorum seni
Karışıyor, korkunç, ellerimiz ayaklarımız”.
İlhan Berk'in bu kitabında şiirler genellikle cinsellik üzerine yazılmış. Aşkın tezahürünün tenlerin birleşimi yoluyla ortaya çıkacağını betimlemiş şairimiz. Kasık, dudak, kırmızı, sevgilinin ağzı gibi imgelerle aşk ve cinselliği harmanlayarak şiirlerini oluşturmuş. Şiirlerden sonra şairlik ve şiir yazmak üzerine görüşlerini aktardığı bir kısım geliyor bu kısım da şair ve şiirin serüveni hakkında bilgi sahibi olmak isteyenler için güzel bir fırsat.
8/10
2020 93. kitabı
— 'Çocukluğuma yağmur yağıyor.'
Şair İlhan Berk'in eseri olan Güzel Irmak çoğunlukla kısa, arada bir şiirsel yönünü düz yazıya aktardığı bir eser.
Bir şiir sever iseniz okumanızda şiire sevgi bağlarınızı güçlendireceğine dair faydası olacağını düşünüyor ve umuyorum.
Okuyacak olanlara iyi okumalar dilerim.Şiirle kalın. :)
Çok güzel denilebilecek bir kitap
Şiir kitaplarında saygıdeğer yazarlarımızın bir çok şiirinde aşkı müstehcen sözlerle anlatma gayretleri olmasaymış eminim daha güzel şiirler okuyabilirmişiz.
Bir çok anlamda yazdığı şiirleri çok beğendim.
Eleştiri yukarıda belirttiğim gibi sevginin, aşkın müstehcenlik ile alakası yoktur.
Muhtemelen zaman şartları gereğince dikkat çekmesi ilgi toplaması amacı ile yazıldığını düşünsem de bir çok yazarın bu yola başvurmuş olması oldukça üzücü...
İlhan Berki bu kitapla tanıdım. Gerçi hoş bir tanışma olmadı. Sadece bir kitaptan dolayı yazara karşı önyargılı olmak tarzım değildir. Bu kitabı bana hitap etmedi diyelim.
Şiirlerinde bir mana göremedim. Çoğunlukla cinsellik içerircesine şiirleri rahatsız edici oldu. Bu yolculuğu sevemedim.
Başka yolculuklarda görüşmek üzere, hoşçakal, İlhan Berk!
Gözel Meşaz
Puan vermedi·88 syf.·
2020 95. kitabı
"Dünyanın sonu, sözcüklerin infilakıdır."
İlhan Berk gibi şairlerin ortak özelliği, poetik bulgu ve çıkarımlarının, şiirinden daha kuvvetli oluşudur. İlhan Berk'in şiiri bana hitap edici türden olmasa bile, şiir hakkında ileri sürdüğü görüşleri gayet sağlıklı.
Bu eserde de dönemin revaçta olan metodunu görüyoruz. Bu metoda göre, kitabın ilk kısmı şiire tahsis edilirken, ikinci kısmı poetikaya ayrılıyor. Güzel Irmak kitabı da bu türün en sevecan ürünlerinden biri..
Kitabın ilk kısmı hiçbir heyecan uyandırmaksızın geçip gitti. Halbuki uzun bir otobüs yolculuğunda okumuştum. Buna rağmen hissizdi. Ta ki poetika faslına geçene kadar..
İlhan Berk de tüm şairler gibi kelimelere olan muhtaçlığını tebarüz ediyor, şiirin obje olmayacağını anlatmaya çalışıyor. Berk'e göre, şiir şairi umursamaz. Noktalanmış bir şiir, bağımsızlığını ilan etmiştir. Nitekim, allayıp pulladığımız ve "bu benim ustalık eserim" dediğimiz şiirlerimiz, çoğu zaman okuyucu nezdinde bir itibar ve hayret uyandırmazken; çalakalem kağıda dökülen ve hiç umulmayan o şiirimiz, bir anda elden ele dolaşabilir. Bu durumun okuyucuyla bir alakası olmadığını, şiirin hercai yönünden inkışaf ettiğini söyleyen İlhan Berk, "Mustafa Çapkan İçin Ağıt" şiirinin aynı serüvene sahip olduğunu dile getiriyor.
Buna, şiirin şaire öğrettiği diyebilir miyiz? Bu soruyu, şiir gecelerinden birinde cereyan edebilecek fevkalade bir münazara konusu olarak alıyor ve cebime koyuyorum.
İla nihai, ben bu güzel eserden almam gerekini aldığımı düşünüyor ve bunun memnuniyeti ile veda ediyorum İlhan Berk'e..
Başlarken, İlhan Berk'le aynı günde doğmuş oluşumuzu belirtmeden geçemeyeceğim. Şimdi ne önem ve alakası var diyeceksiniz, ben de hiç çekinmeden, "Olur mu, tabii ki çok alakası ve önemi var!" diyeceğim; inançlar işte... Ne yalan söyleyeyim, sırf bu yüzden okumak istemiştim onu, ama sonra unutmuş, bu kitaba başlamadan önce okuma konusunda emin bile olamamıştım. Takdir edersiniz ki yine umursamadan başladım ve yine hiç pişman olmadım.
"Bazen bir yaprak gürültüyle düşer ya, öyle." diyor ya İlhan Berk, öyle.
Keyifli okumalar.
İlhan Berk in diğer mükemmel kitapları gibi buda mükemmel ve okunmaya değer bir kitap her okurun okuması gerek kitap anlatımı içeriye mükemmel okurun elinden düşürmemesi gerekir diye düşünüyorum iyi okumalar
Yazar Hakkında
İlhan BerkYazar · 64 kitap
İlhan Berk, Manisa doğumlu Türk şair, öğretmen ve çevirmendi.
Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulu'ndan mezun olmuş, Espiye'de iki yıl ilkokul öğretmenliğinden sonra Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'ne girdi. Enstitünün Fransızca bölümünden mezun (1944) olan Berk, 1945-1955 yılları arasında Zonguldak, Samsun ve Kırşehir'de ortaokul ve liselerde Fransızca öğretmenliği yaptı. 1956 yılından itibaren on üç yıl boyunca Ankara'da T.C. Ziraat Bankası'nın Yayın Bürosu'nda çevirmenlik yaptı.
Bu süre içinde modern dünya şiirinin iki büyük şairi sayılan Arthur Rimbaud ve Ezra Pound'un şiirlerini çevirerek kitaplaştırdı. Bu tarihten sonra kendini tümüyle yazmaya verdi ve bir anlatı kitabı dışında, yalnız şiir ve şiire ilişkin yazılar yazdı. Kül adlı kitabıyla 1979 yılında Türk Dil Kurumu ve İstanbul kitabı ile de 1980 yılında Behçet Necatigil Şiir Ödüllerini kazandı. 1983'de Deniz Eskisi adlı kitabıyla, Yedi Tepe şiir Armağını'nın 1988'de de Güzel Irmak adlı kitabıyla Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'nü (F. Edgü ile) aldı. 28 Ağustos 2008 tarihinde Bodrum'da 90 yaşında vefat etmiştir.
İlhan Berk, ilk şiirlerini Manisa Halkevi'nin dergisi Uyanış'ta yayımlamıştır (1935). Berk, 19 yaşındayken Güneşi Yakanların Selâmı adıyla kitaplaştırdığı bu şiirlerinde "hece vezni" kullanmakta ve o dönemin şiir anlayışına özgü bir karamsarlık taşımaktadır. "Sonsuzluk", "kızıl", "hulya", "ateş" en sevdiği sözcükler olarak görünmektedir. Sembolist şiirden esinlenilmiş izlenimi veren imgeler yapmayı sevmektedir: "Bir karanlık gecenin masmavi seherinde / Kızıl başörtünle gül yüzlü bahçede görün".
Dil anlayışı da henüz döneminden kopamamıştır ki, bunu da 19 yaşındaki bir şair adayı için doğal karşılamak gerekmektedir: "Kıpkızıl hulyalı bir renge yükselmeden gün / Bir devrin neşesini taşımakta yüzün". Berk'in ilk kitabına adını veren şiirinin son kıtası da şöyledir: "Neler, neler beklenmez nihayetsiz bir yerden / Güneşi içelim mor şafaklar gecesinden / Selâm! Sonsuzluklara, hasret gönüllerden / Selâm, güneşe, göğü yakanlar bahçesinden!".
İlhan Berk, daha sonra 1940'lara doğru Yeni Edebiyat anlayışı içinde yer almış, Servet-i Fünun (Uyanış), Ses, Yığın, Yeryüzü, Kaynak gibi dergilerde yazmıştır. Türk şiirinin en deneyci şairlerinden biri olan İlhan Berk, durmadan yatak değiştirerek, ama bazı sorunsallara hep bağlı kalarak şiirini günümüze kadar eskitmeden getirmeyi başarmıştır.
“Yazmak mutsuzluktur, mutlu insan yazmaz.
bu yeryüzünü olduğu gibi görmeme engel olan
ve bana bu yeryüzünü cehennem eden
bu yazmak eyleminden kurtulduğum,
mutlu olduğum bir tek şey var: resim yapmak.”
İlhan Berk
Ödülleri
- Kül, 1979 TDK Şiir Ödülü.
- İstanbul, 1980 Behçet Necatigil Şiir Ödülü.
- Deniz Eskisi, 1983 Yedi Tepe Şiir Armağanı
- Güzel Irmak, 1988 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü.
