Notes on Grief
Chimamanda Ngozi AdichieYazar:
Chimamanda Ngozi Adichie
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 16 dk.
Sayfa Sayısı:
80
Basım Tarihi:
11 Mayıs 2021
Yayınevi:
Knopf
ISBN:
9780593320808
Dil:
İngilizce
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Çıplak duygular ham bir günlük1000Kitap
chimamanda ngozi adichie’nin günlüğümsü yas kitabıdır. neden günlüğümsü diyorum çünkü duygusal olarak içten ama edebi olarak yüzeyde kalan bir metin. acı gerçek ama o acı ne yapısal olarak işlenmiş ne de kavramsal bir çerçeveye oturtulmuş. kitap, güçlü bir yas anlatısı olmaktan çok, kişisel bir günlüğün ham hali gibi duruyor.
yakın zamanda 24 yaşındaki küçük kardeşimi (bkz: alp mercan) travmatik bir şekilde kaybetmiş biri olarak bu kitabı büyük bir dikkatle, belki de bir parça kendimi bulmak umuduyla okudum. ama aradığım derinliği, kavramsal açıklığı ya da yankıyı bulamadım. metin duygusal olarak yoğun olsa da edebi olarak şaşırtıcı derecede yüzeyde kalıyor.
aynı duygular — şok, inkâr, özlem, boşluk — metin boyunca tekrar ediyor. bu tekrarlar bir süre sonra etkileyiciliğini kaybedip tekdüzeliğe dönüşüyor. ton hiç değişmiyor, anlatı derinleşmiyor. kavramsal bir çerçeve de yok; yasın kültürel ya da felsefi boyutlarına açılmak yerine kişisel duyguların içinde sıkışıyor.
bazı sahnelerde, özellikle 4 yaşındaki kızını anlatıya dahil ettiği bölümlerde, ton teatralleşiyor. bu sahneler bana doğal bir gözlemden çok, okuyucuda duygusal etki yaratmak için bilinçli olarak kurgulanmış gibi geldi. küçük bir çocuğum olduğu için bu fark özellikle gözüme battı.
adichie gibi bir yazardan çok daha güçlü bir yas anlatısı bekliyordum. ama duygu var, yapı yok o kadar ham. Chimamanda Ngozi Adichie
Chimamanda Ngozi Adichie
Aileden birini kaybetmenin üzüntüsü ve kederi ancak bu kadar güzel anlatılabilirdi. Yalın, süslü kelimelerle bastırılmamış bir keder. Nasıl bir duygu olduğunu bilene yeniden yaşatacak, bilmeyene de hissettirecek çarpıcılıkta üstelik.
keder üzerineDuygu ve Düşünce
Yazar Chimamanda ile aynı kaderi paylaşmış ve babasını kaybetmiş bir kadınım bende. O yüzden korkarak elime aldım kitabı ve su gibi aktı bir çok sayfa da gözlerim dolarak tabi. Bu keder bu gözyaşları Sayfa 82 de belirttiği gibi “ Bu keder dönüşün imkansızlığıyla ilgili olmasaydı keşke “ Ebeveynlerinin veya sevdiklerinin cenazesine katılmış kişilerin her cümlesini içselleştirebildiği; yas üzerine güzel bir anlatı olmuş. Yazar Sayfa 31 de der ki; “ Hayatın en kötü günü diye bir şey varmış… “ Ben de babamı kaybedince şu söz ile paylaşım yapmıştım “ Hayat sonsuz sandığımız bir günmüş…”
“Keder zalim bir eğitim türü. Yas tutmanın ne kadar yalnız, ne kadar öfke dolu olabileceğini öğreniyorsunuz kederliyken. Düşünmeden söylenen başsağlığı dileklerinin nasıl hissettirebileceğini öğreniyorsunuz.”
Bir oturuşta bitirilebilecek bir kitap bu. Kendi küçük, anlatısı kısa, puntosu büyük. Ama meselesi ağır.
Babasının ölümünün ardından yaşadığı kederi yazıya dökmüş yazar. Pandemi süreci, uçaklar kalkmıyor, cenazeye bile gidemiyor. Ölümü uzaktan kabullenmenin zorluğu da gölgesini düşürüyor satırlara.
Yas, kederin insanın derisini soyup onu yeni birine dönüştürdüğü süreç. Yarım kalmışız ve bir daha asla tam olamayacakmışız gibi hissettiğimiz o süreç. Nefes aldığımızda ciğerimize batan bıçaklar, sevdiğimizin yokluğuna rağmen yaşamaya devam ettiğimiz için gelen o haksız suçluluk, sevdiğimizin artık yaşayamayacağı hayatı yaşadığı için insanlara duyduğumuz o haksız öfke, keşkelerimiz, içimizi kemiren vicdan azabı ve dahası.
Biliyorum, yasa dair okumak üstü kabuk bağlamış bir acıyı yeniden göreve çağırmak gibi geliyor biraz. Ama bunun iyileştirici bir yanı var bana kalırsa. Acıyı acıya çatmanın yani. Birine sarılıp ağlaşmak gibi biraz.
#solinasilahlı çevirisi
Keder Üzerine , babasının ölümünün ardından girdiği #yas süreci boyunca bir evladın hislerini konu alıyor . #Ölüm elbette çok yıkıcı bir süreç arkada kalanlar içinde ve herkes farklı bir şekilde başa çıkmaya çalışır . Oysa insanlar hep tek düzelik bekler . Sizin ağlayarak yikilmanizi ! Kendinizi perişan edip , sürekli ağlamanızı . Bunu yapmadığınız zaman da sizi üzülmemekle suçlarlar. Oysa kimi #müzik dinler ,kimi #resim yapar ,kimi yazar ,kimi içindeki sesi dinlemek için susarken kiminin içine sığmaz gözünden çıkar acısı ... Ve insanlar sözüm ona sakinleştirmek için akıl verir yerli yersiz de sorarlar yaşı kaçtı ? Yaşına göre az ya da çok mu üzüleceksin diyesi gelir insanın ..
Yazar da kitapta babası ile olan anılarını düşünerek ,düşleyerek ve çokça severek gidiyor kederin üzerine ...
#tavsiyekitap olsun her coğrafyada aynıdır değişmez insanların acıları değişense insanın insana olan saygısıdır .
Bu konuyla ilgili sayfalarca yazabilirim aslında. Yakın bir geçmişte kaybettiğimiz bir komşunuzun eşinin müzik dinliyor oluşunu eleştiren sözde eğitimli birkaç insanla tartışmışlığım zihnimde hala çok taze
.
" Kaslarımızla ağladığımızı bilmiyordum."
Chimamanda Ngozi Adichie, pandemi sırasında, pandemiden bağımsız çok sevdiği babasını kaybeder.Böbrek yetersizliğidir asıl neden.
Pandeminin başında, pandemiden bağımsız mı, asla bilemeyeceğim bir şekilde ben de annemi kaybettim.Üstelik böbrek yetersizliği bizim de en büyük sorunumuzdu.
"Keder Üzerine", yas süreci üstüne bolca sayıklama içeren, etkili bir metin.
Kendi yas sürecimi birebir yaşadım kitapta.
Ben de tıpkı Adichie gibi " Hayatımın sonuna kadar artık orada olmayan şeyler için ellerimi uzatarak yaşayacağım." syf 75
Ve " Çocukluğumdan beri bildiğim dünyadan beni çekip çıkarmışlar " gibi hissedeceğim.
"Keder zalim bir eğitim.Yas tutmanın ne kadar kaba, ne kadar öfke dolu olabileceğini öğreniyorsunuz kederliyken. Düşünmeden söylenen başsağlığı dileklerinin nasıl hissettirebileceğini öğreniyorsunuz."syf 17
Bazı anıların, yaşandığı anda sıradan olduğunu ancak o anıyı birlikte yaşadığın kişiyi kaybettiğinde fark edilir. Bu kaybediş ile anılar yeniden canlanmak ister. O kişi daha dün yaşarken bugün bu dünyada olmaması inanılması güç bir durumdur. Bir anda artık her şeyin daha farklı olacağının bilinci ile yas ve keder birleşip ruhta yer edinmeye başlamıştır. Tıpkı yazarın pandemi döneminde kaybettiği babasının yokluğu ile ruhunu işgal edenler gibi..
"Zihnimi tek başına sığ yüzeyine kuvvetle sıkıştırıyorum. Çok fazla düşünemiyorum, çok derin düşünmeye cesaret edemiyorum yoksa sadece acıyla değil, boğucu bir nihilizmle yenileceğim; hiç anlamı yok, ne anlamı var ki, hiçbir şeyin anlamı yok, düşünce döngüsüne girip yenileceğim. Bir anlam olmasını istiyorum, o anlamın ne olduğunu şimdilik bilmesem bile."
Babasının ölüm haberini aldıktan sonraki yaşadığı kederin anlatımı bu roman. Ruhun dayanamadığı bu durumu bir telefon ile öğrenmek, pandemiden dolayı vatanına uçamadığı günler, dört yaşındaki kız çocuğunun yaşadığı kedere tanık olması...
”Seksen sekiz yaşındaydı.” sözü derin bir öfkeye sebep olur, çünkü kederli kişi için yaşın önemi yoktur; önemli olan ölenin yaşı değil, ne kadar sevildiğidir.”
Sevilen bir kişinin kaybı ile unutulan veya her daim hatırlanan anılar sandığın içerisinden çıkartılıp tartılır. Daha fazla zaman geçirme isteği ve keşkeler yoklar insanı. Bu yoklayışın ağırlığı ile günler geçer. Yazarın yaşadığı derin kederin içerisinden babası ile yaşadığı anılar da bizleri karşılayacaktır. Özellikle babasının dik duruşu ve inandığı her şey için savaşması, ailesine olan düşkünlüğünü okuduğum satırlarda kızının babasına olan sevgisini ve saygısını yeniden hissettim.
"Keder zalim bir eğitim. Yas tutmanın ne kadar kaba, ne kadar öfke dolu olabileceğini öğreniyorsunuz
Puan vermedi·120 syf.··
Beğendi
·2022 22. kitabı
·11 saatte okudu
·Okunma: 31 Mart 2022 09:28
Keder Üzerine; yazarın babasını kaybettiği ve bu duruma alışabilmeye çalışmak için yazdığı günlük tarzında bir yazı ya da normalleştirme uğraşı da diyebiliriz buna. Belki de anı, ağıt, deneme artık ne isim verirseniz. Babasının kaybıyla ve ölümle ilgili bir hesaplaşmaya girişiyor kendi içinde.
Sevdiği birinin ölümünden sonra insanın yaşadıkları, yaptıkları, maruz kaldıkları ve hissettikleri konu alınmış. Kederin zalim bir eğitim olduğundan bahsediyor mesela kedere kendimiz düşmeden onun nasıl yaşanacağını bilmiyoruz diyor ve çok da haklı.
İnsanların iyi niyetle söyledikleri baş sağlığı dileklerinin bile kederli olan insanı yaralayabileceğini söylüyor. Her şeye rağmen hayatın devam ediyor oluşu ve kişinin bu hayata tekrar ayak uydurma çabası da zorlu bir süreç elbette. Anıların bile insanı üzebildiği, hassas ve kırılgan olunan, gerçek olmasına bir türlü inanılamayan bir durumla karşı karşıya olan kişinin bir de insanların “öyle yapın, böyle yapın, doğru olan bu” diye direktifler verip kişiye sanki kederini nasıl yaşayacağını öğretiyor olması da ayrıca sinir bozucu bir durum. Yine buna benzer olarak; teselli etmek adına kurulan cümlelerin de bazen dozu kaçıp insanı üzebildiklerini bilerek konuşmak sanırım oldukça yerinde bir hareket olacaktır.
Üzgün olan insanın sürekli ağlamasını, perişan halde gezinmesini beklerler mesela ama herkesin yas tutma, üzülme şekli farklıdır bu düşünülmez maalesef. Tek bir doğru varmış ve herkes ona uygun davranmak zorundaymışçasına davranılır, farklı bir şey görüldüğündeyse insanları üzülmemekle, kaybedilen kişiyi yeterince sevmemekle itham ederler. Bu ithamla o kişiyi ne kadar üzdüklerinin farkında bile olmadan hem de…
#cevizyorumluyor #kederüzerine #notesongrief #chimamandangoziadichie
Yazarın Üç kıtaya yayılmış geniş ailesi ile COVİD'den kaynaklı, sık sık görüntülü görüşme yapma alışkanlıkları var. Babasını bir gün önce Zoom'da görmüştür ve onun kendisini iyi hissetmediğini ve dinlenmeye ihtiyacı olduğunu biliyor, ancak babasının ölüm haberi yine de yazar için tam bir şok olur.
Adichie, insanların yapabileceği tüm yorumları tahmin edebiliyor: oldukça yaşlıydı (88 yaşındaydı), dolu dolu bir hayatı vardı ve saygı görüyordu (Nijerya'nın ilk istatistik profesörüydü), yaşadığı hastalığa nazaran merhametli bir ölüm oldu (böbrek yetmezliği). Aslında yazarın Mantıklı zihni tüm bu gerçekleri zaten biliyor ve yaklaşan ölümü hayalinde birçok kez tecrübe etmiştir. Yine de, bu kayıp onu kör eder. Adichie, Her zaman babasının kızı olmuştur ve verdiği anekdotlarla onun ne kadar özel olduğunu doğrular: Bilge ve alçakgönüllü mizah sahibi liberal bir Katolik.
Okumayı daha sürükleyici ve anlaşılır kılan, okuyan herkesin o anda hissedebileceği şekilde duygularla verilen kısa bölümler, kullanılan yumuşak dil ve anekdotlar. Adichie ayrıntıları ve bireysel kişilikleri okuyucuya aktarmak için bir romancı gözüyle yazmış. Bu yönüyle keder üzerine yazılmış diğer anı kitaplarından ayrılıyor. Aslında kitap oldukça kişisel hissettiriyor. Sanki yazarın tüm duygularına onun izni olmadan bakıyorsunuz gibi. Hem babasının ölümüyle ilgili yoğun kederi yansıtmış hem de kaybettiği adama güzel bir övgü yazmış.
#alıntı
Hayır! Kimseye söylemeyin çünkü söylersek gerçek olur.
Yarından ve daha sonraki bütün yarınlardan korkuyorum.
Hayatın en kötü günü diye bir şey varmış ve lütfen sevgili evren, bundan daha kötüsünü istemiyorum.
Kederli kişi için yaşın önemi yoktur; önemli olan ölenin yaşı değil, ne kadar
Bu kitabı Melikşah Altuntaş'ın YouTube videosunda görmüştüm. Kaybı anlatan bu kitap incecik olmasıyla birlikte çok etkileyiciydi. Yasın basamakları diye formüle ettiğimiz aşamaların gerçekçiliği üzerine düşündüren bir kitap. Bu kadar kısa ve basit cümlelerde bu kadar derin anlamların olması kitabı, biricik kitaplardan bir tanesi yaptı.
Reklam
Yazar Hakkında
Chimamanda Ngozi AdichieYazar · 8 kitap
Chimamanda Ngozi Adichie 1977'de Nijerya'da doğdu, çocukluğunu bu ülkede geçirdi. Üniversiteye devam etmek için gittiği ABD’de iletişim ve siyasal bilimler diploması aldı. İlk romanı "Mor Amber", 2003’te yayımlandı ve bugüne kadar 28 dile çevrilerek bütün dünyada bestseller listelerinde yer aldı. Orange ve Booker ödüllerine aday gösterilen Adichie, Caine Afrika Edebiyatı Ödülü, İngiliz Uluslar Topluluğu Yazarları En İyi İlk Roman Ödülü ile BBC ve O. Henry öykü ödüllerinin de sahibidir.
