Hippolytos
EuripidesYazar:
Euripides
Çevirmen:
Lamia Kerman
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 54 dk.
Sayfa Sayısı:
67
Basım Tarihi:
1949
Yayınevi:
Milli Eğitim Bakanlığı Basımevi
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Hippolytos ya da Phaidraİnançlar-Mitolojiler
Puan vermedi·80 syf.·
2021 100. kitabı
Euripides'in tragedya yarışmalarında iki büyük rakibi Sophokles ve Aiskhylos'u devirip birincilik kazandığı Hippolütos adlı eserini incelemek son derece güç. Nereden başlayacağımı bilemesem de nerede sonlanacağımı kestirebiliyorum. Aklımda kocaman bir soru var; 'Bu kimin hikâyesi?'
Antik Yunan tragedyaları her okurun mutlaka okuması gereken, edebiyat ve düşünce tarihinin en eski ürünleridir. Ancak okumadan evvel pek çoğu için mitolojik temel gerekir. Eğer bu temel ya da yetkinlik yoksa da mutlaka uzun araştırmalarla tanrılar ve varlıkların incelenmesinde fayda vardır. Tragedyaların metin boyutu olarak dar bir alan kaplaması genellikle hızla tüketilmesine neden oluyor. Bir tragedya muhakkak ki yalnız değildir ve ardından başkalarına koşuyorsanız anlamı yakalamak arzunuza erişeceğiniz kesindir.
Hippolütos trajedisi, merkezine yalnız insani bir aşkı konu edindiği için özel bir yere sahiptir. Eserin ismi ise trajediyi ifadede yetersizdir. Günlerdir bu trajedinin asıl sahibini aradım ve yanıtım pek çoktu. Diğer tragedyalarda olduğu gibi üç birlik esasından muaf derğerlendirilmesi gerekir Hippolütos'un belki de. Çünkü hikayenin başladığı yer değil bittiği yerdir ona adını veren.
Hippolütos...
Atina Kralı Theseus ve Amazon Antiope ya da bir diğer ismi ile Hippolüte'nin oğludur Hippolytos. Baba Theseus Amazonlara Herakles ile birlikte yaptığı bir sefer sonucu Antiope'a aşık olmuş, onu Atina'ya getirmiş ve onunla evlenmiştir.
Theseus...
Bana kalırsa trajedinin en önemli karakteridir Theseus. Ünlü Atina Kralı Egeus'un oğlu, yoksa Poseidon'un oğlu mu demeli? Karmakarışık bir yaşam. Zannımca kısır olan Egeus'un birçok evliliğinde çocuk sahibi olamayışı onu yeni bir evliliğe sürükler. Troezen kralının kızı Ethra, ona bir errkkekk evlat verir. Evet Ethra denizde yüzerken bir
Kral Theseus, karısı Phaedra ve kralın Amazon Hippolyta'dan oğlu Hippolitos kitaptaki ana karakterler. Olay örgüsü şu şekilde;
Hippolitos avcılıktan hoşlanan, erdemli yaşamaya azami dikkat eden genç bir çocuk. Artemis'i yoldaşı biliyor ve onun gibi bakir olmakla gurur duyuyor. Tanrıça Afrodite'yi hakir görüyor ve onun öfkesini üstüne çekiyor. Afrodite de kral babasının karısı Phaedra'yı ona aşık ediyor. Phaedra yemeden içmeden kesilince yaşlı dadısı sebebini öğreniyor, Phaedra'nın rızasını almadan Hippolitos'a durumu açıyor. Hippolitos bunu duyunca çok öfkeleniyor, bağırıp çağırmaya başlıyor ve hem dadıyı hem Phaedra'yı rencide ediyor. Phaedra bunun üzerine yapacağı en onurlu şeyin ölmek olduğunu düşünüyor ve çocuklarının onurunu korumak için karşı tarafı suçlamanın doğru olduğuna karar veriyor ve Hippolitos'un ona tecavüz ettiğini yazdığı bir mektup bırakarak kendini asıyor. Theseus sarayına döndüğünde karısının cesediyle karşılaşıyor ve mektubu okuyunca oğlunun karısına tecavüz ettiğine inanıyor. Oğlu her ne kadar kendini savunmaya çalışsa da onu dinlemiyor, Poseidon'un onu yok etmesini diliyor ve evinden kovuyor. Poseidon denizden gönderdiği dalgalarla Hippolitos'un arabasının atlarını korkutarak onun ölmesine neden oluyor.
Kitap baştan sona insanlığın zaafları, doğruları, yanlışları üzerine kurgulanmış, Euripides bir şaheser yaratmış bana kalırsa. Yunan tragedyalarının çağlar boyunca bu kadar okunması ve bir sürü başka esere de ilham olması, insanların onlarda kendilerinden bir şeyler bulmasıyla ilgili. Yunan pantheonundaki tanrı ve tanrıçaların doğaları, insana dair bir şeyleri temsil ediyor. İnsanın içinde evet Artemis gibi onurlu ve gururlu olmak isteyen bir taraf da var; Afrodite gibi aşkın ve cinsel hazların doruğuna varmak isteyen bir taraf da. Bize haksızlık
kitap beni konusu ile cezbetti, çünkü yani Yunan Tragedyası zaten olaylı olmalı ve ben bu kitabın konusu ve 
Kral Oidipus gibi aşırı olaylar olan tragedyaları okumaya BAYILIYORUM. Sonu da bana çok güzel geldi, baska ne diyebilirim cok iyi bir elestirmen degilim maalesef(ToT)
Kral Oidipus gibi aşırı olaylar olan tragedyaları okumaya BAYILIYORUM. Sonu da bana çok güzel geldi, baska ne diyebilirim cok iyi bir elestirmen degilim maalesef(ToT)
428 yılında Dionysia şenliklerinde birincilik alan Hippolütos, Tanrıça Afrodit’i küçümseyip Artemis’i seçtiği için Afrodit tarafından cezalandırılan Hippolütos’un hikayesini anlatan bir tragedya. Afrodit ceza olarak Hippolütos’un babası Kral Thesus’un karısı Phaidra’yı kadon düşmanı, aşırı dindar Hippolütos’a aşık ederek babasıyla arasının bozulmasına ve sürülmesine sebep olur. Biz de Hippolütos’un son anına kadar yaşadıklarını okuruz. Ben tragedyayı da, dönemin toplumuna dair yansıttığı şeyleri de oldukça sevdim. Hippolütos dönemin erkek egemen toplumunu çok iyi yansıtıyordu kesinlikle.
Bir kahraman daha sona geldi...
Euripides'in "Hippolytos" adlı eserii ,Atina Kralı Theseus'un oğlu Hippolytos ile üvey annesi Phaedra arasındaki karmaşık ve trajik ilişkiyi ele alır.
Toplumsal Yansıma ve Temalar:
Eser, antik Yunan toplumunun ahlaki değerleri, aile yapısı ve tanrılarla olan ilişkisini derinlemesine işler. Afrodit ve Artemis gibi tanrıçaların çatışması, insan tutkularının ve tanrısal müdahalelerin bireylerin kaderi üzerindeki etkisini gösterir. Phaedra'nın üvey oğluna duyduğu yasak aşk, toplumun ahlaki normlarına ve aile içi dinamiklere meydan okur. Bu durum, bireysel arzuların toplumsal beklentilerle çatışmasını ve bunun sonucunda ortaya çıkan trajediyi gözler önüne serer.
Karakter Analizleri:
- Hippolytos: Theseus'un Amazon kraliçesi Hippolyta'dan olan oğlu Hippolytos, iffetli ve dürüst bir gençtir. Artemis'e olan bağlılığı nedeniyle Afrodit'i küçümser ve aşkı reddeder. Bu tutumu, tanrıça Afrodit'in öfkesini üzerine çeker ve trajik olayların fitilini ateşler.
- Phaedra: Theseus'un eşi ve Hippolytos'un üvey annesi olan Phaedra, Afrodit'in etkisiyle üvey oğluna karşı yasak bir aşk besler. Bu yasak tutku, onun içsel çatışmalar yaşamasına ve sonunda trajik bir karara varmasına neden olur.
- Theseus: Atina Kralı ve Hippolytos'un babası olan Theseus, olayların gelişimi sırasında yanlış anlamalar ve öfke nedeniyle oğluna karşı sert bir tavır alır. Bu durum, aile içi iletişimsizliğin ve önyargıların trajik sonuçlarını gösterir.
Detaylı Analiz ve Alıntılar:
Eserin başında Afrodit, Hippolytos'un kendisine saygı göstermediğini ve bu nedenle onu cezalandıracağını belirtir. Bu, tanrıların insan hayatına doğrudan müdahalesini ve kibirli davranışların nasıl cezalandırıldığını gösterir.
Phaedra'nın içsel mücadelesi ve Hippolytos'a olan yasak aşkı, onun trajik
Reklam
Yazar Hakkında
EuripidesYazar · 23 kitap
Euripides (Yunanca: Ευριπίδης) (MÖ 480 - MÖ 406), Eshilos ve Sofokles'ten sonra Atina'nın yetiştirdiği üçüncü büyük trajedi şairidir. Düşünce adamı, Atina’lı oyun yazarlarının en büyüğü olan, insanları bekleyen gerçek ve zorlu sorunları ortaya koyarak insanları düşünmeye zorladı. Bernard Shaw gibi Euripides de insanları tedirgin etmiş ve kızdırmıştır. Kutsal değerlere saygısızlık ve kadın düşmanlığıyla suçlanmıştır. Ama yine de üstün şiirsellikle anlatılan düşünceleri dinlenmiştir. Vatanı olan Atina’yı terkedinceye kadar da bu taşlama ve lanetlemelerin ardı arkası kesilmemiştir. Fakat ölümünden sonra bütün tragedya yazarlarının en ünlüsü, en arananı olmuş ve o çağdan bu yana adı ölmez yazarlar arasında yer almıştır.
Euripides, M.Ö. 480 yılında Salamis’de doğdu. O tarihte Yunanlarla Pers İmparatorluğu arasında amansız savaşlar yaşanıyordu. Euripides’in anne ve babasına birçok kötü yakıştırma yapılmasına rağmen gerçekte, babası Apollon tapınağı ile ilgili bir görevin mirasçısı zengin bir soydan geliyordu. Kaynaklara göre annesi de soylu bir ailenin kızıydı. Evripides gençliğinde resim üzerine çalışmış ve sanatını sürdürme amacında olmasına rağmen yirmi beş yaşında, tragedya ve şiir yazmak için resmi bırakmıştır. İlk oyunu olan ”Pelias’ın Kızları”, MÖ 455 yılında sahneye konmuş ve Atina halkı o an gökyüzünden yeni bir yıldızın inmekte olduğunun farkına varmıştı. Bu yeni şairin tiyatronun tumturaklı ve ağdalı dilinden çok uzak yalın ve güçlü bir deyişi ve yeni fikirleri de beraberinde getirdiğini anlamıştı.
Euripides’in yenilikçi ve korkusuz bir yanı vardı. İlginç olayları anlatırken yeni teknik buluşlar kullanıyordu. En güçlü yönü de gerilim sahnelerindeki başarısı ve her sahnede üstün bir şiirsellik yaratmasıydı. MÖ 438'de Truva Savaşı'nda Akhilleus’un mızrağıyla yaralanan Telephus’un hikâyesini anlattığı oyunda geçen olaylar dizisi ve bunların sahneye uygulanışı Evripides’in gücünü ortaya koyar. Bu oyun, eski Yunan sahne geleneklerine indirdiği darbe nedeniyle de büyük önem taşır. Bir dilenci ilk defa sahici paçavralarla sahneye çıkmıştı. Bu o zamanki izleyici üzerinde şok etkisi yaratmıştı. Oyunun sahneye konmasındaki gerçekçilik, Euripides’in en acımasız eleştirmeni ve Yunan tiyatrosunun en büyük komedi ustası Aristophanes’in saldırı nedenlerinin başında gelir.”Thesmosphoriazusae” adlı komedisinde Aristophanes, Yunan kadınlara, oyunlarında kadın kişilerini sevimsiz gösterdiğinden ötürü Euripides’den intikam almak üzere komplo hazırlatır.
Fakat Euripides’in kadınları, tutkularına kapılsalar da, hiçbir zaman sevimsiz değillerdir. Sadece idealleştirilmelerinin yanında yaşayan birer insan oldukları gerçeğini vurgularlar. Euripides ayrıca geçmişin ulu tanrılarının, nasıl yeri geldiğinde hiç de tanrısal olmayan hilelere başvurduklarını açık seçik sahnede ortaya koydu. Bu, çoğu kimsenin tanrılara hakaret olarak algıladığı bir bakış açısıydı.
Euripides bir demokrattı, fakat demagoglardan ,büyük bürokratlardan, halkına savaş ve felaket getiren kayıtsız ve kaygısız önderlerden nefret ederdi. ”Yakaranlar” ve ”Truvalı Kadınlar” adlı oyunlarında Sparta ile süregelen savaşın iç karartan izleri görülür. Bu ünlü tragedya yazarının hayatı üzerine söylenebilecek çok az şey olmasına rağmen, Salamis’deki topraklarında yaşadı ve şiirlerini denize bakan bir mağarada yazardı. Mümkün olduğu kadar topluma az karışan, ağırbaşlı ve somurtkan bir adamdı. İnsanlardan uzak seçtiği bu yalnız yaşam, onun tanrılardan nefret eden, toplumla ilişkilerini kesmiş, huysuz, hırçın ve kuşkucu bir kişi olarak tanınmasına yol açmıştır.
Euripides bir Atina vatandaşı olarak kendini toplum hayatından büsbütün ayrı tutmamıştır. Orduda görev almış, Magnesia konsüllüğü yapmış ve devlete parasal yardımlarda bulunmuştur. MÖ 408 yılında tanrılara saygısızlık ettiği gerekçesiyle komedi yazarlarının ve halkın saldırılarına maruz kalarak Atina’yı terk etmiş Makedonya kralı Archelaus’a sığınmıştır. Kral tarafından çok iyi karşılanmış ve ölmeden önceki bu on sekiz ayını huzur ve barış içinde yaşamıştır. Ölüm nedeni çelişkilidir , kimi söylentilere göre saraydaki kıskanç kişiler tarafından av köpeklerine parçalatılmıştır. ”Bacchae” adlı oyunu ölümden sonra sahnelenmiş ve ödül almıştır.
Euripides’in kendi izinden giden üç oyun yazarı oğlu ölümünden sonra babalarının oyunlarını sahnelemişlerdir. Euripides’in 80-90 tragedyası olduğu bilinmesine rağmen günümüze yalnız 18 tanesi erişebilmiştir.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Euripides
