Meditasyonlar
René DescartesYazar:
René Descartes
Çevirmen:
Engin Sunar
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 51 dk.
Sayfa Sayısı:
136
Basım Tarihi:
17 Aralık 2021
İlk Yayın Tarihi:
2007
Yayınevi:
Say Yayınları
Orijinal Adı:
Meditationes de prima philosophia
ISBN:
9786050208719
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
Meditasyonlar
955 okunmaAlfa Yayıncılık · Kasım 2015 · 136 s.
Meditasyonlar
284 okunmaSay Yayınları · 2016 · 136 s.
Meditasyonlar
82 okunmaBilgesu Yayıncılık · 2007 · 190 s.
Meditasyonlar
79 okunmaSay Yayınları · 17 Aralık 2021 · 136 s.
Meditasyonlar
18 okunmaİdea Yayınevi · 2011 · 128 s.
Meditations on First Philosophy
15 okunmaCharles River Editors · 2017 · 128 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Meditasyonlar, Descartes’ın kendini izole bir şekilde ve Yöntem’ini kullanarak ortaya koyduğu metafizik bir eserdir. 6 meditasyondan oluşan eserimiz kuşku duymak ile başlar. Akabinde kuşkunun vardığı yerler incelenir, üçüncü bölümde kitabın ana teması olan Tanrı Kanıtı ortaya çıkar. Yine dördüncü bölümde insanın kavrama anlayışı, beşinci bölümde tekrar Tanrısal Kanıtlar ve son bölümde anlama ile tahayyül etme arasındaki farklar ve bunların insan hayatındaki yerleri incelenir. Eser muhakkak ki filozofumuzun dünyaya bakış açısını öğrenmek maksadıyla çok değerli. İç konuşmalarla geçen bu meditasyonların bir çile halinde yazılmış olması da ayrıca değerli. Fakat günümüz ateizmine bir destek noktası olabileceği konusunda şüphelerim var. Çünkü Descartes durumu metafizik noktasından ele alırken aslında kendi düşünce dünyasını öne çıkarıyor. Bu sebeple getirdiği deliller bir miktar zayıf kalıyor. Yine de teolojinin bir metafizik unsuru olduğunu düşünür ve eseri tarihi bir vesika olarak okursak, günün şartlarını anlamaya yetecek bir seviyededir. Ayrıca teslis inancı içerisinde yetişmiş olan Descartes’in nasıl olur da Yunan Mitolojisinden vazgeçerek Tanrıyı kişileştirme yoluna gitmediği merak konusu olarak beliriyor. Rönesans yolunu açan büyük lider Descartes olmalı.
4/10
2026 5. kitabı
İlk başta meditasyonu yoga falan gibi birşey sanmıştım fakat Metindeki “meditasyon” kavramı, zihni dış dünyanın tüm etkilerinden arındırarak onu yalnızca saf tefekküre ve düşünceye yöneltmek anlamında kullanılmış. Yöntem Üzerine Söylev’de ortaya koyduğu yöntemi, Meditasyonlar’da fiilen uygulamaya koyuyor Descartes, bu eserinde gerçekliğinden en ufak bir kuşku duyduğu her şeyi sistemli biçimde eleyerek sarsılmaz bir hakikate ulaşmayı amaçlamış. Bunun için dış dünyanın ve özellikle düşünce ve hislerinin temellerini ve gerçekliğini sorgulamış.
Ne var ki, tüm bu radikal kuşku sürecinde ne kadar tarafsız bir tavır benimsediğini iddia etse de, bana göre Tanrı söz konusu olduğunda aynı mesafeyi koruyamıyor Sanki araştırmasının nihai hedefi baştan beri Tanrı’nın varlığını temellendirmekmiş gibi bir izlenim bıraktı bende. Bu nedenle, yöntemsel şüphenin evrenselliği Tanrı fikri karşısında tam anlamıyla sürdürememiş.
Duyularımıza, alışkanlıklarımıza, dünyanın görünüşüne o kadar bağlıyız ki çoğu zaman en temel soruyu sormayı unutuyoruz: “Gerçekten biliyor muyum?”
Meditasyonlar, işte tam burada başlıyor. Her şeyden şüphe ederek, tüm bildiklerimizi yıkarak, saf ve kesin bir bilgiye ulaşma çabasıyla..
René Descartes’ın Meditasyonlar adlı eseri, Descartes’ın zihnin kesin bilgiye nasıl ulaşabileceğini sorguladığı altı meditasyondan oluşuyor. Her bir meditasyon, bir gün sürecek şekilde kurgulanmış; okuyucuyu adım adım, şüpheden kesinliğe doğru ilerleyen bir düşünce yolculuğuna davet ediyor. Özellikle “düşünüyorum, öyleyse varım” çıkarımı, yalnızca Descartes’ın değil, modern felsefenin temel taşlarından biri olarak öne çıkıyor.
Bu kitap sadece Descartes’ın değil, felsefi düşünmenin de bir aynası gibi. Gerçeklik, ruh-beden ayrımı, Tanrı’nın varlığı gibi temel meseleleri ele alış biçimiyle, okuru yalnızca düşünmeye değil, düşünmeyi düşünmeye de çağırıyor.
Giriş kısmında yer alan önsöz ve açıklamalar eserin bağlamını kavramak açısından oldukça faydalı.
Bazen sadece bir cümle yetiyor başlamak için: “Düşünüyorum, öyleyse varım.”
Matematikçinin metafiziğiFelsefe
Anlam verme çabası her insanda olduğu gibi kendini Descartes'te de göstermistir. Descartes bu anlam arayışı için elzem olarak inzivaya çekilmeyi yeglemistir. Yer Hollanda. Ona göre hayatta birçok şeyi yanlış anlıyoruzdur. Bu yanlış anlama konusunda kendisini de öne çıkarmıştır. Ona göre yanlış anlamaya vesile olan durumlar bir yönden duyu-duyumlara bağlıdır. Duyular aracılığı ile edinen bilginin bazen insanda yanlış anlamalara neden olduğunu dile getirir. Descartes duyularindan kaynaklı yanlış anlamaları hayatında baya yer edindiğini dile getirir. Hal böyle iken şeyler ya da fenomenler üzerindeki düşünceleri temelde yanlis inşaa edilmiş düşünür. Bu yüzdendir ki inzivaya çekilip duyuların neden olduğu yanlış anlamalar üzerine eğilim göstermistir. Ona göre duyular insanı yanıltabilir. Ama duyular her zaman insanı yanıltmaz. Fiziksel gerçeklik konusunda duyulara olan güveni sağlam ve sabittir. Bu benim elimdir dediği zaman hangi sav bunun aksini öne sürebilir ki der. Dolayısıyla duyular aynı zamanda kuşku götürmez gerçeklikleri de bize gösterir anlatır anlamlandirir ona göre. Yanılma konusuna yine gelecek olursak sanırım Rene, düşünsel bazda yanilmalari ele alır duyular konusunda. Ya da fiziksel illüzyon ya da psikolojik illüzyon. Çünkü Rene psikoloji alanında da çalışmalar yapmış bir nevi şahsına münhasır kişi. Adam kraliçe ile mektuplașıyor. Tabi ki de nevi şahsına münhasır olacak :)
Gerçeklik olgusu Rene'de matematik ve geometri üzerine kuruludur. Rene var olan her durumu bir şekilde matematiksel olarak ifade etmeye çalışmıştır. Eserde de buna değinmiştir. Matematiksel olarak ifade bulan şeyler gerçektir der. Koyu bir dindar olan Rene Tanrı bilgisini dahi matematiksel olarak göstermek için çaba göstermiştir. Ona göre Tanrı saf iyiliktir ve insanlara iyilik yaptirma
Bizlerin filozofları yorumlamaya çalışırken içine düştüğü en büyük hata, onların insanlık adına yapmaya çalıştıkları reformları değil de kendilerinin yaşantısını ve inançlarını daha çok dikkate almamızdır bana kalırsa. Bir düşünürü, bize karşıt bir fikre sahip olduğu için dışlamaya, hatta ötekileştirmeye çalışmanın kendisi de aslında bir düşünceyi zorla kabul ettirme çabasıdır. Kişi karşıt olan düşünceyi yok saymaya çalışarak kendi düşüncesini daimi kılmaya çabalar aslında bu davranışı ile bir yandan da. İşin acı tarafı karşıt düşünceyi yok saymaya çalışan kişi kendisinin doğru bir şey yaptığını, insanlığa zararlı olacak bir düşünceyi filizlenmeden, harmanlanmadan yok ettiğini sanmasıdır. Bu, eğer büyük mecralar tarafından yapılırsa insanın özgürlük haklarını ihlal eden bir eylem halini alır. Şunu önemle vurgulamalıyız ki, karşıt bir düşünceyi yok saymak, o düşünceyi yenen şey değildir. İnsanlar karşıt düşünceleri yok saydığında zafer kazandıklarını düşünürler ama aslında insanlığa kaybettirdikleri bilgi birikiminin farkında bile değillerdir. Size bu konuda kendi yaşantımdan naçizane bir kesit sunmak istiyorum. Bundan aşağı yukarı dört sene önce kitaplığımda sahaftan satın almış olduğum, İlya Yayınları'ndan, F. Nietzsche - İyinin ve Kötünün Ötesinde eseri bulunuyordu. Evimize gelen misafirlerden biri kitaplıkta bu kitabı gördüğünde bana demişti ki, "aaa Nietzsche mi okuyorsun sen, okuma aklını karıştırır". Özellikle onun bu söylediği sözden sonra kitap öncekinden daha da fazla dikkatimi çekmeye başladı ve başladım okumaya. Okudum okudum, herhangi bir delirme ya da olumsuz anlamda kullanılan kafa karışıklığı yaşamadım. Sonradan öğrendim ki, bu yorumu o kişiye yaptıran şey kendi kardeşinin -ona göre- Nietzsche okuyarak din tercihini değiştirmesi olmuştu. Yani onun
Eğer ben kendim varolma durumuma inanmışsam ve doğada olan her şeyi görüp algılıyorsam (duyularımla) ilk baş şüphe duyup kendimi bir rüyadaymış gibi kötü ve yanıltıcının safhından, uyandığımda reddettiğim Tanrı ve uzamsal dünya fikrini algılamaya başlamışsam varım demektir. Yani uyandığımda ben bensem ve bunun bilincindeysem ve de bütün bunları düşünebiliyorsam varım.
Cisimleri tahayyül etme yetimizle ya da duyularımızla değil de özümüzde var olan anlama yeteneğimizle tanıyoruz ve nesnel var oluşlar doğaları gereği idelere nesnel olarak aitlerse aynı şekilde biçimsel var oluşlar da doğaları gereği bu idelerin nedenlerine aittir.
Zihnimde bir üçgen tahayyül ettiğimde nasıl ki bu üçgenin açılarının toplamı iki dik açısının toplamı olduğu idesinden ayrılamazsa Tanrı idesi de düşüncelerimden ayrı olamaz.
Eğer kuşku duyma edimini idemde düşünebiliyorsam bu şeyin var olma olasılığını nasıl yadsıyabilirim.
Tanrının varlığı edimine bir kez eriştikten sonra Tanrının varlığından kuşku duymak için neden yok. Çünkü zayıf ve sınırlı bir doğaya sahibiz ama Tanrı son derece engin, sonsuz ve zihnin sınırlarını aşacağından onun kavranılmaz amaçlarını keşfetmeye, deşmeye çalışmak insanın haddini aşmaktan başka bir şey değildir.
Tanrı neden sahip olduğumdan daha engin ve mükemmel özgür irade vermedi diye yakınamam. Çünkü şu anki özgür irademin herhangi bir sınır tanımadığı, olabildiğince geniş ve belirsiz olduğunu deneyimlerimle bilmekteyim.
Son olarak bizi biz yapan uzamlı bir şey olan bedenimizden ayrı bir ideye sahip düşünsel bir benimiz olduğundan, bedenimizden ayrı tinsel bir benimiz olduğu gerçeğini de öğrenmiş oluyoruz.
#77492503
#77577999
En sevdiğim felsefecilerden biriydi Descartes. Bu kitap da bir arkadaşımın sevgimi bildiğinden bana aldığı hediyeydi.
Ama daha önce Nietzsche'nin Böyle Buyurdu Zerdüşt'de yaşadığım sıkıntıyı yaşadım bu kitapda da.
Felsefeye çok meraklı olduğumu biliyorum. Yine bile bu kitapları okurken bir dakika bile dikkatiniz dağılmamalı. Tamamen odaklanmış bir şekilde kelime kelime aklınıza kazımalısınız. Ben pek bu yaz aylarında beceremiyorum bunu. Uzun kış geceleri okuyacağım artık.
Laylaylom okunacak bir kitap değil. Yazarın zihni içinde dolaşmasını ve gerçeğe giden yolu bulmak için elinden geleni yapışını içeriyor kitap.
Üslubu çok güzel sanki yazarın yanında oturmuşsunuz sizinle konuşuyor gibi. Gayet de mantıklı analizler ve sonuçlar içeriyor.
Eğer dikkatli bir okuyucuysanız size çok fazla şey katacak bir kitap. İyi okumalar.
Tanrı ve uzamsal dünya fikrini algılamaya başlamışsam varım demektir. Yani uyandığımda ben bensem ve bunun bilincindeysem ve de bütün bunları düşünebiliyorsam varım.
Cisimleri tahayyül etme yetimizle ya da duyularımızla değil de özümüzde var olan anlama yeteneğimizle tanıyoruz ve nesnel var oluşlar doğaları gereği idelere nesnel olarak aitlerse aynı şekilde biçimsel var oluşlar da doğaları gereği bu idelerin nedenlerine aittir.
Zihnimde bir üçgen tahayyül ettiğimde nasıl ki bu üçgenin açılarının toplamı iki dik açısının toplamı olduğu idesinden ayrılamazsa Tanrı idesi de düşüncelerimden ayrı olamaz.
Eğer kuşku duyma edimini idemde düşünebiliyorsam bu şeyin var olma olasılığını nasıl yadsıyabilirim.
Tanrının varlığı edimine bir kez eriştikten sonra Tanrının varlığından kuşku duymak için neden yok. Çünkü zayıf ve sınırlı bir doğaya sahibiz ama Tanrı son derece engin, sonsuz ve zihnin sınırlarını aşacağından onun kavranılmaz amaçlarını keşfetmeye, deşmeye çalışmak insanın haddini aşmaktan başka bir şey değildir.
Tanrı neden sahip olduğumdan daha engin ve mükemmel özgür irade vermedi diye yakınamam. Çünkü şu anki özgür irademin herhangi bir sınır tanımadığı, olabildiğince geniş ve belirsiz olduğunu deneyimlerimle bilmekteyim.
Son olarak bizi biz yapan uzamlı bir şey olan bedenimizden ayrı bir ideye sahip düşünsel bir benimiz olduğundan, bedenimizden ayrı tinsel bir benimiz olduğu gerçeğini de öğrenmiş oluyoruz.
Puan vermedi
Yeni felsefeyi inşa etme sürecini bir bir yazmıştır. Her şeyden şüphe ederek doğruya yani şüphe edilmeyene varmya çalışmıştır. Yeni yöntem yeni Felsefe derken yeni bir dönemin kapılarını açmıştır. Descartes'ın bu eseri Modern Dönemin köprüsüdür. René Descartes
René Descartes
Descartes-meditasyonlarFelsefe
Descartes meditasyonlar adlı eserinde öncelikle bütün görüngüler ve sonrasında kendi öz varlığından şüphe ederek felsefesini inşa etmeye başlar, ve neticesinde ünlü "cogito ergo sum" argumanı ile kendi varlığından şüphe edemeyeceğini idda eder, tanrı idesinin insanda apriorik olarak bulunduğunu idda ederek tanrıyı ıspatlar(ki ben buna katılmıyorum, david hume ve kant'ın ontolojik argumanlara eleştrisine bakabilirsiniz) ve tanrının bizi yanıltamayacağı(iyi olduğu varsayımı) ile şüphesini giderdiği bir eser.
Yazar Hakkında
René DescartesYazar · 18 kitap
René Descartes (d. 31 Mart 1596 - ö. 11 Şubat 1650) Fransız matematikçi, bilimadamı ve filozof. Batı düşüncesinin son yüzyıllardaki en önemli düşünürlerinden biridir. Skolastik düşünceden sıyrılışın, bir başka deyişle Modern Felsefe'nin Descartes ile başladığı kabul edilir.
Descartes, 1628'den itibaren, 15 yıl süren geziler, savaşlar ve serüvenlerden sonra yerleştiği Hollanda'da, batı düşüncesini altüst eden bir felsefe sistemi kurdu.
Öğrendiğinin, gördüğünün, duyduğunun, inandığının hepsini birden büsbütün silerek, her şeyden kuşkulanmaya başladı. Yalnız tek bir şeyden emindi: düşüncenin varlığı. Buradan hareketle, evrenin açıklamasını yaptı.
Metot üzerine konuşmada hep karmaşıktan basite inerek, gerçeği kuşatmaya yarayacak kuralları bir bir saydı. Felsefeyi, bütün inceleme kitaplarının Latince yazıldığı bir çağda, Fransızca yazarak ve «sağduyu dünyada en iyi bölüştürülmüş şeydir» diyerek, herkesin, uzman olmayanların bile anlayabileceği bir duruma indirgedi. Descartes her tür araştırmanın pratik niteliği üzerinde ısrarla durur. Ona göre en önemli bilimlerden mekanik, insanlara yardım edecek makineleri yapma sanatı; tıp, vücudu ve ruhu tedavi etme sanatı; ahlâk, mutlu yaşama sanatıdır.
Descartes, zamanının bilginleriyle, hükümdarlarıyla ve soylularıyla ilişkiler kurmuştur. Ona hayran olan İsveç kraliçesi Cristina, Descartes'ı sarayına davet etti. Descartes, elli dört yaşında Stockholm'de öldü.
