Yazar:
Yaşar Kemal
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 48 dk.
Sayfa Sayısı:
381
Basım Tarihi:
Ocak 2015
İlk Yayın Tarihi:
2002
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
ISBN:
9789753637428
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Folklor derlemeleriyle uzun yıllar geçiren Yaşar Kemal, daktilosu da olmadığı için notlarını kargacık burgacık yazısıyla temize bile çekemeden hep sarı defterlerine not alırmış. Sadece bir sandıkta üst üste yığınladığı için polisin hedefi de olmuş ve büyük bir kısmını kurtaramamış da. Annesi vefat ettiğinde evindeki sandığında sarı defterleri olduğunu söylemişler. Polisten kurtardığı için sevinmiş. Bir köşede kalıvermiş meğer defterler. Kimsenin dikkatini çekmeden...
Defterlerini de İstanbul'a getiren Yaşar Kemal temize çekmeye karar vermiş fakat bu sefer de yazısını tam okuyamamış. Alpay adında bir arkadaşı aklına gelmiş; daha önce kendi el yazısıyla tekerlemesini o okuyabilmiş çünkü. Alpay'a hepsini armağan ederek isterse onda öylece kalabileceğini ya da temize çekerek kitap yapabileceğini anlatmış. Kitapları teslim etmiş. Alpay çok geçmeden "Sarı Defterdekiler"i daktilodan geçilmiş temiz yazılar olarak getirmiş. Üstünde de çalışmaya koyulmuşlar.
Bundan mutluluk duyan Yaşar Kemal, "Alpay sağolsun." dierek şükranlarını iletiyor bu kitabın önsözünde.
Kitabın ilk bölümü "Bu Kitabın Öyküsü" kitabın kendi kadar da öğretici ve açıklayıcı bir bölüm. Kemal Sadık Göğceli'nin nasıl Yaşar Kemal' evrildiğini anlatıyor. Sarı defterlerinin onu nasıl yetiştirdiğini, edebiyatının temellerini.. Bir doğuş hikayesi gibi...
Sarı Defterdekiler'in içinde derlediği koşma, semai, varsağılar; ağıtlar; türküler; bilmeceler; maniler; masallar ve son olarak da hikayeleri türküler yer alıyor.
Anadolu'yu hissetmek, bozkırlarda iki aşığı görüp bir "aşık"tan dörtlüğünü duymak, çapa mevsiminde insanların akıllarından neler geçebileceğini anlamak isterseniz ve daha önemlisi
Yaşar Kemal'in nasıl Yaşar Kemal olduğunu anlamak isterseniz, işte okumanız gereken kitap bu...
Yaşar Kemal varsa işin içinde o kitabın mükemmel olmaması için bir neden yoktur. Torosları , köyleri tek tek gezip oranın insanlarıyla yapmış olduğu derlemelerden oluşan bir kitap. İçinde semai,kosma, türkü,mani,bilmece ve hikayelerden oluşan folklorik bir eser. YASAR KEMAL varsa okuyun.. Hem de bütün eserlerini..
Yaşar Kemal’in daha çok kişisel ve içsel bir dünyaya dair yazdığı bir eseridir. Bu kitap, yazarın düşünsel ve duygusal dünyasını derinlemesine yansıttığı bir günlük niteliği taşır. Kemal, eserinde kişisel deneyimlerinden, toplumsal gözlemlerinden ve insanlık halleri üzerine düşündüklerinden kesitler sunar.
Kitap, dil ve üslup açısından da zengin olup, toplumsal sorunlarla insan psikolojisini iç içe ele alır. Yazar, büyük bir ustalıkla günlük yaşamın basitliklerinden, insan ruhunun karmaşıklığına kadar geniş bir yelpazede düşüncelerini aktarır. Yaşar Kemal'in bu eserinde, genellikle bireyin içsel çatışmaları, varoluşsal sorgulamaları ve çevresiyle olan ilişkisi öne çıkar.
Kitapta belirli bir olay örgüsü bulunmaz, daha çok bir arayış, bir keşif süreci hissedilir. Yaşar Kemal'in kişisel düşüncelerini ve gözlemlerini içeren bu eser, okurunu derin düşüncelere sevk eden bir metin olarak değerlendirilir.
Yaşar Kemal'in anlatımının zenginliği bu kaynaktan geliyor. Eşsiz bir kaynaktan besleniyor. Ağıtlar bölümü yakın zamanda bir kayıp yaşadığım için fazlasıyla etkiledi beni okurken çok zorlandım. İlginç gelen şey ise 3 halk türküsü hikayesinde kadınların adı Senem. Rastlantı mı yokaa farklı bir anlamı mı var bilemiyorum. Okumanızı tavsiye ederim.
Yapı Kredi imzalı mükemmel bir eser. Daha evvel eski baskılardan okumuş bulunduğum ağıtlar ve türküler yanında pek çok halk türküsü ve şiiri de birlikte bu kitapta. Tabi bunlar aslında okurken güzel hatta belirli bir kafiye bulundursa bile aslında çok kötü yazılar. Kitabı kötülemediğimi belirtmek isterim çünkü vermiş oldukları anlam, yazılma sebepleri ve düşündürdüklerini göz önüne aldığımızda bunlara iyi demek için çok kalpsiz olmak lazım. Yani nasıl derler, anlamca olumsuz ama yapı olarak olumlu bir kitap. Sanırım söylemek istediğimi bu şekilde ifade etmek daha doğru olur.
Kitabın en ilginç yanı ise daha önce sürekli olarak okuduğumu bilip hissetmem. Bir yaşlı adamın hikayesi var ki zaten o hikâyeyi kaç defa okuduğumu sayamadım artık. Aslında ibretlik bir hikayedir onu da özet geçmek gerekiyor. Şöyle ki kitabın ilk 250 sayfasını su gibi okuyacağınızı düşünüyorum. Tabi şiirin ruhundan fazlaca anlayan, okuduğu her satırı içinde adeta tekrar yaşayan, şiirkolik biri değilseniz. Zaten kısa şiirler, yine de çabuk okunur. Yalnızca şiir de değil tabi. Diğer yandan halk hikayeleri var ki hepsi birbirinden kaliteli. Burası biraz daha okunma olarak uzun sürecektir ama buna mutlaka değecektir. Özellikle pek çok sayfada da yazarın el yazısını içeren satırların kağıda dökülmesi bence önemli bir mesele. O benim içime işleyen ve en az 2 farklı kitapta okuduğum hikâye ise kısaca şöyledir: Ömer Seyfettin’in Gençlikte mi Yoksa İhtiyarlıkta mı hikayesine de çok benzeyen bu hikâyede vaktiyle genç bir adam vardır, bir gün ona gelip felaketleri gençlikte mi yoksa ihtiyarlıkta mı istediği sorulur. O da eşiyle konuşur ve gençlikte her şeyin üstesinden geleceğini, ihtiyarlıkta elden bir şey gelmeyeceğini o yüzden de ne olacaksa gençken olmasını ister. Malını mülkünü her şeyini kaybeden bir
Yaşar Kemal yıllar sonra annesinin cenazesine gittiğin de; sandığın da sarı defterler olduğu söyleniyor. Baktığında, bunların kendi deyimi ile jandarmanın hışmından kurtulan derlemeleri olduğunu anlıyor. Kendi yoğun çalışmalarından ötürü bu defterleri bir türlü temize çekemiyor. Defterleri el yazısını çözebileceğine inandığı Alpay Kabacalı’ya veriyor ve insiyatifi tamamen ona bırakıyor ister olduğu gibi sakla ister kitap yap diyor, Alpay Kabacalı bu defterleri kitaplaştırıyor.
Kitabın kapağı dahil bir çok sayfasına da serpiştirilmiş orijinal el yazılarının bulunduğu sayfalar bence iyi düşünülmüş. Benim gibi ustaya hayran okurlar için onları görmekte ayrı bir mutluluk. Bu kitabın bizlere ulaşmasını sağlayan Alpay Kabacalı’yı da rahmetle anıyorum.
Kitap; koşmalar, semailer, varsağılar, destanlar, türküler, ağıtlar, maniler ve türkülü halk hikayelirinden oluşuyor. Okumayı düşünen herkese iyi okumalar.
İnsanların Yaşar Kemal olarak tanıyacakları Kemal Sadık Göğceli,nin kitaplarını okumaya doyulmuyor.Sırada bir folklor kitabı var Hemite köyünde Çok değerli bir çalışma olan Sarı Defterdekiler Yaşar Kemal'in Torosları köy köy gezip,insanları dinleyip not aldığı folklor derlemesidir.İçinde koşma,semai,destan,türkü,ağıt ,masal gibi pek çok türde yapılan derlemeler bulunuyor.Özellikle bazılarını çok sevdim fakat tamamı mükemmeldir diyemem.Folklora merakı olanlar okuyunca beğenecektir.Üzücü olan tarafsa bu derlemelerin bir çok sayfasının baskımlarda jandarma tarafından alınması olmuş.
Selamlar
''Yaşar Kemal'in'' kaleminden çıkan her eser benim için çok değerli.
Bu kitabında ise; derlediği koşma, semai, ağıtlar; türküler; bilmeceler; maniler; masallar ve türküler yer alıyor.
Kitabın başların da ''Sarı Defterler'' kitabının nasıl oluştuğuna dair bir yazısı var. Kitap için de yazarın kendi el yazısı ile yazdığı , not aldığı sayfaları da resmetmişler.
Her biri buram buram Anadolu kokan bu dizeleri , severlerine tavsiye ediyorum
SARI DEFTERDEKİLER
(Folklor Derlemeleri)
YAŞAR KEMAL
Yaşa Kemal’in edebiyat yolculuğunun dağ köylerinde yaptığı derlemeler ile başladığı bilinir.
Köy köy dolaşıp o günkü imkanlarıyla temin edilmesi daha kolay olan sarı ya da saman kağıdına el yazısıyla yazarak kayıt altına aldığı bu masal, destan, deyim, atasözü, türkü, bilmece, mani ve en önemlisi ağıt parçalarının bir kısmının Adana Halkevi tarafından Derlemeler adı altında basıldığını biliyoruz. Derlediklerinin tümünü yayımlama imkanını bulamayan Yaşar Kemal dinamik yaşam serüveninde bir kısmını da kaybetmiş veya çoğuna polis veya jandarma aramaları sırasında el konulmuş ve iade edilmemiş veya imha edilmiş olduğundan yitirilmiştir.
Bir konuşmasında Yaşar Kemal bu derlemeleri sonraki süreçlerde yazdığı tüm romanlarından daha değerli gördüğünü ifade etmiştir çünkü uzun zaman zarfında suyun akışıyla adeta cilalanmış çakıl taşlarına benzettiği bu düşün ve duygu parçalarının sadece bir insanın değil bir halkın duygu ve düşüncelerinin ifadesi olarak değerlendirildiğinden çok daha değerli ve kalıcı oldukları/olacakları söylenebilir.
Sözlü edebiyat geleneği ile bu ürünler gönüllü bir şekilde halk tarafından günümüze kadar taşınarak korunmuştur.
Zira Yaşar Kemal’in de dile getirdiği gibi “Toplumların türküsünü yapanlar yasalarını yapanlardan daha güçlüdür.”
Sarı Defterdekiler adı altında yayımlanan bu kitaptakiler de yazarın daha sonra annesinin evinde eşyalar arasında tesadüfen bulduğu kayıtlardan oluşturulmuştur.
Yaşar Kemal’in sonrasında nasıl bir yazma serüvenine atılabileceğinin işaretlerini barındıran küçük düşün ve duygu parçalarından oluşan kitap ile onun toplumsal gerçekçi insan anlayışını da yazı hayatının başlangıç noktalarında tespit etmiş oluruz.
En önemlisi de hakkın
Yaşar Kemal’in Sarı Defterdekiler’i, yalnızca bir derleme değil; Anadolu’nun yüzyıllar boyunca sözden söze, gönülden gönüle taşınan türkülerinin, ağıtlarının, destanlarının canlı bir hafızasıdır. Bu kitapta yazarın gençliğinde köy köy dolaşarak topladığı, sararmış kâğıtlara titizlikle işlediği halk edebiyatı mirası yer alır. Her dize, Toroslar’ın rüzgârını, Çukurova’nın bereketli toprak kokusunu, köy odalarının sıcak sohbetlerini taşır.
Okurken fark ediyorsunuz ki Sarı Defterdekiler, yalnızca halk şiirinin arşivi değil; Yaşar Kemal’in büyük romancılığının da kök saldığı topraktır. Onun ileride destan gibi romanlarında göreceğimiz doğa betimlemelerinin, insan ruhunu yakalayan diyaloglarının, destansı ritminin ilk nüveleri bu sarı defterlerde atılmış.
Kitap, anonim halk şiirini olduğu gibi korurken, satır aralarında yazarın toplayıcı kimliğiyle birlikte bir “dinleyici” olarak varlığı hissediliyor. O, bu dizelerin arasında sadece not alan bir göz değil; aynı zamanda o türküyü söyleyenin nefesini, sesindeki titremeyi, gözlerindeki ışığı da belleğine kazıyan bir hafıza.
Bu yüzden Sarı Defterdekiler’i okumak, yalnızca geçmişin sözlü kültürüne bir yolculuk değil; Yaşar Kemal’in edebiyatına giden yollarda yürümek gibi. Sarı kâğıtlardaki her kelime, hem bir halkın ortak hikâyesi hem de büyük bir yazarın kendi sesini bulma sürecinin sessiz tanığıdır.
Yazar Hakkında
Yaşar KemalYazar · 74 kitap
Yaşar Kemal (d. Kemal Sadık Gökçeli,] 1923; Gökçedam, Osmaniye), Kürt asıllı Türk romancı, senaryo ve öykü yazarı. Türk edebiyatının en önde gelen kalemlerinden biridir. İlk öykü kitabı Sarı Sıcak'ta da yer alan Bebek öyküsü ile ilk romanı İnce Memed, Cumhuriyet'te tefrika edildi. İnce Memed, yaklaşık kırk dile çevrilerek yayımlandı ve kitaplarının yurtdışındaki baskısı yüz kırktan fazladır.
Yaşar Kemal pek çok yapıtında Anadolu'nun efsane ve masallarından yararlanmıştır. PEN Yazarlar Derneği üyesidir. Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterilen ilk Türk yazardır.
Çocukluğu
Yaşar Kemal, Nigâr Hanım ile çiftçi Sadık Efendi'nin oğlu olarak aslen Van-Erciş yolu üzerinde ve Van Gölü'ne yakın Muradiye ilçesine bağlı Ernis (bugün Ünseli) köyünden olan bir aileden dünyaya geldi. Kendi anlatımına göre bir Türkmen köyünde tek Kürt ailenin çocuğu olarak doğup büyüyen Yaşar Kemal, evde sadece Kürtçe köyde ise Türkçe konuşurdu. Ailesi, Birinci Dünya Savaşı'ndan dolayı Adana'nın Osmaniye ilçesine bağlı Hemite (bugün Gökçedam) köyüne yerleşti. Beş yaşındayken, babasının camide öldürülüşüne tanık oldu. Orta okul döneminde çeşitli işlerde çalıştı. Kuzucuoğlu Pamuk Üretme Çiftliği'nde ırgat kâtipliği (1941), Adana Halkevi Ramazanoğlu kitaplığında memurluk (1942), Zirai Mücadele'de ırgatbaşlığı, daha sonra Kadirli'nin Bahçe köyünde öğretmen vekilliği (1941-42), pamuk tarlalarında, batozlarda ırgatlık, traktör sürücülüğü, çeltik tarlalarında kontrolörlük yaptı.
Sanat hayatı
1978 yılındaki yaptığı bir söyleşide sanat çalışmalarına ilkokula başlamadan önce şiirle işe koyulduğunu ve okula başladığında "yaşlı halk şairleriyle çakıştığını" anımsadığını belirtti. İlkokulun son sınıfındayken arkadaşı Aşık Mecit, çok iyi saz çalarken kendisi annesinden ötürü sazı "berbat" çalmaktaydı. Bunun nedenini şu sözlerle dile getirdi:
"Benim saz çalamamamın sebebi var, anam aşık olacağım da diyar diyar dolaşacağım diye saza, aşıklığa düşman olmuştu. Onun tek çocuğuydum ve gözünden ayırmıyordu beni. Okulda, düğünlerde bayramlarda beni hep Aşık Mecitle çakıştırırlardı. Aşık Mecitle Kadirlide bir kahvede bir gece sabaha kadar çakıştığımı şimdi iyice anımsıyorum."
Ortaokuldan ayrıldıktan sonra folklor derlemelerine başladı ve 1940-1941 yılları arasında Çukurovadan ile Toroslardan derlediği ağıtları içeren ilk kitabı olan Ağıtlar, Adana Halkevi tarafından 1943 yılında yayınladı. 1944 yılında ilk hikâyesi Pis Hikâye'yi yayınladı. Bunu, Kayseri'de askerlik yaparken yazmıştı. Bebek, Dükkâncı, Memet ile Memet öyküleri 1950'lerde yayımlandı.
Kemal Sadık Göğceli adı ile çeşitli yayımlarda yazarken Yaşar Kemal adını Cumhuriyet gazetesine girince kullanmaya başladı. 1952 yılında yayımlanan ilk öykü kitabı olan Sarı Sıcak'ta da yer alan Bebek öyküsü burada tefrika edildi.
1947'de İnce Memed'i yazdı fakat yarım bıraktı ve 1953-54’te bitirdi. Romanı yazma nedeni eşkiya olan ve dağda vurulan amcasının oğlunun vurulması olduğunu 1987 yılındaki bir söyleşisinde belirtti. Ayrıca aynı söyleşide, çocukluğunun eşkiyalığın içinde geçtiğini, dayısının "en büyük" eşkiyalardan biri olduğunu, o çevrede 1936'lara kadar beş yüze yakın eşkiya bulunduğunu ve bunlardan birinin de Kurtuluş Savaşı'nda Kadirli'yi ilk örgütleyenlerden olan Karamüftüoğlu ailesinden ünlü Remzi Bey olduğunu söyledi. Remzi Bey'in kendisine, ilk İnce Memed hikayesinde "Çakırdikeni" diye yer alan diken hikâyesini anlattı ve Yaşar Kemal'le "eşkıyalığın felsefesini" yaptı.
Yaşar Kemal'in dünyada ilk kez yayımlanan seri, Bebek öyküsüdür ve önce Fransızcaya, sonra İngilizceye, İtalyancaya, Rusçaya, Romenceye ve diğer dillere çevrildi.
Siyaset
17 yaşından bu yana sosyalist politikanın içindedir. 1961 Anayasası'ndan sonra kurulan Türkiye İşçi Partisi'ne 1962'de katıldı. Emekçi sınıfının tamamen yönetime gelmesini isteyen Kemal, TİP'te sekiz yıl çalıştı ve yöneticilerden biriydi. 1987'deki bir söyleşisinde Türkiye'de bir Marksist partiye ihtiyaç olduğunu belirtmiştir. Aynı söyleşideki "Nasıl bir sol modelden yanasınız?" sorusuna, şu cevabı vermiştir:
"Her ülke sosyalist modelini kendisi kurar. Sovyetlerin 70 yıldır yaşama geçmiş modelini kabul edemeyiz. Yüzde yüz bağımsızlıktır sosyalizm. Kişi bağımsızlığı, ülke bağımsızlığı, politik bağımsızlık, ekonomik bağımsızlık, özellikle de kültürel bağımsızlık... Sosyalizmin başka bir anlamı yok benim için. Bu çağa gelinceye kadar kültürler birbirlerini beslemişlerdir, yok etmemişlerdir. Oysa çağımızda, kültürler kültürleri yok etmek için, bilinçli olarak kullanılmışlardır, emperyalistler tarafından. Benim için dünya bin çiçekli bir kültür bahçesidir; bir çiçeğin bile yok olmasını, dünya için büyük bir kayıp sayarım."
TİP'ten ayrılan yazar, nedenini partinin niteliğini yitirmesine, bürokratların eline geçmesine ve emekçilerden kopmasına bağladı. Sovyetler Birliği çökmesinin, sosyalizmin de çökmesi değil, tam tersine dünya sosyalizminin zaferi olduğunu 1993'teki bir söyleşisinde dile getirmiştir.
Temalar
« Halka kim zulmediyorsa, etmişse, halkı kim eziyor, ezmişse, onu kim sömürmüş, sömürüyorsa, feodalite mi, burjuvazi mi... Halkın mutluluğunun önüne kim geçiyorsa ben sanatımla ve bütün hayatımla onun karşısındayım. [...] Ben etle kemik nasıl biribirinden ayrılmazsa, sanatımın halktan ayrılmamasını isterim. Bu çağda halktan kopmuş bir sanata inanmıyorum. »
Yaşar Kemal'im edebi çalışmalarında halka dönük bir düşünce hakim oldu ve bunu, bir yerde politik düşünce ile birleştirerek yürüttü. Yapıtlarıda halk şiirinde, epopelerde olduğu gibi insan değerlerinden kopmamaya çalıştı. Yaşar Kemal, siyasi görüşü ile sanatının paralel olduğunu, "halk ve doğa"ya inandığını, sanatının proletaryanın çıkarlarının emrinde olduğunu dile getirmiştir.
