Yazar:
Ayhan Geçgin
Tasarımcı:
Emine Bora
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 7 dk.
Sayfa Sayısı:
216
Basım Tarihi:
17 Ağustos 2020
Yayınevi:
Metis Yayınları
ISBN:
9789753424202
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Romanı bitirdiğimde kahramanımızın ben kitabı kapattıktan sonra da yürümeyi sürdüreceğinden hiç kuşkum yoktu, ezelden ebede bu “sonsuz” dolaşma hâli devam ediyor: “Yürüyordu. Her zaman yaptığı bir şeydi bu, şimdiye kadar dünyanın çevresini birkaç kez kat edecek kadar yürümüştü. Sanki tüm yaşamı boyunca yürümüştü. Yürümek için değil ama başka bir şey yapamadığından, yapabileceği tek şey bu olduğundan yürüyordu(s.45).” Bu bağlamda kitabın kapağındaki André Kertész’in 1954 tarihli New York’ta yer alan Washington Meydanı’ndaki bir ânı ölümsüzleştiren karlı fotoğrafı romana çok yakışmış.
Geçgin’in Kenarda’ya yayınevi aradığı günlerde zamanın İletişim Yayınları metni aşağı yukarı şu gerekçelerle geri çevirmişti: “Hoşnutsuz, yaşam bezgini bir adamın… halet-i ruhiyesi. Tamamı betimleme olan bir anlatım sözkonusu olduğunda betimlemelerde bir canlılık aranır. Okuyucu da bezdirilmek zorunda değildir…” (Bülent Eken, “Modernizm, Postmodernleşme ve Ayhan Geçgin’de Kayıp Poetikası”, Monograf, sayı: 9, 2018)
Yukarıdaki alıntı kitabı okumayı düşünenler için bir fikir verebilir: Kaptırıp, keyifle okuyabilir ya da katlanılmaz bulup, bir “kenara” bırakabilirsiniz, “okur”una kalmış. Ayrıca yazarın okurların bir kısmını “bezdirme” hakkının mahfuz olduğunu düşünüyorum, bezenleri ayıklamak bâbında. Bezginlik yaratmadı, ben çok beğendim.
Asuman Kafaoğlu-Büke’nin sözleri de romanın genel okuyucu için ne ifade edebileceğinin tespiti gibi: “Ayhan Geçgin’in ilk romanı Kenarda için bir roman denemesi demek daha doğru olur, çünkü klasik romandan uzak bir roman anlayışıyla yazılmış. İlk sayfalar boyunca kitaba konsantre olup anlamakta epey güçlük çektim. Sanki açık bırakılmış bir kamera her şeyin görüntüsünü kaydetmiş ve bir şekilde sözcüklere dökmüş okura aktarıyor hissine kapıldım. Hiçbir
Kenarda romanı benim için tam bir ‘çıkışsız adam’ edebiyatı. Lüzumsuz adam, aylak adam tiplemeleriyle uyumlu olsun diye adam dedim ancak çıkışsız insan da diyebiliriz. Kimdir bu çıkışsız insan: işi gidip gelen, çalışmak için yaşayan, küçük dünyası bir kapana dönmüş insan. Kaçırılmış bir hayatı zaman zaman hisseden, bir uyuşluk halinde yaşayan bir ölünün temsili olan insan. Burada kastettiğim yalnızlık değil; aile, arkandaşlar, sevgililer olabilir yine de tutkuyla yaşanmıyordur bu hayat, kenarda çabalaya çabalaya mecburi yaşamak…Yabancısı olmadığımız tam da günümüz insanının portresi.
Kenarda depresif bir roman, karamsar, yer yer boğucu. Ancak Ayhan Geçgin’in dili tüm ağırlıyla müthiş canlı. Mekanları betimlemesi, uzun açıklamaları Sebald’i çağrıştırıyor. Sebald mekan anlatımlarında mekanın tarihine odaklanır, Ayhan Geçgin’de ise an var. Karakterin eylemleriyle birlikte mekanı da detaylıca veriyor. Bir fotoğraf karesini en ince detayına kadar yazıya aktarır gibi. Bunu da ustalıkla yapıyor. Çok nadir ‘ve’ kullandığı akışı kusursuz, boğucu bir atmosferde okuru keyifle dolaştırıyor.
Ayhan Geçgin’i @sirinetik tavsiye etmişti, kitaplarının bazılarını hemen alsam da okumam iki yıldan fazla zaman aldı. Siz benim gibi bekletmeyin.
KenardaEdebiyat
Karşınızda bu toprakların yaşayan en büyük yazarı Ayhan Geçgin. Özellikle dil konusunda bu kadar maharetli bir yazar daha okuduğumu hatırlamıyorum. Kenarda hiçbir şey anlatmıyor gibi duran fakat çok fazla şey anlatan bir kitap. Varlığından emin olamadığımız bir şehrin varlığından emin olamadığımız insanları şehir içerisinde volta atıp duruyorlar. Volta atmak diyorum çünkü şehri neden her karışını ezberler gibi turladıklarını da bilmiyoruz. Edebiyatın bir his meselesi olduğunu düşünürüm. Anlatılan hikâye aslında sandığımız kadar önemli değildir. Yazar mahareti şehirde öylece volta atan o kişinin hissini okura geçirebilir. Babam öldü ve ben şehre göçtüm demek eli kalem tutan herhangi birisinin altından kalkabileceği bir şeydir fakat Ayhan Geçgin oturduğu yerden babamı öldürüp bana huzursuzluğunu yaşattı.
Karakter isimleri ile dahi bunu diretiyor size: Hortlak ve İs. Varlığı ve yokluğu kolay ayırt edilemeyen fakat devamlı var olan ve aslında hiç var olmayan iki şey. Şey diyorum çünkü var olduğundan emin olmadığım bir şeye isim vermek epey zor. Yaşarken anlatmakta zorlandığımız, adlandırılamadığımız şeylerin romanı Kenarda. Bir ismi olmadığı için varlığından emin olamadığımız fakat yaşattığı hisle de en çok var olan o duygu hâlinin romanı. İşin güzel yanı bu his bu kitap ile sona ermiyor. Gayriresmi söylemlere göre yazarın bu kitabın ardından çıkan Gençlik Düşü, Son Adım ve Uzun Yürüyüş kitapları bir devam niteliğinde. Ben Kenarda'yı şiddetle size önerirken ikinci kitap Gençlik Düşü'ne başladım bile.
İnceleme 1
Neyi bilmediğimizi biliriz aslında ,bilmediğimizi hissetsek ve anlasak bile,bilmezligimizi sezi ,sezgi,öngörü şeklinde adlandiririz.Beklemek, koca koca hayatların ,pejmürde bi yaşlılığın elinde çay gibi yavaş yavaş yudumlanarak eksilip hiç var olmamış gibi en sonunda elinizde boş bi bardağın yok oluşuna benzer,beklemek.Bilmedigimizi beklemekle,bildiğimizi beklemek arasında herhangi bi fark yok gibi düşünülse de(tabi düşünen varsa,kime neyse)nerdeyse olmakla olmamak arasindaki fark kadar bi fark vardır.Bilen,beklediğini bildiğine kavuşma umuduyla,bilmeyen ne beklediğini öğrenebilme umuduyla sürdüregider çaresiz ömrünü.Çaresizdir çünkü,beklemekle ilgili hayatı boyunca hicbi kaygıya düşmemiş insanın rahatlığı gelip çatmaz bekleyenin çehresine.Hep bi karanlık bakar bekleyen,hep bi arar bakar,hep bi seyreder olur âlemi,ne bulacağını da bilmeden.De ki , buldu,en büyük sıkıntı işte tam burdadır,bulduğu aradığı mıdır,aradığı bulduğuna değer midir,bulduğunu bildiği aslında beklediği midirle uzar gider soruları,.beklemenin erittigi hayatı ,yepyeni bi handikapın içinde döner Allah döner,o saatten sonra dünya mı döner ,kendi mi bilmez olur.Ruhu olur bi Leyla,olur bi mecnun,bedeni yerinde çakılıp kalsada ,ruhu çoktan çöle düsüp dönenmektedir avare.
Bilmek,bulmak,beklemek etrafında bi hayata dönerse hayatınız,yaşamaya değer gördüğünüz bir çok maddeyi,manayı,olayı,zamanı,kişiyi farkında olmadan değersizlestirmis olur,bu süreçteki içsel ve tensel çatışma öyle bi noktaya ulaşır ki,bedeniniz ve ruhunuzun dilemması kendini dağlara ,ovalara ,denizlere de vursa hep bi urgan derdiyle yaşar hale gelir.
Boşuna ,artık geçmiş olsun bulanlara,ne güzeldir oysa aramak,keske bulanların derdiyle dertlenmek yerine,arayanların derdiyle dertlenenlerden olarak kalsaydık,ne büyük bi zulüm
Ayhan GeçginKENARDA
Yazar 1970 yılında İstanbul’da doğmuş.ODTÜ felsefe bölümünü bitirmiş.Kenarda ilk kitabı.
Kitap,İki bölümden oluşuyor.Birinci bölüm(Yer tedirginliği),ikinci bölüm(Ay Tedirginliği).
Hayatın çatlaklarından içeriye sızmaya çalışan,göçün getirmiş olduğu silikleşmeyi kapatmaya çalışan isimsiz karakterlerin hikayesi.Aslında tam hikayede belli bir yol alırken sonuna yetişilemeyen,sonu olmayan bir kitap.Şehrin ve zihnin kenarında yaşayan bir hikaye.Kenarda hep kıyıda,köşede hapsolmuş bir türlü içlere gidememiş,sonunu getirememiş bir hikaye...
Kitap bittiğinde hiçbir konu ve elle tutulur ismi olan karakter bulamadım.Bu kitabın anlamsız olduğu anlamına gelmiyor tam tersi müthiş cümleleri birbirini takip ederek,eşsiz bir lezzet bıraktı bende.Diğer kitaplarını okumaya devam.
Kenarda
Puan vermedi·216 syf.·
2023 18. kitabı
Ayhan Geçgin ' in ilk kitabı Kenarda, zor ve güzel bir kitaptı. Klasik roman anlayışından oldukça uzak bir roman. Romanda olay örgüsü olmadığı için okuyucu başlarda adapte olmakta zorlanıyor. Kahramanımız " O" hayatın akışına kendini kaptırmış ve bu akışın ne içinde ne de dışında olamamis bir portre çiziyor . Tanpınar' ın "Ne içindeyim zamanın, ne de büsbütün dışında. Yekpare geniş bir anın parçalanmaz akışında ." dizeleri roman boyunca kafamda tekrar etti hep. Yazarın felsefeci olması buram buram yansımış cumlelerine. Çok güzel tespitler var hayata dair.Hayata müdahil olamayan ,var gücüyle yürüyen , dolaşan bir kahraman var karşımızda . Kahramanımızı çok yakından tanıyamıyoruz, adını bile bilmiyoruz . Ailesi ile ilgili bazı bilgilere sahibiz ,köyden kente göç etmiş bir ailenin çocuğu , eğitimli bir kişilik. Yakınlarından kimseyle paylaşımı olmayan , bazen odalara kapanıp, sadece kitap okuyan yalnız bir karakter. Kitap boyunca devam eden yürüyüşün ritmi oldukça dinamik , her ne kadar olay örgüsü olmasa da akıcı ve canlı şehir manzaraları çizilmiş . Kahraman roman boyunca yürüyor .İstanbul sokaklarından manzaralar saçılıyor ortaya .Ayhan Geçgin' in dili kullanmadaki ustalığına hayran olmamak elde değil, romandaki olaysızlık okuru bazen zorluyor bu aşamada Geçgin ' in mükemmel cümleleri devreye giriyor ve roman akıp gidiyor. Romanın tarzı da bu akıp gitme üzerine kurulmuş zaten , bu akışın içinde ne geçmişte ne gelecekte sadece kenarda.
Kitap aynen böyleydi “ hikayeler karışıyordu; kim kimi anlatıyor, kim kime anlatıyordu, sesler havaya karışıyor, birbirine karışıyor, yukarıda dönüp duran bir uğultuya dönüşüyordu.”
Ayhan Geçgin’in ilk romanı Kenarda 2003 yılında yayımlandı. Yazarın Gençlik Düşü dışındaki diğer romanlarını okumadan önce alıp okuyamadığım bu kitabını yeni baştan okuyup bitirdim. Kenarda adından da anlaşılacağı üzere kenarda durup bekleyenlerin, bekleyişin romanı. İnsanın Kentin içinden gelip geçen kişilerin dilencilerin, fahişelerin, gençlerin, kızların, erkeklerin görüntüleri romanı okurken zihninde canlanıyor.
Yazar Hakkında
Ayhan GeçginYazar · 7 kitap
Ayhan Geçgin 1970 İstanbul doğumlu. ODTÜ Felsefe bölümünü bitirdi. İstanbul'da yaşıyor.
