Yazar:
Karacaoğlan
Derleyen:
Cahit Öztelli
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 22 dk.
Sayfa Sayısı:
119
Basım Tarihi:
Eylül 1952
Yayınevi:
Varlık Yayınları
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
12 diğer baskı · Tümünü Göster
Karacaoğlan - Bütün Şiirleri
195 okunmaÖzgür Yayınları · Ocak 2018 · 477 s.
Karacaoğlan - Gülleri Var Bizim Güle Benzemez
28 okunmaKapı Yayınları · 10 Temmuz 2021 · 470 s.
Karacaoğlan Şiir
19 okunmaBirgün Yayınları · 2004 · 96 s.
Karacaoğlan - Bütün Şiirleri
17 okunmaAkvaryum Yayınları · 2007 · 536 s.
Karacaoğlan
12 okunmaVarlık Yayınları · Eylül 1952 · 119 s.
Karacaoğlan Bütün Şiirleri
5 okunmaMilliyet Yayınları · Temmuz 1970 · 374 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Karacaoğlan - Bütün Şiirleri, Türk halk şairlerinin önde gelen isimlerinden olan, şiirlerine 17. yüzyılda yazılmış mecmualardan beri rastlanan ünlü saz şairinin Karacaoğlan'ın yaşamının anlatıldığı, şiirlerinden oluşan eserdir.
Karacaoglan, edebiyatının en önemli şairlerindendir. Hayatı hakkında kesin bilgi bulunmaz ancak 17. yüzyılda Çukurova-Toroslar'da doğup, yörenin Türkmen aşiretleri arasında yaşadığı anlaşılmaktadır.
Karacaoğlan'ın şiirleri aşk ve doğa üzerinde kuruludur. Ayrılık, gurbet, sıla özlemi ve ölüm en çok değindiği konulardır.
Zülfü Livaneli'nin "Edebiyat Mutluluktur" kitabını okurken bir önerisini dikkate alarak almıştım bu kitabı. "Karacaoğlan'nın şiirleri baş ucu kitabı olmalı, ara sıra okumalıyız." diyordu yazar. Livaneli'nin bir çok şarkı ve türküsünü severek dinlediğim için ona ilham veren şairlerden birini daha yakından tanımak, şiirlerini okumak istedim.
Karacaoğlan'ın kahramanlık terennüm eden ve öğüt veren şiirleri de olmasına karşın şiirlerinin büyük çoğunluğu "aşk" ekseninde toplanır. Aynı zamanda "gezgin" de diyebiliriz şair için. Hemen hemen bütün Anadolu'yu, hatta Suriye, Mısır ve Rumeli'yi dolaştığını dile getiriyor araştırmacılar. Her gittiği yerde aşık olacak bir Elif bulmuş şairimiz. Bu anlamda ayran gönüllü diyenler olmuş onun için. Aşk anlayışı uzaktan Nedim'i andırırmış. Tasavvuf ya da ilahi aşkla bir münasebeti yok. Beşeri denilen bu aşkında kendine yüz veren güzelleri övmüş, kendisine tepeden bakanlara sitemler etmiş hatta beddualar etmiş. :)
Ahmet Kabaklı onun için şöyle diyor:
"Karacaoğlan iyimser bir insandır. Üzüntü ve ıstıraplarını bile tatlıya bağlamasını bilir. Tevekkül ve fanilik hisleri onu kemirmez. Gerçi dindardır,ölüm gününe inanır, arada bir günahlarını düşünüp dövünür ama, yaşamayı daha çok sevdiği, öte dünya korkusunu pek derinden duymadığı şüphesizdir. Tasavvuftan esip gelen bazı terim ve kavramlar Karacaoğlan'da da görülür. Ama bunlar onun tekke mensubu oluşundan değil, belki dolaştığı muhitlerden kulaktan dolma edindiği sözlü tasavvuf kültüründen dolayıdır. Samimi bir imandan öteye din bilgisi de yok sayılır."
Arı duru Türkçesiyle en az "Bizim Yunus" kadar millidir. Şiir kitabını alıp okumayanlar bile onu birçok türküden tanır ve bilir aslında.
"Ala gözlüm, ben bu elden gidersem
Zülfü perişanım, kal melil melil
Kerem et, aklından çıkarma
Karacaoğlan şiiri ve hayatı üzerine yapılan güzel bir çalışma, büyük bir çaba olduğu aşikar.. Kitap Karacaoğlan'ın hayatına dair 40-45 sayfalık bir yazıyla başlıyor. Buraları okurken güzel bilgiler ediniyorsunuz ama yazıların mürekkebindeki bozukluklar acaba baştan sağma özverili olmayan bir çalışma mı gibi bir zan oluşturuyor. Biraz moral bozucu bir durum olsa da şiirlere geçince bu olumsuz hava dağılıyor. Ve kitabı kapadığınızda yazarın tüm imkanları kullandığına kani oluyorsunuz,elinden gelen bu kadarmış diyebiliriz.
Şiire geçer isek,
600'e yakın şiir üstelik doğaçlama ile yazılmış. Saf bir yetenek ve yoğun duyguların bir arada bulunduğu bir insanoğlu... Elinde kağıt kalem saatlerce yaz-sil, yaz-sil şiir yazmaya çalışan ve bir türlü evet bu şiir oldu diyemeyen bizler için imrenilecek bir şahsiyet. Hani hepsi mi güzel olur diyor, gıpta ile bakıyor insan.
Bazı mısraları sürekli tekrarlıyor, "Ala gözlerini sevdiğim dilber" sürekli bunu duymak biraz bıkkınlık verdi. Acaba 'alagöz' kelimesini sevmediğimden midir bilmiyorum neden sevmediğimi de bilmiyorum :) bunun dışında şiirleri okurken sıkılmıyorsunuz. Ve hepsi özel şiirler..
Şiirlerin; Koşma, Semai, Türkü, Destan gibi başlıklar altında düzenlenmesi de güzel olmuş.
Duygusal açıdan şunları da söylemek gerekir:
Şiirde samimiyet vardır, mübalağa vardır ama yalan yoktur.. Bir insan kendini en samimi ancak şiirle ifade eder çünkü şiirde duygularını gizleyemez, her şey dökülür kağıda 'çocuktan al haberi' misali.. Zaten kitabı okursanız göreceksiniz, düz yazı ile söylenemeyecek duygular var şiirlerde. Düz yazı ile söylenirse sapık denilesi şeyler var, o yüzden söylenemeyecek şeyler dedim. Öyleyse diyebiliriz ki şiir şairin kendini ele vermesidir bu sebeple. Şiirleri okurken heleki şiirin atmosferine kapılınca Karacaoğlan
Karacaoğlan 17. yy halk şiirinin önemli ozanlarından biri. Teninin esmerliğinden dolayı Karacaoğlan tapşırmasını (mahlâsını) kullanmıştır. Onun şiirleri hayale değil yaşanmışlığa, dayanır. Doğa ve insanı capcanlı gözler önüne sürer şiirleriyle. Sanki onunla dağ bayır dolaşırsınız.
"Yücesinde namlı namlı karın var,
Seni yaylayacak zamanım dağlar!
Başından aşmağa yoktur takatim,
Kalmadı dizimde dermanım dağlar!
Yağmur yağar, mor sümbüller bitirir;
Yel estikçe kokuların getirir.
Sarı çiçek sarvan kurmuş oturur;
Karışmış güllere çimenin dağlar!"
Aynı zamanda halk şiirinin en ayran gönüllü şairidir o. Gittiği her yerde başka bir güzele meyleder, kendine barınacak bir yuva kuramamış olan kuş misalidir gönlü. Onun şiirlerindeki kadar hiçbir ozanın şiirinde kadın adları zenginliği yoktur sanırım.
"Tatlı tatlı söyler dili Zeyneb'in
"İncecikten bir kar yağar,
Tozar Elif, Elif deyi...
Deli gönül abdal olmuş,
Gezer Elif, Elif deyi..."
"
Suna'm gurbet ilin kahrı
Ya çekilir ya çekilmez"...
Gün gelir kara diye kendini beğenmeyen dilbere cevap verir:
"Bana 'kara' diyen dilber
Gözlerin kara değil mi
Yüzünü sevdiren gelin
Kaşların kara değil mi
Boyun uzun belin ince
Yanakların olmuş konca
Ela gözlü dilberleri seven şair ..Edebiyat
Puan vermedi·96 syf.·
2022 183. kitabı
Karacaoğlanın şiirlerini yine maalesef ki Türkiye de yaşamadığım için eskiden şarkılarda duyardım. Çok yalın ve temiz dille yazılmış aşk ve doğa şiirlerini okurken keyif aldım. Beni çok çok eskiye, insanların daha samimi olduğu günlere götürdü. Güzeldi..
KARACAOĞLAN'DA İNSAN VE DOĞA SEVGİSİŞiir
Türkmen boylarında Karacoğlan, Dadaloğlu, Yunus’tan ezberinde birkaç dize olmayan çok az olurdu.
Sohbetin sonu da genellikle bu ozanların dörtlükleri ile biterdi ve benim çocukluğum da işte böyle bir Türkmen boyunda geçti.
Bir gün dayım lime lime olmuş bir Karacaoğlan kitabı verdiğinde galiba “o yaşlı gocaların tekrarlayıp durduğu manileri mi okuyacağım” diye düşünmüş olmalıyım ki, o kitabı okumadığım gibi, sahipte çıkmadım.
Fakat ondan sonra aldığım bütün şiir kitapları, okuduğum tüm şiirler ve şairlerin bir Karacoğlan, bir Dadaloğlu, bir Yunus bile etmediğini görünce Karacoğlan üzerine yazılan tüm kitapları aradım, buldum, okudum fakat o kıyametini bilmediğim kitabı hiçbir yerde bulamadım.
Bana göre Karacaoğlan’ı okumayan birsinin insanı, doğayı, çevreyi, dağları, ovaları, yer adlarını, Türkçeyi, bitkileri, canlı türlerini, insan ve doğa sevgisini yeteri kadar tanıması, bilmesi mümkün değildir.
GÜZELLER
Örneğin: Kömür gözlü, Küpeleri kulağında mum gibi yanan, Ceren bakışlı, Yanağı gamzeli, Boğum boğum al kınalı, Gül alıp reyhan veren, Ala gözlü, Başı al valalı, Seherde açılan gül gibi, Usul boylu, Gözleri sürmeli, Gerdanı benli, Ilgıt ılgıt esen yel gibi, Top zülüflü, Karakaşlı, Tomurcuk memeli, Eğik başlı, Evliya hırkası giyinen, Huri gibi, Boyu uzun, Kaşı kara, Ak saya giyinmiş, Nergis bakışlı, Ay yüzlü, Ayın on dördü gibi, Gül yüzlü, Al Yanaklı, Menevşe Bakışlı, Ak benizli, Kırmızı kolçalı, Altın burmalı, Garbi değmiş kavak gibi sallanan, Yanağı ay tekeri, Ağzı oğul balı gibi, İncecik belli, Ala gözü söbe, Ağca ceren gibi çölde gezen, Türlü libas giyinen, Tülü maya gibi salınan, Keman kaşlı, “Terlisin sevdiğim sil” diyen, Yüzü çifte benli, Dişleri inci tanesi, Bülbül gibi daldan dala konan, Çift memeleri koynuna iz eden, Tatlı dilli, Trablus şallı, Eğnine alınan
Karacaoğlanİnceleme Edebiyat
Karacaoğlan 17'nci yüz yılda yaşamış bir Halk ozanımızdır.
Düşünüyorumda bundan 300 yıl evvel yazdığı türküleri hala dillerde gönüllerdedir.
Yazdığı şiirlerde kullandığı yalın türkçeye hayranlık duymamak mümkün değil.
Kitabı okurken bir çok farklı ses sanatçımızın seslendirdiği eserlerini çoğu kez yorum bölümune ekledim, Türkü sever dostlarımız karacaoğlan türkülerini şiirlerin altına eklediğim youtube linklerinden izleyebilirler.
Bir kaç örnek;
Karacaoğlan Türküleri 42 Dk.
youtu.be/D-puK75hvQQ
*
TRT Arşivinden Karacaoğlan türküleri 53 dk.
youtu.be/g-vJv8-ZMWc
Bitirirken, Bedri Rahmi Eyuboğlu'nun Türküler dolusu şiirinden bir bölümle noktalayalım.
Hey hey, yine de hey hey
Salınsın türküler bir uçtan bir uca
Evelallah hepsinde varım
Onlar kadar sahici
Onlar kadar gerçek
insancasına, erkekçesine
'Bana bir bardak su' dercesine
Bir türkü söylemeden gidersem yanarım.
Ah bu türküler
Türkülerimiz
Ana sütü gibi candan
Ana sütü gibi temiz
Türkülerde tüter dağ dağ, yayla yayla
Köyümüz, köylümüz, memleketimiz.
Ah bu türküler,
9/10
2025 160. kitabı
Halk ozanlarımızdan Karacaoğlan'ın şiirlerinin derlendiği bu kitap, görsel olarak çok güzel düzenlenmiş. Her şiire ayrı numara verilerek toplam 357-358 şiir yayımlanmış. Arasayfalar çok güzel renkli çiçek çizimleri ile zenginleştirilmiş.
Karacaoğlan, en önemli halk ozanlarımızdan biri ve şiirlerini okuduğunuzda onların önemli bir kısmını daha önce duymuş olduğunuzu ve bazı şiirlerinin de türkülere söz olduğunu göreceksiniz.
17. yy’da yaşamış bir saz şairi olan Karacaoğlan’ın kesin doğum tarihi, doğum yeri ve ölüm yeri gibi bilgiler tartışmalıdır. Çukurova bölgesinde doğduğu tahmin edilmektedir. Bir rivayete göre babası, Karacaoğlan küçükken askere alınmıştır ve babasını bir daha görememiştir. Yetim olarak büyüyen Karacoğlan gençliğinde istemediği bir evliliğe zorlanınca memleketini terk etmiş ve ömrü gurbette geçmiştir.
“Karacoğlan der, kondum, göçülmez
Acıdır ecel şerbeti, içilmez
Üç derdim var, birbirinden seçilmez
Bir ayrılık bir yoksulluk bir ölüm”
Karacaoğlan şiirlerinin üç önemli teması vardır: Aşk, tabiat ve gurbet. Dili sadedir ve yer yer söz sanatları kullanır. Çağdaşı halk şairlerinden farklı olarak Divan Edebiyatı’nın etkisi çok az görülür Şiirlerinde çok az Farsça ve Arapça sözcük kullanır. Şiirlerinde daha çok halk deyişlerine yer verir. Koşmaları, Semaileri, Türküleri ve Destanları vardır.
“Karac'oğlan der ki: Kendim öğmeyim,
Taşlar alıp dertli sinem döğmeyim.
Güzel sevme derler, nasıl sevmeyim?
Çatık kaşın arasında benler var.”
Karacaoğlan, tabiatın güzellikleriyle bütünleştirdiği selvi boylu, balaban bakışlı, keklik sekişli, yayla çiçeği kokuşlu; kâh yeşilbaşlı gövel ördek, kâh telli turna, kâh bembeyaz bir kuğu olan ak gerdanlı, ak göğüslü bütün güzellere müptelâdır, âşıktır.
“Elif'in uğru nakışlı
Yavru balaban bakışlı
Yayla çiçeği kokuşlu
Kokar Elif Elif diye “
Fuat Köprülü’ye göre Karacoğlan, tabiatın göğsünde yetişmiştir. Aşk ve tabiat çocuğudur. Bütün hayata ve bütün güzelliklere aşıktır.
“Karacaoğlan der öldüğümü bilsinler
Toplansınlar namazımı kılsınlar
Mezarımı yol üstüne kursunlar
Geçerken uğrasın yolu kızların”
Karacaoğlan
Karacaoğlan
Okumaya başlamadan önce yanınıza Türkçe ve Osmanlıca lûggat almak isteyebilirsiniz; Karacaoğlan, koşmalarında diğer halk ozanlarına nispetle daha zor bir dil kullanıyor
Yazar Hakkında
KaracaoğlanYazar · 7 kitap
Karacaoğlan (1606-1679). 17'nci yüzyılda yaşamıştır.Yaşadığı yer ile ilgili değişik rivayetler olmasına karşın, Osmaniye ili Düziçi ilçesi Farsak köyünde doğduğu rivayeti ağırlık kazanmaktadır.
Karacaoğlan'ın şiirleri aşk ve doğa üzerinde kuruludur. Ayrılık, gurbet, sıla özlemi ve ölüm en çok değindiği konulardır. Duygularını, yaşadıklarını, düşüncelerini içten, gerçekçi ve özgün bir şiir yapısı içinde anlatır. Karacaoğlan, Türk aşık edebiyatına yepyeni bir söyleyiş biçimi getirdi. Doğa benzetmelerini sık sık kullanır. Çok yalın ve temiz bir Türkçe kullanır. Kendisinden sonra gelen birçok ozanı derinden etkiledi. Bu olumlu etkiler günümüz Türk şiirine kadar uzanır. Şiirlerini ilk kez Nüzhet Ergun derleyip yayınladı. Birçok şiiri bestelendi.
