Yazar:
Yılmaz Güney
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 51 dk.
Sayfa Sayısı:
136
Basım Tarihi:
Mart 2017
İlk Yayın Tarihi:
1989
Yayınevi:
İthaki Yayınları
ISBN:
9786053756491
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Okuduğum ilk romanEdebiyat
Okuduğum ilk romandır kendisi.
13 14 yaşlarımda okumayı sevdiren kitap olmuştu.
Nasıl unutabilirim Yaşar Yılmaz 'ı.
İlk şiirlerimde de etkilerine rastladığım Sanık kesinlikle okunması gereken kitaplar listesinde olmalı.
Ne yazık ki kitaplığımdan alınan kitaplardan.
Tekrar edinip okumak istedim 
Sanık
Sanık
Selimiye Üçlemesi bitti ama beni de bitirdi, üzdü, sinirlendirdi, huzursuz etti, yüreğe vicdana dokundu. Yılmaz Güney, Hücrem kitabında düşündürdü, sordu soruşturdu, üzdü, yer yer sinirlendirdi çoğunlukla da huzursuz etti. Salpa’da ise bunların seviyesini biraz daha arttırdı ve gümbür gümbür Salpa ile soruşturdu yaşadığımız gerçekleri, “Anlat be Salpa anlat” dedikçe sanki arka fondan “güm güm” diye sesler duyuldu, her bir cümlesi her bir sorusu gümletti sayfaları. Sanık kitabında ise Yaşar Yılmaz ile beraber bizleri çaresiz bıraktı, öyle bir üzüp huzursuz etti ki sinirlenmek istesek bile sinirlenemedik, ne geline ana diyebildik ne de oy anam oy desek de sesimizi duyurabildik. Yazmak istedik ama yazamadık, ne yazacağımızı bilemedik, ne yazabilirdik ki Yaşar, suçun yoktu ki senin.
Kitabı okurken yoruldum, Yaşar Yılmaz işkencelere maruz kaldıkça koskoca tarihimizin belki de tarihimizden de büyük koskoca ayıplarını okudukça utandım, kendimi hepimizi suçlu hissettim. Çoban Sülü ve Ecevit suçlu demek, onların suçlarının size atılmasının ayıbı ve Yılmaz Güney’in her huzursuz edici cümlesi ile beraber yıkıma uğrattı beni. Kanlı Pazar, Altıncı Filo olayları neden herkesin üstüne atılır Salpa diye Salpa’ya sormak istedim.
Yenildin be Yaşar, faşizme karşı dik duruşuna rağmen yenildin, hâlbuki bu zulmün yenilmesi gerekiyordu ama elbet olacak Yaşar elbet bu da olacak, hücrene, hücrendeki duvara boşuna yazmadılar o yazıları, sakin ol arkadaş sen paniğe kapılma. Zafere kadar savaşacağız ve zulüm mutlaka yenilecektir.
Yılmaz Güney – Sanık / Korku Yaşanmadıkça Yenilmez
Puan vermedi·136 syf.··
Beğendi
·2021 21. kitabı
·12 saatte okudu
·Okunma: 17 Şubat 2021 23:55
Selimiye Üçlemesinin üçüncü ve son kitabı.
1.ve 2.kitaplar arasında ufak da olsa bir bağlantı vardı ama bu kitap diğer ikisindeki karakter ve olaylardan bağımsız bir kitaptır. Üçlemedeki yerini belirleyen şey, aynı yıllarda aynı cezaevinden yazılmış olmasıdır. Kitabın dili gayet akıcı ve fakat işkence sahneleri o kadar ağır ki, okuyucuyu yoruyor.
*
Kapağın arkasında yazan:
“Akşama kadar yazacaksın, Beğenirlerse su, yemek ve cigara verilecek. Komutanım söyledi. Kaç zamandır buradayım, konuşmayan adam görmedim… Akılsızlık etme. Yaz da kurtul.” “Ne yazayım? Bir suçum yok ki benim.”
“Ne istiyorlarsa onu yaz. Yazdırırlar çünkü. Dayanamazsın. Yazdırırlar. Kimse dayanamadı çünkü. Ben senin yerinde olsam hemen yazarım. Tek sopa yemeden. Çünkü sonuç değişmez…”
Satırlarına gelinceye kadar (sayfa 101) insanın adeta kanı çekiliyor.…
*
İşkence, bir insanlık suçudur. Sanki işkenceye tutulan senmişsin gibi tepki vereceksin. Kitap, bir bütün olarak kurgu ama anlatılan şeyler bu ülkede ve belirli dönemlerde birçok insanın yaşadığı şeylerle birebir aynı. İşkence, insan onuruna karşı yapılan en büyük aşağılamadır…
“Hapislere, hücrelere razıydı artık. Ama işkence yıldırmıştı gözünü.” (sayfa:124)
İşkenceyi ve işkencecileri lanetliyorum…
*
Yaşar Yılmaz… Anasına “Gelin”, nişanlısına “Öksüzüm” diyen bir üniversite son sınıf öğrencisi. Sol görüşlü. Kendini devrimci olarak tanımlayan ve işkence gördüğü günlerde eksikliklerini düşünen, kendine özeleştiri yapan bir devrimci.
.
“Başka kim arar sorardı Yaşar’ı? Günlerce, aylarca bırakmasalar ya da bir kurşun sıksalar kafasına, atsalar bir kuyuya, kim vardı? Var mıydı arayacak kimsesi? İşçi arkadaşları tutuklandığında ilgilendi mi kendisi? Aklına geldi mi onların çocukları? Aç mı, susuz mu, bir ihtiyaçları var mı bu çocukların, dedi mi?
Selimye üçlemesinin son kitabı olan Sanık suçu olmadığı halde kontrgerillalar tarafından günlerce işkenceye maruz kalan Yaşar Yılmaz'ın hikayesini anlatıyor.
Yer yer geçmişini hatırlayan Yaşar Yılmaz kendisiyle hesaplaşmaya başlamıştır.
Vaktinde Mülazım Ağabeysi ona bir takım şeyler anlatmıştı ama o anlamamıştı. Şimdi ise her işkence gördüğünde Mülazım abisiyle çakışıyordu yolları.
Daha önceleri arkadaşları da tutuklanmıştı işkencelere maruz kalmıştı arkadaşları. Sahi ne kadar önemsemişti bunu Yaşar Yılmaz? Tam bu sırada Brecht'in şu sözleri geldi aklıma "Faşizme karşı birleşmeyenler, faşizmin zindanlarında buluşur." Yaşar Yılmaz da artık zindanlardaydı. Nerede olduğunu dahi bilmiyordu artık. Gördüğü işkenceler adını bile unutturmuştu Yaşar Yılmaz'a.
Okurken Yaşar Yılmaz'la birlikte karanlıkta kalacak, susuz, aç, sigarasız kalacak, elektirik yiyecek, saatlerce askılarda kalacaksınız.
Sanık ve işkenceEdebiyat
Selimiye üçlemesinin üçüncü kitabı SANIK….
Aslında tüm kitaplar birbirinden ayrı olarak yazılmış… Devamı niteliğinde olmayan kitapların en çarpıcı olanı galiba son kitap olmuş… Bir dönemin gerçeği olan ve herkesin görmezlikten geldiği her kesime birleri tarafından yapılmış olan İşkence gerçeğini bütün çıplaklığıyla ele alımış. Okurken içinizin titrediğini hissederken bir insana bir suç nasıl hangi şartlarda kabul ettirilir çok iyi anlayacaksınız… Anlatılanlar o kadar gerçekçi ki, Yaşar Yılmaz’ın kim olduğunu ve sonunu merak ettim. Maalesef bir zamanlar Türkiye’nin gerçeğiydi yaşanılanlar ve yazılanlar…Mutlaka okunması gerektiğini düşünüyorum çünkü bu günümüzde de süregelen bir gerçek!
Ve Selimiye Üçlemesinin son kitabı SANIK. Bence üçlemenin en çarpıcı ve etkileyici kitabı. Kesinlikle okumanız gereken kitaplardan biri olduğunu düşünüyorum. Bir dönemin karanlık acımasız yüzüne şahitlik ediyoruz. İşkenceler, iftiralar ve acılar. Üniversite öğrencisi Yaşar Yılmaz’ın içeri alınması ve acımasız işkencelerle işlemediği suçları itirafa zorlanmasına tanıklık ediyoruz. Türkiye’nin bu karanlık utanç döneminde her kesimden insanın bu tür acılara işkencelere maruz kaldığı bir gerçek. Anlatılanlar o kadar gerçekçi ve etkileyici ki okurken o işkencelere ve sorgulara siz de maruz kalıyorsunuz. İyi okumalar, kitapla kalın.
SanıkEdebiyat
Okurken nefesinizin daraldigina şahit olacaksınız. Ama kitabı elinizden bırakmayacaksıniz. Yaşar Yılmaz, işkencelerin sebebini bilmedigi bir suçtan yargılanan, zorla suça bulastirilmaya çalışan talihsiz bir devrimci genç. Yaşar icerideyken dışarıda vapura binenleri, file torbasında sebzeleri olan teyzeyi, plajdaki insanları düşlerken bana da içeride işkenceye maruz kalan insanları, ülkemin herhangi bir yerinde zor durumda olan, dövülen ezilen zulüm görenleri düşündürdü. O dönemde yaşamış olsaydım. Ve de bu iskenceleri bilseydim. Devrimci olurmuydum diye sorduttu bana. Ve dik duranlara alkış tutturdu. Yaşar' in tek isteği okuyup ailesine, köyüne faydalı olmak istegiydi. Ama günün koşulları gereği bir an devrimci yaptı onu, hem de diğerleri gibi işlemediği suçu yıktılar Yaşar in üzerine. Yilmaz Güney in okuduğum ilk kitabıdır. Cok iyi bir kitap ama bir daha bir Yilmaz Güney kitabi okuayack gücu bulabilirmiyim kendimde orasını bilmiyorum. Cok acı, üzücü, kahredeci...
Verdikleri savaşta hayatını yitiren tüm devrimcilerin ruhları şad olsun.
YORUM
Roman da, üniversite son sınıf öğrencisi Yaşar Yılmaz'ın hapse atılması,hücrelerde işkence edilip itirafa zorlanması konu ediliyor. Yaşar Yılmaz,dal usulü asılır,falakaya yatırılır,elektrik verilir, küfür ve hakaretlere uğrar ve daha türlü türlü işkence yöntemleriyle yıldırılmaya çalışılır.Amaçları,sordukları sorulara kendi istedikleri cevapları vermesidir Yaşar Yılmaz'ın.O kadar dayak ve işkenceye rağmen yalan söylemez Yaşar.Kendisine isnat edilen suçların hiçbirini kabul etmez.Önüne konan kağıt kalemle, sadece doğru bildiklerini yazar Yaşar.Sendikaya gittiğini, sordukları insanları orada gördüğünü fakat onlarla hiçbir alış verişinin olmadığını yazar yani.Ama nafile.İnanmazlar ona.Onlara göre bir komünist görüldüğü yerde ezilmelidir zira.Tıpkı bir tahta kurusu gibi.
Sade ve güzel bir dille yazılmış roman.Yer yer gözlerim dolmadı değil.
Yaşar'ı romandan bağımsız olarak düşünürsek, bu ülke de nice gerçek Yaşar'lar olduğunu anlamamız uzun sürmeyecektir sanırım.Ve son olarak, diyorum ki Yaşar'ları yaşayamaz hale getirenler utansın.
Sahaflarda kitap ararken elime geldi, hemen aldım. Selimiye Üçlüsünün son kitabıymış. Böylece ben sondan başlamış oldum. Üniversite mezunu hayata tutunmaya çalışan fakir bir gencin işlemediği ya da tam olarak ne olduğunu bile bilmediği bir siyasi suçtan sorgulanmasını konu eden Yılmaz Güney'in sanırım Selimiye cezaevindeyken yazdığı bir roman. Hikayede geçen isimlerin hepsi gerçek ve yaşanmış. O yıllarda 7-8 yaşında bir çocuk olduğumu da unutmadan yaşanan tüm bu dramatik olaylardan aşırı bir utanç duydum. Askerimizin polisimizin askerlik görevini yapan Türk gencinin; hepsi bu romandaki gibi miydi, yoksa abartı mıydı? Cevap veremiyorum ama gerçek olan bu yaşanmışlıkların doğruluğu... Şimdi sıra üçlünün diğerlerini okumakta.
NOT: Bu arada Yılmaz Güney; Hüseyin Üzmez denen çocuk istismarcısı yazar olduğu söylenen şahsın da ne mal olduğunu ta 1975 yılında tespit edip yazmış...
‘Biz de acıyoruz sana ama elimizden bir şey gelmez. Biz de emir kuluyuz. Okumuş adamsın, anlarsın bizi. Zaten buraya hep okumuşları getiriyorlar.’
.
Nereye getiriyorlar o okumuşları ve neden getiriyorlar? Kim kime boyun eğmek zorunda? Boynunu bükmek zorunda olan kim?
Okumak, topluma faydalı olmak isteyen bir çocuktu Yaşar Yılmaz. Hedefine doğru emin adımlarla ilerledi. Yoksulluk içinde okumaya çalıştı. Gelin istemedi tabi okumasını, gözünün önünde olsun istedi. Çünkü karışıktı ortalık. Solcusun der alırlardı. Aldılar da...
Üniversite son sınıftayken bir gün aldılar götürdüler Yaşar’ı. Pek bilmezdi bu işleri. Dümdüz, doğru düzgün bir çocuktu. Tıpkı Mehmet Salpa gibi.. Döve döve, işkence ede ede yıldırmaya, pes ettirmeye çalıştılar.
Selimiye Üçlemesi’nin son kitabında içim almadı okuduklarımı. Bir gençlik yok edildi. Dur diyen olmadı. Bunca işkence reva mıydı?
Ne olacaktı sonunda?
‘Ne istiyorlarsa onu yaz. Yazdırırlar çünkü. Dayanamazsın. Yazdırırlar.’ demişti onbaşı. Yazdıran mı suçlu peki, yapmadığı şeyi kabul etmeye zorlanan mı?
.
Anlatmak istediğim çok şey var. Nasıl bir kitap okudum hala şaşkınlık içerisindeyim ve tabii merak da. N’oldu sonra Yaşar’a? Ve Yaşar gibi nice gence?
.
Yılmaz Güney’in kitaplarıyla iyi ki tanıştım. Onu okumak, onu anlamak çok özel bir şey.
Yazar Hakkında
Yılmaz GüneyYazar · 30 kitap
Babası Siverekli Zaza, annesi ise Vartolu bir Kürt olan Yılmaz Güney, özellikle Çirkin Kral dönemi sonrasında çektiği ve önemli bir sinemacı olarak kabul edilmesini sağlayan Cannes ödüllü Yol, Sürü, Umutsuzlar gibi filmleriyle tanınır.
Yılmaz Güney'in gerçek adı Yılmaz Pütün'dür. Kendi ifadesine göre Pütün kırılması zor sert meyve çekirdeği demektir. 1937 yılında, köylü bir ailenin iki çocuğundan biri olarak dünyaya geldi. Babası Siverek Desman Köyü'nden olup Annesi Muş'un Varto ilçesindendir. Kendisi Adana'da büyümüş ve Adana birçok filmine konu olmuştur. Adana'da bir süre Kemal ve And Film şirketlerinin bölge temsilcisi olarak çalıştı. Üniversite okumak üzere İstanbul'a gitti ve Atıf Yılmaz ile tanıştı. Bu süreçte bir yandan da hikâyeler yazıyordu. Daha sonra Atıf Yılmaz'ın da desteğiyle sinemada çalışmalarına başladı.
Yılmaz Güney, 1959 yılında Atıf Yılmaz'ın yönetmenliğini yaptığı "Bu Vatanın Çocukları" ve "Alageyik" isimli filmlerin hem senaryosunu yazar hem de filmlerde rol alır ve oynar. "Karacaoğlan'ın Karasevdası"nda da yönetmen yardımcılığı yapar. Yeni Ufuklar ve On Üç gibi dergilere de öyküler yazan Yılmaz Güney, bir öyküsünde komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle yargılanır ve 1961 yılında bir buçuk yıl hapis cezasına mahkûm olur.
İki yıl sonra tekrar kaldığı yerden devam eden Yılmaz Güney, o dönemde daha çok macera filmleri çeker. Filmlerinde ezilen, hor görülen bir "Anadolu çocuğunun" otoriteye başkaldırısı vardır. Bu dönemde Çirkin Kral lakabını alır. Bu dönemdeki en önemli filmi Lütfü Akad'ın yönettiği ve kendisinin yazdığı "Hudutların Kanunu"dur. Bu dönem boyunca oyunculuğunu geliştiren Yılmaz Güney, abartısız ve yalın oyunculuk anlayışı bu dönemde artık oturtmuştur.
Yılmaz Güney, 1971 yılında Efraim Elrom'un öldürülmesinden sorumlu olan başta Mahir Çayan olmak üzere diğer Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi üyelerini sakladığı gerekçesiyle 2 yıl hapse ve sürgüne mahkûm edildi. Yılmaz Güney içeride kaldığı süre boyunca sinema ve sanat ile ilgili fikirlerini; şiir ve öykülerini o dönemde çıkarmaya başladığı Güney dergisinde yayınlamıştır.
1974'te cezaevinden çıktı. İki yıldan fazla cezaevinde kalan Yılmaz Güney aynı yıl "Arkadaş" filmini çekti. Yine aynı yıl "Endişe" adlı filmi çekerken Yumurtalık ilçesindeki bir gazinoda ilçe yargıcı Sefa Mutlu'yu öldürmekten tutuklandı ve 25 Ekim'de Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde başlayan yargılamaların sonucu 13 Temmuz 1976'da 19 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Beş yıl hapis yattıktan sonra 9 ekim 1981 tarihinde izinli olarak çıktığı Isparta Yarı Açık Cezaevinden yurtdışına firar etti. Yılmaz Güney'in hapisten kaçışı da filmlerini anımsatmıştır. Hapse girmeden önce çekmiş olduğu "Şeytanın Oğlu" filminde: bir günlük bayram izininde dışarı çıkan ve kayıplara karışan bir adamın hikâyesini anlatmıştır. Filmine benzer bir yaşantı tecrübe etmiştir. Bir günlük izin ile hapisten çıkan Güney, Antalya'nın Kaş ilçesinden Yunanistan'a bağlı Meis adasına, oradan da İsviçre'ye kaçmıştır. Daha sonra Fransa'ya geçer ve yaşamının geri kalanını orada geçirir.
Cezaevinde sinema ile olan ilgisi devam etti. Bu dönemde senaryolarını yazdığı ve Zeki Ökten tarafından çekilen "Sürü" ile yurt dışında ve yurt içinde büyük ilgi gören ve Şerif Gören tarafından çekilen "Yol" filmleri büyük ses getirdi. Cezaevindeyken GÜNEY adlı bir sanat-kültür dergisi çıkardı. Yol'un kurgusunu tekrar yaptı ve Cannes Film Festivali'nde ödül aldı. Yurt dışına kaçtıktan sonra Fransa'da "Duvar" filmini çekti. Güney'in, 1976 yılında Ankara Merkez Kapalı Ceza ve Tutukevi'nde tanıklık ettiği, çocuklar koğuşunda çıkan ve tüm cezaevine yayılan bir isyanın sinemaya aktarıldığı "Duvar" onun son filmi olmuştur.
Son yıllarını Paris'te geçiren Güney, mide kanseri nedeniyle 9 Eylül 1984'te yaşamını yitirdi ve Paris'te toprağa verildi.
