Keder Atlısı
Faruk DumanYazar:
Faruk Duman
Tasarımcı:
Ayşe Çelem
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 36 dk.
Sayfa Sayısı:
92
Basım Tarihi:
Şubat 2011
İlk Yayın Tarihi:
2004
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789750704260
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İmgelerin Var EttiğiEdebiyat
Faruk Duman bir imge ustası. Bu da demek oluyor ki imgelerin çağrışım gücünün nasıl kullanılacağını, bizim zihnimizi nereye götüreceğini çok iyi biliyor. Bir kurbağa sesi, bir dere kenarının betimlemesi, rüzgârın ormanın içinden geçerken çıkardığı tanıdık ses... Bunların hepsini öykülerinin hamurunda kullanıyor ve bir anda tüm bu imgeler öykülerinin yapı taşı haline geliyor. Zaman ve mekânın belirsizliği an’ların yorumlanmasına, hissedilişine dönüşüyor ve bu hisler öykülerin son cümlesinde doruk noktasına ulaşıp çözümleniyor.
Onun kalemini bazen doğa yönlendiriyor, hatta mahkûm ediyor diyebiliriz. Yazar, doğanın insanoğlu üstündeki görünmez tahakkümünün farkında. Öykülerindeki kâbus teması sık sık doğada işleniyor. Doğa özgürleştirici değil, kara ormanları ve yırtıcı hayvanlarıyla bir korku/huzursuzluk ögesi olarak çıkıyor karşımıza çoğu zaman. Aynı zamanda öykülerinde doğayla hemen hemen yan yana duran bir şey daha var: Köy. Burada da kerpiç evler, kerpiç evlerin içinde yaşanan kırgın, buruk hayatların betimlemesi yer alıyor. Evlerin içindeki devinimlerin kokusu yüzümüze çarpıyor.
İletişimsizlik, köy yaşamındaki toplu yargılayıcılığın yiyip bitiriciliği, özellikle kadının belini hiç doğrultmamasıya bükmesi... Tüm bunlar belki kitaptaki birkaç sayfalık bir öykünün birkaç cümlesinde sezilen şeyler. Ama cümlelerin duruluğu hissettirdiklerinin yoğunluğunu değiştirmiyor. Faruk Duman anlatmıyor, dokunuyor. Beş duyumuzun hepsine.
Öykülerini tek başına, diğer öykülerin bağlamından kopararak okumak etkileyicilik konusunda yetersiz kalacaktır çünkü çağrışımlarını bile planlı bir biçimde, bir önceki öykünün hafızasıyla gerçekleştiriyor. Hatta bundan önce 
Seslerde Başka Sesler kitabını okumak dimağınızda daha tamamlayıcı bir lezzet oluşturacaktır.
İmgelerin ve çağrışımların gücü adına...
Seslerde Başka Sesler kitabını okumak dimağınızda daha tamamlayıcı bir lezzet oluşturacaktır.
İmgelerin ve çağrışımların gücü adına...
Faruk Duman'ın "Baykuş Virane Sever" adlı son hikâye kitabını okuduktan sonra neredeyse bütün eserlerini aldım. Romanlarından başlayayım dedim, ama sonra hikâyelerine döndüm. "Keder Atlısı" çok beğenilmiş, hatta ödül almış bir eser olarak başlamak için iyiydi. Okuyabildiğim hikâyelerinde yazarın son eserine kıyasla dilinin daha sade olduğunu düşündüm, bunu son eserinde cümleleri yarıda keserek kurduğu üslûbunu düşünerek söylüyorum. Keder Atlısı'nda da aynen Baykuş Virane Sever'de olduğu gibi hikâyelerin birbirinin devamı olup olmadığı tam anlaşılmıyor. Daha doğrusu bunu benim takip edemediğimi söylemem gerek. Okuduğum şeyin bana lezzet verdiğini, okumaktan keyif aldığımı, bunun bana estetik geldiğini görüyor, anlıyor; ama imgeleri takip edip yazarın gerçekte ne'den bahsettiğini, kurduğu dünyada neyin ne olduğunu anlayamıyorum; yalnızca ormanın, ağaçların, hayvanların ve iç seslerin iç içe girdiği, birbirini örttüğü bir dünya burası; isimler, varlıklar bazen kendileriler, bazense kendileri olmayan ve bence yazarın bildiği şeylere işaret ediyorlar. Muhakkak ki Faruk Duman'ın eserleri birden fazla okunmayı hak ediyor. Acaba yazarlar böylesine sislerin arasına karışmış, imgelerin büyüyüp büyüyüp herşeyi kapladığı eserlerinde bizlerden bu imgeleri açıklığa kavuşturmamızı mı istiyor, yoksa anlayamasak bile bu akışın keyfini alıp olabildiğince dahil olabilmemizi mi? Yoksa kendimizce anlamlar, dünyalar mı yaratabilelim istiyorlar?
Faruk Duman'ın hikâyeleri bana bunları düşündürdü işte. Diğer kitaplarını, yavaş yavaş, belki daha dikkatle, zaman içerisinde okumayı düşünüyorum.
Yeni yazarlara ve kitaplara açık biri olarak şunu söyleyebilirim ki Faruk Duman bambaşka bir tecrübe, bambaşka bir yazar; Keder Atlısı da bambaşka bir kitap. Sadece bir kitabını daha yeni bitirmişken alıştığınız öykü tarzını bir anda yıkabilecek bir yazar olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Kitabında yer alan her hikâyede farklı biçimsel özelliklere yer veren yazar okuyucusunu sık rastlanmayacak bir anlatımın içine sürüklüyor. Kendi deyimiyle ‘Türkçemizin şırıltısı’nı yaptığı tasvirlerle, kurduğu cümlelerle gösteriyor bizlere. En beğendiğim kısımlardan birini örnek olarak göstermek istiyorum: “Kasabanın girişinde, otobüsün artık yorulduğunu anladın. Tuhaf bir duyguya kapıldın sonra: Belki bir hülya yaşadın, terlemiş, diye geçirdin içinden, yordum onu çok: Otobüs, atındı senin, köpükler içinde. Yorgundun, kasabaya girdiğinde anlamıştın iyice, sonra atından inip derin bir nefes almıştın. Asan elindeydi, kasaba taş kokuyordu…” Bunun gibi buraya yazabileceğim çok örnek var. Bu tip tasvirlerin arasında bazen anlam veremediğiniz ya da anlam vermek için çok çabalayacağınız cümleler var. Yine örnek olarak şu cümleleri gösterebilirim: “Esmeyi bilen rüzgâr. Uzun, karlı gecelerde, uzakta kurtların uluduğu, kıvılcımların çakıp söndüğü. Bunun da ağır bir sessizlik olup dağıldığı evlerde”. İki örnek yazarın tarzını tam anlatamayacağı gibi ben de henüz yeni okumaya başladığım için tamamıyla anlatamam. Yazarın doğup büyüdüğü mahallelerin izlerini taşıyan, farklı anlatım biçimleriyle ve yakından şahit olduğunuz olaylara ya da durumlara kısa ama etkili bakışlar atan Keder Atlısı, açık olmak gerekirse herkesin okuduktan sonra beğenebileceği bir kitap değil bana göre. Hafifçe bir Hasan Ali Toptaş havası sezdim bazı hikâyelerinde. Onun için Toptaş okuyanlar ve beğenenler için Keder
Keder AtlısıEdebiyat
2004 Haldun Taner Öykü Ödülü’nü alan kitap ....
Siz de okurken gezdiğiniz mahallelerde komşularınızı, aşklarınızı belli de kendinizi bulacaksınız. Duru akıcı bir dil ile yazılmış.
Keder AtlısıEdebiyat
Hem ödül alması,hem isminin uyandırdığı merak hem de indirimli kitaplar listesinde olması sebebiyle aldığım bir kitaptı kendisi. Ayrıca yazarla tanışma kitabımdı. Farklı farklı öykülerden oluşuyor kitap. Düşle gerçek arasında bırakıyor sizi bu öyküler. Açıkçası okumak biraz fazla konsantrasyon gerektiriyor. Hani bir öyküye, bir hikayeye başlarsınızda nasıl bittiğini anlamazsınız su gibi akıp geçti zaman dersiniz. İşte bu kitapta ben öyle diyemedim. Belki de yanlış zamana denk geldi okumam. Başka bir zamanda tekrar karşılaşmak dileğiyle...
(fd etkisiyle yazılmış bir inceleme, paragraflar arası kopuklukları hoş görünüz.)
Harflerin arasında dolanarak. Birer cümleye dönüştüğünü gördüğünde, yürüdüğü yolların. Yolculuğun tadını çıkardı bilmeden. Bir kitap oluşturduğunu adımlarının.
Garip bir tarz, öyle değil mi? Dikkat istiyor. Dikkatin bir cümleyi okurken dağıldı mı, baştan almak gerekiyor. Gerçi, cümle ne? Yazar "sanki" yazarken "(...) san. Ki (...)" şeklinde kelimeleri bile bölmüş, cümleleri mi ayıracak?
Yazma tarzı yukarıda bahsettiğim gibi, azıcık değişik ama dikkat istemesi dışında bir kusur göremedim ben. Hoş, dikkat istemesi bir kusur mu, orasını da bilemiyorum.
Kitaba bakıp geldim, on bir farklı öykü varmış içinde. Ama sanki bazıları birbiriyle bağlantılı gibiydi. Hatta belki hepsi bile olabilir. Ya da belki hiçbirinin bir diğeriyle aynı iki kapak arasında toplanmış olması dışında ilişkisi yoktur.
Bazı hikayelerde gerçeküstü olaylara, betimlemelere yer vermiş. Sevdiğim bir şekil bu, sıradanlıktan kurtarıyor.
Öykülerini durum ya da olay diye tek bir başlığa sığdırmanın mümkün olmadığını düşünüyorum. Yine bir kişisel gelişim kitabı arasına sıkıştırdığım güzel bir macera gibiydi.
Hayırlı vakitler diliyorum.
Kitapyurdu’nda indirimli kitaplar kategorisinde keşfettim kendisini. Okuduğum ilk kitabı oldu. Açıkçası fazlaca yer alan devrik cümleler sebebiyle sanırım birkaç öykü dışında beni içine çekemedi bir türlü. Betimlemeler gayet güzel şekilde yapılmış, özellikle mahalle kısmında geçen öyküleri okurken Yeşilçam zamanı yaşantıyı canlandırıyormuş gibi oldum.
Herkese merhaba!
Bu kitap Faruk Duman ile tanışma kitabım. Aslına bakarsanız elimde o kadar çok kitabı var ki, bugüne kadar bir türlü okumak kısmet olmadı nedense. Hikaye kitapları, romanları... Oldukça zengin bir seçki var elimde halbuki. Ama işte bazen olmayınca olmuyor...
Keder Atlısı, 11 öyküden oluşuyor. Ve işin ilginç yanı bu öykülerden hiçbirinin adı Keder Atlısı değil. Yani kitaba ismini veren böyle bir öykü yok.
Kitaptan bana geriye yazarın doğa ile olan münasebetinin izleri kalmış, şimdi onu fark ediyorum. Biraz hüzünlü biraz kederli... Galiba "Keder Atlısı" sözü de buradan geliyor. Dur durak bilmeyen bir keder atlısı, uçsuz bucaksız topraklardan geçerek ilerliyor. Kimi zaman tırıs gidiyor kimi zaman da şaha kalkıyor. Gördüğü hayatları farklı biçimsel ve deneysel anlatımlara okura aktarıyor.
En çok merak ettiğim kitaplarından biri olan Sus Barbatus için de sanırım biraz ipuçları verdi bana bu kitap. Beni neler bekleyebilir neler karşıma çıkabilir. Belli ki yazarın besini doğadan geliyor. Gözlemden, her anı sözcüklere aktarmaya dönük bir çabadan, uğraştan...
Bakalım yazardan bir sonraki kitabım hangisi olacak?
Kitaplarla kalın!
Bu kitabında yeni anlatım yollarını deneyen yazar başarılı olmuş mudur gerçekten bilmiyorum. Otorite sıradan okuyucu ise başarılı olmamıştır diyebilirim. Lakin benim anlamadığım, kapasitemin yetmediği bir durum mevcutsa söyleyecek söz yok... Ben bir iki öykü dışında beğenmedim. Sıkıldım en azından....
Sanırım, #hasanalitoptaş 'ın önerdiği kitaplardandı da öyle edinmiştim bir hikayeci olarak. Kitap, yazarın çocukluğu, gençliği yani geçmişine dair özlemlerini barındırıyor. 11 hikaye var ve bu yapıtıyla 2004'de #halduntaneröyküödülü almış.
Esere ismini veren Keder atlısı'nın; öldürülmüş bir babanın katilinin at üstündeki heybetinde veya pencere kenarlarında hüzünlü kadınların gözlerinde izinin sürülebileceği, güzel betimlemeler, doğa sevgisiyle dolu 'Ormanda Kederle Kayıp' ve Kuşçu Ziya ile Nasip'in özelinde 'Ömre Zarar Kavil' hikayelerini beğendim.
#yeniroman 'cıların sevdiği türden kısa, modernistlerin hoşlandığı birbirini takip eden (şiirimsi) ve kesik ama sürekli devrik cümlelerle (çoğunlukla 'Gibi' ile başlayan) örülü bir yazım stili var yazarın. Kendine özgü olarak nitelenebilecek bu olgu, kimi zaman da Bilinç Akışı denemeleriyle bezeli. Fakat, önemli bir yayınevinin editörlerinden de olan sanatçının dil yapısına diyecek tabiki bir şey yok. Sadece ; 'mutlu insanın hikayesi olmaz' misali nostaljinin acı dozu eksik!
Yazar Hakkında
Faruk DumanYazar · 29 kitap
Ankara Dil ve Coğrafya Fakültesi Kütüphanecilik Bölümünden mezun oldu. Öyküleri, 1991 yılından beri Yazıt, Damar, Papirüs ve Adam Öykü gibi dergilerde yayınlandı. 1996 yılında Çankaya Belediyesi'nin Öykü-Şiir Yarışması'nda Çocuk Öyküleri dalında ikincilik aldı. Bu öyküleri daha sonra Mızıkçı Mızıka adıyla yayınlandı. İlk öykü kitabı Seslerde Başka Sesler 1997 yılında yayınlandı. 1998'de Orhan Kemal ödülleri öykü dalında ikincilik ödülü kazandı. 2000'de Sait Faik Hikâye Armağanı, 2004'de Haldun Taner Öykü Ödülü, 2010'da Yunus Nadi Roman Ödülü'nü kazandı.
Öykü
Kedi'çin Masallar, Notos Kitap (2010)
Sencer ile Yusufçuk, Can Yayınları (2009)
Keder Atlısı, Can Yayınları (2004)
Pîrî, Can Yayınları (2003)
Nar Kitabı, Can Yayınları (2001)
Av Dönüşleri, Can Yayınları (1999)
Seslerde Başka Sesler, Can Yayınları (1997)
Roman
Köpekler İçin Gece Müziği, Can Yayınları (2014)
Ve Bir Pars, Hüzünle Kaybolur, Can Yayınları (2012)
İncir Tarihi, Can Yayınları, (2010)
Kırk, Can Yayınları, (2006)
Deneme
Adasız Deniz, Can Yayınları (2010)
Çocuk Kitabı
Cüce Prens, Can Çocuk Yayınları (2011)
Jüpiter'in Eteği, Can Çocuk Yayınları (2009)
Gagalar, Patiler ve Başka Güzel Şeyler, Can Çocuk Yayınları (2009)
