Mahkemelerde (Belgeler)

·
Okunma
·
Beğeni
·
2.297
Gösterim
Adı:
Mahkemelerde
Alt başlık:
Belgeler
Baskı tarihi:
Temmuz 2000
Sayfa sayısı:
153
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789750807979
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
"...Hülasa: Kuyucaklı Yusuf yüzümüzü ağartacak bir sanat eseridir. Zararlı bir tarafını göremedim. Mevzuubahis tenkitler bugün el üstünde tutulan bazı Avrupalı şaheserlerinde gördüğümüz aynı mevzulara ait tenkitler yanında son derece masum ve küçük kalır. Yalnız bir şahsın ve bir büyük ve faydalı sanatın da davasını gören Cumhuriyet adliyesinden zaten zayıf olan Türk romanının cesaretini kıracak bir karar çıkmayacağını kuvvetle ümit ederim.
Maarif Vekaleti Müfettişlerinden
Reşat Nuri"
(Arka Kapak)
153 syf.
·1 günde·7/10
"Mahkemelerde" kitabı Sabahattin Ali'nin komünizm propagandası yapmak, Atatürk'e hakaret etmek, "Kuyucaklı Yusuf" romanında aile hayatı ve askerlik aleyhinde olmak gibi suçlarla itham edilmesinin ve bu suçlamalara karşı yaptığı savunmaların belgelerini içermektedir. 1930'lu yıllara ait bu mahkeme belgelerinin yanı sıra, Sabahattin Ali'nin 1940'lı yıllarda Yeni Dünya, Marko Paşa, Merhum Paşa gazetelerinde yazdığı makaleler neticesinde bir çok kişiyle mahkemelik olması ile ilgili belgeleri de bu kitapta bulabilirsiniz.

"Bütün Şiirleri" kitabıyla okumaya başladığım, sonrasında öyküleri, romanları, mektuplarıyla devam eden Sabahattin Ali yolculuğunun son durağı "Mahkemelerde" kitabı oldu. Bu yolculuk hiç bitmesin isterdim; ama bitti. İlerleyen zamanlarda yine tekrar tekrar okuyacağım, özellikle öykülerini. Ve her önüme gelene tavsiye edeceğim, "Öykülerini okudun mu?" diye söze başlayarak.
153 syf.
·6 günde·Puan vermedi
Canım Aliye Ruhum Filiz’i okuduktan sonra Sabahattin Ali okumayı ne kadar özlediğimi fark ettim. Bundan yıllar önce yazarın bütün kitaplarını almış ve kısa sürede birçoğunu okumuştum. Elimde okumadığım iki üç kitabı kalmıştı. Onları da okumak istedim. Mahkemelerde yeni okuduğum kitaplardan biri.

Kitapta Sabahattin Ali’nin mahkemelerle olan maceraları anlatılıyor. Öğretmenlik yaparken yazar olarak da tanınmaya başlayan Ali, sürekli olarak mahkemeye verilir; kendini savunur, aklanır veya hüküm giyip hapis yatar. Bir mahkemesi sürerken hakkında yeni bir dava açılır. Hapse girer, hapisten çıkar. Ünlü yazar davalarıyla da ünlenir.

Kitapta çeşitli davaların mahkeme tutanakları, savunma metinleri, mahkeme kararları, hapishanelerdeki hayatı anlatan notlar ve belgeler var.

Kuyucaklı Yusuf romanı aile hayatı ve askerlik karşıtı olduğu gerekçesiyle mahkemeye verildiğinde üç bilirkişinin raporuna gerek duyuyorlar. Bunlardan biri de Reşat Nuri Güntekin. Şöyle yazıyor Reşat Nuri, meslektaşı için:

“Sabahattin Ali kanaatimce son neslin hikâyecilerinin en kuvvetlisidir ve Kuyucaklı Yusuf romanı memleketimiz ve edebiyatımızın yüzünü ağartacak kıymetli bir sanat eseridir. Zararlı bir tarafını göremedim. Yalnız bir şahsın ve bir romanın değil, memleketimizde ilerlemesi lazım bir büyük ve faydalı sanatın da davasını gören Cumhuriyet adliyesinden zaten zayıf olan Türk romanının cesaretini kıracak bir karar çıkmayacağını kuvvetle ümit ederim.”

Reşat Nuri’yi zaten çok severdim, bu anekdotu okuyunca yazara duyduğum sempati arttı.

Sabahattin Ali’yi sevenlere, bir yazarın kitap yazarken, yazdığında ne zorluklarla karşılaştığını merak edenlere öneririm.
153 syf.
·5 günde·Beğendi·10/10
Düşüncelerini ifade ederken her kelimesiyle yargılanan bir insan, yazdığı her şey için nerdeyse hüküm yemiş kendini savunmak zorunda kalmış.... çoğunluğu osmanlıca sözlerin oluşturduğu metinler için çeviri ile birlikte okudum. Bazı kelimelerin anlaşılması güçtü. 1930’lu yıllarda mahkemelerin ve hapishanelerin hali hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. Kuyucaklı Yusuf eseri hakkında
, okuduğu şiirde Atatürke hakaret adı altında yapılan suçlamalarda, marko paşa, merhum paşa dergileri için fikir çatışması yaşadığı insanlarla yaşadıkları hakkında ve sosyalizm propogandası yaptığına dair verdiği savunmaları içermektedir.
153 syf.
·14 günde·8/10
Kimi zaman Sabahattin Ali'nin bu acımasız dünyaya yakışmayacak kadar naif, dünyanın bunca çirkin yüzüne rağmen tertemiz kalabilmiş nadide insanlardan biri olduğunu düşünürüm. O, duruşuyla,düşüncesiyle, kaleme aldıklarıyla kısacık hayatına sayısız talihsizliği, zorluğu sığdırmış insanlardan biridir. Haksızın karşısında haklıyı, kötünün karşısında iyiyi, yanlışın karşısında doğruyu savunduğu,düşündüklerini açık yüreklilikle dile getirdiği için suçlu konumuna düşürülmüş, suçsuzken sayısız iftiraya maruz kalmış; hani dört duvar arasında bir bedel ödemek zorunda bırakılması bir kenara, en büyük bedel olarak canından edilmiş biridir. Değil mi ki bu dünyada iyilerin kaybedişi hep doğruyu söylediğinden, dönen kirli çarkın bir parçası olmayıp bin türlü dolap çevirmeyişinden, değil mi ki bu dünyada en etkili silahın kalem olduğu bilindiğinden...

Mahkemelerde, Filiz Ali'nin babasının sandığından çıkan çeşitli belgeler ışığında Nükhet Esen ve Nezihe Seyhan'ın belgeleri orijinal görselleriyle birlikte derlediği bir eser. Çeşitli davalar üzerine Sabahattin Ali tarafından kaleme alınmış savunmalar, mahkeme kararları, tutanaklardan oluşan Mahkemelerde, aynı zamanda Sabahattin Ali'nin hapishanede kaleme almış olduğu bazı mektupları da içeriyor. Bu derleme eser sadece Sabahattin Ali'nin yaşadığı hukuki süreçler ve hapishane hayatı hakkında okuruna bilgi vermekle kalmıyor bütünde gözler önününe serdiği tabloda 1930-1940'lı yılların adalet sistemi, hapishane yaşantısı ve düşünce özgürlüğü üzerine de çarpıcı bir nitelik taşıyor.

Dil bakımından hem dönemin etkileri hem de hukuki bir süreci içeren resmi belgelerden oluştuğunu göz önünde bulundurarak kitabı okumanızı, Sabahattin Ali'nin yaşadığı zorluklara birinci elden belgelerle tanık olmanızı tavsiye ediyorum. Kitabınız bol, keyfiniz daim olsun.
153 syf.
·1 günde·Beğendi·10/10
''Hülasa: Kuyucaklı Yusuf yüzümüzü ağartacak bir sanat eseridir. Zararlı bir tarafını göremedim. Mevzuubahis tenkitler bugün el üstünde tutulan bazı Avrupa şaheserlerinde gördüğümüz -aynı mevzulara ait- tenkitler yanında son derece masum ve küçük kalır. Yalnız bir şahsın ve bir romanın değil, memleketimizde ilerlemesi lazım bir büyük ve faydalı sanatın da davasını gören Cumhuriyet adliyesinden zaten zayıf olan Türk romanının cesaretini kıracak bir karar çıkmayacağını kuvvetle ümit ederim.
Maarif Vekaleti Müfettişlerinden
Reşat Nuri''
Yazarlığının yanı sıra siyasal kimliği de öne çıkan Sabahattin Ali, 1930'lu ve 1940'lı yıllarda Sol görüşlü olmanın bütün zorluklarını yaşadı. Filiz Ali'nin babasına ait bir sandıkta bulduğu belgeler, bu zorlukların ve çilelerin birer tutanağı niteliğindedir. Mahkemelerde Türk edebiyat tarihinde ilk defa Kuyucaklı Yusuf için Reşat Nuri tarafından yazılmış, sansür konusunda hala geçerli sayılabilecek görüşlerin ifade edildiği raporu, Sabahattin Ali'nin soyadı konusundaki hassasiyetini, dönemin ünlü kişileri ile arasında geçen tartışmaları ve özel hayatında ışık tutacak birçok belgeyi içeriyor.
Nüket Esen ve Nezih Seyhan'ın derleyip toparladığı bu belgeler Markopaşa Yazıları ve Ötekiler eseri sonrası şahane bir şekilde aklıma ki soru işaretlerinin yok olmasını sağladı. Gerek Atatürk'e hakaret davası gerekse hem eserlerinde hemde gazetedeki yazıları sebebi ile yargılansa da (Ki bazıları sırf iftira) verdiği cevaplar ile gereken yapılmış fakat yine de hapis yatmasına çoğu zaman engel olamamıştır.
Cumhuriyet döneminin ilk faili meçhul yazar cinayeti olarak acımasızca öldürülen Sabahattin Ali'nin bu eserini okumanızı tavsiye ederim.
Dipnot;
Bir yazarın görüşlerini veyahut ideolojisini sevmeye bilir hatta nefret edebilirsiniz. Fakat bu asla bir öldürmeye veyahut darp etmeye bir sebep teşkil edemez. Hiçbir dava şiddet ve zorbalık ile başarıya ulaşmamıştır. Faili meçhul cinayetlerin son bulması ve hoşgörünün tekrar hatırlanması temennisiyle...
153 syf.
·3 günde·Puan vermedi
Sabahattin Ali'nin yaşadığı adli sorunlar onun hayatının ve dolayısıyla yazarlığının önemli bir parçasıdır. Eserleri değerlendirilirken yazarın hayatındaki mücadeleleri bilmek yararlı olacaktır.

Ayrıca, Sabahattin Ali'nin yaşadıkları ve sakladığı belgeler o yılların Türkiye'sindeki adalet mekanizması ve hapishane düzeni hakkında önemli bilgiler vermektedir. Bu kitapta 1930'lu ve 1940'lı yıllarda düşünce özgürlüğünün kısıtlılığı gözler önüne serilmektedir.
153 syf.
·Puan vermedi
Sabahattin Ali 'nin davaları ile belgelerini merak ediyorsanız. Kütüphanenizde bulunsun derim.
Bazı davaların, hikayelerinin sebebi olduğu gibi bazı davalarının da yazdığı hikayelere konu olduğunu bulabiliyorsunuz....
Bir roman gibi değil eldeki bir belgesel olan yapıttır....
153 syf.
·5 günde·Beğendi·Puan vermedi
Zannımca, devletin ileri sürdüğü bir politika yüzünden bazı belgeler eksik!... Sabahattin ALİ'nin siyasi düşünceleri hakkında bilgi veren bir kitap... Ama bu kitap tek başına yeterli değildir!.... Ama siz gene okuyun derim!...
153 syf.
Sanırım Sabahattin Ali ("Âli" katiyetle degil. Kendisi hiç sevmezmiş bu halini), mahkemelerden çektiği kadar başka bir şeyden çekmedi.
Bu kitapta mahkeme dilekçeleri,savunmalar Sabahattin Ali'nin kendi el yazisiyla Arap harflerini kullanarak yazdığı yazılar mevcut. Mahkeme yazıları olduğu için hukuk terimleriyle dolu. Bu anlamda biraz sıkmadı değil .
"Kuyucaklı Yusuf" adlı romanı Mustafa Kemal Atatürk'e hakaret ettiği sebebiyle mahkemeye verilmiş. 3 bilirkişiden yazı istenmiş. Bunlardan biri de Reşat Nuri Güntekin. Sabahatyin Ali de kitabının böyle bir maksat içermediğini savunmuş. Bu olayla alakali belgeleri okuyabileceğiniz bir eser.
Nihal Atsız,Falih Rıfkı Atay ile davalık olduğunu göreceksiniz.
Hülasa yazarın iç dünyasına biraz daha müdahil oluyorsunuz. Bu anlamda okunmasıni tavsiye ederim.
Şunu belirteyim dili biraz ağır. Kitabın genelinde yoğun terkipler var. Bu da tamamen eserin kaleme alındığı dönemde kullanılan dilin özelliklerinden kaynaklanıyor.
153 syf.
·Beğendi·8/10
Şimdi size bir soru soracağım. Siz yazar veya şairleri yazdıkları şeylere göre mi seviyorsunuz yoksa hayatına göre mi? Sabahattin Ali, Cemal Süreya vs. genelde bu yazarların yaşamları öğrenilince sevmekten okumaktan vazgeçiliyor. Peki ya neden? O yaşamını sevmediğiniz kişi o yaşamı yaşamasaydı onları yazamazdı. Ve belki günümüze kadar bu kadar eser ulaşamayacaktı. Bırakın ne yaşadılarsa yaşasınlar. Siz yazdıklarının güzelliklerine bakın. Önyargılı olmayın. Her insanın sebepleri vardır. Her neyse bu kitabı okuduktan sonra fark ediyorsunuz ki Sabahattin Ali birçok kere mahkemelik olmuş, birçok kere hapse girmiş. Burada neden girdiğini anlatan bir çok anlaşılmayan yazılar var. Ben zaten birçok kere hayatını okuduğum için bu olayları biliyordum. Ama siz tam bir Sabahattin Ali hayranı iseniz bu kitabı okumaktan kaçınmayın derim. Aynı zamanda da keyifli okumalar dilerim hepinize!
153 syf.
·2 günde·Beğendi·4/10
Sabahattin Ali’nin sandığından çıkan mahkeme belgelerinden oluşturulmuş bir kitap. Yazarın Kuyucaklı Yusuf, Markopaşa yazıları ve Cemal Barlas, Falih Rıfkı Atay, Nihal Atsız, İsmet Rasim Tümtürk gibi kişilerle yaşadığı davalar ve mahkûmiyetlere belgelerle yer veriliyor.
Çünkü adaletin yanlış tatbik olunduğu bir yerde mahpus olmak serbest gezmekten daha şereflidir.
Başka memleketlerde cemiyetin iyi yapamadığı insanlar mücrim olur, bizde cemiyet çok kere kendisi mücrim yapar.
Sabahattin Ali
Sayfa 55 - YKY, 8.Baskı
Muhitim beni tatmin edemediği müddetçe onlardan uzaklaşmaya ve beni doyuran kitaplarıma dönmeye mecburum.
Hey anavatandan ayrılmayanlar
Bulanık dereler durulmuş mudur?
Dinmiş mi olukla akan o kanlar?
Büyük hedeflere varılmış mıdır?

Asarlar mı hâlâ Hakka tapanı?
Mebus yaparlar mı her şaklabanı?
Köylünün elinde var mı sabanı?
Sıska öküzleri dirilmiş midir?
(...)
Cümlesi belî der enelhak dese
Hâlâ yaparlar mı koca terese?
Ismet girmedi mi hala kodese?
Kel Ali'nin boynu vurulmuş mudur?
Sergardiyan bir idam mahkumunun nasıl sevk edildiğini şöyle anlattı:
_Bir akşam evvelden müddeiumumi müdürü haberdar eder, müdür de bana söyler, biz de ona göre tertibat alırız, mesela idamlıkların bulunduğu koğuştaki lambalara fazla gazyağı koruz, çünkü sabaha karşı gidip kaldıracağımızdan lambaların sabaha kadar yanması lazımdır. Diğer gardiyanlardan da evlerine gitmeye izinli olanlara "Bu gece buradasınız!" derim, onlar işi anlarlar, sabahleyin daha şafak atmadan jandarmalar koğuşun pencerelerinden içeri usulca tüfeklerini uzatırlar, biz gardiyanlarla beraber koğuşu açar, idamlığın üzerine çullanırız. O uyku sersemi ne olduğunu anlamadan koridora çıkarır, orada giydiririz, "Ne yapalım, senin de kaderin böyle imiş" deriz ve yollarız.
_Niçin böyle birdenbire üstüne atılırsınız da yavaşça kaldırmazsınız?
_Ölüme gitmek bu, herif durur mu ?

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Mahkemelerde
Alt başlık:
Belgeler
Baskı tarihi:
Temmuz 2000
Sayfa sayısı:
153
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789750807979
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
"...Hülasa: Kuyucaklı Yusuf yüzümüzü ağartacak bir sanat eseridir. Zararlı bir tarafını göremedim. Mevzuubahis tenkitler bugün el üstünde tutulan bazı Avrupalı şaheserlerinde gördüğümüz aynı mevzulara ait tenkitler yanında son derece masum ve küçük kalır. Yalnız bir şahsın ve bir büyük ve faydalı sanatın da davasını gören Cumhuriyet adliyesinden zaten zayıf olan Türk romanının cesaretini kıracak bir karar çıkmayacağını kuvvetle ümit ederim.
Maarif Vekaleti Müfettişlerinden
Reşat Nuri"
(Arka Kapak)

Kitabı okuyanlar 127 okur

  • Deniz Meltem Caniklioğlu
  • Cihat Kireç
  • Faruk K
  • Aynur Bozkurt
  • Safa Ünal
  • İdris NAS
  • varolmak
  • Tutku kondu
  • Esra
  • Ahmet Tepeli

Yaş gruplarına göre okuyanlar

0-13 Yaş
%2
14-17 Yaş
%4
18-24 Yaş
%28
25-34 Yaş
%46
35-44 Yaş
%12
45-54 Yaş
%4
55-64 Yaş
%2
65+ Yaş
%2

Cinsiyetlerine göre okuyanlar

Kadın
%57.3
Erkek
%42.7

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%30.8 (12)
9
%10.3 (4)
8
%17.9 (7)
7
%23.1 (9)
6
%5.1 (2)
5
%10.3 (4)
4
%2.6 (1)
3
%0
2
%0
1
%0