Yazar:
Tahar Ben Jelloun
Çevirmen:
F. Gönül Akgerman
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 32 dk.
Sayfa Sayısı:
160
Basım Tarihi:
Ocak 2018
İlk Yayın Tarihi:
1988
Yayınevi:
Kırmızı Kedi Yayınevi
Orijinal Adı:
La Nuit Sacrée
ISBN:
9786054764730
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
9/10
Beğendi
·2023 7. kitabı
Merhaba arkadaşlar, yazarı ilk defa okudum. Fas'ın Fes kentinde doğdu. Kendi ülkesinde felsefe eğitimi aldı. Bir süre felsefe öğretmenliği yaptıktan sonra Fransa'ya göç etti. 1987 de Kutsal Gece romanıyla Fransa'nın en saygın edebiyat ödülü Goncourt 'a değer görüldü.
Gelelim kitaba. Beş kez arka arkaya kız babası olan adam artık buna tahammül edemez. Altıncı çocuğu oğlan olarak lanse eder, öyle ki bu sahte oğlan çocuğuna sünnet bile yapılır, daha da ileri giderek saralı Fatıma ile de evlendirilir.
Zehra yirmi yaşında kız bir erkektir. Kadir gecesi baba oğlu /kızı Zehra'yı karşısına alır ve olanları bir bir anlatır. Bir nevi vicdan temizliği. Oğlu olan kızını azad eder, git buralardan artık özgürsün der. O gece baba ölür. Kız /oğlan bir başına kalır. İki kimlik arasında sıkışan Zehra, ne yapacaktır şimdi?
Eski hayatının bütün izlerini ortadan kaldırmak için, erkek kıyafetlerini, kimliğini, evlilik cüzdanını babasının mezarına gömer, üstünü kapatıp arkasını dönmemek üzere doğduğu toprakları terk eder.
Doğduğun ev kaderindir, Zehra için söylenmiş. Kız olarak doğ, yirmi yıl erkek gibi yaşa. Ne acı, ne ağır bir yaşam. Duyguların körelmiş, öfkelisin annene, babana, kardeşlerine.
Baba ölünce de, kız olmaya geri dönüyor. Doğdu şehri, evini, herkesi, her şeyi terk ediyor. Yolda başına korkunç şeyler geliyor, tecavüze uğruyor, aç kalıyor. Bir hamam bulup oraya sığınıyor. Hamamın işletmecisi Oturaklı (ismi yok,öyle hitap ediliyor), evine götürüyor. Kör kardeşi Konsolos ile tanıştırıyor, onlarla birlikte yaşamaya başlıyor. Acıların dindi mi Zehra?
Bu topraklar kadınlar için lanetli, zihniyetleri batsın. Ağzım dolu dolu küfürlerle okudum. Tam bir Ortadoğu klasiği. Erkek çocuğa tapınmak, kız çocuğu yok saymak.
Okumanızı kesinlikle tavsiye ederim.
Kitapla kalın sevgili dostlar
Puan vermedi·160 syf.··
Beğendi
·2021 60. kitabı
·28 saatte okudu
·Okunma: 25 Aralık 2021 12:22
İlginç bir kitap. Gerek konusu, gerek anlatım şekli ve gerekse psikolojik tahlilleriyle gerçekten farklı ve ilginç bir kitap.
Faslı yazar Tahar Ben Jelloun bu kitabında, ömrünün ilk yirmi yılını kendi cinsiyetinden farklı bir cinsel kimlikle yaşamış olan bir insanın gerçek cinsiyet kimliğine büründüğü o kutsal geceden sonraki yaşantısını anlatıyor bize. O kişinin gerçek kimliğine alışma, onu sindirme, ruhsal olarak kabullenebilme ve verdiği hayatta kalabilme mücadelesini anlatıyor. Fas'ın toplum yapısını, sosyal yaşantısını, inançlarını, huraferelerini anlatıyor. Bize büyülü bir hikaye anlatıyor.
Öyle bir hikaye ki gerçeklerle hayallerin, rüyaların, masalların, hallusinasyonların, hezeyanların iç içe geçtiği, öykü içinde öykülerin olduğu yer yer mistik, yer yer bilinmezlik, yer yer ruhani özellikler taşıyan müthiş bir hikaye. Ve final.
Kitap başlarda biraz durağan olsa da daha sonra süper bir akıcılık ve sürükleyicilik içinde okunuyor.
Aslında bu tür karmaşık kitapları pek sevmememe rağmen sanırım taşıdığı gizemlerden dolayı beğenerek ve keyif alarak okudum. Bu tür kitaplara ilgi duyanlara da okumalarını tavsiye ederim.
Erkek olduğu yalanıyla büyütülmüş bir kadın ve sır dolu gelişmelerle örülü bir roman. Sonraki adımı hiç tahmin edemeyeceğiniz özellikte akıcı ve güzel bir eser. Toplum gerçeklerini su yüzüne çıkaran bir eser olması da ayrı bir artı. Yazarın okuduğum ilk eseri olmasına rağmen tarzını sevdim ve öneririm herkese.
" Kum Çocuk " adlı kitabın devamı niteliğindeki bu kitap, diğerine göre daha akıcı ve sanatsal." Ailesinin mirasını tek başına mı yedi yoksa mirası kendi payıyla birlikte kardeşlerine mi bıraktı" konusu iki kitabı da okuduğunuzda çelişkili.Konu belirsiz.Yine de kitabın finali fena değil.Güzel kitap.
masal gibi başlayıp hayatın acı gerçek tarafıyla sonlandı.. sırf babasının öyle istemesi üzerine 20 yılını erkekmiş gibi yaşayan bir kadının öyküsü. gizli bir kılık değiştirmek değil sünnetten evliliğe her şeyiyle erkek-miş gibi yaşatılıyor. babasının ölümüyle gerçek kimlik/cinsiyet arayışına giriyor Zehra. çok hüzünlü ve sarsıcıydı.
Fransızca yazdıgı Kutsal Gece romanıyla,Fransa'da 1987 Goncourt Ödülünü kazanan Tahar Ben Jelloun,ödülü alan ilk Afrikalı yazar.Kutsal Gece ise benim yazardan okuduğum ikinci kitap.İlki Işığın O Kör Edici Yokluğu idi.O kitabı okuduktan sonra Kutsal Gece'yi okumaya karar vermiştim ama yine bilmeden aynı konunun devam kitabını okumuşum öncesinde Kum Çocuk'ı okumam gerekiyormuş.Çünkü Kum Çocuk'ta 20 yaşına kadar kendisini erkek sanan Zehra'nın yada Ahmet mi demeliydim bilemedim yaşamı anlatılıyormuş.
Kutsal Gece de ise Fas'lı bir babanın dogan yedi kız çocuğundan sonra doğan son çocugunu erkek yerine koyması onu erkek gibi yetiştirmesinin Kutsal Gece yani Kadir Gecesinde ölüm döşeğindeyken kızına itiraf etmesiyle başlar hikaye.Artık kız oldugunu ögrenen 20 yaşındaki Zehra kendisini yaşadığı toplumdan soyutlar ve bir erkek olarak değil kız olarak yaşantısına devam etmek ister.
Kitapta daha ilk sayfalarda kadın ve erkeğin toplum içindeki yerini erkeğin edindiği hakların kadından üstün oluşunun kanıtını görüyoruz.Mesela ailede erkek çocuğu yoksa atalardan gelen mirastan faydalanmanın imkansızlığı söz konusu.Zaten baba belki bunu düşünerek kardeşlerinden çekindiğinden kızını erkek olarak tanıtmıştır.
Kitabın ilerleyen satırlarında yazarın hayalimsi,fantastik anlatımıyla karşılaşır adeta bir doğu masalı okuruz.Zehra'nın başına gelen bazı olaylar zinciri kitabın anlatımını farklı kılar.Gerçekle düş içiçedir.Karşılaştıgı ve yaşamını birlikte yürüttüğü Oturaklı ile Konsolos'un yaşamları da en az Zehra kadar etkileyicidir.Burda karakter analizlerinin ne kadar başarılı oldugunu da görüyoruz.Ve son beni dehşete düşürdü hayal mi gerçek mi hala düşünüyorum böyle bir intikam çeşidini ilk kez ögrenmenin afallaması oldu heralde hissettiğim.Yakın bir dönemde Kum Çocuk 'a yer verir miyim
Puan vermedi·160 syf.·
2022 191. kitabı
1987Goncourt Ödüllü Fas'ın çöllerinden Marakeş pazarına gelen gizemli bir yolcunun yasadıklarına, bizde eşlik ediyor, oluyoruz okuduklarımızla
Tahar Ben Jelloun 'la bu üçüncü buluşmamız, diger kitabı mutlu ve heyacanlı kapatmıştık, bunu da farklı bir heyacan ve ilgiyle okuduk,
Yazarın dilini, okucıyu konunun içine çekişini, anlattıkları,yazdıklarını, hısettıklerıni seviyorum keyıfle okuduğum kitaplarımın arasında yerini alıyor buda..
Kimliği bulanık ve kararsız bir çocuktum. Oğlu olmadığı için kendini küçülmüş, aşağılanmış gören bir babanın isteğiyle gizlenmiş bir kızdım.
(Sayfa 6)Kitaptan
Gelelim arka kapaktan bıze ya yansıyanlara:
Yaşam öyküm işte burada yazılı: Her kırışık, bir yüzyıldır, kış gecesinde bir yoldur, sisli bir sabahta berrak bir pınardır, ormanda bir buluşmadır, bir kopuştur, bir mezarlıktır, kavurucu bir güneştir… İşte tam sol elimin üstünde bulunan şu kırışık, bir yara izi; ölüm bir gün geldi ve bana yardım elini uzattı. Belki de beni kurtarmak için. Sırtımı döndüm ve onu geri çevirdim. Her şey çok basittir, yeter ki ırmağın akışını değiştirmeye kalkışmayalım."
Sizde farklı dildeki farklı bir kültürün, yasamından yansıyanlarını okumk isterseniz
O halde Buyurun
Tahar Ben Jelloun 'la bu üçüncü buluşmamız, diger kitabı mutlu ve heyacanlı kapatmıştık, bunu da farklı bir heyacan ve ilgiyle okuduk,
Yazarın dilini, okucıyu konunun içine çekişini, anlattıkları,yazdıklarını, hısettıklerıni seviyorum keyıfle okuduğum kitaplarımın arasında yerini alıyor buda..
Kimliği bulanık ve kararsız bir çocuktum. Oğlu olmadığı için kendini küçülmüş, aşağılanmış gören bir babanın isteğiyle gizlenmiş bir kızdım.
(Sayfa 6)Kitaptan
Gelelim arka kapaktan bıze ya yansıyanlara:
Yaşam öyküm işte burada yazılı: Her kırışık, bir yüzyıldır, kış gecesinde bir yoldur, sisli bir sabahta berrak bir pınardır, ormanda bir buluşmadır, bir kopuştur, bir mezarlıktır, kavurucu bir güneştir… İşte tam sol elimin üstünde bulunan şu kırışık, bir yara izi; ölüm bir gün geldi ve bana yardım elini uzattı. Belki de beni kurtarmak için. Sırtımı döndüm ve onu geri çevirdim. Her şey çok basittir, yeter ki ırmağın akışını değiştirmeye kalkışmayalım."
Sizde farklı dildeki farklı bir kültürün, yasamından yansıyanlarını okumk isterseniz
O halde Buyurun
Kum Çocuk kitabını okuduğumda ya da hala okurken nasıl bir kitapla karşı karşıya olduğumu bir türlü çözememiştim. Kitaptaki ana karakter hakkında, bir (sonradan birçok) anlatıcının bilgileri vardı sadece elimizde. Ahmed/Zehra. Kum Çocuk olan bu iki cinsiyeti de yaşamak zorunda olan karakteri, sadece üçüncü kişi ağzıyla ve anlatılanların ne derece doğru olduğunu bilmeden okuyoruz. Ama zaten Kum Çocuk kitabının devamı niteliğindeki Kutsal Gece kitabı bambaşka bir şeyle karşımızda.
Kum Çocuk'tan çok daha iyi bir anlatıma, çok daha iyi bir örgüye sahip. Bunu sağlayan şey sanırım artık anlatılanların birinci ağızdan olmasıdır. Evet, Zehra kendi hayat hikayesini kendi anlatmayı seçiyor. Kum Çocuk'taki anlatılanların neredeyse tamamı bambaşka öyküler. Burada Zehra'nın gerçek hikayesi var.
Erkeklerin O'nu zihninde canlandırdığı gibi bir yaşamı yok. Onun yaşamı aşkla, mücadele ile yoğun.
Kutsal Gece okunmadan Kum Çocuk bir hiçtir.
Hayatının 20 yılını tüm çevresindeki insanlara erkek olduğu söylenen bir kadın, Kadir gecesinde ölüm döşeğindeki babası ile son sohbeti ederken babasından duyduğu artık özgürsün ve sen bir kadınsın demesiyle hikayesi başlayan Zehra, özgürlüğün ilk günlerini hayal ve gerçeğinin iç içe geçtiği bir durum yaşamaya başlar. Kitabın adının kutsal gece olması da bence babasının ölümünün Kadir gecesi olmasından kaynaklanıyor. Dönemin şartlarında kadınlara uygulanan kötü muameleleri net olarak görebiliyoruz. Hayal ile gerçek arasında gitmesinden sonra amcasını öldürüp hapise girmesiyle de aslında özgür olmadığını anlıyor. Çünkü o toplumda kadınsan kölesin demektir.
Kutsal(!) Erkek Sorunsalı1000Kitap
Faslı yazar Tahar Ben Jelloun'a 1987'de Goncourt Ödülü kazandıran Kutsal Gece kitabıyla selamlar efenim.
"Ben artık bedenini örten derisi, utanma duygusundan yoksun, ikiyüzlülüğe, yozlaşmış ve tinsellikten uzaklaşmış bir dinin hurafelerine dayanan bir topluma aldatmak için oluşturulmuş sahte bir maske, bir yanılsama, çevrenin etkisi ile utanç içinde çırpınan bir babanın hazırladığı sahte bir yem olan o esinti yaratığı değildim artık.'
Alıntıdan da anlaşılacağı üzere kitabımız yirmi yaşına kadar erkek olarak yetiştirilmiş Zehra adında Faslı bir kadının hikayesini ele almakta.
Evet, doğru okudunuz!
Erkeklerin pek bir kutsal(!) olduğu topraklarda 5 tane kız evladı olan bir baba altıncı çocuğunu erkek beklemesi sonucu, onu hayal kırıklığına uğratan Zehra'yı erkek çocuk olarak yetiştiriyor.
Tuh Allah senin cezanı versin, dedim.
Diyin, diyin anacığım siz de diyin.
Zehra'nın babası çok da aşinası olduğumuz bir erkek türü aslında. Karısına zulmeden kadınları kendi hizmetine yaratılmış bir obje olarak gören erkek çocuk uğruna ölüp biten bir angut!
Bir Ramazan ayının 27. gecesinde "kutsal gece" olarak kabul edilen Kadir Gecesinde ölüme yürürken kısı Zehra'ya günah çıkarırcasına gerçekleri anlatıp, gidiyor.
Kadın olduğu halde, kadınların yok sayıldığı bir coğrafyada hiç bir hakka sahip olmayan kız kardeşlerinin yanında erkek bilindiği çin tüm mal varlığının da sahibi oluyor Zehra
Kendini suçlu hissediyor, hırsızlık yaptığını düşünüyor.
Artık erkek kimliğinden sıyrılmaya ve kadın olmaya karar veriyor.
Kadın olur olmaz tecavüze uğruyor!
Ya sen misin kadın olan? Al sana!
Üstelik tecavüzcüsü oturup tanrısına şükrediyor Yeni evlenmek üzere olan bir genç olduğu için Tanrının ona hediyesi zannediyor Zehra'yı.
Oy nenem yarabbim diye diye okudum.
Kaderine razı gelen Zehra yoluna
Yazar Hakkında
Tahar Ben JellounYazar · 20 kitap
Tahar Ben Jelloun 1944 yılında Fas'ta doğdu. Ortaöğrenimini, ailesiyle birlikte gittiği Tanca'da yaptı; ardından Rabat'ta yükseköğrenim gördü. Tetuan ve Casablanca'da öğretmenlik yaptı. 1971 yılında Fransa'ya göç ederek sosyoloji ve sosyal psikiyatri okumaya başladı. Paris'e gider gitmez ilk şiir kitabı, 1973'te de ilk romanı Harrouda yayınlandı. Şair, romancı ve denemeci olarak göçmenler ve yersiz-yurtsuz kalmışlarla çokça ilgilendi.1985'te yayınlanan Kum Çocuk adlı romanının ardından bu romanın devamı niteliği taşıyan Kutsal Gece 1987 yılında yayınlandı ve Ben Jelloun bu kitabıyla 1987 yılında Goncourt Ödülü'nü alarak, Fransa’nın bu en prestijli edebiyat ödülüne layık görülen ilk Faslı yazar oldu. Yazarın Türkçe'ye çevrilen romanları: Tanca'da Sessiz Bir Gün, Hata Gecesi, Yoksullar Hanı, Bay Ahlak'ın Çöküşü, Kör Melek ve Kızıma Irkçılığı Anlatıyorum. 1984'te François Mitterand tarafından kurulan Fransız Yazını Yüksek Konseyi'ne de üye olan Tahar Ben Jelloun,karısı ve kızıyla birlikte Paris'te yaşıyor. Tahar Ben Jelloun'un romanlarında Fransız toplumundan çok, Faslı ya da Fas'tan gelme kahramanlar boy gösterir. İlk ürünleri, baskıya, adaletsizliğe başkaldıran şiirlerdir; şiir yazmaktan daha sonra da hiç vazgeçmedi. Romanlarının konusunun temelinde de çoğunlukla "adalet" kavramı vardır; ama bire bir kişiliklerin üzerinde denenen, onlarla yaşayan canlı bir kavramdır bu; çünkü Ben Jelloun'a göre yazarın bir görevi de birey olmadan özgürlüğün de, kültürün de varolamayacağını hatırlatmaktır. Ben Jelloun'un yapıtları daima Fas'ın sözlü geleneklerine bağlı kalmıştır; başka bir dilde yazsa bile, onu besleyen, ona yaratma gücü veren daima Fas'tır.
