Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 38 dk.
Sayfa Sayısı:
128
Basım Tarihi:
Kasım 2025
İlk Yayın Tarihi:
1943
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9789750806612
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
47 diğer baskı · Tümünü Göster
Yeni Dünya
26,6bin okunmaYapı Kredi Yayınları · Kasım 2025 · 128 s.
Yeni Dünya
1.328 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2020 · 148 s.
Yeni Dünya
1.167 okunmaVenedik Yayınları · 10 Haziran 2019 · 128 s.
Yeni Dünya
1.003 okunmaNilüfer Yayınları · Ocak 2019 · 160 s.
Yeni Dünya
724 okunmaCan Yayınları · Eylül 2019 · 160 s.
Yeni Dünya
521 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · Ağustos 2021 · 148 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Hayatın Sert YüzüAlıntı
Puan vermedi·128 syf.··
Beğendi
·2026 239. kitabı
·6 günde okudu
·Okunma: 04 Mayıs 2026 00:00
Sabahattin Ali'nin 1943 yılında yayınlanan Yeni Dünya, yazarın dördüncü öykü kitabıdır. Kitap, 1936 ile 1942 yılları arasında çeşitli dergi ve gazetelerde yayınlanmış olan toplam 13 hikayeden oluşur. Bunlar:
1-Asfalt Yol
2-Hanende Melek
3-Çaydanlık
4-Ayran
5-Isıtmak için
6-Uyku
7-Selam
8-Bir Mesleğin Başlangıcı
9-Bir Konferans
10-Yeni Dünya
11-İki Kadın
12-Sulfata
13-Hasanboğuldu
Kitabın en meşhur öyküsü olan Hasanboğuldu, aslında Edremit yöresinde anlatılan gerçek bir halk efsanesine dayanır. Sabahattin Ali, Kazdağları’ndaki (İda Dağı) bu yerel trajediyi o kadar etkileyici anlatmıştır ki, bugün bile bölgede "Hasanboğuldu Göleti" ve "Emine Çınarı" olarak bilinen yerler binlerce ziyaretçi çeker. Yazar, bu halk hikâyesini modernize ederek toplumsal sınıf farklarını (ovalı-dağlı çatışması) öykünün merkezine yerleştirmiştir.
Kitaba adını veren öykünün "Yeni Dünya" olarak adlandırılması, hem gerçekçi bir ironi hem de karakterin dramatik dünyasıyla ilgili derin bir anlam taşır. Öykünün başkahramanı olan kadın karakterin lakabı “Yeni Dünya"dır. Kendisi gezgin bir kumpanyada çalışan, yaşlanmış ve hastalıklı bir dansözdür. Sabahattin Ali burada keskin bir ironi kullanmıştır.
Sabahattin Ali’nin kalemi gerçekten çok güçlü. Eğer ömrü yetseydi, bizlere çok daha nitelikli eserler kazandıracağına inanıyorum. Özellikle toplumun görmezden gelinen kesimlerini son derece gerçekçi bir biçimde okuyucuya yansıtmıştır. Yaşadığı dönemin görünen yüzü ile gerçeği arasındaki farkı ustalıkla ortaya koyarak bunu okura etkileyici bir şekilde ulaştırmıştır. Aslında o dönemin renkli ve huzurlu sanılan hayatlarının ne kadar zorlu ve ağır olduğunu da derin bir şekilde hissettirmiştir.
Özellikle yoksulluk, çaresizlik ve yalnızlık temalarını sade ama etkileyici bir dille işlemiştir. Dışarıdan
Ah be Sabahattin Ali!Edebiyat
"Kendi kendime: 'Başladığın işi yarıda bırakma iki gözüm, sana yakışmaz!' diyorum" (s.9).
Sabahattin Ali'nin ne zaman bir şiirini, romanını ya da hikâyesini okusam, "Ah be Sabahattin Ali, biraz daha yaşasaydın ve bizler için bu şarkıyı yarıda bırakmayıp biraz daha yazsaydın olmaz mıydı?" demekten kendimi alamıyorum.
Aynı duyguları "
Yeni Dünya" adı altında toplanan hikâyelerini okurken de yaşadım. Gerçekten de her bir öyküsü döneminin ruhunu öyle güzel yansıtıyor ki, insan bugünlerden o günlere gidip aynı anda bir çok duyguyu hissedebiliyor.
Sabahattin Ali, bu eşsiz öykülerinde Anadolu insanının olay ve hadiselere bakışından yoksulluğa, çaresizliğe, kimsesizliğe, vurdumduymazlığa, alışkanlıklara, acımasız rekabetlere, bürokratik ilişkilere, toplumsal cinsiyet rollerine, kadınların dünyasına, aşklara, sevdalara, bazen de insanı boğan gelenek ve göreneklere kadar birçok konuyu işliyor.
Doğrusu bu öyküleri okurken insan, bir yandan uzun uzun düşünürken, bir yandan da derinden derine acı ve hüzün duyuyor. Bu kadar mı? Elbette bu kadar değil. Aynı zamanda her bir öykü, bugünden geçmişe doğru gittiğimizde toplum olarak yaşadığımız değişim ve dönüşümler ile sorunlarımızı bir aynada seyrediyor hissini yaşatıyor.
Özcesi, okurken zaman zaman 
Stefan Zweig ve 
Anton Çehov'u hatırladığım, zaman zaman da "Ah be Sabahattin Ali!" diye diye okuduğum, dili harika ve akıcı, kimisinin filmi olan, "Yeni Dünya"daki acı ve hüzün dolu on üç hikâyeyi, tüm kitap dostlarına mutlaka okumalarını öneriyorum.
Kitapta geçen "Dünyada kendisi için hiçbir şeyi olmayan bir insanın bile başkalarına yardım edecek bir şeyi vardır... Hiç olmazsa bir tek sözü..." (s.45) ifadelerinin ne anlama geldiğini merak eden okurlara...
Sağlıklı ve kitap dolu günler dilerim!
Sabahattin Ali'nin ne zaman bir şiirini, romanını ya da hikâyesini okusam, "Ah be Sabahattin Ali, biraz daha yaşasaydın ve bizler için bu şarkıyı yarıda bırakmayıp biraz daha yazsaydın olmaz mıydı?" demekten kendimi alamıyorum.
Aynı duyguları "Yeni Dünya" adı altında toplanan hikâyelerini okurken de yaşadım. Gerçekten de her bir öyküsü döneminin ruhunu öyle güzel yansıtıyor ki, insan bugünlerden o günlere gidip aynı anda bir çok duyguyu hissedebiliyor.
Sabahattin Ali, bu eşsiz öykülerinde Anadolu insanının olay ve hadiselere bakışından yoksulluğa, çaresizliğe, kimsesizliğe, vurdumduymazlığa, alışkanlıklara, acımasız rekabetlere, bürokratik ilişkilere, toplumsal cinsiyet rollerine, kadınların dünyasına, aşklara, sevdalara, bazen de insanı boğan gelenek ve göreneklere kadar birçok konuyu işliyor.
Doğrusu bu öyküleri okurken insan, bir yandan uzun uzun düşünürken, bir yandan da derinden derine acı ve hüzün duyuyor. Bu kadar mı? Elbette bu kadar değil. Aynı zamanda her bir öykü, bugünden geçmişe doğru gittiğimizde toplum olarak yaşadığımız değişim ve dönüşümler ile sorunlarımızı bir aynada seyrediyor hissini yaşatıyor.
Özcesi, okurken zaman zaman Stefan Zweig ve Anton Çehov'u hatırladığım, zaman zaman da "Ah be Sabahattin Ali!" diye diye okuduğum, dili harika ve akıcı, kimisinin filmi olan, "Yeni Dünya"daki acı ve hüzün dolu on üç hikâyeyi, tüm kitap dostlarına mutlaka okumalarını öneriyorum.
Kitapta geçen "Dünyada kendisi için hiçbir şeyi olmayan bir insanın bile başkalarına yardım edecek bir şeyi vardır... Hiç olmazsa bir tek sözü..." (s.45) ifadelerinin ne anlama geldiğini merak eden okurlara...
Sağlıklı ve kitap dolu günler dilerim!
Yeni Dünya, Sabahattin Ali’nin insanı, özellikle de toplumun kenarında kalmış insanları ne kadar dikkatle ve şefkatle gözlemlediğini gösteren bir öykü kitabı. Hikâyelerde büyük kahramanlıklar ya da olağanüstü olaylar yok; ama tam da bu sade anlatımın içinde insanı derinden etkileyen bir gerçeklik var.
Bu kitaptaki karakterler genellikle yoksul, yalnız ve hayata tutunmakta zorlanan insanlar. Sabahattin Ali onları acındırarak değil, olduğu gibi anlatarak güçlü kılıyor. En çok da insanların birbirine karşı gösterdiği kayıtsızlık dikkat çekiyor. Hikâyelerdeki acı çoğu zaman bağırarak değil, sessizlikle veriliyor.
Kitaba adını veren “Yeni Dünya” öyküsü, umutla başlayan ama hayal kırıklığıyla sonuçlanan bir yolculuk hissi bırakıyor. Daha iyi bir hayat arayışı, çoğu zaman yeni bir dünyanın değil, aynı düzenin başka bir yüzünün kapısını açıyor. Bu da kitabın genel ruhunu belirliyor.
Sabahattin Ali’nin dili çok sade ama etkisi güçlü. Gereksiz süslemeler yok; birkaç cümleyle koca bir hayat anlatılabiliyor. Bu sadelik, hikâyelerin ağırlığını daha da artırıyor. Okurken sık sık durup düşündüğümü fark ettim.
Yeni Dünya, bana insanların çoğu zaman hayal ettikleri hayatlara değil, katlanabildikleri hayatlara razı olduklarını düşündürdü. Umudun bile sınıfsal ve koşullara bağlı olduğunu hissettiren, hüzünlü ama çok gerçek bir kitap.
EZİLENLER!Edebiyat
Herkese selamlar kitap dostlarım!
Bu gün Sabahattin Ali ’nin 13 öyküden oluşan kitabı Yeni Dünya ‘yı inceleyeceğim. Öyküleri tek tek değil, kitabı bütün olarak değerlendirmeyi planlıyorum. Hazırsanız başlayalım!
Sabahattin Ali biliyorsunuz yaşadığı toplumu dert edinmiş birisi. Halkın, özellikle de yoksul halkın sıkıntılarına eserlerinde sıkça yer veriyor. Romanlarında daha çok bireysel konuları işlese de öykülerinde toplumcu gerçekçiliği buram buram hissediyoruz. Normalde ben roman okuruyumdur, öykü pek de benim türüm değildir fakat yazarın daha önce okuduğum öykü kitaplarını çok sevmem ve külliyatını bitirmek istemem sebebiyle bu kitabını da okumaya karar verdim. Yine canım Sabahattin Ali’cim beni yanıltmadı ve her biri yüreğime dokunan 13 öykü okudum.
Kitaptaki öyküler, biraz önce de dediğim gibi dönemin toplumsal gerçeklerini; bürokrasideki aksaklıkları ve yozlaşmayı, sağlık sistemindeki eşitsizlikleri, işçilerin, köylülerin ve yoksulların günlük hayatta karşılaştığı sıkıntıları anlatıyor. Kadın erkek eşitsizlikleri, kültür diye süregelen ve toplumu olumsuz etkileyen durumlara da yazar sıkça yer vermiş. Sabahattin Ali, bu meseleleri büyük laflarla değil, ‘sıradan’ insanların hayatları üzerinden gösteriyor. Ama kitabın sarsıcılığı tam da bu ‘sıradan’lıkta… Okurken o kadar tanıdık geliyor ki yaşananlar, çocukluk dönemindeki anılarınızı, büyüklerimizin anlattıklarını, ve maalesef ki şekil değiştirmiş de olsa hala yaşadığımız haksızlıkları hatırlıyorsunuz.
Öykülerde en sık karşılaşılan durumlardan biri, insanın sistem karşısında yaşadığı çaresizlik. Bürokrasi işlemiyor, işler uzadıkça uzuyor ve çoğu zaman muhatap bulunamıyor. İnsanlar kapı kapı dolaşıyor ama derdini gerçekten dinleyen pek kimse yok. Nepotizmden bahsetmiyorum bile… Bugün şartlar biraz daha düzelmiş olsa da
Sabahattin Ali ’nin 13 öyküden oluşan kitabı Yeni Dünya ‘yı inceleyeceğim. Öyküleri tek tek değil, kitabı bütün olarak değerlendirmeyi planlıyorum. Hazırsanız başlayalım!
Sabahattin Ali biliyorsunuz yaşadığı toplumu dert edinmiş birisi. Halkın, özellikle de yoksul halkın sıkıntılarına eserlerinde sıkça yer veriyor. Romanlarında daha çok bireysel konuları işlese de öykülerinde toplumcu gerçekçiliği buram buram hissediyoruz. Normalde ben roman okuruyumdur, öykü pek de benim türüm değildir fakat yazarın daha önce okuduğum öykü kitaplarını çok sevmem ve külliyatını bitirmek istemem sebebiyle bu kitabını da okumaya karar verdim. Yine canım Sabahattin Ali’cim beni yanıltmadı ve her biri yüreğime dokunan 13 öykü okudum.
Kitaptaki öyküler, biraz önce de dediğim gibi dönemin toplumsal gerçeklerini; bürokrasideki aksaklıkları ve yozlaşmayı, sağlık sistemindeki eşitsizlikleri, işçilerin, köylülerin ve yoksulların günlük hayatta karşılaştığı sıkıntıları anlatıyor. Kadın erkek eşitsizlikleri, kültür diye süregelen ve toplumu olumsuz etkileyen durumlara da yazar sıkça yer vermiş. Sabahattin Ali, bu meseleleri büyük laflarla değil, ‘sıradan’ insanların hayatları üzerinden gösteriyor. Ama kitabın sarsıcılığı tam da bu ‘sıradan’lıkta… Okurken o kadar tanıdık geliyor ki yaşananlar, çocukluk dönemindeki anılarınızı, büyüklerimizin anlattıklarını, ve maalesef ki şekil değiştirmiş de olsa hala yaşadığımız haksızlıkları hatırlıyorsunuz.
Öykülerde en sık karşılaşılan durumlardan biri, insanın sistem karşısında yaşadığı çaresizlik. Bürokrasi işlemiyor, işler uzadıkça uzuyor ve çoğu zaman muhatap bulunamıyor. İnsanlar kapı kapı dolaşıyor ama derdini gerçekten dinleyen pek kimse yok. Nepotizmden bahsetmiyorum bile… Bugün şartlar biraz daha düzelmiş olsa da
Aptal mıdır nedir? Boyuna kitap okuyup düşünür.
Diyor kitabında Sabahattin Ali
13 tane öyküden oluşan kitap çok akıcı ve sürükleyici ilerliyor. Duygu yüklü öykülerden oluşan, okuması çok keyifli bir eser.
Naçizane herkese tavsiyemdir. Keyifli okumalar dilerim.
Arka Kapaktan Alıntı:
"Hala bir şey çıkmadı... Galiba bu yolu yapmayacaklar. Köylü de bana yardım etmiyor. Pek ölü mahluklar... Belki de pek akıllı mahluklar da, boşuna yere uğraşmak istemiyorlar. İçimde hiç sevk kalmadı. İnsana birkaç kelime ile cevap verseler yine neyse, fakat ne evet, ne hayır!... Sanki bu istidaları ses vermez bir derin kuyuya atmışız.
Akşamları köyün yanı başındaki sırta çıkarak uzakta tozlara bulanıp uzanan yolu seyrediyorum. Bazan tozdan bembeyaz olmuş ve üstüne sepetler denkler sarılmış bir kamyon görünüyor, bir bataklıkta dizlerini kaldırıp indirerek yürüyen bir insan gibi ileri geri sallanarak, yıkılacak gibi olarak, ağır ağır ilerliyor. Bu o kadar üzücü bir manzara ki, tekniğin en son ifadelerinden biri olan bu makine ile dünyanın bu en iptidai yolunun mücadelesini görmemek için insan gözlerini kapıyor. Bazan koşup yolu avuçlarımla düzeltmek, orada hiç olmazsa beş on metrelik bir yeri bir 'yol' haline koyarak kendini hisseme düşen vazifeyi yapmış olmak istiyorum."
Sabahattin Ali
13 tane öyküden oluşan kitap çok akıcı ve sürükleyici ilerliyor. Duygu yüklü öykülerden oluşan, okuması çok keyifli bir eser.
Naçizane herkese tavsiyemdir. Keyifli okumalar dilerim.
Arka Kapaktan Alıntı:
"Hala bir şey çıkmadı... Galiba bu yolu yapmayacaklar. Köylü de bana yardım etmiyor. Pek ölü mahluklar... Belki de pek akıllı mahluklar da, boşuna yere uğraşmak istemiyorlar. İçimde hiç sevk kalmadı. İnsana birkaç kelime ile cevap verseler yine neyse, fakat ne evet, ne hayır!... Sanki bu istidaları ses vermez bir derin kuyuya atmışız.
Akşamları köyün yanı başındaki sırta çıkarak uzakta tozlara bulanıp uzanan yolu seyrediyorum. Bazan tozdan bembeyaz olmuş ve üstüne sepetler denkler sarılmış bir kamyon görünüyor, bir bataklıkta dizlerini kaldırıp indirerek yürüyen bir insan gibi ileri geri sallanarak, yıkılacak gibi olarak, ağır ağır ilerliyor. Bu o kadar üzücü bir manzara ki, tekniğin en son ifadelerinden biri olan bu makine ile dünyanın bu en iptidai yolunun mücadelesini görmemek için insan gözlerini kapıyor. Bazan koşup yolu avuçlarımla düzeltmek, orada hiç olmazsa beş on metrelik bir yeri bir 'yol' haline koyarak kendini hisseme düşen vazifeyi yapmış olmak istiyorum."Sabahattin Ali’nin kaleminden dökülür de okunmaz mı?·128 syf.·1000Kitap
8/10
2025 26. kitabı
Her Sabahattin Ali okuduğumda içimi anlam veremediğim tesirde bir hüzün kaplar. Bu kadar kıymetli bir yazara ve kalemine böylesine erken ve trajedik bir şekilde veda etmekten, eğer daha fazla yaşasaydı bize ve bizden sonraki nesillere bırakabileceği nice paha biçilemez eserleri düşündükçe tasalanır dururum. Sabahattin Ali’nin de eserlerinin de yeri farklıdır bende dolayısıyla.
Benim pek öykü okuru olduğum söylenemez lakin Sabahattin Ali öykü okumayı sevmeyene bile okutur, öyküyü sevdirir. 
Değirmen ‘i de okumuştum. Bu kadar hayatın içinden “senin benim gibi kendi halinde insanlar” diye bahsettiğimiz o insanların bam telinden, Anadolu’nun kalbinden toplum benliğimize tutulan bir aynadır o sözler. Varlıktan, yokluktan, ekmek kavgasından, tutunma gayesinden, memleket telaşından içinde bulunduğumuz bu koca hayatın hangi karışından izler taşımaz ki bu satırlar?..
Sizi bilmem ama ben kısa ve yüklü eserler okumayı oldum olası daha çok sevmişimdir. Bu ufak ama duygu yükü sağanak olan, yüreğe dokunan öyküler hayat telaşı içerisinde bir es vermek açısından bana o kadar iyi geldi ki.
Sabahattin Ali kitaplarının bendeki yeri “birkaç kere daha okunmalı” gözüyle baktıklarımdır. Zira bu öyküleri de öyle.
Isıtmak İçin isimli öyküsü o kadar gerçekçiydi ki anbean gözümde canlandırarak okudum. O sızıyı, ikilemleri ve pişmanlığı kalbimde hissettim. Sadece bu öyküsü böyle değil, her öyküde verilmek isteneni ve kendi alacaklarınızı alırsınız…
Kürk Mantolu Madonna benim vazgeçilmezlerimden biridir.
Kuyucaklı Yusuf hepimizce ortak fikirdir ki nadide bir çiçek gibidir adeta. Bir kez okuduysanız alır bir kenara ayırırsınız hepsinden.
İçimizdeki Şeytan hepimize kendi içimizden bir şeyler buldurtmuştu, kapılıp kaybolup gitmiştik…
Yeni Dünya ‘da ise bir o kadar hayatın içinde hissettim kendimi işte. Hepsi ama hepsi Sabahattin
Sabahattin Ali okuduğumda içimi anlam veremediğim tesirde bir hüzün kaplar. Bu kadar kıymetli bir yazara ve kalemine böylesine erken ve trajedik bir şekilde veda etmekten, eğer daha fazla yaşasaydı bize ve bizden sonraki nesillere bırakabileceği nice paha biçilemez eserleri düşündükçe tasalanır dururum. Sabahattin Ali’nin de eserlerinin de yeri farklıdır bende dolayısıyla.
Benim pek öykü okuru olduğum söylenemez lakin Sabahattin Ali öykü okumayı sevmeyene bile okutur, öyküyü sevdirir. Değirmen ‘i de okumuştum. Bu kadar hayatın içinden “senin benim gibi kendi halinde insanlar” diye bahsettiğimiz o insanların bam telinden, Anadolu’nun kalbinden toplum benliğimize tutulan bir aynadır o sözler. Varlıktan, yokluktan, ekmek kavgasından, tutunma gayesinden, memleket telaşından içinde bulunduğumuz bu koca hayatın hangi karışından izler taşımaz ki bu satırlar?..
Sizi bilmem ama ben kısa ve yüklü eserler okumayı oldum olası daha çok sevmişimdir. Bu ufak ama duygu yükü sağanak olan, yüreğe dokunan öyküler hayat telaşı içerisinde bir es vermek açısından bana o kadar iyi geldi ki.
Sabahattin Ali kitaplarının bendeki yeri “birkaç kere daha okunmalı” gözüyle baktıklarımdır. Zira bu öyküleri de öyle.
Isıtmak İçin isimli öyküsü o kadar gerçekçiydi ki anbean gözümde canlandırarak okudum. O sızıyı, ikilemleri ve pişmanlığı kalbimde hissettim. Sadece bu öyküsü böyle değil, her öyküde verilmek isteneni ve kendi alacaklarınızı alırsınız…
Kürk Mantolu Madonna benim vazgeçilmezlerimden biridir.
Kuyucaklı Yusuf hepimizce ortak fikirdir ki nadide bir çiçek gibidir adeta. Bir kez okuduysanız alır bir kenara ayırırsınız hepsinden.
İçimizdeki Şeytan hepimize kendi içimizden bir şeyler buldurtmuştu, kapılıp kaybolup gitmiştik…
Yeni Dünya ‘da ise bir o kadar hayatın içinde hissettim kendimi işte. Hepsi ama hepsi Sabahattin
"Yeni Dünya", Sabahattin Ali'nin yine öznesini Anadolu insanı yaptığı öykü kitabıdır.
Bu on üç hikayede Anadolu'yu o zamanki anlayışı ve insanları çok güzel özetlemiş. Aslında dikkatli bakınca bazı olaylar hâlâ günümüz dünyasında karşımıza çıkıyor.“İnsan hali işte böyle. On beş günlük ömrü on beş seneye sığdıramazsın da, on beş senelik ömrü on beş günde yaşayıverirsin!”
13 Hikayeden oluşan bu kitabını 1940'lı yıllarda kaleme almıştır Sabahattin Ali. Edebiyatımızın en büyük kalemlerinden biri olan Sabahattin Ali yeni dünya isimli eserinde kentlerde yaşanan yerleşim ve değişim sürecini ve buna bağlı olarak kişilerin yaşadığı zorlukları ve içsel çatışmaları kaleme almıştır. Sabahattin Ali Anadolu’nun çeşitli kesimlerinde geçen açlık, yoksulluk, cahillik, çaresizlik, aşk vb. gibi toplumsal konulara değiniyor. On beş günlük ömrü on beş seneye sığdıramazsın da, on beş senelik ömrü on beş günde yaşayıverirsin! Anadoluda yaşanan yol, su, toprak,işsizlik, ağalık düzeni, bürokratik baskı, sağlık gibi sorunlarını ortaya koymuş bunu okuyucuya çok güzel bir şekilde aktarmıştır. Okumanızı tavsiye ederim.
Sabahattin Ali’nin 13 öyküsünün toplandığı bir eser Yeni Dünya. Yazar öykülerinde Anadolu,köylü,yoksulluk,adaletsizlik,haksızlık,ölüm,aşk vb.birçok konuya yer veriyor.Dili oldukça sade ve akıcı.Eser kısa ancak anlatılanlar derin. Öyküler geçmişi anlatsa da ‘bazı şeyler değişmemiş,işte tam da günümüzü anlatıyor’ dedirtiyor okura.Bunu yaparken de inceden inceye bir iğneleme var.
"İş yok, vakit çok. İnsan bundan azarmış zaten."
“İnsanın iyi günü de, kötü günü de geçer, elverir ki bugünlerden anacak bir şey kalsın!”
“Düşman değil, sevda açtı
Sinemdeki yareleri…”
''Sen meramını anlatamamışsın herhalde, oğlum!''
--''Meram anlamayana nasıl anlatırsın, beyim!''
Sabahattin Ali ‘nin severek okuduğum kitaplarının arasında yerini aldı.Kitaplığınızda bulunmasını tavsiye ederim.
Her eseri mi mükemmel olur
Kitaba geçmeden önce Sabahattin Ali'nin öykücülüğunden bahsedelim.
Sabahattin Ali, eserlerinde Anadolu insanının yol, su, toprak,işsizlik, ağalık düzeni, bürokratik baskı, sağlık gibi sorunlarını ortaya koymuş ve bu sorunları bir sanatçı gibi görmüş ve hikayeleştirmiştir. Kimi araştırmacılara göre ise Sabahattin Ali, toplumsal münasebetlerde o zamana kadar ortaya konulmamış problemleri sergilemiştir.
Meselenin çözüm yolunu söylememiş olmasına karşılık, en az onun kadar değerli olduğuna inandığımız problemin varlığını ortaya koyma, insanları bundan haberdar etme, çözümcüleri uyarma görevini yerine getirmiştir.
Edebiyatın ve sanatın belirli bir misyonu oldugunu düşünen Sabahattin Ali, bu görevi; her zaman samimi olmak, toplumu ilgilendiren konularda, toplumun yararına olacak eserler ortaya koymak olarak belirtir. Yazara göre;
“Sanat bütün teferruatıyla hayatı ihtiva etmeli, insanda yaşamak, insangibi yaşamak, daha iyiye, daha yükseğe, daha temize doğru koşarak yaşamak arzusunu, hatta ihtiyacını uyandırmalıdır. Hulasa sanat gaye değil vasıtadır. Gaye hayattır.”
Öykülere yansıyan toplumsal gerçekliklerden biri de toplumdaki sınıflı yapıdır. Savaş sonrası meydana gelen yaşam koşulları, ekonomik durumlar, eğitim düzeyleri, siyasal ve toplumsal tüm farklılıklar sosyal tabakalaşmayı ortaya çıkarmaktadır. Yoksul ile zengin arasındaki farklardan söz ederken genellikle ezilmekte olan tarafın yanında yer
alan Sabahattin Ali, tabakalaşmanın olduğu bu toplum yapısını anlatırken de genellikle hakkını alamayan köylü, karnını doyurabilmek için canını vermeye hazır durumda olan yoksul kesim, bu kesimdeki insanların yaşadıkları acılar, dertler,
hüzünler, tasalardan söz ederken bir yandan da varlıklı, zengin halkın bu kesimi ne denli küçümsediklerini ortaya koymaktadır.
Sonuç olarak
Yazar Hakkında
Sabahattin AliYazar · 103 kitap
Sabahattin Ali, 25 Şubat 1907'de Edirne Vilayeti'nin Gümülcine Sancağı'na bağlı Eğridere kazasında doğmuştur.
Babası piyade yüzbaşısı (Cihangirli) Selahattin Ali Bey'in görev yerlerinin sık sık değişmesi dolayısiyla, ilköğrenimini İstanbul, Çanakkale ve Edremit'in çeşitli okullarında tamamlamıştır.
Edremit'e göçtüklerinde bölge Yunan işgalinde olduğu için emekli olan babası aylığını alamamış ve aile çok zor günler geçirmiştir. İlkokulu bitirdikten sonra parasız yatılı olarak Balıkesir Öğretmen Okulu'na giren Sabahattin Ali, beş yıl burada okumuş, daha sonra İstanbul Öğretmen Okulu'nda mezun olmuştur (1926). Bir yıl kadar Yozgat'ta ilkokul öğretmenliği yapmış, Millî Eğitim Bakanlığı'nın açtığı sınavı kazanarak Almanya'ya giderek iki yıl orada okumuştur (1928 - 1930).
Yurda döndükten sonra Sabahattin Ali, Orhaneli’nde ilkokul öğretmenliğine atandı. Aydın ve sonra Konya ortaokullarında Almanca öğretmenliği yapmıştır.
Konya'da bulunduğu sırada, bir arkadaş toplantısında Atatürk'ü yeren bir şiir okuduğu iddiasıyla tutuklanmış (1932), bir yıla mahkûm olarak Konya ve Sinop cezaevlerinde yatmış, Cumhuriyetin onuncu yıldönümü dolayısıyla çıkarılan af yasasıyla özgürlüğüne kavuşmuştur (1933). Cezaevinden çıktıktan sonra Ankara'ya giden Sabahattin Ali Millî Eğitim Bakanlığı'na başvurarak yeniden göreve alınmasını istemiştir. Dönemin bakanı Hikmet Bayur'un "eski düşüncelerinden vazgeçtiğini ispat etmesini" istemesi üzerine Varlık dergisinde "Benim Aşkım" adlı şiirini yayımlayarak (15 Ocak 1934) Atatürk'e bağlılığını göstermeye çalışmıştır. Aynı yıl Bakanlık Neşriyat Müdürlüğü'ne alınmış, Ankara II. Ortaokul'da öğretmenlik yapmıştır.
16 Mayıs 1935 günü Aliye Hanım ile evlenmiş, 1936'da askere alınmış, 1937 Eylülünde kızı Filiz Ali dünyaya gelmiştir.
Yedek Subay olarak askerliğini Eskişehir'de tamamlamış, 10 Aralık 1938 de Musiki Muallim Mektebi'nde Türkçe öğretmeni olarak göreve başlamıştır.
1940 yılında tekrar askere alınmış, askerliğini yaptıktan sonra Ankara Devlet Konservatuarı'nda Almanca öğretmenliği yapmıştır (1941 - 1945).
"İçimizdeki Şeytan" romanı milliyetçi kesimde büyük tepki toplamıştır. Nihal Atsız'ın hakkında yazdığı hakaret dolu bir yazıya karşılık dava açmış, dava sırasında çok sıkıntı çekmiştir. 1944 yılında davayı kazanmasına rağmen tepkilerden kurtulamamıştır. Olaylı duruşmalar sonunda bakanlıkça görevinden alınmış, İstanbul'a giderek gazetecilik yapmaya başlamıştır (1945). Ancak fıkra yazdığı La Turquie ve Yeni Dünya gazeteleri, Tan olayları sırasında tahrip edilince işsiz kalmış, Aziz Nesin ve Rıfat Ilgaz'la Marko Paşa, Malum Paşa, Merhum Paşa, Öküz Paşa gibi siyasal mizah dergilerini çıkarmıştır (1946 - 1947). Ancak, bu gazeteler tek parti iktidarının baskılarıyla karşılaşmış, dergilerin isimlerindeki Paşa ifadesiyle "Milli Şef" İsmet Paşa ile alay edildiği iddiası ile kapatılmış, yazılar ve yazarları hakkında kovuşturmalar açılmıştır.
Sabahattin Ali dergilerde çıkan yazılarından dolayı üç ay hapis yatmış, karşılaştığı baskılardan bunalmıştır. Ali Baba dergisinde yayımladığı "Ne Zor Şeymiş" başlıklı yazıda, içinde bulunduğu durumu şöyle anlatmaktadır: "Çalmadan, çırpmadan bize ekmeğimizi verenleri aç, bizi giydirenleri donsuz bırakmadan yaşamak istemek bu kadar güç, bu kadar mihnetli, hatta bu kadar tehlikeli mi olmalı idi?"
Bir başka dava nedeni ile 1948'de Paşakapısı cezaevinde üç ay yatmıştır. Çıktıktan sonra zor günler geçirmeye başlamış, işsiz kalıp, yazacak yer bulamamıştır. Yurt dışına gidebilmek için pasaport almak istemiş, alamamıştır. Yasal yollardan yurt dışına çıkma olanağı da bulamayınca Bulgaristan'a kaçmaya karar vermiş fakat para karşılığı anlaştığı Ali Ertekin adlı kaçakçı tarafından Jandarma karakolunda katledilmiş daha sonra da cesedi 2 Nisan 1948 tarihinde Bulgaristan sınırında şaibeli bir şekilde bulunmuştur.
Sabahattin Ali'yi öldürdüğünü itiraf eden ve Milli Emniyet mensubu olduğu iddia edilen Ali Ertekin, dört yıla hüküm giymiş; fakat birkaç hafta sonra çıkartılan aftan yararlanarak serbest kalmıştır.
Bulgaristan’ın Eğridere (Ardino) kentinde, Sabahattin Ali’nin 100. doğum yılı kutlandı. 31 Mart 2007 günü gerçekleşen toplantıya, başta Bulgaristan Yazarlar Birliği Başkanı olmak üzere Sofya ve Bulgaristan’ın çeşitli kentlerinden Türk ve Bulgar yazarlar, şairler, okurlar ve Sabahattin Ali’nin kızı Filiz Ali katıldı. Bütün eserleri 1950’li yıllardan beri Bulgaristan’daki tüm okullarda okutulduğundan, Sabahattin Ali bu ülkede çok tanınan bir yazardır.
Sabahattin Ali yazı yaşamına şiirle başlamış, hece vezniyle yazdığı ve halk şiirinin açık izleri görülen bu ürünlerini Balıkesir'de çıkan ve Orhan Şaik Gökyay tarafından yönetilen Çağlayan dergisinde yayımlamıştır (1926).
Servet-i Fünun, Güneş, Hayat, Meşale gibi dergilerde de yazan (1926 - 1928) Sabahattin Ali, bu arada öykü de yazmaya başlamış, ilk öyküsü "Bir Orman Hikayesi" Resimli Ay'da yayımlanmıştır (30 Eylül 1930).
Toplumsal eğilimli bu öyküyü Nazım Hikmet, şu sözlerle okurlara sunmuştur: "Bu yazı bizde örneğine az tesadüf edilen cinsten bir eserdir. Köylü ruhiyatının bütün muhafazekâr ve ileri taraflarını, iptidaî sermaye terakümünü yapan sermayedarlığın inkişaf yolunda köylülüğü nasıl dağıttığını ve en nihayet, tabiatın deniz kadar muazzam bir unsuru olan ormanın muğlak, ihtiraslı hayatını, kımıldanışların zeki bir aydınlık içinde görüyoruz".
Sabahattin Ali, af yasasından yararlanarak hapisten çıktıktan sonra, özellikle Varlık dergisinde yayımladığı "Kanal", "Kırlangıçlar", "Arap Hayri", "Pazarcı", "Kağnı" (1934 - 1936) gibi öyküleriyle dikkati çekmiştir.
Sabahattin Ali Anadolu insanına yaklaşımıyla edebiyata yeni bir boyut kazandırmıştır. Ezilen insanların acılarını, sömürülmelerini dile getirmiş, aydınlar ve kentlilerin Anadolu insanına karşı takındıkları küçümseyici tavrı eleştirmiştir.
1937'de yayınlanan Kuyucaklı Yusuf romanı, gerçekçi Türk romanının en özgün örneklerinden biridir.
Sabahattin Ali'nin halk şiirinden esinlenerek yazılmış şiirlerini içeren Dağlar ve Rüzgâr (1934) adlı kitabı yazın çevrelerinde ilgi uyandırmış, örneğin Yaşar Nabi, Hakimiyeti Milliye'de şu övücü satırları yazmıştır: "Bu kitabın mümeyyiz vasfı halk edebiyatı tarzında bir deneme teşkil etmesidir. Sabahattin Ali'nin tecrübeli muvaffak neticeler vermiş. Ve bize, şiirleri doğrudan doğruya bir halk şairi elinden çıkmamış olduklarını hissetirmekle beraber, o tanıdığımız ve sevdiğimiz samimi edayı tattırabiliyor. Komplike imajlardan kaçınılmış olması, bu şiirlere büyük bir sadelik vermiş." Ancak, Sabahattin Ali, bu kitabından sonra şiirle ilgilenmemiş, sadece öykü ve roman yazmıştır.
'Leylim Ley', 'Aldırma Gönül' gibi halk dilinden yararlanarak yazdığı şiirler herkes tarafından bilinir.
Sabahattin Ali, Varlık'ta Esirler adlı üç perdelik bir oyun da yazmış (1936), ancak bu türü de bir daha denememiştir.
