Yazar:
Azra Erhat
Editör:
Pınar Güven
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 40 dk.
Sayfa Sayısı:
200
Basım Tarihi:
Temmuz 2021
İlk Yayın Tarihi:
Aralık 1999
Yayınevi:
İş Bankası Kültür Yayınları
ISBN:
9786254054723
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Gül'üm sana Homeros'u anlatacağım...Edebiyat
Puan vermedi·200 syf.··
Beğendi
·2021 114. kitabı
·8 günde okudu
·Okunma: 20 Temmuz 2021 18:43
İlyada ve Odysseia okumaktan çekinen herkese başlangıç niteliğinde bir eser. İş Bankası Yayınlarında Pınar Güven'in editörlüğünde yeniden basılan "Homeros" Sevgili Azra Erhat'ın Gül'üyle yaptığı samimi sohbeti Hektor'un Aşil'in yüksek surlarıyla İlyonis'in ve Çanakkalenin hikayesine ışık tutuyor...
Azra Erhat, Türk deneme ve inceleme yazarı, Eski Yunan ve Roma dilleri uzmanı, filolog, arkeolog, çevirmen ve düşünce insanıdır. Özellikle Eski Yunan klasiklerinden yaptığı çevirilerle tanınmıştır. A. Kadir ile birlikte gerçekleştirdiği İlyada ve Odissea çevirileri referans kabul edilmektedir. Batı uygarlığının kökenini Anadolu’ya dayandıran ve Anadolu kültürlerini bir bütün olarak gören Halikarnas Balıkçısı ile aynı görüşleri paylaşmıştır.
Azra Erhat'ın kalemiyle tanışayım dedim ve 'Homeros Gül ile Söyleşi' eserini okudum. Bence Homeros'un meşhur destanını okumaya çekinen pek çok gencimize bir başlangıç olabilir bu eser. Son kısımdaki Yaşar Kemal ile söyleşi ise ayrı bir lezzet barındırıyor. Kemal'in Homeros için "doğayı bütün ayrıntılarıyla veriyor' demesi çok yerinde bir nitelemedir.
'İlyada ve Odissea' epopesini okumuş olsanız bile -ki bir kez okunacak eser değildir- Homeros'un kendisine dair de ayrıntılar bulabileceğimiz bu yapıtı okumanızı tavsiye ederim.
Sene başında kendime çeşitli maddelerle bir okuma planı yapmıştım, bunlardan biri "Bir Azra Erhat kitabı oku." maddesiydi. Azra Erhat'ı mitolojisi dünyasından biliyordum ama herhangi bir kitabını -utançla söylüyorum- okumamıştım. Gül ile Söyleşi - Homeros kitabı bu yazar için müthiş bir başlangıç oldu. Yeni başlamak isteyen veya yazarın kalemini tanımak isteyenler için müthiş ötesi bir kitaptı.
Biçemi söyleşi şeklinde gerçekleştirmeyi tercih eden yazar, Homeros hakkında bir çocuk olan Gül ile konuşur. Gül ona sorular sorar, Azra Erhat cevap verir. Bu açıdan kitabın çocuklara İlyada ve Odysseia destanlarını kavrayabilmesi açısından da yazılmış diyebiliriz. Ben iki kitabı okumuş biri olarak da etkilendim tabi ki. Muhtevası yönünden de beni Truva ve Çanakkale bağlantılarını kurduğu satırlar çok etkilemişti. Aynı şekilde Achilleus ve Hektor hakkında da bilgi almanız mümkün. Kitap Homeros'u Türk gencine tanıtmak için de oldukça kapsamlıydı...
Aşk ve ÖlümEdebiyat
Bugün Azra Erhat"ın Homeros gül ile söyleşi kitabını bitirdim. Hektor' dan ölüme meydan okumayı, öleceğini bile bile Akilyus ile dövüşmeyi göze alışını sevdiği kadını ve oğlundan tereddüt etmeden vazgeçişini, Odiseya'nın ise onca tehlikeden sonra karısı Penolope'ye kavuşmasına tanıklık ettim. İki ayrı ama iç içe geçmiş bir destandı. Kendime şunu sordum: Kurtuluş sevdiğin kadın için bunları yapar mıydın? Belki çok aciz bir eylem gelebilir ama sigarayı bıraktım. İçimde Hector' un zerresi varsa bedenine talip olduğum kadınlar aşklarını helal etsinler.
İlyada ve Odysseia'dan önce okuyabileceğiniz rehber niteliğinde bir kitap.
Azra Erhat, A. Kadir ile birlikte İlyada ve Odysseia destanlarını uzun uğraşlar sonucu orjinaline en yakın bir şekilde dilimize çevirmiştir. Bu emeği İlyada'nın 70 sayfalık önsözünden de anlıyorsunuz zaten. Azra Erhat, Homeros kimdir, nerelidir sorularından başlamış destanın kahramanlarından, yunan tanrılarından, troyadaki kadının yerine kadar tüm resmi ana hatlarıyla okuyucuya sunmuştur. Bu da yetmemiş Mitoloji Sözlüğü ve Homeros diye ayrı ayrı kitaplar çıkarmıştır.
Erhat bu kitabıyla ise, okuyucuyu İlyada destanının geçtiği Troya kentine, Çanakkale'ye bir gezintiye çıkartıyor. Destanı okurken gözümüzde daha iyi canlansın diye Çanakkale'yi gezmemizi öğütlüyor. Nasıl oldu da Truva savaşı başladı, tarihteki ilk güzellik yarışması, Tanrıları ve tüm dünyayı birbirine düşüren Paris ve İlyada destanına kadar olan Truva Savaşını bir bir anlatıyor. Kısaca okuyucuyu Truva Savaşının son yılından başlayan İlyada Destanı'na hazırlıyor.
Bu eseri, İlyada'yı okumadan önce, yada benim gibi İlyada ile birlikte okuyabilirsiniz. Oldukça faydalı bir kitap, tavsiye ederim.
İlyada ve Odysseia destanlarını hepimiz biliriz, Azra Erhat’da A. Kadir’le yıllarca süren çalışmalar sonucu onu Türkçemize kazandıran isim.
Bu kitap ise destanları okumadan önce bir rehber niteliği sayabileceğimiz bir eser.
Kitap Odysseia’ya, İlyada’ya değinmeden önce bu savaşın gerçekleştiği söylenen yer olan Çanakkale’yi anlatarak başlıyor kitaba.
Buradan Çanakkale Savaşına, Troya’nın kuruluşuna değinerek yönünü tekrar bu iki destana çeviriyor.
Ardından da destanlardan alıntılar yaparak, içeriklerini bizimle paylaşıyor.
Son olarak da Yaşar Kemal ile söyleşisine yer vererek sonlandırıyor kitabı.
Mitolojiye ilginiz varsa, bu iki destanı okumak gözünüzü korkutuyorsa bu kitabı referans alabilirsiniz
“Bir yapıta girmek bir bahçeye, bir ormana girmek gibidir.”
Yaşar Kemal:"İnsana göre değildir umutsuzluk, umutsuzluk gayriinsanidir."
Yaşar Kemal: “Elbette ki insanoğlu saf ümit değildir, elbette karanlığı olacak, ama kanında umut vardır.”
Homeros üzerine...Mitoloji
Azra Erhat... Onun ismini duyunca aklımıza gelmesi gereken en mühim konular mitologyaya bulunduğu katkılar ve yaptığı çeviriler olsa gerek. Peki konumuza dönelim, mitologya. Homeros bizim, bu topraklarda yeşeren bir destanın anlatıcısı kabul edilir. Yaşayıp yaşamadığı muallak! Bizim yapabileceğimiz, Erhat'ın da yaptığı gibi eserlerine bakarak onu anlamaya çalışmaktır. Batı yazınının direkt olarak ilk kaynağı Homer'dir. Bunu bilmek de ayrı bir öneme sahip ayrıca, kısa not oluversin bu da.
"Homeros bir başlangıç değil, yetkinleşmiş bir sonuç olsa gerek." der Erhat bu kitapta. Evet, o bir başlangıç değildir bana göre de. Bunca dize, bunca uzunlukta iki destan gerçekten de bir başlangıç olacak gibi durmuyor. Ayrıca İlyada ve Odysseia arasında olan birtakım farklılıklar da göz önünde bulundurulursa bunun yıllarca süregelen bir geleneğin sonucu olduğunu kestirmek zor olmasa!
Kitap incelemesinden çok uzaklaştığımı hissediyorum; yazarımız da kitapta yer yer uzaklaşsa dahi konuyu bir şekilde Anadolu'ya, Homeros'a, destanlara bağlıyor. Bir şekilde başarıyor. Atatürk'ten dahi bahsedip konuyu bağlıyor kitapta bir yerde hatta. Çanakkale Savaşı'nı anlatıp, aynı amaçları güden farklı zaman insanlarını anlatıyor. İtilaf Devletleri'ni Troya'yı işgale gelen Yunanlar'a benzetiyor. Dahası da var ancak uzatmak istemiyorum.
Kitapta en çok hoşuma giden iki husus var, birincisi İlyada ve Odysseia okumamış insanlara bu kitap çok yardımcı olacaktır çünkü İlyada'dan örnek vermek gerekirse ben ikinci kez okumuş gibi hislere kapıldım. Yeterince anlaşılır ve netlikte özetini vermiş neredeyse Erhat, takdir ediyorum. İkinci beğendiğim nokta ise kitabın son kısmında yer alan Yaşar Kemal ile olan sohbetiydi.
Homeros üzerine gördüğüm gayet güzel bir tartışmaydı. Ozan'ın yaşamış olup olmadığı,
Varlığından yeni haberim olan bu kitabı daha önce hiç görmediğim için çok şaşkınım. Okunma sayısı da oldukça az. Sevgili birdamlaumut sayesinde kitaplığıma eklenen Homeros’u hemen okumaya başladım bu nedenlerle. A. Kadir ile birlikte çok kıymetli İlyada ve Odysseia çevirilerini yapan Azra Erhat bu iki önemli eser hakkında da bir söyleşi kitabı hazırlamış. Gül’ün akıllı ve donanımlı sorularına Erhat’ın verdiği uzun cevaplar eşlik ederken destanları, Homeros’u, mitolojiyi ve tarihi neden sevdiğimi daha iyi anladım. Benim için bitmeyen bir ilgi alanı “mitoloji”. Kitap başından sonuna kadar bir şeyin üzerinde çok duruyor: Homeros’un Anadolu ile bağlantısı, Anadolu’yu yansıtması ve özümsemesi. Daha ilkçağda Boğazlar’dan yani Hellespontos’tan başlayan sonra masallar ve destanlarla ilerleyen kitap bizleri Fatih Sultan Mehmet’e, İstanbul Fethi’ne, Mustafa Kemal Atatürk’e ve Troya’nın kaderine benzeyen Çanakkale Savaşı’na kadar götürüyor. İlyada ve Odysseia’yı özetlemeden önce bunları anlatıyor Erhat çünkü bu bağ konusunda ısrarlı. Ve sahadan da kesitler sunuyor bize. Troya’nın keşfi, müzeler derken ufak bir gezintiye de çıkıyoruz. Kapsamlı kurgusu var ama daha çok katmanlı aslında. Konu içinde konu açılıyor ve Erhat kendini kaptırmış giderken Gül’ün uyarısıyla tekrar öze dönüyor. Bir sohbet havası var ve okumaktan daha çok keyif aldım bu nedenle.
İlyada ve Odysseia okumak için bekleyenlere, hazır olmayanlara ve benim gibi sevenlere, hatırlamak isteyenlere bu kitabı şiddetle tavsiye ediyorum çünkü 180 sayfalık olmasına rağmen her cümlesinin düşünerek yazıldığı bir açıklama kitabı. Bu sene içinde de bu iki değerli yapıtı okudum daha doğrusu yaşadım gibi. Mitoloji Sözlüğü, edebi mitolojik romanlar, izlediğim belgeseller ve filmler, tragedyalar… Mitoloji sevgimi anlatmaya yeter
İlyada destanını özetleyen bir eser diyebiliriz. Sonunda Yaşar Kemal ve Azra Erhat röportajı olması harika. Truva ve Çanakkale arasındaki ince bağlantı... Mustafa Kemal’in Truva Savaşı hakkındaki düşünceleri ve Azra Erhat’ın bütün bunları yeğenine naif anlatışını okumanızı tavsiye ederim.
Homeros
Homeros 'un İlyada ve Odeysya destanlarında geçen olayları kabaca özetlemiş Azra Erhat. Her iki destanın çevirmeni kendisi olduğu için akıcı olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim.
Troya Destanı ' na giderken hangi bölgelerde konuşlanmış olduğunu orduların, gayet güzel bir görsellikle de sunuyor kitabın başlangıcında. Bu anlamda Destanı yeniden yaşatıyor . Son bölümde Yaşar Kemal 'le yaptığı muthis bir söyleşi de mevcut . Her iki destanı okuduktan sonra bu kitabı okumak daha faydalı olacaktır .
Yazar Hakkında
Azra ErhatYazar · 11 kitap
Azra Erhat (4 Haziran 1915; Şişli, İstanbul - 6 Eylül 1982, İstanbul), Türk deneme ve inceleme yazarı, Eski Yunan ve Roma dilleri uzmanı, filolog,arkeolog, çevirmen ve düşünce kadını. Özellikle Eski Yunan klasiklerinden yaptığı çevirilerle tanınmıştır. A. Kadir ile birlikte gerçekleştirdiği İlyada ve Odissea çevirileri referans kabul edilir.
Yaşamı
4 Haziran 1915’te İstanbul-Şişli’de doğdu. İlk ve ortaöğrenimini Belçika’da yaptı. 1939’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ni bitirerek Klasik Filoloji Bölümünde asistan olarak göreve başladı. 1946’da doçent oldu. 1948’de aynı fakültedeki öğretim üyeleri Pertev Naili Boratav, Behice Boran, Adnan Cemgil, Niyazi Berkes’le birlikte üniversiteden uzaklaştırıldı. 1949-1950 arasında Yeni İstanbul ve Vatan gazetelerinde çalışti.Uluslararası Çalışma Örgütünde (ILO) kütüphanecilik yaptı.
İlk çevirileri Tercüme dergisinde çıktı. Sofokles, Aristofanes gibi yazarların eserlerini Türkçeye kazandırdı. Yeni Ufuklar dergisinin yazarlarından biri olan Erhat, bu dergi çevresinde gelişen hümanist anlayışın öncüleri arasında yer aldı. Batı uygarlığının kökenini ve Anadolu’ya dayandıran ve Anadolu kültürlerini bir bütün olarak gören Halikarnas Balıkçısı ile aynı görüşleri paylaştı ve aralarında derin bir yakınlık doğdu. Yine çok yakınındaki Sabahattin Eyüboğlu ile birlikte çevirdiği Hesiodos’un Theogonia ve "İşler ve Günler" adlı yapıtlarıyla Hesiodos üzerine araştırmaları, 1977’de "Hesiodos, Eserleri ve Kaynakları" adıyla basıldı. Bu üç isim bir arada "Mavi Yolculuk" terimini Türk ve dünya literatürüne kazandırdılar.
Azra Erhat, kansere yakalandı. Londra'da tedavi gördü, ama sonuçsuz kaldı. 6 Eylül 1982'de 67 yaşındayken İstanbul’da vefat etti. İstanbul-Üsküdar Bülbüldere Mezarlığına defnedildi.
Atatürk'ü İlyada kahramanlarindan Hektor'a benzetmesinin bir dönem sebep olduğu tartışmalarla da gündeme gelmiştir.
Şadan Gökovalı'nın manevi annesidir.
Eserleri
Mavi Anadolu (1960) (Gezi Yazısı)
Mavi Yolculuk (1962) (Gezi Yazısı)
İşte İnsan-Ecce Homo (1969) (Deneme)
Mitoloji Sözlüğü (1972) (Mitoloji)
Mektuplarla Halikarnas Balıkçısı (1976) (Mektup)
Sevgi Yönetimi (1978) (Deneme)
Karya'dan Pamfilya'ya Mavi Yolculuk (1979)
Troya Masalları (1981) (Çocuk Masalı)
Osmanlı Münevverinden Türk Aydınına (Eleştiri)
Gülleylâ'ya Anılar (Anı)
Düşün Yazıları, Halikarnas Balıkçısı (Halikarnas Balıkçısı adına yayıma hazırlayan)
Çevirileri
İlyada (1967) A. Kadir ile birlikte
Odysseia (1970) A. Kadir ile birlikte
Hesiodos, Eserleri ve Kaynakları (1977)- Sabahattin Eyüboğlu ile birlikte
Eşekarıları, Kadınlar Savaşı ve Diğer Oyunlar, Aristophanes - Sabahattin Eyüboğlu ile birlikte
Lysistrata Kadınların Savaşı, Aristophanes - Sabahattin Eyüboğlu ile birlikte
Gargantua,François Rabelais - Sabahattin Eyüboğlu, Vedat Günyol ile birlikte
Tepegözlerin Mağarasında, Homeros - A. Kadir ile birlikte
Gül ile söyleşi, Homeros
Yedi Deniz, Piri Reis - A. Kadir ile birlikte
Şölen - Dostluk, Platon - Sabahattin Eyüboğlu ile birlikte
Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos - Sabahattin Eyüboğlu ile birlikte
Savaş Uçuşu, Antoine De Saint Exupery
Küçük Prens, Antoine De Saint Exupery (1968)
Dişi Kedi, Colette
Cicim, Colette
Ödülleri
A. Kadir ile birlikte İlyada destanından yaptığı çevirinin birinci cildi 1959’da Habib Törehan Bilim Ödülü’nü, üçüncü cildi 1961’de Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü’nü aldı.
